¹ Sau khi vua A-kháp qua đời, Mô-áp nổi loạn chống Ít-ra-en. ² Vua A-khát-gia ngã xuống từ lan can phòng trên của lầu vua ở Sa-ma-ri, nên bị đau ốm. Vua sai sứ giả đi và bảo họ: “Các ngươi hãy đi thỉnh ý Ba-an Dơ-vúp, thần của Éc-rôn, để xem ta có thể qua khỏi cơn bệnh này không?” ³ Nhưng sứ giả của Ðức Chúa nói với ông Ê-li-a người Tít-be: “Hãy trỗi dậy, lên gặp các sứ giả của vua Sa-ma-ri, và bảo họ: Ở Ít-ra-en không có Thiên Chúa hay sao, mà các anh lại đi thỉnh ý Ba-an Dơ-vúp, thần của Éc-rôn? ⁴ Vì thế Ðức Chúa phán thế này: Ngươi sẽ không xuống khỏi giường mà ngươi đã lên nằm, vì thế nào ngươi cũng chết.” Rồi ông Ê-li-a đi khỏi đó.

⁵ Các sứ giả trở về với vua. Vua bảo họ: “Sao các ngươi lại trở về?” ⁶ Họ đáp: “Một người đã lên gặp chúng tôi và nói với chúng tôi: Hãy đi về với ông vua đã sai các anh đi và thưa với vua: Ðức Chúa phán thế này: Ở Ít-ra-en không có Thiên Chúa hay sao, mà ngươi lại sai sứ giả đi thỉnh ý Ba-an Dơ-vúp, thần của Éc-rôn? Vì thế, ngươi sẽ không xuống khỏi giường mà ngươi đã lên nằm, vì thế nào ngươi cũng chết.” ⁷ Vua hỏi họ: “Người đã lên gặp các ngươi và nói với các ngươi những lời đó, ăn mặc thế nào?” ⁸ Họ trả lời: “Ðó là một người mặc áo da lông, đóng khố da.” Vua nói: “Ðó là ông Ê-li-a người Tít-be!”

⁹ Vua sai một sĩ quan chỉ huy năm mươi quân đem theo năm mươi quân của mình đến với ông Ê-li-a. Viên sĩ quan này đi lên với ông Ê-li-a đang ngồi trên đỉnh núi. Viên sĩ quan thưa ông Ê-li-a: “Hỡi người của Thiên Chúa, vua bảo: Xin mời ông xuống!” ¹⁰ Ông Ê-li-a trả lời sĩ quan chỉ huy năm mươi quân: “Nếu ta là người của Thiên Chúa, thì chớ gì một ngọn lửa từ trời xuống thiêu đốt ngươi và năm mươi quân của ngươi!” Một ngọn lửa từ trời liền xuống thiêu đốt viên sĩ quan và năm mươi quân của ông. ¹¹ Vua lại sai một sĩ quan khác chỉ huy năm mươi quân đem năm mươi quân của mình đến với ông Ê-li-a. Viên sĩ quan đó lên tiếng nói: “Hỡi người của Thiên Chúa, vua nói thế này: Xin ông xuống mau!” ¹² Ông Ê-li-a trả lời họ: “Nếu ta là người của Thiên Chúa, thì chớ gì một ngọn lửa từ trời xuống thiêu đốt ngươi và năm mươi quân của ngươi!” Một ngọn lửa từ trời liền xuống thiêu đốt viên sĩ quan và năm mươi người của ông. ¹³ Vua lại sai viên sĩ quan thứ ba chỉ huy năm mươi quân đem theo năm mươi quân của mình. Viên sĩ quan thứ ba đi lên, và khi đến nơi, thì quỳ gối trước mặt ông Ê-li-a và khẩn nài: “Hỡi người của Thiên Chúa, ước gì mạng tôi và mạng của năm mươi tôi tớ ngài đây được coi là quý trước mắt ngài! ¹⁴ Một ngọn lửa đã từ trời xuống thiêu đốt hai sĩ quan trước, mỗi người cùng với năm mươi quân của họ. Nhưng bây giờ, ước gì mạng tôi được coi là quý trước mắt ngài!” ¹⁵ Sứ giả của Ðức Chúa nói với ông Ê-li-a: “Hãy xuống với người này, đừng sợ gì nó!” Ông trỗi dậy, cùng với viên sĩ quan xuống gặp vua. ¹⁶ Ông Ê-li-a nói với vua: “Ðức Chúa phán thế này: Vì ngươi đã sai sứ giả đi thỉnh ý Ba-an Dơ-vúp, thần của Éc-rôn, – ở Ít-ra-en không có Thiên Chúa hay sao, mà lại đi thỉnh lời sấm của nó? -, nên ngươi sẽ không xuống khỏi giường mà ngươi đã lên nằm, vì thế nào ngươi cũng chết!”

¹⁷ Vua đã chết, như lời của Ðức Chúa mà ông Ê-li-a đã truyền lại. Vì vua A-khát-gia không có con, nên ông Giô-ram lên ngôi kế vị, vào năm thứ hai triều vua Giô-ram, con ông Giơ-hô-sa-phát, vua Giu-đa. ¹⁸ Các truyện còn lại của vua A-khát-gia, những gì vua làm, đã chẳng được ghi trong sách Sử biên niên các vua Ít-ra-en đó sao?

- Chương 02 -

VI. Truyện Ông Ê-Li-Sa

1. Những Bước Ðầu

Ngôn sứ Ê-li-a được đem đi. Ông Ê-li-sa thay thế.

¹ Vào thời Ðức Chúa đem ông Ê-li-a lên trời trong cơn gió lốc, ông Ê-li-a và ông Ê-li-sa rời Ghin-gan. ² Ông Ê-li-a nói với ông Ê-li-sa: “Xin anh ở lại đây, vì Ðức Chúa sai thầy đến Bết Ên.” Nhưng ông Ê-li-sa thưa: “Có Ðức Chúa hằng sống và có thầy đang sống đây, con xin thề sẽ không bỏ thầy!” Rồi các ông đi xuống Bết Ên. ³ Các anh em ngôn sứ ở Bết Ên ra gặp ông Ê-li-sa và nói: “Ông có biết không, hôm nay Ðức Chúa sẽ đem thầy của ông lên cao ngay trên đầu ông?” Ông nói: “Tôi cũng biết chứ, im đi!” ⁴ Ông Ê-li-a bảo ông: “Này Ê-li-sa, xin anh ở lại đây, vì Ðức Chúa sai thầy đi Giê-ri-khô.” Nhưng ông Ê-li-sa thưa: “Có Ðức Chúa hằng sống và có thầy đang sống đây, con xin thề sẽ không bỏ thầy!” Và các ông đã đến Giê-ri-khô. ⁵ Các anh em ngôn sứ ở Giê-ri-khô đến gần ông Ê-li-sa và nói: “Ông có biết không, hôm nay Ðức Chúa sẽ đem thầy của ông lên cao, ngay trên đầu ông?” Ông nói: “Tôi cũng biết chứ, im đi!” ⁶ Ông Ê-li-a bảo: “Xin anh ở lại đây, vì Ðức Chúa sai thầy đến sông Gio-đan.” Nhưng ông thưa: “Có Ðức Chúa hằng sống và có thầy đang sống đây, con xin thề sẽ không bỏ thầy! ” Rồi cả hai ông cùng đi.

⁷ Năm mươi anh em ngôn sứ cũng đi, đứng ở đằng xa, phía trước hai ông, còn hai ông thì đứng bên bờ sông Gio-đan. ⁸ Ông Ê-li-a lấy áo choàng của mình, cuộn lại mà đập xuống nước. Nước rẽ ra hai bên. Hai ông đã đi qua ráo chân. ⁹ Vậy, khi đã đi qua, ông Ê-li-a nói với ông Ê-li-sa: “Anh cứ xin đi: thầy có thể làm gì cho anh trước khi thầy được đem đi, rời xa anh?” Ông Ê-li-sa nói: “Xin cho con được hai phần thần khí của thầy!” ¹⁰ Ông Ê-li-a đáp: “Anh xin một điều khó đấy! Nếu anh thấy thầy khi thầy được đem đi, rời xa anh, thì sẽ được như thế; bằng không, thì không được.” ¹¹ Các ông còn đang vừa đi vừa nói, thì này một cỗ xe đỏ như lửa và những con ngựa đỏ như lửa tách hai người ra. Và ông Ê-li-a lên trời trong cơn gió lốc. ¹² Thấy thế, ông Ê-li-sa kêu lên: “Cha ơi! Cha ơi! Hỡi chiến xa và chiến mã của Ít-ra-en!” Rồi ông không thấy thầy mình nữa. Ông túm lấy áo mình và xé ra làm hai mảnh. ¹³ Ông lượm lấy áo choàng của ông Ê-li-a rơi xuống. Ông trở về và đứng bên bờ sông Gio-đan.

¹⁴ Ông lấy áo choàng của ông Ê-li-a đã rơi xuống mà đập xuống nước và nói: “Ðức Chúa, Thiên Chúa của ông Ê-li-a ở đâu?” Ông đập xuống nước, nước rẽ ra hai bên, và ông Ê-li-sa đi qua. ¹⁵ Các anh em ngôn sứ Giê-ri-khô thấy ông ở đằng xa thì nói: “Thần khí của ông Ê-li-a đã ngự xuống trên ông Ê-li-sa.” Họ đến đón ông và sụp xuống đất lạy ông. ¹⁶ Họ thưa ông: “Tại đây có năm mươi người dũng cảm đang ở với các tôi tớ ngài. Xin cho phép họ đi tìm thầy của ngài. Có lẽ thần khí của Ðức Chúa đã đem người đi, rồi thả xuống một ngọn núi hay một thung lũng nào đó.” Nhưng ông nói: “Ðừng sai ai đi cả!” ¹⁷ Họ cứ một mực nài ép ông, nên ông bảo: “Thì cứ sai đi!” Họ sai năm mươi người đi kiếm suốt ba ngày, nhưng không tìm thấy ông Ê-li-a. ¹⁸ Họ trở về với ông. Ông đang ở Giê-ri-khô, ông nói với họ: “Tôi đã chẳng bảo các anh là đừng đi đó sao?”

Hai phép lạ của ông Ê-li-sa

¹⁹ Người trong thành nói với ông Ê-li-sa: “Như ngài thấy đó, địa thế của thành thì tốt, nhưng nước thì độc và xứ sở bị nạn vô sinh.” ²⁰ Ông Ê-li-sa bảo: “Lấy cho tôi một cái tô mới và bỏ muối vào đó.” Họ đi lấy cho ông. ²¹ Ông đi ra suối nước, đổ muối xuống và nói: “Ðức Chúa phán thế này: Ta làm cho nước hoá lành, và nước này sẽ không còn gây chết chóc và nạn vô sinh nữa.” ²² Và nước hoá lành cho đến ngày nay, theo lời ông Ê-li-sa đã nói.

²³ Ông rời nơi đó lên Bết Ên. Và khi ông đi lên, thì dọc đường có những trẻ con từ thành đi ra, chúng nhạo ông và nói: “Lên đi, ông hói đầu ơi! Lên đi, ông hói đầu ơi!” ²⁴ Ông quay lại, và khi thấy chúng thì nguyền rủa chúng nhân danh Ðức Chúa. Bấy giờ, có hai con gấu từ trong rừng đi ra và xé xác bốn mươi hai đứa trẻ. ²⁵ Từ nơi đó, ông đi tới núi Các-men, rồi trở lại Sa-ma-ri.

- Chương 03 -

2. Cuộc Chiến Chông Mô-Áp

Thời vua Giô-ram cai trị Ít-ra-en (852-841)

¹ Vua Giô-ram, con vua A-kháp, lên ngôi tại Sa-ma-ri cai trị Ít-ra-en, vào năm thứ mười tám triều vua Giơ-hô-sa-phát, vua Giu-đa. Vua trị vì được mười hai năm. ² Vua đã làm điều dữ trái mắt Ðức Chúa, nhưng không như cha như mẹ của vua, vì vua đã cất bỏ trụ đá thần Ba-an mà vua cha đã dựng. ³ Tuy nhiên, vua vẫn bám lấy tội mà vua Gia-róp-am, con ông Nơ-vát, đã phạm và lôi kéo Ít-ra-en phạm theo; và vua không dứt ra được.

Cuộc viễn chinh của Giu-đa và Ít-ra-en đánh Mô-áp

⁴ Mê-sa, vua Mô-áp, là người nuôi chiên cừu. Ông thường cống nộp cho vua Ít-ra-en một trăm ngàn con chiên và một trăm ngàn con cừu len. ⁵ Nhưng sau khi vua A-kháp qua đời, thì vua Mô-áp nổi loạn chống lại vua Ít-ra-en.

⁶ Ngày ấy, vua Giô-ram ra khỏi Sa-ma-ri và kiểm tra dân số toàn thể Ít-ra-en. ⁷ Rồi vua đi, sai người đến nói với vua Giơ-hô-sa-phát, vua Giu-đa: “Vua Mô-áp nổi loạn chống tôi. Ngài có cùng với tôi đi đánh Mô-áp không?” Vua Giơ-hô-sa-phát đáp: “Tôi sẽ lên. Tôi cũng làm như ngài, dân tôi cũng như dân ngài, ngựa của tôi cũng như ngựa của ngài.” ⁸ Rồi vua nói tiếp: “Chúng ta sẽ đi đường nào mà lên?” Vua Giô-ram trả lời: “Ðường sa mạc Ê-đôm.”

⁹ Vua Ít-ra-en, vua Giu-đa và vua Ê-đôm lên đường. Họ đi vòng quanh bảy ngày đường; không còn nước cho quân lính và thú vật đi theo nữa. ¹⁰ Vua Ít-ra-en mới nói: “Than ôi! Ðức Chúa đã triệu tập ba vua chúng ta đây để nộp vào tay Mô-áp!” ¹¹ Vua Giơ-hô-sa-phát nói: “Ở đây không có một ngôn sứ nào của Ðức Chúa có thể giúp chúng ta thỉnh ý Người sao?” Một trong những tôi tớ của vua Ít-ra-en trả lời: “Ở đây có ông Ê-li-sa, con ông Sa-phát, người đã đổ nước trên tay ông Ê-li-a.” ¹² Vua Giơ-hô-sa-phát nói: “Ông ấy có lời của Ðức Chúa.” Vua Ít-ra-en, vua Giơ-hô-sa-phát và vua Ê-đôm đi xuống gặp ông. ¹³ Ông Ê-li-sa nói với vua Ít-ra-en: “Chuyện đó can gì đến vua và tôi? Vua hãy đi gặp các ngôn sứ của vua cha, các ngôn sứ của thái hậu.” Vua Ít-ra-en nói: “Không, vì Ðức Chúa đã triệu tập ba vua chúng tôi đây để nộp vào tay Mô-áp.” ¹⁴ Ông Ê-li-sa nói: “Có Ðức Chúa, Chúa Tể càn khôn, hằng sống, Ðấng tôi phụng thờ, tôi xin thề: Nếu tôi không nể vua Giơ-hô-sa-phát, vua Giu-đa, thì tôi sẽ không để ý đến vua và cũng chẳng nhìn mặt vua. ¹⁵ Bây giờ, hãy dẫn đến tôi một người gảy đàn.” Người gảy đàn vừa đánh đàn, thì bàn tay Ðức Chúa ở trên ông. ¹⁶ Ông nói: “Ðức Chúa phán thế này: Hãy đào trong khe này thật nhiều hố. ¹⁷ Vì Ðức Chúa phán thế này: Các ngươi không thấy có gió, các ngươi không thấy có mưa; nhưng khe này sẽ đầy nước, và các ngươi sẽ được uống, các ngươi, súc vật và lừa ngựa của các ngươi. ¹⁸ Ðối với Ðức Chúa, đó còn là quá ít. Người sẽ nộp Mô-áp vào tay các ngươi. ¹⁹ Các ngươi sẽ hạ mọi thành kiên cố, mọi thành quan trọng, sẽ chặt mọi cây cối tươi tốt, lấp mọi giếng nước và rải đá để tàn phá mọi ruộng đồng phì nhiêu.” ²⁰ Quả thật, ban sáng, vào giờ dâng lễ tiến, thì nước từ phía Ê-đôm đến, và toàn xứ đều ngập nước.

²¹ Khi nghe tin các vua lên đánh chúng, mọi người Mô-áp, những người đến tuổi mang vũ khí và cả những người đã quá tuổi đó, đều được gọi nhập ngũ và đóng ở biên giới. ²² Sáng sớm họ thức dậy; Và khi mặt trời mọc lên, chiếu sáng trên mặt nước, người Mô-áp thấy nước đằng trước chúng đỏ như máu, ²³ thì nói: “Máu đó! Chắc chắn các vua đã đánh nhau, chém giết lẫn nhau. Bây giờ, hỡi Mô-áp, đi hôi của đi!”

²⁴ Chúng đến trại người Ít-ra-en. Nhưng người Ít-ra-en đã vùng dậy, đánh quân Mô-áp, khiến chúng phải tẩu thoát trước mặt họ. Họ tiến vào Mô-áp mà đánh. ²⁵ Họ phá huỷ các thành, mỗi người nhặt đá quăng xuống lấp đầy mọi đồng ruộng phì nhiêu; họ bịt mọi giếng nước và chặt mọi cây cối tốt tươi. Cuối cùng, ở Kia Kha-re-xét chỉ còn trơ lại một đống đá. Lính phóng đá bao vây thành đó và đánh phá. ²⁶ Khi vua Mô-áp thấy cuộc chiến ác liệt, không cầm cự nổi, thì dẫn theo bảy trăm người mang kiếm, mở đường máu đi tới vua Ê-đôm. Nhưng chúng không làm nổi chuyện đó. ²⁷ Khi ấy, vua mới bắt con đầu lòng, là người có quyền lên ngôi kế vị, mà tế trên tường thành làm lễ vật toàn thiêu. Một cơn thịnh nộ lớn giáng xuống Ít-ra-en. Quân Ít-ra-en nhổ trại, rút lui mà trở về xứ.

- Chương 04 -

3. Vài Phép Lạ Của Ông Ê-Li-Sa

Dầu của bà goá

¹ Có người vợ của một trong những anh em ngôn sứ kêu cứu ông Ê-li-sa: “Tôi tớ ngài là chồng tôi đã chết. Và ngài biết là tôi tớ ngài kính sợ Ðức Chúa. Nhưng chủ nợ đã đến bắt hai đứa con tôi làm nô lệ.” ² Ông Ê-li-sa nói với bà: “Tôi có thể làm gì cho chị đây? Hãy cho tôi biết: trong nhà chị còn có gì không?” Bà thưa: “Trong nhà nữ tỳ của ngài chẳng còn gì cả, trừ một lọ dầu.” ³ Ông nói: “Chị hãy đi ra ngoài mượn bà con láng giềng các thứ bình, những bình rỗng, đừng có ít quá! ⁴ Rồi chị trở về, chị và các con cái chị vào nhà đóng cửa lại. Chị sẽ đổ dầu vào tất cả các bình đó, bình nào đầy thì để riêng ra.” ⁵ Bà từ giã ông mà đi; bà và con cái bà vào nhà đóng cửa lại. Chúng đem bình đến cho bà, còn bà thì đổ vào.6 Khi các bình đã đầy, bà nói với con: “Ðem bình nữa cho mẹ.” Nhưng nó thưa: “Hết bình rồi.” Dầu liền ngưng chảy. ⁷ Bà đến trình cho người của Thiên Chúa biết. Ông nói: “Chị đi bán dầu ấy mà trả nợ; phần còn lại thì mẹ con dùng để sinh sống.”

Ông Ê-li-sa và mẹ con người phụ nữ Su-nêm

⁸ Một hôm, ông Ê-li-sa đi qua Su-nêm. Ở đó có một phụ nữ giàu sang. Bà ta giữ ông lại dùng bữa. Từ đó, mỗi lần đi qua, ông đều ghé vào dùng bữa. ⁹ Bà ấy nói với chồng: “Này ông! Tôi biết người thường ghé vào nhà chúng ta là một thánh nhân của Thiên Chúa. ¹⁰ Mình phải làm cho ông một căn phòng nhỏ trên lầu có tường có vách, rồi kê ở đó một cái giường, đặt bàn ghế và để một cái đèn cho ông dùng. Như thế, khi nào đến nhà mình, ông sẽ lui vào đó.” ¹¹ Một hôm, ông đến nơi ấy, ông lui vào phòng trên lầu và nghỉ ở đó. ¹² Ông nói với Giê-kha-di, tiểu đồng của ông: “Ði gọi bà Su-nêm.” Nó đi gọi bà và bà đến trước mặt nó. ¹³ Ông Ê-li-sa bảo nó: “Hãy nói với bà ấy: Bà đã quá lo lắng bận rộn vì chúng tôi. Chúng tôi biết phải làm gì cho bà đây? Có cần chúng tôi phải nói một lời với đức vua hay với tướng chỉ huy quân đội cho bà không?” Bà trả lời: “Tôi sống yên hàn giữa dân tôi.” ¹⁴ Ông Ê-li-sa nói với tiểu đồng: “Nên làm gì cho bà ấy?” Giê-kha-di đáp: “Tội nghiệp, bà ấy không có con trai, mà chồng thì đã già.” ¹⁵ Ông Ê-li-sa bảo: “Ði gọi bà ấy.” Nó đi gọi bà, và bà ấy đến đứng ngoài cửa. ¹⁶ Ông Ê-li-sa nói: “Vào thời kỳ này, vào độ này sang năm, bà sẽ được bế con trai.” Bà mới nói: “Không, thưa ngài, người của Thiên Chúa, xin đừng lừa dối nữ tỳ ngài!” ¹⁷ Quả nhiên, bà ấy có thai, và năm sau, vào thời kỳ, vào độ mà ông Ê-li-sa đã nói, thì bà sinh con trai.

¹⁸ Ðứa trẻ lớn lên. Một ngày kia, khi đi kiếm cha nó ở giữa những người thợ gặt,19 nó nói với cha: “Ôi, cái đầu con! Cái đầu con!” Người cha bảo anh đầy tớ: “Bồng nó về cho mẹ nó.” ²⁰ Người tớ trai bồng nó, đem về cho bà mẹ. Ðứa trẻ ngồi trên đầu gối bà đến trưa, rồi nó chết. ²¹ Bà đem nó lên đặt trên giường dành cho người của Thiên Chúa, đóng cửa lại, để nó ở trong rồi đi ra. ²² Bà đi gọi chồng và nói: “Xin ông sai đến tôi một anh đầy tớ và một con lừa cái. Tôi chạy đến người của Thiên Chúa, rồi sẽ về.” ²³ Người chồng bảo: “Tại sao bà lại đi gặp ngài ngày hôm nay? Không phải là ngày đầu tháng, cũng chẳng phải là ngày sa-bát.” Nhưng bà trả lời: “Ông cứ yên tâm!” ²⁴ Rồi bà cho thắng lừa và nói với anh đầy tớ: “Hãy đưa tôi đi và lên đường! Chỉ dừng xe lại khi tôi bảo.” ²⁵ Bà lên đường và đi đến với người của Thiên Chúa ở núi Các-men. Vừa thấy bà đằng xa, người của Thiên Chúa nói với Giê-kha-di, tiểu đồng của ông: “Kìa bà Su-nêm. ²⁶ Con hãy chạy ra đón và nói với bà ấy: “Bà có được mạnh khoẻ không? Ông nhà có được mạnh khoẻ không? Cậu bé có được mạnh khoẻ không?” Bà trả lời: “Vâng, mạnh khoẻ cả.” ²⁷ Khi đến gần người của Thiên Chúa ở trên núi, bà ôm lấy chân ông. Giê-kha-di tiến tới, đẩy bà ra, nhưng người của Thiên Chúa bảo: “Ðể yên cho bà ấy, vì tâm hồn bà đang phải cay đắng. Ðức Chúa đã giấu ta điều ấy, Người không cho ta biết.” ²⁸ Khi ấy, bà nói: “Nào tôi có xin ngài cho tôi được đứa con đâu? Tôi đã chẳng nói: “Xin đừng đánh lừa tôi, đó sao?”

²⁹ Ông Ê-li-sa bảo Giê-kha-di: “Hãy thắt lưng, cầm gậy của ta mà đi! Gặp ai thì đừng có chào, ai chào thì đừng đáp lại. Ngươi sẽ đặt gậy của ta trên mặt cậu bé.” ³⁰ Mẹ cậu bé nói: “Có Ðức Chúa hằng sống và có ngài đang sống đây, tôi xin thề sẽ không rời xa ngài.” Ông trỗi dậy và đi theo bà. ³¹ Giê-kha-di đã đi trước hai người và đặt gậy trên mặt cậu bé; nhưng không nghe thấy tiếng, không thấy động đậy. Anh ta quay lại đón ông Ê-li-sa và trình ông: “Cậu bé đã không thức dậy.” ³² Khi ông Ê-li-sa tới nhà thì cậu bé đã chết, nằm trên giường của ông. ³³ Ông đi vào chỗ cậu bé, đóng cửa lại, chỉ có hai người ở bên trong, rồi cầu nguyện với Ðức Chúa. ³⁴ Ông lên giường nằm lên trên đứa trẻ, kề miệng ông trên miệng nó, kề mắt ông trên mắt nó, đặt bàn tay ông trên bàn tay nó. Ông cứ nằm trên đứa trẻ, da thịt nó nóng lên. ³⁵ Ông đi đi lại lại trong nhà, rồi lại lên nằm trên nó; cậu bé hắt hơi đến bảy lần, và mở mắt ra. ³⁶ Ông Ê-li-sa gọi Giê-kha-di và bảo: “Ði gọi bà Su-nêm.” Nó đi gọi bà; bà đến với ông, ông nói: “Bà hãy đem con đi!” ³⁷ Bà đi vào, quỳ dưới chân ông, rồi sụp xuống đất lạy ông. Sau đó, bà đem con đi và ra khỏi phòng.

Nồi cháo độc

³⁸ Ông Ê-li-sa trở về Ghin-gan, khi nạn đói đang xảy ra trong xứ. Lúc anh em ngôn sứ đang ngồi trước mặt ông, ông nói với tiểu đồng: “Bắc nồi lớn lên bếp và nấu cháo cho anh em ngôn sứ.” ³⁹ Một người trong nhóm ra đồng hái rau, tìm thấy một thứ cây giống như nho dại, thì hái trái dưa đắng ấy, đầy một vạt áo, rồi về nhà, thái nhỏ ra, bỏ vào nồi nấu cháo, vì họ không biết đó là thứ gì. ⁴⁰ Sau đó, họ múc ra cho mọi người ăn. Vừa ăn chút cháo, họ kêu lên: “Người của Thiên Chúa ơi, thần chết ở trong nồi!” Và họ không thể ăn được nữa. ⁴¹ Ông Ê-li-sa bảo: “Ðem bột đến đây!” Ông bỏ bột vào và bảo: “Múc ra cho người ta ăn.” Trong nồi liền hết chất độc.

Phép lạ hoá bánh ra nhiều

⁴² Có một người từ Ba-an Sa-li-sa đến, đem bánh đầu mùa biếu người của Thiên Chúa: hai mươi chiếc bánh lúa mạch và cốm đựng trong bị. Ông Ê-li-sa nói: “Phát cho người ta ăn.” ⁴³ Nhưng tiểu đồng hỏi ông: “Có bằng này, sao con có thể phát cho cả trăm người ăn được?” Ông bảo: “Cứ phát cho người ta ăn! Vì Ðức Chúa phán thế này: Họ sẽ ăn, mà vẫn còn dư.” ⁴⁴ Tiểu đồng phát cho người ta. Họ đã ăn, mà vẫn còn dư, như lời Ðức Chúa phán.

- Chương 05 -

Ông Na-a-man được chữa khỏi bệnh phung hủi

¹ Ông Na-a-man, tướng chỉ huy quân đội của vua A-ram, là người có thần thế và uy tín trước mặt chúa thượng của ông, vì Ðức Chúa đã dùng ông mà ban chiến thắng cho A-ram. Nhưng ông lại mắc bệnh phung hủi. ² Khi những người A-ram đi càn quét, họ đã bắt được một cô bé từ đất Ít-ra-en đưa về. Nó vào giúp việc cho vợ ông Na-a-man. ³ Nó nói với bà chủ: “Ôi, phải chi ông chủ con được giáp mặt vị ngôn sứ ở Sa-ma-ri, thì chắc ngôn sứ sẽ chữa ông khỏi bệnh phung hủi!” ⁴ Ông Na-a-man đến tường trình với chúa thượng của ông: “Một thiếu nữ xuất thân từ đất Ít-ra-en đã nói thế này thế này.” ⁵ Vua A-ram bảo: “Ngươi cứ lên đường và trẩy đi. Ta sẽ gửi thư cho vua Ít-ra-en.” Ông Na-a-man lên đường, mang theo ba trăm ký bạc, sáu mươi ký vàng và mười bộ quần áo để thay đổi. ⁶ Ông trình thư lên vua Ít-ra-en. Thư viết: “Cùng với bức thư mà tôi gửi tới ngài đây, tôi sai Na-a-man, thuộc hạ của tôi, đến với ngài, để ngài chữa người này khỏi bệnh phung hủi.” ⁷ Vua Ít-ra-en đọc thư xong thì xé áo mình ra và nói: “Ta đâu có phải là vị thần cầm quyền sinh tử, mà ông ấy lại sai người này đến nhờ ta chữa hắn khỏi bệnh phung hủi? Các ngươi phải biết, phải thấy rằng ông ấy muốn sinh sự với ta.”

⁸ Vậy, khi ông Ê-li-sa, người của Thiên Chúa, nghe biết là vua Ít-ra-en đã xé áo mình ra, thì sai người đến nói với vua: “Sao vua lại xé áo mình ra? Người ấy cứ đến với tôi, thì sẽ biết là có một ngôn sứ ở Ít-ra-en.” ⁹ Ông Na-a-man đi đến cùng với cả xe và ngựa. Ông đứng trước cửa nhà ông Ê-li-sa. ¹⁰ Ông Ê-li-sa sai sứ giả ra nói với ông: “Ông hãy đi tắm bảy lần trong sông Gio-đan. Da thịt ông sẽ trở lại như trước, và ông sẽ được sạch.” ¹¹ Ông Na-a-man nổi giận bỏ đi và nói: “Ta cứ nghĩ bụng là thế nào ông ấy cũng đích thân đi ra, rồi đứng mà cầu khẩn danh Ðức Chúa, Thiên Chúa của ông ta. Ông ta sẽ quơ tay lên đúng chỗ phung hủi mà chữa khỏi. ¹² Nước các sông A-va-na và Pác-pa ở Ða-mát chẳng tốt hơn tất cả nước sông ở Ít-ra-en sao? Ta lại không thể tắm ở các sông ấy để được sạch hay sao?” Ông quay lưng lại và tức tối ra đi. ¹³ Bấy giờ, các tôi tớ của ông đến gần và nói: “Cha ơi, giả như ngôn sứ bảo cha làm một điều gì khó, chẳng lẽ cha lại không làm? Phương chi ngôn sứ chỉ nói: Ông hãy đi tắm, thì sẽ được sạch!” ¹⁴ Vậy ông xuống dìm mình bảy lần trong sông Gio-đan, theo lời người của Thiên Chúa. Da thịt ông lại trở nên như da thịt một trẻ nhỏ. Ông đã được sạch.

¹⁵ Cùng với đoàn tuỳ tùng, ông trở lại gặp người của Thiên Chúa. Ông vào, đứng trước mặt ông ấy và nói: “Nay tôi biết rằng: trên khắp mặt đất, không đâu có Thiên Chúa, ngoại trừ ở Ít-ra-en. Bây giờ, xin ngài vui lòng nhận món quà của tôi tớ ngài đây.” ¹⁶ Ông Ê-li-sa nói: “Có Ðức Chúa hằng sống là Ðấng tôi phụng sự, tôi thề sẽ không nhận gì cả.” Ông Na-a-man nài ép ông nhận, nhưng ông vẫn từ chối. ¹⁷ Ông Na-a-man nói: “Nếu ngài từ chối, thì xin cho phép tôi tớ ngài đây mang về một số đất vừa sức hai con lừa chở được, vì tôi tớ ngài sẽ không còn dâng lễ toàn thiêu và hy lễ cho thần nào khác ngoài Ðức Chúa. ¹⁸ Nhưng xin Ðức Chúa tha thứ điều này cho tôi tớ ngài: Khi ông chủ tôi vào điện của thần Rim-môn để sụp xuống lạy, và khi ông ấy vịn vào cánh tay tôi, thì tôi cũng phải sụp xuống lạy trong điện của thần Rim-môn cùng lúc với ông. Xin Ðức Chúa tha thứ điều ấy cho tôi tớ ngài!” ¹⁹ Ông Ê-li-sa bảo: “Ông đi bằng an!” và ông Na-a-man đi khỏi chỗ ông Ê-li-sa được một quãng đường.

²⁰ Khi đó, Giê-kha-di, tiểu đồng của ông Ê-li-sa, người của Thiên Chúa, nghĩ bụng: “Chủ ta đã giữ gìn không nhận những gì ông Na-a-man, người A-ram, tự tay đem dâng. Có Ðức Chúa hằng sống, ta sẽ chạy theo ông ấy để nhận được chút gì chứ!” ²¹ Giê-kha-di liền đuổi theo ông Na-a-man. Khi thấy Giê-kha-di chạy theo mình, ông Na-a-man từ trên xe nhảy xuống gặp nó, và hỏi: “Mọi sự đều yên ổn chứ?” ²² Nó trả lời: “Mọi sự đều yên ổn. Chủ tôi sai tôi đi nói với ông: “Vừa rồi có hai thanh niên thuộc nhóm các ngôn sứ đến với tôi từ vùng núi Ép-ra-im. Xin ông cho họ ba mươi ký bạc và hai bộ quần áo để thay đổi.” ²³ Ông Na-a-man nói: “Anh vui lòng nhận lấy sáu mươi ký.” Rồi ông ép nó nhận. Ông nhét sáu mươi ký bạc trong hai bị cùng với hai bộ quần áo để thay đổi, rồi đưa cho hai người tớ trai mang đi trước mặt nó. ²⁴ Khi tới Ô-phen, nó lấy những thứ đó từ tay họ, đem cất vào nhà, rồi từ giã những người ấy, và họ trẩy đi.

²⁵ Còn nó, nó vào hầu chủ. Ông Ê-li-sa hỏi: “Giê-kha-di, mày đi đâu về?” Nó đáp: “Tôi tớ ngài không có đi đâu cả.” ²⁶ Ông Ê-li-sa bảo: “Trí ta đã chẳng ở đó khi có người xuống xe gặp mày sao? Giờ đây, mày đã nhận tiền bạc, mày có thể sắm quần áo, tậu vườn, vườn ô-liu và vườn nho, mua bò dê chiên cừu và tôi trai tớ gái. ²⁷ Nhưng bệnh phung hủi của ông Na-a-man sẽ mãi mãi bám lấy mày và dòng dõi mày.” Giê-kha-di rời ông Ê-li-sa; nó mắc bệnh phung hủi, mốc thếch như tuyết.

- Chương 06 -

Cái rìu đã mất lại tìm thấy

¹ Các anh em ngôn sứ nói với ông Ê-li-sa: “Thầy coi, nơi chúng tôi ngồi nghe thầy đây đã ra quá hẹp, so với số người chúng tôi. ² Vậy xin cho chúng tôi đi ra bờ sông Gio-đan; ở đó, mỗi người chúng tôi sẽ lấy một cái xà, rồi làm một nơi để ngồi nghe.” Ông bảo: “Các anh cứ đi!” ³ Một người trong nhóm nói: “Xin thầy vui lòng cùng đi với các tôi tớ thầy.” Ông đáp: “Ðược, tôi sẽ đi”, ⁴ rồi ông cùng đi với họ. Tới sông Gio-đan, họ đốn cây. ⁵ Khi một người trong nhóm đang hạ cây làm xà, thì lưỡi rìu bằng sắt văng xuống nước. Người ấy liền kêu lên: “Chết rồi, ngài ơi! Cái rìu này tôi mượn của người ta!” ⁶ Người của Thiên Chúa hỏi: “Nó văng đi đâu?” Người ấy chỉ chỗ cho ông. Ông chặt một khúc gỗ, ném xuống đó và làm cho lưỡi rìu bằng sắt nổi lên. ⁷ Ông bảo: “Vớt lên đi!” Người kia đưa tay ra cầm lấy.

4. Chiến Tranh Với A-Ram

Ông Ê-li-sa tóm gọn một toán quân A-ram

⁸ Hồi ấy, vua A-ram đang giao chiến với Ít-ra-en. Vua bàn với các thuộc hạ và bảo chúng: “Ta sẽ đặt trại quân chỗ này, chỗ nọ.” ⁹ Nhưng người của Thiên Chúa nhắn tin cho vua Ít-ra-en: “Xin ngài đề phòng, đừng đi qua chỗ ấy, vì quân A-ram đi xuống đó.” ¹⁰ Vua Ít-ra-en mới sai lính tới chỗ người của Thiên Chúa đã nói, đã báo cho biết; vua đề phòng, không phải chỉ một hay hai lần mà thôi.

¹¹ Lòng vua A-ram rất nao núng vì chuyện này. Vua gọi các thuộc hạ lại và bảo: “Chẳng lẽ các ngươi không báo cho ta biết ai trong chúng ta đã bỏ theo vua Ít-ra-en sao?” ¹² Một người trong nhóm thuộc hạ đáp: “Thưa đức vua, chúa công tôi, chẳng có ai đâu! Chính ông Ê-li-sa, ngôn sứ của Ít-ra-en, đã cho vua Ít-ra-en biết những lời ngài nói trong phòng ngủ của ngài.” ¹³ Vua nói: “Ði coi xem ông ấy ở đâu! Ta sẽ sai người đi bắt.” Người ta cho vua biết: “Ông ấy đang ở Ðô-than.” ¹⁴ Vua liền phái tới đó một đạo quân lớn, có cả ngựa xe. Chúng đến nơi ban đêm và bao vây thành.

¹⁵ Sáng hôm sau, người của Thiên Chúa dậy sớm và đi ra ngoài. Và kìa một toán quân có cả ngựa xe đang vây quanh thành. Người đầy tớ nói với ông: “Chết rồi, ngài ơi! Làm sao bây giờ?” ¹⁶ Ông trả lời: “Ðừng sợ, vì những người đi theo chúng ta thì đông hơn những người đi theo chúng.” ¹⁷ Ông Ê-li-sa cầu xin rằng: “Lạy Ðức Chúa, xin mở mắt cho nó thấy!” Ðức Chúa mở mắt người đầy tớ của ông và nó thấy núi đầy những ngựa và xe đỏ như lửa vây quanh ông Ê-li-sa.

¹⁸ Khi quân A-ram kéo xuống phía ông Ê-li-sa, thì ông cầu xin Ðức Chúa: “Xin Chúa đánh mờ mắt những quân này.” Và Ðức Chúa đã đánh mờ mắt chúng, theo lời ông Ê-li-sa xin. ¹⁹ Khi đó, ông Ê-li-sa bảo chúng: “Ðây không phải là đường, cũng không phải là thành. Các anh đi theo tôi, tôi sẽ dẫn các anh đến người các anh đang tìm kiếm.” Và ông đã dẫn chúng tới Sa-ma-ri. ²⁰ Khi chúng vào Sa-ma-ri, ông Ê-li-sa lại nói: “Lạy Ðức Chúa, xin mở mắt cho những người này, cho chúng thấy được.” Ðức Chúa đã mở mắt chúng và chúng thấy là mình đang ở giữa thành Sa-ma-ri!

²¹ Thấy chúng, vua Ít-ra-en nói với ông Ê-li-sa: “Thưa cha, có phải giết chúng không?” ²² Ông đáp: “Ðừng giết! Thử hỏi những kẻ vua đã dùng gươm dùng nỏ bắt làm tù binh, thì vua có giết không? Vua hãy đem bánh và nước tới cho chúng ăn uống, rồi để chúng trở về với chủ của chúng!” ²³ Vua dọn tiệc lớn đãi chúng. Khi chúng ăn uống xong, vua cho chúng đi và chúng trở về với chủ của chúng. Những toán quân A-ram không còn xâm nhập Ít-ra-en nữa.

Nạn đói trong thành Sa-ma-ri bị bao vây

²⁴ Sau đó, Ben Ha-đát, vua A-ram, tập họp tất cả quân đội lại, tiến lên vây thành Sa-ma-ri. ²⁵ Ở Sa-ma-ri, đang có một nạn đói lớn; thành bị địch bao vây gắt gao đến nỗi một đầu lừa lên tới hai mươi bốn lượng bạc, và một dúm hành dại cũng lên tới mười lăm chỉ bạc.

²⁶ Khi vua Ít-ra-en đang đi lại trên tường thành, thì một phụ nữ kêu với vua rằng: “Thưa đức vua, chúa thượng tôi, xin cứu tôi với!” ²⁷ Vua trả lời: “Nếu Ðức Chúa không cứu ngươi, thì ta biết lấy gì để cứu ngươi? Chẳng lẽ lấy sân lúa hay bồn đạp nho?” ²⁸ Rồi vua hỏi chị ta: “Chuyện gì vậy?” Chị ấy thưa: “Mụ này đã nói với tôi: “Ðưa con chị đây, chúng ta ăn thịt nó hôm nay; ngày mai, chúng ta sẽ ăn thịt con tôi! ²⁹ Chúng tôi đã nấu chín con tôi và ăn thịt nó. Hôm sau, tôi bảo mụ: “Ðưa con chị đây, chúng ta ăn thịt nó! Nhưng mụ đã giấu con đi.” ³⁰ Vừa nghe người phụ nữ nói những lời ấy, vua liền xé áo mình ra. Vì vua đang đi lại trên tường thành, nên dân thấy được là bên trong vua mặc áo lót bằng vải thô. ³¹ Vua nói: “Xin Thiên Chúa phạt ta thế này và thêm thế kia nữa, nếu hôm nay đầu của Ê-li-sa, con Sa-phát, còn nằm trên cổ của hắn!”

Ông Ê-li-sa báo tin cơn thử thách sắp chấm dứt

³² Ông Ê-li-sa đang ngồi trong nhà và có những kỳ mục ngồi với ông, thì vua sai người đến với ông. Nhưng trước khi sứ giả đến nơi, ông Ê-li-sa nói với các kỳ mục: “Các ông thấy không: Kẻ sát nhân ấy sai người đến lấy đầu tôi! Vậy thế này: Khi nào sứ giả đến, thì đóng cửa lại, lấy cửa đẩy nó ra. Nhưng tiếng chân chủ nó chẳng đang theo sau nó đấy ư?” ³³ Ông còn đang nói, thì vua đã xuống gặp ông và bảo: “Tai hoạ này do Ðức Chúa giáng xuống, thế thì tôi còn biết trông đợi gì nữa nơi Ðức Chúa?”

- Chương 07 -

¹ Ông Ê-li-sa nói: “Hãy nghe lời của Ðức Chúa: Ðức Chúa phán thế này: Ngày mai, cũng vào giờ này, tại cửa thành Sa-ma-ri, cứ ba chỉ bạc sẽ mua được một thúng tinh bột lúa miến; cứ ba chỉ bạc sẽ mua được hai thúng lúa mạch!” ² Viên giám mã đỡ tay vua đáp lời người của Thiên Chúa: “Cho dù Ðức Chúa có mở cống trên trời, điều đó liệu có xảy ra không?” Ông Ê-li-sa nói: “Chính ông sẽ thấy tận mắt, nhưng sẽ không được ăn!”

Trại quân A-ram bỏ trống

³ Có bốn người phung hủi đang ở lối vào cửa thành. Họ nói với nhau: “Sao chúng ta cứ ở lại đây mà chờ chết? ⁴ Nếu chúng ta quyết định vào thành, thì chúng ta sẽ chết trong thành, vì ở đó đang có nạn đói; nếu chúng ta ở lại đây, thì chúng ta cũng sẽ chết. Vậy bây giờ, đến đây, chúng ta cùng trốn sang trại quân A-ram. Nếu chúng để chúng ta sống, thì chúng ta sẽ sống; mà nếu chúng giết chúng ta, thì chúng ta sẽ chết.” ⁵ Lúc chập tối, những người phung hủi lên đường đi đến trại quân A-ram. Nhưng khi tới đầu trại quân A-ram, thì họ chẳng thấy có ai! ⁶ Vì Ðức Chúa đã cho tiếng xe, tiếng ngựa, tiếng một đạo binh lớn vang lên trong trại quân A-ram. Chúng bảo nhau: “Này vua Ít-ra-en đã thuê các vua Khết và các vua Ai-cập vào đánh chúng ta.” ⁷ Vậy chúng đã lên đường, chạy trốn lúc chập tối, bỏ lại lều, ngựa, lừa; tóm lại, chúng để cả trại y nguyên mà chạy thục mạng. ⁸ Khi tới đầu trại, những người phung hủi kia vào một lều; họ ăn uống, rồi mang bạc, vàng và quần áo đi giấu. Họ trở lại, vào một lều khác, rồi mang đồ vật trong đó đi giấu.

Hết cuộc bao vây và hết nạn đói

⁹ Bấy giờ, họ nói với nhau: “Chúng ta làm thế thì không phải. Hôm nay là ngày mang lại tin vui. Nếu chúng ta làm thinh và chần chừ mãi cho tới khi trời sáng, thì chúng ta sẽ mắc tội. Bây giờ, đến đây, chúng ta cùng đi báo tin cho đền vua.” ¹⁰ Họ vào gọi những người canh cửa thành và báo tin: “Chúng tôi đã vào trại quân A-ram. Chúng tôi chẳng thấy có ai, cũng không nghe tiếng người; chỉ có ngựa còn cột đó, lừa còn cột đó; các lều còn y nguyên.” ¹¹ Những người canh cửa thành hô lên và báo tin cho đền vua ở bên trong.

¹² Ðang đêm, vua trỗi dậy, nói với các thuộc hạ: “Ðể ta giải thích cho các ngươi nghe những gì quân A-ram làm để hại chúng ta. Chúng biết chúng ta đang bị đói, nên đã ra khỏi trại để nấp ở ngoài đồng, nghĩ bụng rằng: “Họ sẽ ra khỏi thành; chúng ta sẽ bắt sống họ, rồi vào thành”.” ¹³ Một người trong các thuộc hạ vua trả lời: “Xin để người ta lấy năm con ngựa trong số những con sống sót còn lại đây, – nếu không, những con ấy cũng sẽ cùng chung số phận với toàn đám dân Ít-ra-en sống sót trong thành đang chờ chết -; chúng ta cứ gửi đi xem sao.” ¹⁴ Người ta lấy hai cỗ xe, rồi vua sai người đuổi theo quân A-ram, và nói: “Hãy đi, xem thế nào!” ¹⁵ Họ đã đuổi theo chúng cho đến sông Gio-đan. Trên tất cả quãng đường ấy đều la liệt quần áo và vật dụng quân A-ram đã liệng xuống trong lúc vội vã. Các sứ giả trở về trình lại các sự việc cho vua.

¹⁶ Dân đi ra hôi của trong trại quân A-ram. Quả thật, theo như lời của Ðức Chúa, cứ ba chỉ bạc sẽ mua được một thúng tinh bột lúa miến; cứ ba chỉ bạc sẽ mua được hai thúng lúa mạch. ¹⁷ Vua đã đặt một viên giám mã canh cửa thành, người đó là người đã đỡ tay vua. Dân chúng giẫm lên người đó ở cửa thành, làm cho người đó chết, đúng y như lời người của Thiên Chúa đã nói khi vua xuống gặp ông. ¹⁸ Quả thật, khi người của Thiên Chúa nói với vua: “Ngày mai, cũng vào giờ này, tại cửa thành Sa-ma-ri, ba chỉ bạc sẽ mua được hai thúng lúa mạch, ba chỉ bạc sẽ mua được một thúng tinh bột lúa miến”, ¹⁹ thì viên giám mã trả lời cho người của Thiên Chúa: “Cho dù Ðức Chúa có mở cống trên trời, điều đó liệu có xảy ra không?” Ông Ê-li-sa nói: “Ông sẽ thấy tận mắt, nhưng ông sẽ không được ăn!” ²⁰ Ðiều đó đã xảy ra cho viên giám mã: dân chúng giẫm lên ông ở cửa thành, làm ông chết.

- Chương 08 -

Kết thúc truyện người phụ nữ Su-nêm

¹ Ông Ê-li-sa nói với người phụ nữ có đứa con trai ông đã làm cho sống lại: “Bà hãy trỗi dậy, lên đường, đem theo gia đình của bà. Hãy ra nước ngoài, ở tạm nơi nào ở được, vì Ðức Chúa đã khiến nạn đói xảy ra, hơn nữa nạn đói còn xảy ra trong xứ suốt bảy năm.” ² Người phụ nữ trỗi dậy và làm theo lời người của Thiên Chúa dạy. Bà và gia đình bà đã đi và ở tạm bên xứ người Phi-li-tinh bảy năm. ³ Sau bảy năm, người phụ nữ bỏ xứ người Phi-li-tinh trở về. Bà đi cầu cứu với vua về chuyện nhà cửa ruộng đất của bà.

⁴ Vua nói với Giê-kha-di, tiểu đồng của ông Ê-li-sa, người của Thiên Chúa: “Hãy kể cho ta nghe tất cả những chuyện lớn lao ông Ê-li-sa đã làm.” ⁵ Giê-kha-di đang kể cho vua nghe chuyện ông Ê-li-sa đã làm cho người chết sống lại thế nào, thì người phụ nữ có đứa con trai ông đã làm sống lại, đến cầu cứu với vua về chuyện nhà cửa ruộng đất của bà. Giê-kha-di liền trình vua: “Thưa đức vua, chúa thượng của con, đây là người phụ nữ, và đây là người con trai mà ông Ê-li-sa đã làm cho sống lại.” ⁶ Vua hỏi người phụ nữ, và bà kể hết cho vua nghe. Vua chỉ định một viên thái giám lo việc cho bà và nói: “Ngươi giúp bà này lấy lại tất cả tài sản của bà, cũng như mọi lợi tức ruộng đất, kể từ ngày bà rời xứ cho đến nay.”

Ông Ê-li-sa và ông Kha-da-ên thành Ða-mát

⁷ Ông Ê-li-sa vào Ða-mát. Vua A-ram là Ben Ha-đát đang bị bệnh. Người ta báo tin cho vua: “Người của Thiên Chúa đã đến tận đây.” ⁸ Vua nói với ông Kha-da-ên: “Ngươi hãy mang quà và đi gặp người của Thiên Chúa. Ngươi sẽ nhờ ông thỉnh ý Ðức Chúa và thưa Người: “Con có được khỏi bệnh này không?”

⁹ Ông Kha-da-ên đi gặp ông Ê-li-sa, đem theo tất cả những gì tốt nhất ở Ða-mát làm quà, chất trên lưng bốn mươi con lạc đà. Khi tới nơi, ông Kha-da-ên đứng trước ông Ê-li-sa và nói: “Con của ngài là Ben Ha-đát, vua A-ram, đã sai tôi đến thưa ngài: “Tôi có được khỏi bệnh này không?” ¹⁰ Ông Ê-li-sa nói: “Ông đi nói với vua: “Chắc chắn ngài sẽ sống! Nhưng Ðức Chúa đã cho tôi thấy chắc chắn vua sẽ chết.” ¹¹ Người của Thiên Chúa nghiêm nét mặt, nhìn chằm chằm khiến ông Kha-da-ên phát ngượng. Ông Ê-li-sa khóc. ¹² Ông Kha-da-ên mới hỏi: “Tại sao ngài lại khóc?” Ông đáp: “Vì tôi biết tai hoạ ông sẽ gây cho con cái Ít-ra-en. Ông sẽ phóng hoả đốt các thành trì, sẽ dùng gươm chém giết các trai tráng, ném trẻ con xuống đất cho chết và mổ bụng đàn bà có thai.” ¹³ Ông Kha-da-ên nói: “Tôi tớ ngài, con chó này, là chi mà làm được điều quá thể như vậy?” Ông Ê-li-sa đáp: “Ðức Chúa đã cho tôi thấy ông làm vua A-ram.” ¹⁴ Ông Kha-da-ên từ giã ông Ê-li-sa và lại về với chủ mình, vua hỏi: “Ông Ê-li-sa đã nói gì với ngươi?” Ông Kha-da-ên đáp: “Ông ấy nói với tôi là chắc chắn ngài sẽ sống.” ¹⁵ Hôm sau, ông Kha-da-ên đã lấy chăn, nhúng nước, rồi phủ lên mặt vua. Vua đã chết, và ông Kha-da-ên lên ngôi kế vị.

Vua Giô-ram cai trị Giu-đa (848-841) (2 Sb 21: 1-20)

¹⁶ Năm thứ năm triều Giô-ram, con vua A-kháp làm vua Ít-ra-en, ông Giơ-hô-ram, con vua Giơ-hô-sa-phát lên làm vua Giu-đa. ¹⁷ Ông lên ngôi vua khi được ba mươi hai tuổi, và trị vì ở Giê-ru-sa-lem tám năm. ¹⁸ Vua đi theo đường lối các vua Ít-ra-en, hành động như nhà A-kháp, vì vua đã lấy một người con gái của vua A-kháp làm vợ. Vua đã làm điều dữ trái mắt Ðức Chúa. ¹⁹ Nhưng vì vua Ða-vít, tôi trung của người, Ðức Chúa không muốn huỷ diệt Giu-đa, theo lời Người đã phán với vua, là sẽ ban cho vua và con cháu vua một ngọn đèn luôn cháy sáng mọi ngày.

²⁰ Dưới thời của vua, Ê-đôm thoát ách thống trị của Giu-đa và đặt một vua lên cai trị mình. ²¹ Vua Giô-ram sang Xa-ia cùng với toàn bộ chiến xa. Ban đêm, vua trỗi dậy, đánh quân Ê-đôm đang bao vây vua và những người chỉ huy chiến xa. Dân chạy trốn về lều của họ. ²² Như thế, Ê-đôm đã thoát ách thống trị của Giu-đa cho đến ngày nay. Rồi Líp-na cũng đã thoát ách thống trị vào lúc ấy.

²³ Những truyện còn lại của vua Giô-ram và mọi việc vua làm đã chẳng được ghi chép trong sách Sử biên niên các vua Giu-đa đó sao? ²⁴ Vua Giô-ram đã an nghỉ với tổ tiên và được chôn cất với các ngài trong Thành Ða-vít. Ông A-khát-gia-hu, con của vua, lên ngôi kế vị vua cha.

Vua A-khát-gia-hu cai trị Giu-đa (841) (2 Sb 22: 1-6)

²⁵ Năm thứ mười hai triều Giô-ram, con vua A-kháp, làm vua Ít-ra-en, ông A-khát-gia-hu, con vua Giơ-hô-ram, lên làm vua Giu-đa. ²⁶ A-khát-gia-hu lên ngôi vua khi được hai mươi hai tuổi, và trị vì ở Giê-ru-sa-lem được một năm. Thân mẫu vua là bà A-than-gia-hu, ái nữ của Om-ri, vua Ít-ra-en. ²⁷ Vua đi theo đường lối nhà A-kháp, đã làm điều dữ trái mắt Ðức Chúa như nhà A-kháp, vì có họ hàng với nhà A-kháp.

²⁸ Cùng với vua Giô-ram, con vua A-kháp, vua đi đánh vua A-ram là Kha-da-ên, ở Ra-mốt Ga-la-át. Nhưng quân A-ram đã đánh vua Giô-ram bị thương. ²⁹ Vua Giô-ram đã quay về Gít-rơ-en để chữa trị, vì các thương tích quân A-ram đã gây cho vua ở Ra-ma, trong lúc giao chiến với vua A-ram là Kha-da-ên. Vua Giu-đa là A-khát-gia-hu, con vua Giơ-hô-ram, đã xuống Gít-rơ-en thăm vua Giô-ram, con vua A-kháp, vì vua này đang bị bệnh.

- Chương 09 -

5. Truyện Vua Giê-Hu

Xức dầu phong vương cho ông Giê-hu

¹ Ngôn sứ Ê-li-sa gọi một người trong nhóm anh em ngôn sứ và bảo: “Hãy thắt lưng và cầm theo lọ dầu này, mà đi tới Ra-mốt Ga-la-át. ² Khi đến nơi, anh hãy tìm cách nhận mặt ông Giê-hu, con ông Giơ-hô-sa-phát, cháu ông Nim-si. Anh đến và mời ông ấy đứng lên, ra khỏi chỗ các anh em đồng đội, rồi dẫn vào một phòng kín đáo. ³ Sau đó, anh lấy lọ dầu mà đổ trên đầu ông và nói: “Ðức Chúa phán thế này: Ta xức dầu phong ngươi làm vua Ít-ra-en. Rồi anh mở cửa, trốn ngay đi, đừng chậm trễ.”

⁴ Người thanh niên, một ngôn sứ trẻ, trẩy đi Ra-mốt Ga-la-át. ⁵ Khi anh đến nơi, thì các tướng lãnh quân đội đang ngồi với nhau. Người thanh niên nói: “Thưa tướng quân, tôi có điều phải nói với ngài.” Ông Giê-hu hỏi: “Với ai trong chúng tôi?” Anh trả lời: “Thưa, với tướng quân.” ⁶ Khi đó, ông Giê-hu đứng lên, đi vào trong nhà. Người thanh niên đổ dầu lên đầu ông và nói: “Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en, phán thế này: “Ta xức dầu phong ngươi làm vua cai trị Ít-ra-en là dân của Ðức Chúa. ⁷ Ngươi sẽ đánh phạt nhà A-kháp, chủ ngươi, để ta đòi I-de-ven đền nợ máu các tôi tớ Ta là các ngôn sứ và mọi tôi tớ của Ðức Chúa. ⁸ Toàn thể nhà A-kháp sẽ bị diệt vong. Ta sẽ diệt trừ mọi đàn ông con trai của nhà A-kháp, nô lệ cũng như tự do ở Ít-ra-en. ⁹ Ta sẽ xử với nhà A-kháp như với nhà Gia-róp-am, con Nơ-vát, như với nhà Ba-sa, con A-khi-gia. ¹⁰ Còn I-de-ven, thì chó sẽ ăn thịt nó ngoài đồng Gít-rơ-en, mà không có người chôn cất.” Sau đó, người thanh niên mở cửa, chạy trốn.

Ông Giê-hu được tôn làm vua

¹¹ Ông Giê-hu ra gặp các thuộc hạ của chủ mình. Họ hỏi ông: “Bình an chứ? Tại sao tên khùng ấy lại đến gặp ông?” Ông Giê-hu đáp: “Các ông biết con người ấy và bài ca lải nhải của y mà!” ¹² Nhưng họ bảo: “Ông nói dối! Kể lại cho chúng tôi đi!” Ông nói: “Y nói với tôi thế này thế này; y bảo Ðức Chúa phán rằng: Ta đã xức dầu phong ngươi làm vua Ít-ra-en.” ¹³ Họ vội vàng lấy áo choàng trải lên đầu thềm cấp, dưới chân ông. Họ thổi tù và, rồi hô lên: “Giê-hu làm vua!”

Ông Giê-hu chuẩn bị tiếm quyền

¹⁴ Ông Giê-hu, con ông Giơ-hô-sa-phát, cháu ông Nim-si, âm mưu chống lại vua Giô-ram. Lúc đó, vua Giô-ram và toàn thể Ít-ra-en đang bảo vệ Ra-mốt Ga-la-át chống lại vua A-ram là Kha-da-ên. ¹⁵ Nhưng vua Giơ-hô-ram đã về điều trị ở Gít-rơ-en, vì các thương tích quân A-ram đã gây cho vua, trong lúc vua giao chiến với vua A-ram là Kha-da-ên. Ông Giê-hu nói: “Nếu thực sự các ông đồng lòng với tôi, thì đừng ai thoát khỏi thành mà đi báo tin cho Gít-rơ-en.” ¹⁶ Ông Giê-hu lên xe đi Gít-rơ-en, vì vua Giô-ram đang liệt giường ở đó; vua Giu-đa là A-khát-gia đã xuống thăm vua Giô-ram.

¹⁷ Người lính canh đứng trên tháp Gít-rơ-en nhìn thấy đoàn quân của ông Giê-hu đang đến, thì nói: “Tôi nhìn thấy một đoàn quân.” Vua Giơ-hô-ram bảo: “Hãy chọn một kỵ binh, sai đi gặp họ và hỏi: Bình an chứ?” ¹⁸ Người kỵ binh đi gặp ông Giê-hu và nói: “Vua phán thế này: Bình an chứ?” Ông Giê-hu trả lời: “Bình an hay không, việc gì đến ngươi! Lui ra đằng sau ta!” Người lính canh lại báo tin: “Sứ giả đã tới chỗ họ, nhưng không trở về.” ¹⁹ Vua lại sai người kỵ binh thứ hai, người ấy đến với họ và nói: “Vua phán thế này: Bình an chứ?” Ông Giê-hu đáp: “Bình an hay không, việc gì đến ngươi! Lui ra đằng sau ta!” ²⁰ Người lính canh lại báo tin: “Sứ giả đã tới chỗ họ, nhưng không trở về. Kiểu đánh xe thì giống như kiểu của ông Giê-hu, con ông Nim-si: Ông ấy đánh xe như điên!” ²¹ Vua Giơ-hô-ram bảo: “Thắng xe đi!” Và người ta thắng xe. Vua Ít-ra-en là Giơ-hô-ram và vua Giu-đa là A-khát-gia-hu đi ra, mỗi người ngồi trên xe mình. Hai vua đi ra gặp ông Giê-hu và thấy ông ở thửa đất ông Na-vốt, người Gít-rơ-en.

Vua Giơ-hô-ram bị sát hại

²² Vậy vua Giơ-hô-ram vừa thấy ông Giê-hu, thì nói: “Ông Giê-hu, bình an chứ?” Ông Giê-hu trả lời: “Bình an thế nào được, bao lâu I-de-ven, mẹ ông, còn dở những trò dâm đãng và làm bao nhiêu chuyện phù phép như thế!” ²³ Vua Giơ-hô-ram liền cho quay xe lại và chạy trốn. Vua nói với vua A-khát-gia-hu: “Phản loạn, ông A-khát-gia ơi!” ²⁴ Nhưng ông Giê-hu, đang cầm sẵn cung trong tay, bắn trúng khoảng giữa hai vai vua Giơ-hô-ram; mũi tên xuyên qua tim vua Giơ-hô-ram mà đi ra, khiến vua gục ngã trong xe. ²⁵ Ông Giê-hu bảo viên sĩ quan Bít-ca: “Lôi nó ra, ném vào thửa đất ông Na-vốt, người Gít-rơ-en. Anh còn nhớ chứ: Khi tôi và anh cưỡi ngựa song song tháp tùng cha nó là A-kháp, Ðức Chúa đã tuyên sấm về nó như thế này: ²⁶ Hôm qua, Ta đã chẳng thấy máu của Na-vốt, và của con cái Na-vốt sao? – Sấm ngôn của Ðức Chúa. Ta sẽ bắt ngươi phải trả nợ máu như thế, ngay tại thửa đất ấy- Sấm ngôn của Ðức Chúa! Vậy bây giờ, lôi nó ra, ném vào thửa đất ấy, theo lời Ðức Chúa!”

Vua A-khát-gia bị sát hại

²⁷ Thấy thế, vua Giu-đa là A-khát-gia chạy trốn theo đường Bết Ha Gan. Ông Giê-hu đuổi theo và nói: “Giết cả nó nữa!” Và người ta đã đánh vua bị thương ngay trên xe, ở dốc Gua gần Gíp-lơ-am. Vua chạy trốn vào Mơ-ghít-đô và chết ở đó. ²⁸ Các thuộc hạ của vua đưa vua lên xe chở về Giê-ru-sa-lem, và chôn cất vua trong mồ bên cạnh tổ tiên vua trong Thành vua Ða-vít. ²⁹ Vua A-khát-gia đã lên ngôi cai trị Giu-đa vào năm thứ mười một triều vua Giô-ram, con vua A-kháp.

Bà I-de-ven bị sát hại

³⁰ Ông Giê-hu vào Gít-rơ-en. Nghe tin đó, bà I-de-ven đánh phấn tô mắt và trang điểm mái tóc, rồi từ cửa sổ nhìn xuống. ³¹ Khi ông Giê-hu đi vào cửa thành, bà nói: “Bình an chứ, Dim-ri, tên giết chủ?” ³² Ông Giê-hu ngẩng mặt lên phía cửa sổ và nói: “Có ai theo ta không, có ai không?” Có hai hoặc ba viên thái giám nhìn xuống phía ông. ³³ Ông nói: “Quẳng nó xuống!” Họ quẳng bà xuống; máu của bà bắn vào tường và vào các con ngựa. Ông đạp chân lên bà,34 rồi đi vào mà ăn uống. Sau đó, ông nói: “Các anh lo vụ con khốn kiếp ấy đi và chôn cất nó, vì nó là công chúa.” ³⁵ Họ đi chôn bà, nhưng chỉ tìm thấy cái sọ, hai chân và hai bàn tay của bà. ³⁶ Họ về báo tin cho ông Giê-hu. Ông nói: “Ðây là lời Ðức Chúa đã dùng tôi trung Người là ông Ê-li-a, người Tít-be, mà phán: “Trong thửa đất Gít-rơ-en, chó sẽ ăn thịt I-de-ven. ³⁷ Xác I-de-ven sẽ ra như phân trên mặt đồng ruộng, trong thửa đất Gít-rơ-en, khiến người ta không thể nói được: Ðó là I-de-ven!”

- Chương 10 -

Hoàng tộc Ít-ra en bị sát hại

¹ Vua A-kháp có bảy mươi người con ở Sa-ma-ri. Ông Giê-hu viết thư gửi đến Sa-ma-ri cho các thủ lãnh của Gít-rơ-en, các kỳ mục và các tổng trấn của vua A-kháp. Thư viết: ² “Vì các ông có các hoàng tử của chủ các ông ủng hộ, vì các ông có nào xe, nào ngựa, nào thành trì kiên cố, nào khí giới, cho nên khi thư này đến tay các ông, ³ các ông hãy xem ai là người ưu tú và xứng đáng nhất trong số các hoàng tử của chủ các ông, thì đặt người đó lên ngôi kế vị vua cha. Các ông hãy đến chiến đấu cho nhà của chủ các ông.” ⁴ Họ hết sức kinh hãi, họ nói với nhau: “Hai vua còn không đứng vững trước mặt ông ấy, thì làm sao chúng ta đứng vững được?” ⁵ Quan đại nội thị thần, ông thị trưởng, các kỳ mục và tổng trấn liền sai người đến nói với ông Giê-hu: “Chúng tôi là thuộc hạ của ông. Tất cả những gì ông nói với chúng tôi, chúng tôi sẽ làm. Chúng tôi sẽ không tôn ai lên làm vua cả. Ông cứ làm những gì ông thấy nên làm.”

⁶ Ông Giê-hu viết cho họ bức thư thứ hai, trong đó ông nói: “Nếu các ông ủng hộ tôi và nghe lời tôi kêu gọi, thì hãy lấy đầu các người con của chủ các ông, rồi đến gặp tôi ngày mai vào giờ này, ở Gít-rơ-en.” Bảy mươi người con của vua đang ở tại nhà các quan lớn trong thành. Các quan lớn này có nhiệm vụ dưỡng dục họ. ⁷ Vậy, thư ấy vừa đến nơi, các quan lớn liền bắt bảy mươi người con của vua, cắt cổ, rồi bỏ đầu vào giỏ mà gửi cho ông Giê-hu ở Gít-rơ-en.

⁸ Sứ giả đến báo tin cho ông: “Họ đã mang đầu các con vua tới rồi.” Ông bảo: “Hãy chất làm hai đống nơi cửa thành cho đến sáng.” ⁹ Sáng hôm sau, ông ra ngoài, đứng nói với toàn dân: “Các ngươi đều vô can! Chính tôi đã âm mưu hại chủ của tôi và đã giết ông ấy! Nhưng ai đã hạ sát tất cả những người này? ¹⁰ Vậy các người hãy biết rằng không có lời nào của Ðức Chúa, không có lời nào của Ðức Chúa chống lại nhà A-kháp mà lại ra vô hiệu: Ðức Chúa thực hiện những gì Người đã dùng ông Ê-li-a, tôi trung của Người, mà phán.” ¹¹ Ông Giê-hu hạ sát tất cả những người còn sót lại của nhà A-kháp ở Gít-rơ-en, mọi quan lớn, những người quen biết và tư tế của vua; không để một mạng nào sống sót.

Các ông hoàng Giu-đa bị hạ sát

¹² Rồi ông Giê-hu lên đường đi Sa-ma-ri. Trên đường đi, lúc ở Bết E-két Ha-rô-im, ¹³ ông gặp các anh em của ông A-khát-gia-hu, vua Giu-đa, thì hỏi: “Các ông là ai?” Họ đáp: “Chúng tôi là anh em của vua A-khát-gia-hu. Chúng tôi xuống hỏi thăm các hoàng tử và các con bà hoàng thái hậu.” ¹⁴ Ông nói: “Bắt sống lấy chúng!” Người ta bắt sống họ và cắt cổ ở bể nước Bết E-két, tất cả là bốn mươi hai người, không sót một ai.

Ông Giê-hu và ông Giơ-hô-na-đáp

¹⁵ Ông rời đó mà đi và gặp ông Giơ-hô-na-đáp, con ông Rê-kháp, ra đón ông. Ông chào và nói: “Ông có thực lòng với tôi như tôi thực lòng với ông không?” Ông Giơ-hô-na-đáp nói: “Có” Ông Giê-hu nói: “Nếu có, thì hãy bắt tay tôi.” Ông Giơ-hô-na-đáp liền bắt tay ông Giê-hu. Ông này đưa ông lên xe, cho ngồi bên cạnh. ¹⁶ Ông Giê-hu nói: “Hãy đi với tôi và chứng kiến lòng nhiệt thành của tôi đối với Ðức Chúa!” Rồi ông đưa ông ấy lên xe. ¹⁷ Vào Sa-ma-ri, ông hạ sát tất cả những người còn lại của nhà A-kháp ở Sa-ma-ri, ông tiêu diệt hết, như lời Ðức Chúa đã phán với ông Ê-li-a.

Sát hại các tín đồ thần Ba-an và phá huỷ đền thờ

¹⁸ Ông Giê-hu tập họp toàn dân lại và nói với họ: “A-kháp phụng sự thần Ba-an còn ít, chứ Giê-hu đây sẽ phụng sự người nhiều. ¹⁹ Vậy bây giờ, hãy triệu tập lại đây cho tôi tất cả các ngôn sứ của thần Ba-an, mọi tín đồ và tư tế của thần, đừng có ai vắng mặt, vì tôi sẽ dâng một hy lễ lớn kính thần Ba-an. Ai vắng mặt, sẽ không được sống.” Ông Giê-hu lập mưu diệt trừ những kẻ phụng sự thần Ba-an. ²⁰ Ông Giê-hu nói: “Hãy triệu tập một buổi họp long trọng kính thần Ba-an.” Và người ta đã triệu tập buổi họp đó. ²¹ Ông Giê-hu sai người đi khắp Ít-ra-en. Mọi tín đồ thần Ba-an đều đến, chẳng còn ai mà lại không đến. Họ vào đền Ba-an. Ðền này chỗ nào cũng chật ních người. ²² Ông Giê-hu bảo người phụ trách phòng lễ phục: “Ðem lễ phục ra, phát cho mọi người phụng sự thần Ba-an.” Người ấy đem lễ phục ra cho họ. ²³ Ông Giê-hu cùng với ông Giơ-hô-na-đáp, con ông Rê-kháp, vào đền Ba-an, ông nói với những người phụng sự thần Ba-an: “Hãy lục soát xem: đừng để những người phụng sự Ðức Chúa có mặt ở đây với các người; chỉ để những người phụng sự Ba-an mà thôi.” ²⁴ Rồi người ta vào dâng hy lễ và lễ toàn thiêu.

Nhưng ông Giê-hu đã đặt tám mươi người bên ngoài và nói: “Ai để cho một người nào trong các kẻ ta sắp nộp vào tay các người thoát được, thì phải lấy mạng thế mạng.” ²⁵ Vậy, khi lễ toàn thiêu đã hoàn tất, ông Giê-hu bảo các thị vệ và sĩ quan: “Vào giết chúng đi! Ðừng để cho ai ra ngoài!” Các thị vệ và sĩ quan dùng lưỡi gươm mà giết chúng, quăng xác đi. Rồi họ vào tận cung thánh của đền Ba-an; ²⁶ họ lôi trụ thờ của đền Ba-an ra mà đốt đi. ²⁷ Họ phá huỷ trụ đá kính thần Ba-an, phá huỷ đền Ba-an, biến thành nhà tiêu cho đến ngày nay.

Ông Giê-hu làm vua Ít-ra-en (841-814)

²⁸ Như thế, vua Giê-hu làm cho thần Ba-an biến khỏi Ít-ra-en. ²⁹ Tuy nhiên, vua Giê-hu không dứt bỏ các tội mà vua Gia-róp-am, con ông Nơ-vát, đã phạm và lôi kéo Ít-ra-en phạm theo: đó là thờ những con bê bằng vàng ở Bết Ên và ở Ðan. ³⁰ Ðức Chúa phán với vua Giê-hu: “Vì ngươi đã làm đúng những điều Ta coi là ngay thẳng, và ngươi đã xử với nhà A-kháp y như lòng Ta muốn, thì con cháu ngươi sẽ ngự trên ngai cai trị Ít-ra-en cho đến đời thứ bốn.” ³¹ Nhưng vua Giê-hu đã không hết lòng hết dạ chú tâm đi theo lề luật Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en: vua đã không dứt bỏ các tội mà vua Gia-róp-am đã phạm và lôi kéo Ít-ra-en phạm theo.

³² Trong những ngày ấy, Ðức Chúa bắt đầu cắt xén lãnh thổ Ít-ra-en. Ông Kha-da-ên đánh bại họ trên toàn lãnh thổ Ít-ra-en, ³³ từ sông Gio-đan đến phía mặt trời mọc, toàn miền Ga-la-át, những vùng thuộc các chi tộc Gát, Rưu-vên và Mơ-na-se, từ A-rô-e trên bờ suối Ác-nôn, miền Ga-la-át và Ba-san.

³⁴ Những truyện còn lại của vua Giê-hu, mọi việc vua làm, cũng như mọi chiến công của vua, đã chẳng được ghi chép trong sách Sử biên niên các vua Ít-ra-en đó sao? ³⁵ Vua Giê-hu nằm xuống với tổ tiên và được chôn cất ở Sa-ma-ri. Con vua là Giơ-hô-a-khát đã lên ngôi kế vị vua cha. ³⁶ Thời gian vua Giê-hu cai trị Ít-ra-en ở Sa-ma-ri là hai mươi tám năm.

- Chương 11 -

6. Từ Triều A-Than-Gia Ðến Khi Ông Ê-Li-Sa Qua Ðời

Truyện bà A-than-gia (841-835) (2 Sb 22:10-23:21)

¹ Bà A-than-gia, thân mẫu vua A-khát-gia-hu, thấy con mình đã chết, thì đứng lên tiêu diệt tất cả hoàng tộc. ² Nhưng bà Giơ-hô-se-va, ái nữ vua Giô-ram và là chị của vua A-khát-gia-hu, đã ẵm Giô-át, con vua A-khát-gia-hu, lén đưa cậu ra khỏi số các hoàng tử sẽ bị sát hại, giấu trong phòng ngủ cùng với người vú nuôi. Như thế, người ta đã giấu được cậu bé khuất mắt bà A-than-gia, và cậu không bị giết. ³ Cậu Giô-át ở lại với bà Giơ-hô-se-va trong Nhà Ðức Chúa, lẩn trốn ở đó sáu năm, suốt thời bà A-than-gia cai trị xứ sở.

⁴ Năm thứ bảy, ông Giơ-hô-gia-đa sai người đi mời các vị chỉ huy một trăm quân thuộc đạo binh Ca-ri và thuộc đoàn thị vệ. Ông cho họ vào trong Nhà Ðức Chúa với ông. Ông kết ước với họ, bắt họ tuyên thệ trong Nhà Ðức Chúa, và cho họ được thấy hoàng tử. ⁵ Ông truyền lệnh cho họ như sau: “Ðây là điều các ông phải làm: Một phần ba các ông, những người đang phiên trực ngày sa-bát, sẽ canh giữ đền vua, ⁶ một phần ba sẽ đứng ở cửa Xua, và một phần ba ở cửa phía sau đoàn thị vệ. Các ông sẽ luân phiên nhau canh giữ đền vua. ⁷ Hai đội khác của các ông, những người hết phiên trực ngày sa-bát, sẽ canh giữ Nhà Ðức Chúa. ⁸ Các ông sẽ đứng chung quanh vua, ai nấy đều cầm khí giới trong tay. Kẻ nào xâm phạm hàng ngũ các ông, thì sẽ bị xử tử. Khi vua đi ra đi vào, các ông luôn phải ở bên cạnh vua.”

⁹ Các vị chỉ huy một trăm quân làm đúng mọi điều tư tế Giơ-hô-gia-đa đã truyền. Mỗi vị chỉ huy đem theo người của họ, những người đang phiên trực ngày sa-bát, cùng với những người hết phiên trực ngày sa-bát. Họ đến với tư tế Giơ-hô-gia-đa. ¹⁰ Tư tế trao cho các vị chỉ huy trăm quân, giáo và thuẫn của vua Ða-vít để trong Nhà Ðức Chúa. ¹¹ Các thị vệ ai nấy đều cầm khí giới trong tay, đứng dàn từ phía nam đến phía bắc Nhà Ðức Chúa, trước bàn thờ và trước Nhà Ðức Chúa cốt để bao quanh vua. ¹² Ông Giơ-hô-gia-đa rước hoàng tử ra, đội vương miện và trao cuộn Chứng Ước. Người ta phong vương và xức dầu cho hoàng tử, rồi vỗ tay hô lên: “Vạn tuế đức vua!”

¹³ Khi bà A-than-gia nghe tiếng dân chúng la, bà đi về phía họ đang ở trong Nhà Ðức Chúa. ¹⁴ Bà nhìn lên, thì kìa vua đứng trên bệ cao theo nghi lễ thường dùng, các vị chỉ huy và các người thổi kèn ở bên cạnh vua. Toàn dân trong xứ hân hoan reo hò giữa tiếng kèn trỗi vang. Bà A-than-gia liền xé áo mình ra và kêu lên: “Phản bội! Phản bội!” ¹⁵ Tư tế Giơ-hô-gia-đa truyền lệnh cho các vị chỉ huy một trăm quân đứng đầu toán binh, ông bảo họ: “Lôi nó ra khỏi hàng quân! Ai theo nó, thì lấy gươm chém chết!” Tư tế nói: “Nó không được chết trong Nhà Ðức Chúa!” ¹⁶ Họ liền túm lấy bà. Và khi bà đi qua lối Cửa Ngựa để tới đền vua; thì họ giết bà ở đó.

¹⁷ Ông Giơ-hô-gia-đa lập giao ước giữa Ðức Chúa, vua và dân, nhờ đó dân trở thành dân của Ðức Chúa. Ông cũng lập giao ước giữa vua và dân. ¹⁸ Rồi toàn dân trong xứ kéo tới đền Ba-an mà phá huỷ các bàn thờ và tượng thần. Còn Mát-tan, tư tế của thần Ba-an, thì họ giết ngay trước các bàn thờ.

Tư tế Giô-hô-gia-đa đặt những trạm canh để giữ Nhà Ðức Chúa. ¹⁹ Rồi ông đem theo các vị chỉ huy một trăm quân, quân Ca-ri, các thị vệ và toàn dân trong xứ. Họ rước vua từ Nhà Ðức Chúa xuống, sau đó đi qua Cửa Các Thị Vệ mà tới đền vua. Vua Giô-át ngự lên ngai vua. ²⁰ Toàn dân trong xứ thì vui mừng, còn thành vẫn không động tĩnh. Về phần bà A-than-gia, họ đã lấy gươm giết chết trong đền vua.

- Chương 12 -

Vua Giô-át cai trị Giu-đa (835-796) (2 Sb 24:1-16)

¹ Giô-át lên làm vua khi được bảy tuổi. ² Năm thứ bảy triều vua Giê-hu, vua Giô-át lên ngôi và đã trị vì ở Giê-ru-sa-lem bốn mươi năm. Thân mẫu vua là bà Xíp-gia, người Bơ-e Se-va. ³ Suốt cả đời, vua Giô-át đã làm điều ngay chính trước mắt Ðức Chúa, vì vua đã được tư tế Giơ-hô-gia-đa dạy dỗ. ⁴ Tuy nhiên, các tế đàn ở nơi cao không bị phá huỷ; dân chúng vẫn còn tế lễ và đốt hương trên các nơi cao đó.

⁵ Vua Giô-át nói với các tư tế: “Tất cả số bạc nộp thuế cho Nhà Ðức Chúa, số bạc mỗi người phải dâng, và tất cả số bạc mỗi người tự ý dâng cho Nhà Ðức Chúa, ⁶ mỗi tư tế sẽ nhận từ những người mình quen biết, và các tư tế sẽ sửa chữa những chỗ hư hại trong Nhà Ðức Chúa, ở bất cứ nơi nào thấy hư hại.” ⁷ Ðến năm thứ hai mươi ba đời vua Giô-át, các tư tế vẫn không sửa chữa những chỗ hư hại trong Nhà Ðức Chúa. ⁸ Vua Giô-át mới triệu tập tư tế Giơ-hô-gia-đa và các tư tế khác, rồi nói với họ: “Sao các ông lại không sửa chữa những chỗ hư hại trong Nhà Ðức Chúa? Vậy từ nay, các ông đừng nhận bạc từ những người quen biết nữa, nhưng hãy trao lại để sửa chữa những chỗ hư hại trong Nhà Ðức Chúa.” ⁹ Các tư tế bằng lòng không nhận bạc của dân và khỏi phải lo sửa chữa những chỗ hư hại trong Nhà Ðức Chúa.

¹⁰ Tư tế Giơ-hô-gia-đa lấy một cái hòm, khoét lỗ trên nắp và đặt hòm đó bên cạnh trụ đá, phía bên phải cửa vào Nhà Ðức Chúa. Các tư tế canh ngưỡng cửa bỏ vào hòm tất cả số bạc người ta dâng vào Nhà Ðức Chúa. ¹¹ Khi nào các ông thấy có nhiều bạc trong hòm, thì viên thư ký của vua đi lên cùng với vị thượng tế. Người ta đúc thành thoi, rồi đếm số thoi bạc có trong Nhà Ðức Chúa. ¹² Sau khi kiểm lại số bạc, người ta trao cho những người lo công việc sửa chữa, những người phụ trách Nhà Ðức Chúa. Những người này chi bạc cho các thợ mộc, các người thợ làm việc tại nhà Ðức Chúa, ¹³ cho các thợ nề và thợ đá; họ cũng chi bạc để mua gỗ và đá đẽo, để sửa chữa những chỗ hư hại trong Nhà Ðức Chúa; tóm lại, họ chi bạc cho mọi phí tổn liên quan đến việc sửa chữa Nhà Ðức Chúa. ¹⁴ Nhưng người ta không lấy bạc dâng vào Nhà Ðức Chúa để làm chậu bạc, dao, bình rảy, kèn, hay bất cứ đồ vật nào bằng vàng, bằng bạc dùng trong Nhà Ðức Chúa. ¹⁵ Người ta trao số bạc ấy cho những người lo công việc sửa chữa, và họ dùng để sửa chữa Nhà Ðức Chúa. ¹⁶ Những người nhận bạc cứ trả cho các người lo công việc sửa chữa, mà không ai đòi họ phải tính sổ, vì họ hành động liêm chính. ¹⁷ Còn số bạc người ta xin lễ đền tội và lễ tạ tội, thì không nộp vào Nhà Ðức Chúa: số bạc ấy thuộc về các tư tế.

¹⁸ Bấy giờ, vua A-ram là Kha-da-ên tiến quân đánh thành Gát và chiếm được thành này. Sau đó, vua Kha-da-ên định tiến đánh Giê-ru-sa-lem. ¹⁹ Vua Giu-đa là Giô-át lấy mọi đồ vật thánh mà các vua Giu-đa tổ tiên mình là Giơ-hô-sa-phát, Giơ-hô-ram và A-khát-gia-hu, đã dâng cúng, cũng như các đồ vật mà chính vua đã dâng cúng, và tất cả vàng có trong kho Nhà Ðức Chúa và trong đền vua. Vua gửi tất cả những thứ đó cho vua A-ram là Kha-da-ên, và vua này rời khỏi Giê-ru-sa-lem.

²⁰ Những truyện còn lại của vua Giô-át và tất cả những gì vua làm, đã chẳng được ghi chép trong sách Sử biên niên các vua Giu-đa đó sao? ²¹ Các thuộc hạ của vua Giô-át đứng lên, âm mưu chống lại vua và hạ sát vua ở Bết Mi-lô, khi vua xuống Xi-la. ²² Các thuộc hạ của vua là Giô-da-vát, con bà Sim-át, và Giơ-hô-da-vát, con ông Sô-me, hạ sát vua, và vua đã chết. Người ta chôn cất vua bên cạnh tổ tiên vua trong Thành Ða-vít. Con vua là A-mát-gia lên ngôi kế vị vua cha.

- Chương 13 -

Vua Giơ-hô-a-khát cai trị Ít-ra-en (814-798)

¹ Năm thứ hai mươi ba triều vua Giô-át, con vua A-khát-gia-hu, vua Giu-đa, ông Giơ-hô-a-khát, con vua Giê-hu, lên làm vua ở Sa-ma-ri, trị vì Ít-ra-en được mười bảy năm. ² Vua đã làm điều dữ trái mắt Ðức Chúa, đã bắt chước vua Gia-róp-am, con ông Nơ-vát, phạm thứ tội trước kia vua Gia-róp-am, đã lôi kéo Ít-ra-en phạm theo; và vua không dứt ra được.

³ Ðức Chúa đã nổi cơn thịnh nộ với Ít-ra-en. Người nộp họ vào tay vua Kha-da-ên, vua A-ram, và vua Ben Ha-đát, con vua Kha-da-ên, trong suốt triều đại hai vua này. ⁴ Vua Giơ-hô-a-khát cố làm cho nét mặt Ðức Chúa dịu lại. Và Ðức Chúa nhận lời vua, vì Người đã thấy cảnh Ít-ra-en bị vua A-ram áp bức. ⁵ Ðức Chúa ban cho Ít-ra-en một vị cứu tinh giải thoát họ khỏi ách đô hộ của A-ram. Con cái Ít-ra-en lại được ở trong lều trại của họ như trước. ⁶ Nhưng họ không dứt bỏ các tội nhà Gia-róp-am đã lôi kéo họ phạm theo. Họ cứ đi theo đường tội lỗi đó. Ngay cả cột thờ vẫn còn đứng sừng sững ở Sa-ma-ri. ⁷ Ðức Chúa chỉ để lại cho vua Giơ-hô-a-khát năm mươi kỵ binh, mười xe trận, và mười ngàn bộ binh, bởi vì vua A-ram đã tiêu diệt quân Ít-ra-en và nghiền nát họ ra như tro bụi người ta chà đạp.

⁸ Những truyện còn lại của vua Giơ-hô-a-khát và mọi việc vua làm, cũng như các chiến công của vua, đã chẳng được ghi chép trong sách Sử biên niên các vua Ít-ra-en đó sao? ⁹ Vua Giơ-hô-a-khát đã nằm xuống với tổ tiên và được chôn cất ở Sa-ma-ri. Con vua là Giô-át lên ngôi kế vị vua cha.

Vua Giô-át cai trị Ít-ra-en (798-783)

¹⁰ Năm thứ ba mươi bảy triều vua Giô-át, vua Giu-đa, con vua Giơ-hô-a-khát là Giô-át lên làm vua ở Sa-ma-ri, trị vì Ít-ra-en được mười sáu năm. ¹¹ Vua đã làm điều dữ trái mắt Ðức Chúa. Vua không dứt bỏ các tội mà vua Gia-róp-am, con ông Nơ-vát, đã phạm và lôi kéo Ít-ra-en phạm theo. Vua cứ đi theo đường tội lỗi đó.

¹² Các truyện còn lại của vua Giô-át và tất cả mọi việc vua làm, cũng như chiến công của vua trong cuộc giao chiến với vua Giu-đa là A-mát-gia, đã chẳng được ghi chép trong sách Sử biên niên các vua Ít-ra-en đó sao? ¹³ Vua Giô-át đã an nghỉ với tổ tiên, và vua Gia-róp-am lên ngôi. Vua Giô-át được chôn cất ở Sa-ma-ri bên cạnh các vua Ít-ra-en.

Ngôn sứ Ê-li-sa qua đời

¹⁴ Ông Ê-li-sa lâm bệnh. Cơn bệnh sẽ làm cho ông chết. Vua Ít-ra-en là Giô-át xuống gặp ông, áp sát mặt vào mặt ông mà khóc. Vua nói: “Cha ơi! Cha ơi! Hỡi chiến xa và chiến mã của Ít-ra-en!” ¹⁵ Ông Ê-li-sa bảo: “Vua cầm lấy cung tên!” Vua liền cầm lấy cung tên. ¹⁶ Ông Ê-li-sa nói với vua Ít-ra-en: “Vua giương cung lên!” Vua liền giương cung. Ông Ê-li-sa đặt tay lên tay vua ¹⁷ và nói: “Vua mở cửa sổ về hướng đông”, và vua mở cửa sổ. Ông Ê-li-sa bảo: “Vua bắn đi!” và vua bắn. Ông Ê-li-sa lại bảo: “Mũi tên chiến thắng của Ðức Chúa! Mũi tên chiến thắng A-ram! Vua sẽ đánh A-ram ở A-phếch cho tới mức tận diệt chúng.”

¹⁸ Ông Ê-li-sa nói: “Vua cầm lấy tên”, Và vua đã cầm lấy tên. Ông Ê-li-sa lại bảo vua Ít-ra-en: “Vua đập xuống đất!”, và vua đã đập xuống ba lần, rồi ngưng. ¹⁹ Người của Thiên Chúa nổi giận với vua, ông nói: “Ðáng lẽ phải đập năm sáu lần, thì bấy giờ vua mới đánh A-ram cho tới mức tận diệt chúng. Nhưng bây giờ, vua chỉ đánh được A-ram ba lần thôi.”

²⁰ Ông Ê-li-sa qua đời và người ta đã chôn cất ông. Hàng năm, các toán quân Mô-áp xâm nhập xứ sở. ²¹ Vậy, có lần người ta đang đem một người chết đi chôn, thì thấy một toán quân của bọn đó, họ liền vất người chết vào mộ ông Ê-li-sa, rồi bỏ đi. Người chết vừa đụng phải hài cốt của ông Ê-li-sa thì sống lại và đứng thẳng dậy.

Vua Giô-át chiến thắng quân A-ram

²² Suốt triều vua Giơ-hô-a-khát, vua A-ram là Kha-da-ên đã áp bức người Ít-ra-en. ²³ Nhưng Ðức Chúa tỏ lòng nhân từ và chạnh lòng thương đoái nhìn họ, vì Người đã lập giao ước với các tổ phụ Áp-ra-ham, I-xa-ác và Gia-cóp. Người không muốn diệt trừ họ, và cho đến nay vẫn không xua đuổi họ cho khuất nhan Người. ²⁴ Vua A-ram là Kha-da-ên qua đời, và con vua là Ben Ha-đát lên ngôi kế vị vua cha. ²⁵ Vua Giô-át, con vua Giơ-hô-a-khát, lấy lại được những thành mà vua Kha-da-ên trong một cuộc chiến, đã chiếm được của vua Giơ-hô-a-khát, cha vua Giô-át. Những thành này khi đó nằm trong tay vua Ben Ha-đát, con vua kha-da-ên. Vua Giô-át đã đánh bại vua Ben Ha-đát ba lần và thu hồi được các thành của Ít-ra-en.

- Chương 14 -

VII. Hai Vương Quốc

Cho Tới Ngày Sa-Ma-Ri Thất Thủ

Vua A-mát-gia-hu cai trị Giu-đa (796-781) (2 Sb 25:1-28)

¹ Năm thứ hai triều vua Giô-át, con vua Giơ-hô-a-khát, vua Ít-ra-en, thì con vua Giô-át, vua Giu-đa, là A-mát-gia-hu, lên làm vua. ² Khi lên ngôi, vua được hai mươi lăm tuổi và trị vì tại Giê-ru-sa-lem hai mươi chín năm. Thân mẫu của vua là bà Giơ-hô-át-đan người Giê-ru-sa-lem. ³ Vua đã điều ngay chính trước mắt Ðức Chúa, tuy không bằng vua Ða-vít, tổ tiên vua. Trong mọi sự, vua đã làm như vua cha là Giô-át. ⁴ Tuy nhiên, các tế đàn ở nơi cao không bị phá huỷ; dân chúng vẫn còn tế lễ và đốt hương trên các nơi cao đó.

⁵ Vậy khi đã nắm vững vương quyền trong tay, vua A-mát-gia-hu hạ sát những thuộc hạ đã hạ sát vua cha. ⁶ Nhưng vua không xử tử con cái những kẻ sát nhân ấy, như đã chép trong sách Luật Mô-sê, chiếu theo lệnh Ðức Chúa truyền rằng: “Cha sẽ không bị xử tử vì con, và con sẽ không bị xử tử vì cha: mỗi người sẽ bị xử tử về tội của mình.”

⁷ Chính vua đã hạ sát mười ngàn quân Ê-đôm tại thung lũng Muối, và trong cuộc chiến vua đã chiếm được thành luỹ Tảng Ðá, mà vua đặt tên cho là Gióc-thơ-ên; tên này vẫn tồn tại đến ngày nay.

⁸ Khi ấy, vua A-mát-gia sai sứ giả đến vua Giô-át con vua Giơ-hô-a-khát, cháu vua Ít-ra-en là Giê-hu, và nói: “Nào đến đây, ta đọ sức với nhau!” ⁹ Vua Ít-ra-en là Giô-át mới sai người đến nói với vua A-mát-gia-hu, vua Giu-đa: “Cỏ gai trên núi Li-băng sai người đến nói với cây bá hương Li-băng: “Xin gả con gái của ngài cho con trai tôi. Nhưng một con dã thú Li-băng đi qua đã đạp lên cỏ gai. ¹⁰ Vì đã đánh bại Ê-đôm, nên ông lên mặt. Ông cứ vênh vang mà ở nhà! Chứ sao ông lại muốn khiêu chiến, để rồi bị ngã gục cùng với Giu-đa?”

¹¹ Nhưng vua A-mát-gia-hu không chịu nghe. Bấy giờ, vua Ít-ra-en là Giô-át mới tiến lên; vua Giô-át và vua Giu-đa là A-mát-gia-hu đọ sức với nhau ở Bết Se-mét thuộc Giu-đa. ¹² Giu-đa bị Ít-ra-en đánh bại; quân Giu-đa chạy trốn, ai về lều nấy. ¹³ Còn vua Giu-đa là A-mát-gia-hu, con vua Giô-át, cháu vua A-khát-gia-hu, thì bị vua Ít-ra-en là Giô-át bắt ở Bết Se-mét, và điệu về Giê-ru-sa-lem. Vua đập phá tường thành Giê-ru-sa-lem, tạo ra một chỗ hổng dài hai trăm thước, từ Cửa Ép-ra-im đến Cửa Góc thành. ¹⁴ Sau đó, vua lấy tất cả vàng bạc cùng mọi đồ vật có trong Nhà Ðức Chúa và trong các kho của đền vua, bắt các con tin, rồi trở về Sa-ma-ri.

¹⁵ Các truyện còn lại của vua Giô-át, những gì vua làm, cũng như chiến công của vua trong cuộc giao chiến với vua Giu-đa là A-mát-gia-hu, đã chẳng được ghi chép trong sách Sử biên niên các vua Ít-ra-en đó sao? ¹⁶ Vua Giô-át đã an nghỉ với tổ tiên và được chôn cất ở Sa-ma-ri bên cạnh các vua Ít-ra-en. Con vua là Gia-róp-am lên ngôi kế vị.

¹⁷ Vua A-mát-gia-hu, con vua Giô-át, vua Giu-đa, còn sống mười lăm năm nữa sau khi vua Giô-át, con vua Giơ-hô-a-khát, vua Ít-ra-en, qua đời.

¹⁸ Các truyện còn lại của vua A-mát-gia-hu đã chẳng được ghi chép trong sách Sử biên niên các vua Giu-đa đó sao? ¹⁹ Người ta âm mưu hại vua ở Giê-ru-sa-lem, nên vua chạy trốn về hướng La-khít, nhưng người ta sai người đuổi theo vua đến tận La-khít và giết vua ở đó. ²⁰ Người ta cho ngựa chở vua về Giê-ru-sa-lem và chôn cất vua ở đó, bên cạnh tổ tiên vua trong Thành vua Ða-vít. ²¹ Toàn dân Giu-đa đặt A-dác-gia mới mười sáu tuổi lên ngôi kế vị vua cha là A-mát-gia-hu. ²² Chính vua đã tái thiết Ê-lát và trả lại cho Giu-đa, sau khi vua A-mát-gia-hu an nghỉ bên cạnh tổ tiên.

Vua Gia-róp-am II cai trị Ít-ra-en (783-743)

²³ Năm thứ mười lăm triều vua A-mát-gia-hu, con vua Giô-át, vua Giu-đa, con vua Giô-át, vua Ít-ra-en, là Gia-róp-am lên làm vua, và trị vì bốn mươi mốt năm ở Sa-ma-ri. ²⁴ Vua đã làm sự dữ trái mắt Ðức Chúa, đã không dứt bỏ mọi tội mà vua Gia-róp-am, con ông Nơ-vát, đã phạm và lôi kéo Ít-ra-en phạm theo.

²⁵ Chính vua đã tái lập biên giới Ít-ra-en từ Cửa Ải Kha-mát cho đến biển A-ra-va, như lời Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en, đã dùng tôi trung của Người là ngôn sứ Giô-na, con ông A-mít-tai, quê ở Gát Khê-phe, mà phán. ²⁶ Vì Ðức Chúa đã nhìn thấy cảnh bần cùng của Ít-ra-en phản nghịch; chẳng có một ai, nô lệ hay tự do, đến cứu giúp Ít-ra-en. ²⁷ Ðức Chúa đã không nói là sẽ xoá tên Ít-ra-en không còn dấu vết trong thiên hạ, nên Người đã cứu họ nhờ tay vua Gia-róp-am, con vua Giô-át.

²⁸ Các truyện còn lại của vua Gia-róp-am và mọi việc vua làm, cũng như chiến công nhờ đó vua đánh chiếm và đem Ða-mát cùng Kha-mát về lại cho Ít-ra-en, những truyện đó đã chẳng được ghi chép trong sách Sử biên niên các vua Ít-ra-en đó sao? ²⁹ Vua Gia-róp-am đã nằm xuống với tổ tiên là các vua Ít-ra-en. Con vua là Dơ-khác-gia lên ngôi kế vị vua cha.

- Chương 15 -

Vua A-dác-gia cai trị Giu-đa (781-740) (2 Sb 26:1-23)

¹ Năm thứ hai mươi bảy triều Gia-róp-am, vua Ít-ra-en, con vua A-mát-gia, vua Giu-đa, là A-dác-gia lên làm vua. ² Ông lên ngôi vua khi được mười sáu tuổi, và trị vì năm mươi hai năm ở Giê-ru-sa-lem. Mẹ vua tên là Giơ-khôn-gia-hu, người Giê-ru-sa-lem. ³ Vua đã làm điều ngay chính trước mắt Ðức Chúa, hoàn toàn đúng như vua cha là A-mát-gia-hu đã làm. ⁴ Tuy nhiên, các tế đàn ở nơi cao đã không bị phá huỷ, dân chúng vẫn còn tế lễ và đốt hương trên các nơi cao đó.

⁵ Ðức Chúa đánh phạt vua; vua mắc bệnh phung hủi cho đến ngày qua đời, và sống cô lập trong một căn nhà. Chính ông Giô-tham, con vua, làm đại nội thị thần và cai trị dân trong xứ.

⁶ Các truyện còn lại của vua A-dác-gia-hu và mọi việc vua làm đã chẳng được ghi chép trong sách Sử biên niên các vua Giu-đa đó sao? ⁷ Vua A-dác-gia đã nằm xuống với tổ tiên và được chôn cất bên cạnh tổ tiên trong Thành vua Ða-vít. Con vua là Giô-tham lên ngôi kế vị vua cha.

⁸ Năm thứ ba mươi tám triều vua A-dác-gia-hu, vua Giu-đa, con vua Gia-róp-am là Dơ-khác-gia lên làm vua Ít-ra-en và trị vì sáu tháng ở Sa-ma-ri. ⁹ Vua đã làm điều dữ trái mắt Ðức Chúa như tổ tiên vua. Vua đã không dứt bỏ các tội mà vua Gia-róp-am, con ông Nơ-vát, đã phạm và lôi kéo Ít-ra-en phạm theo. ¹⁰ Ông Sa-lum, con ông Gia-vết, âm mưu hại vua. Ông đã đánh chết vua trước mặt dân, rồi lên ngôi thay vua. ¹¹ Các truyện còn lại của vua Dơ-khác-gia đã được ghi chép trong sách Sử biên niên các vua Ít-ra-en. ¹² Ðức Chúa đã phán với vua Giê-hu rằng: “Con cháu ngươi sẽ ngự trên ngai cai trị Ít-ra-en cho đến đời thứ bốn”; lời ấy đã ứng nghiệm.

Vua Sa-lum cai trị Ít-ra-en (743)

¹³ Con ông Gia-vết là Sa-lum lên làm vua năm thứ ba mươi chín triều vua Út-di-gia, vua Giu-đa. Vua trị vì được một tháng ở Sa-ma-ri.

¹⁴ Ông Mơ-na-khêm, con ông Ga-đi, đi lên từ Tia-xa và tiến vào Sa-ma-ri. Tại Sa-ma-ri, ông đánh chết vua Sa-lum, con ông Gia-vết, và lên làm vua thay vua ấy.

¹⁵ Những truyện còn lại của vua Sa-lum và cuộc âm mưu vua đã chủ xướng, những sự việc ấy đã được ghi chép trong sách Sử biên niên các vua Ít-ra-en. ¹⁶ Bấy giờ, vua Mơ-na-khêm đánh phạt Táp-pu-ác, mọi người ở trong đó cũng như lãnh thổ của thành bắt đầu từ Tia-xa, vì người trong thành đã không mở cửa cho vua; vua đã mổ bụng tất cả phụ nữ có thai.

Vua Mơ-na-khêm cai trị Ít-ra-en (743-738)

¹⁷ Năm thứ ba mươi chín triều vua A-dác-gia, vua Giu-đa, con ông Ga-đi là Mơ-na-khêm lên làm vua cai trị Ít-ra-en mười năm, ở Sa-ma-ri. ¹⁸ Vua đã làm điều dữ trái mắt Ðức Chúa; vua không dứt bỏ các tội mà vua Gia-róp-am, con ông Nơ-vát, đã phạm và lôi kéo Ít-ra-en phạm theo.

¹⁹ vua Át-sua là Pun xâm nhập xứ sở, và vua Mơ-na-khêm nộp cho vua Pun ba mươi ngàn ký bạc để vua này nâng đỡ và củng cố vương quyền vua đang nắm trong tay. ²⁰ Vua Mơ-na-khêm thu bạc ấy của Ít-ra-en, của mọi phú hào, để nộp cho vua Át-sua: mỗi người mười lăm lượng bạc. Vì thế, vua Át-sua đã trở về nước, không ở lại trong xứ.

²¹ Các truyện còn lại của vua Mơ-na-khêm, và mọi việc vua làm, đã chẳng được ghi chép trong sách Sử biên niên các vua Ít-ra-en đó sao? ²² Vua Mơ-na-khêm đã nằm xuống với tổ tiên. Con vua là Pơ-các-gia lên ngôi kế vị vua cha.

Vua Pơ-các-gia cai trị Ít-ra-en (738-737)

²³ Năm thứ năm mươi triều vua A-dác-gia, vua Giu-đa, con vua Mơ-na-khêm là Pơ-các-gia lên làm vua cai trị Ít-ra-en hai năm, ở Sa-ma-ri. ²⁴ Vua đã làm điều dữ trái mắt Ðức Chúa, vua không dứt bỏ những tội mà vua Gia-róp-am, con ông Nơ-vát, đã phạm và lôi kéo Ít-ra-en phạm theo.

²⁵ Giám mã của vua là ông Pe-các, con ông Rơ-man-gia-hu, âm mưu chống lại vua và hạ sát vua ở Sa-ma-ri, trong tháp chính của đền vua… Có năm mươi người dân Ga-la-át cùng theo ông. Ông giết vua và lên ngôi thay thế.

²⁶ Các truyện còn lại của vua Pơ-các-gia, và mọi việc vua làm, đã được ghi chép trong sách Sử biên niên các vua Ít-ra-en.

Vua Pe-các cai trị Ít-ra-en (737-732)

²⁷ Năm thứ năm mươi hai triều vua A-dác-gia, vua Giu-đa, con ông Rơ-man-gia-hu là Pe-các lên làm vua cai trị Ít-ra-en hai mươi năm, ở Sa-ma-ri. ²⁸ Vua đã làm điều dữ trái mắt Ðức Chúa, vua không dứt bỏ những tội mà vua Gia-róp-am, con ông Nơ-vát, đã phạm và lôi kéo Ít-ra-en phạm theo.

²⁹ Trong thời gian vua Pe-các, vua Ít-ra-en, vua Át-sua là Tích-lát Pi-le-xe đến xâm chiếm I-giôn, A-vên Bết Ma-a-kha, Gia-nô-ác, Ke-đét, Kha-xo, miền Ga-la-át và Ga-li-lê, toàn xứ Náp-ta-li, rồi đày dân sang Át-sua. ³⁰ Ông Hô-sê, con ông Ê-la, âm mưu chống lại vua Pe-các, con ông Rơ-man-gia-hu, đánh chết vua và lên ngôi thay thế, vào năm thứ hai mươi triều vua Giô-tham, con vua Út-di-gia.

³¹ Các truyện còn lại của vua Pe-các, và mọi việc vua làm, đã được ghi chép trong sách Sử biên niên các vua Ít-ra-en.

Vua Giô-tham cai trị Giu-đa (740-736) (2 Sb 27:1-9)

³² Năm thứ hai triều Pe-các, vua Ít-ra-en, con ông Rơ-man-gia-hu, thì con vua Út-di-gia-hu, vua Giu-đa, là Giô-tham lên làm vua. ³³ Ông lên ngôi vua khi được hai mươi lăm tuổi, và trị vì mười sáu năm ở Giê-ru-sa-lem. Mẹ vua tên là Giơ-ru-sa, con gái ông Xa-đốc. ³⁴ Vua đã làm điều ngay chính trước mắt Ðức Chúa, đúng như vua cha là Út-di-gia-hu đã làm. ³⁵ Tuy nhiên, các tế đàn ở nơi cao không bị phá huỷ; dân chúng vẫn còn tế lễ và đốt hương trên các nơi cao đó.

Chính vua đã xây Cửa Trên của Nhà Ðức Chúa.

³⁶ Các truyện còn lại của vua Giô-tham, những việc vua làm, đã chẳng được ghi chép trong sách Sử biên niên các vua Giu-đa đó sao? ³⁷ Vào thời ấy, Ðức Chúa bắt đầu sai vua A-ram là Rơ-xin và vua Pe-các, con ông Rơ-man-gia-hu, đến đánh Giu-đa. ³⁸ Vua Giô-tham đã an nghỉ với tổ tiên và được chôn cất bên cạnh tổ tiên trong Thành Ða-vít, tổ phụ vua. Con vua là A-khát lên ngôi kế vị.

I. Việc Kế Vị Vua Ða-Vít

Tuổi già của vua Ða-vít và những âm mưu của A-đô-ni-gia-hu

¹ Vua Ða-vít đã già nua, tuổi tác; áo mặc bao nhiêu cũng không đủ ấm. ² Các bề tôi của vua mới thưa vua rằng: “Xin được tìm cho đức vua, chúa thượng của hạ thần một cô trinh nữ, để nàng túc trực bên ngài và săn sóc cho ngài; có nàng nằm trong lòng ngài, ngài sẽ cảm thấy ấm.” ³ Vậy họ đã tìm khắp nơi trong toàn cõi Ít-ra-en để kiếm một thiếu nữ trẻ đẹp, và họ đã gặp cô A-vi-sác, người Su-nêm. Họ dẫn nàng vào chầu vua. ⁴ Ðó là một thiếu nữ cực kỳ xinh đẹp; thế là nàng trở thành người săn sóc và hầu hạ vua; nhưng vua vẫn để nàng trinh nguyên. ⁵ Còn hoàng tử A-đô-ni-gia, con của bà Khác-ghít, thì tự xưng vương mà rằng: “Ta sẽ làm vua!” Chàng sắm xe, ngựa, và kiếm được năm mươi người chạy đàng trước mình.

⁶ Suốt đời chàng, vua cha không hề cấm cản chàng, như nói: “Sao con lại làm thế?” Vả lại trông chàng cũng khôi ngô tuấn tú, và bà mẹ chàng đã sinh ra chàng sau Áp-sa-lôm. ⁷ Chàng móc nối với ông Giô-áp, con bà Xơ-ru-gia và với tư tế Ép-gia-tha; họ đã theo phe A-đô-ni-gia. ⁸ Còn tư tế Xa-đốc, ông Bơ-na-gia-hu, con ông Giơ-hô-gia-đa, ngôn sứ Na-than, ông Sim-y, ông Rê-y và các anh hùng của vua Ða-vít, không ai ủng hộ A-đô-ni-gia-hu.

⁹ Khi A-đô-ni-gia-hu sát tế chiên, bò và dê béo gần tảng đá Dô-khe-lét bên cạnh Ên Rô-ghên, thì chàng mời tất cả các hoàng tử anh em mình cùng tất cả nhân sĩ Giu-đa đang phục vụ nhà vua. ¹⁰ Nhưng ngôn sứ Na-than, ông Bơ-na-gia-hu, các anh hùng và cả Sa-lô-môn em chàng, chàng cũng không mời.

Âm mưu của ông Na-than và bà Bát Se-va

¹¹ Bấy giờ ông Na-than nói với bà Bát Se-va mẹ của Sa-lô-môn: “Bà không nghe biết sao: A-đô-ni-gia-hu, con bà Khác-ghít đã làm vua, mà vua Ða-vít chúa thượng của chúng ta không hay biết gì hết? ¹² Bây giờ, này, tôi xin góp ý với bà để bà tự cứu lấy mạng mình và mạng Sa-lô-môn con bà nữa. ¹³ Bà hãy đi yết kiến vua Ða-vít và thưa với người: “Thưa đức vua, chúa thượng của tiện thiếp, nào chẳng phải chính ngài đã thề với tiện thiếp rằng: Chắc chắn Sa-lô-môn, con của ái khanh sẽ lên kế vị trên ngai báu ta? Vậy tại sao hoàng tử A-đô-ni-gia-hu lại đã làm vua? ¹⁴ Này, khi bà còn đang ở đó hầu chuyện đức vua, thì tôi sẽ vào sau, và bổ túc cho lời bà.”

¹⁵ Bà Bát Se-va vào chầu vua tại ngự phòng. (Vua đã quá già, và nàng A-vi-sác, người Su-nêm, hầu hạ vua). ¹⁶ Bà Bát Se-va quỳ gối phủ phục trước mặt vua; vua hỏi: “Có chuyện gì thế, ái khanh?” ¹⁷ Bà thưa với vua: “Thưa chúa thượng, ngài đã nhân danh Ðức Chúa, Thiên Chúa của ngài mà thề với nữ tỳ của ngài rằng: “Sa-lô-môn con của ái khanh sẽ làm vua kế vị ta trên ngai báu của ta. ¹⁸ Nhưng bây giờ, này, A-đô-ni-gia đã làm vua, thế mà đức vua chúa thượng của tiện thiếp vẫn không hay biết. ¹⁹ Hoàng tử đã sát tế bò, bê béo, chiên cừu nhiều vô kể, rồi mời tất cả các hoàng tử, mời tư tế Ép-gia-tha, ông Giô-áp chỉ huy quân đội; còn Sa-lô-môn tôi tớ ngài thì hoàng tử không mời. ²⁰ Nhưng, chính nơi ngài, tâu đức vua chúa thượng của tiện thiếp, nơi ngài toàn thể Ít-ra-en đều để mắt trông chờ, xem ngài sẽ phán quyết cho ai lên kế vị ngài trên ngai báu của đức vua chúa thượng của tiện thiếp. ²¹ Thành ra khi đức vua chúa thượng của tiện thiếp đã an nghỉ với tổ tiên, thì tiện thiếp cùng với Sa-lô-môn con của tiện thiếp sẽ phải mang tội.”

²² Bà còn đang trình bày với vua, thì ngôn sứ Na-than đến. ²³ Người ta báo tin cho vua hay có ngôn sứ Na-than đến. Ông đi vào phủ phục trước mặt vua, mặt sát đất. ²⁴ Ông Na-than nói: “Thưa đức vua chúa thượng tôi, thế ra chính ngài đã phán quyết: “A-đô-ni-gia-hu sẽ làm vua kế vị ta, nó sẽ ngồi trên ngai của ta. ²⁵ Vì hôm nay hoàng tử đã xuống sát tế bò, bê béo, chiên cừu nhiều vô kể, rồi mời tất cả các hoàng tử, các người chỉ huy quân đội, tư tế Ép-gia-tha. Này họ đang ăn uống trước mặt hoàng tử ấy và hoan hô: “Vua A-đô-ni-gia-hu muôn năm! ²⁶ Còn bề tôi ngài là hạ thần đây, rồi tư tế Xa-đốc, ông Bơ-na-gia-hu con ông Giơ-hô-gia-đa cũng như Sa-lô-môn bề tôi của ngài, thì hoàng tử không mời. ²⁷ Nếu sự việc này đã do đức vua chúa thượng tôi quyết định, thì đúng là ngài đã không cho các bề tôi của ngài biết: ai sẽ lên kế vị trên ngai báu của đức vua chúa thượng tôi.”

²⁸ Vua Ða-vít lên tiếng nói: “Mời Bát Se-va vào cho ta.” Bà vào chầu vua và đứng trước mặt vua. ²⁹ Bấy giờ vua thề và nói: “Ta thề nhân danh Ðức Chúa, Ðấng đã giải thoát ta khỏi mọi cơn quẫn bách: ³⁰ đúng như ta đã thề với ái khanh nhân danh Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en, rằng Sa-lô-môn của ái khanh sẽ làm vua kế vị ta; chính nó sẽ ngự trên ngai ta, thay thế ta, và ngay hôm nay ta sẽ thi hành như thế.” ³¹ Bà Bát Se-va quỳ xuống phủ phục trước mặt vua, mặt sát đất, và nói: “Ðức vua Ða-vít chúa thượng của tiện thiếp muôn muôn năm!” ³² Vua Ða-vít nói: “Gọi vào đây cho ta tư tế Xa-đốc, ngôn sứ Na-than, ông Bơ-na-gia-hu con ông Giơ-hô-gia-đa.” Những người này vào chầu vua. ³³ Vua nói với họ: “Hãy đưa các bề tôi của chúa thượng các ngươi đi theo các ngươi; để Sa-lô-môn con ta cỡi con la cái của ta, rồi đưa nó xuống Ghi-khôn. ³⁴ Ở đấy tư tế Xa-đốc và ngôn sứ Na-than sẽ xức dầu phong nó làm vua Ít-ra-en; các ngươi sẽ rúc tù và và hô: “Vua Sa-lô-môn muôn năm! ³⁵ Rồi các ngươi sẽ theo nó đi lên, nó sẽ vào ngự trên ngai của ta, nó sẽ làm vua thay thế ta, vì nó chính là người mà ta đã đặt lên cai quản Ít-ra-en và Giu-đa.” ³⁶ Ông Bơ-na-gia-hu con ông Giơ-hô-gia-đa thưa lại với vua và nói: “A-men, xin Ðức Chúa, Thiên Chúa của đức vua chúa thượng của hạ thần phán như vậy! ³⁷ Xin Ðức Chúa cũng ở với vua Sa-lô-môn như đã ở với đức vua chúa thượng của hạ thần và làm cho ngai báu của người trở nên vĩ đại hơn ngai báu của đức vua Ða-vít chúa thượng của hạ thần.”

³⁸ Tư tế Xa-đốc, ngôn sứ Na-than, ông Bơ-na-gia-hu con ông Giơ-hô-gia-đa, cùng với quân Cơ-rê-thi và Pơ-lê-thi đi xuống; họ để hoàng tử Sa-lô-môn cỡi con la cái của vua Ða-vít và đưa hoàng tử xuống Ghi-khôn. ³⁹ Tư tế Xa-đốc lấy sừng đựng dầu từ Nhà Lều và xức cho Sa-lô-môn. Người ta đã rúc tù và; toàn dân hô: “Vua Sa-lô-môn muôn năm!” ⁴⁰ Toàn dân tiến lên theo sau vua. Dân chúng thổi sáo và reo vui đến nỗi đất cũng chuyển động vì tiếng hò la của họ.

A-đô-ni-gia-hu khiếp sợ

⁴¹ Ông A-đô-ni-gia-hu cùng tất cả các người được mời đang ở với ông, vừa ăn xong, thì nghe thấy; ông Giô-áp nghe tiếng tù và, thì nói: “Tiếng gì làm náo động nội thành vậy?” ⁴² Họ còn đang nói, thì này, ông Giô-na-than con tư tế Ép-gia-tha đi vào; ông A-đô-ni-gia-hu liền nói: “Vào đi, vì anh là một dũng sĩ và là người mang tin mừng.” ⁴³ Ông Giô-na-than trả lời và nói với ông A-đô-ni-gia-hu: “Nguy to! Ðức vua Ða-vít chúa thượng của chúng ta đã đặt Sa-lô-môn làm vua! ⁴⁴ Ðức vua đã sai tư tế Xa-đốc, ngôn sứ Na-than, ông Bơ-na-gia-hu con ông Giơ-hô-gia-đa, quân Cơ-rê-thi và Pơ-lê-thi cùng đi với ông; họ để ông cỡi con la cái của đức vua. ⁴⁵ Tư tế Xa-đốc và ngôn sứ Na-than đã xức dầu phong ông làm vua, tại Ghi-khôn; rồi họ hò la kéo lên và cả thành náo động. Ðó là tiếng ồn ào mà quý vị đã nghe thấy. ⁴⁶ Hơn nữa, Sa-lô-môn còn được ngồi trên ngai vua. ⁴⁷ Quần thần đến chúc mừng vua Ða-vít chúa thượng của chúng ta rằng: “Xin Thiên Chúa của ngài làm cho danh Sa-lô-môn rạng ngời hơn danh ngài, cho ngai báu của người vĩ đại hơn ngai báu của ngài.” Vua phủ phục trên long sàng. ⁴⁸ Vua nói như thế này: “Chúc tụng Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en, Ðấng hôm nay đã ban cho mắt ta được thấy trong dòng dõi ta có người ngồi trên ngai ta!”

⁴⁹ Bấy giờ tất cả những người được A-đô-ni-gia-hu mời đều run sợ; họ đứng lên, bỏ đi, mỗi người một ngả. ⁵⁰ Còn A-đô-ni-gia-hu, vì sợ Sa-lô-môn, đã đứng lên đi bám chặt lấy góc bàn thờ. ⁵¹ Người ta báo tin cho Sa-lô-môn rằng: “Này A-đô-ni-gia-hu sợ vua Sa-lô-môn, nên đã bám chặt lấy góc bàn thờ mà nói: “Hôm nay xin vua Sa-lô-môn thề hứa với tôi là người sẽ không dùng gươm giết tôi tớ người.” ⁵² Sa-lô-môn nói: “Nếu ông ấy là người lương thiện, thì không một sợi tóc nào trên đầu ông sẽ rơi xuống đất; còn nếu người ta phát giác ông có tội, thì ông sẽ phải chết.” ⁵³ Rồi vua Sa-lô-môn truyền đưa ông xuống khỏi bàn thờ; ông đến sấp mình trước vua Sa-lô-môn, và Sa-lô-môn bảo ông: “Về nhà ngươi đi!”

- Chương 02 -

Di chúc của vua Ða-vít

¹ Khi thấy mình đã gần đất xa trời, vua Ða-vít truyền dạy Sa-lô-môn con mình rằng: ² “Cha sắp bước vào đoạn đường mà mọi người trên đời phải đi qua; con hãy can đảm lên và sống cho xứng bậc nam nhi. ³ Hãy tuân giữ các huấn lệnh của Ðức Chúa, Thiên Chúa của con, mà đi theo đường lối của Người, là giữ các giới răn, mệnh lệnh, luật pháp, và chỉ thị của Người, như đã ghi trong Luật Mô-sê. Như thế con sẽ thành công trong mọi việc con làm và trong mọi hướng con đi, ⁴ và Ðức Chúa sẽ thực hiện lời Người đã phán với cha rằng: “Nếu con cái ngươi sống cho phải đạo là hết lòng hết dạ bước đi trung thực trước nhan Ta, thì ngươi sẽ không bao giờ thiếu người ngự trên ngai Ít-ra-en. ⁵ Con cũng đã biết Giô-áp, con của Xơ-ru-gia, đã làm gì cho cha, nó đã làm gì cho hai người chỉ huy quân đội Ít-ra-en là Áp-ne, con của Ne, và A-ma-xa, con của Gie-the; nó đã giết họ. Như thế trong thời bình nó đã đổ máu người như trong thời chiến, làm cho đai lưng và giầy nó mang vấy máu chiến tranh. ⁶ Con sẽ đối xử theo sự khôn ngoan của con, và đừng để cho đầu bạc của nó xuống âm phủ bình an. ⁷ Còn đối với các con của Bác-di-lai, người Ga-la-át, thì con sẽ cư xử nhân hậu, cho chúng được hưởng lộc của con, vì khi cha trốn Áp-sa-lôm anh con, nó đã tiếp cứu cha như thế. ⁸ Và này, con còn vụ Sim-y, con của Ghê-ra, người Ben-gia-min, thuộc Ba-khu-rim. Nó đã chửi rủa cha thậm tệ hôm cha đến Ma-kha-na-gim; nhưng rồi nó lại xuống đón gặp cha ở sông Gio-đan, và cha đã nhân danh Ðức Chúa mà thề với nó rằng: “Ta sẽ không dùng gươm giết ngươi. ⁹ Nhưng con, con đừng để nó vô can, bởi vì con là người khôn ngoan, và biết phải xử với nó như thế nào để bắt nó xuống âm phủ với đầu bạc vấy máu.”

¹⁰ Vua Ða-vít đã an nghỉ với tổ tiên ông, và được chôn cất trong Thành vua Ða-vít. ¹¹ Thời gian vua Ða-vít trị vì Ít-ra-en là bốn mươi năm: vua trị vì tại Khép-rôn bảy năm và tại Giê-ru-sa-lem ba mươi ba năm.

Ông A-đô-ni-gia-hu bị giết

¹² Vua Sa-lô-môn ngự trên ngai vua Ða-vít, thân phụ ông, và vương quyền của ông thật là vững chắc. ¹³ Ông A-đô-ni-gia-hu, con bà Khác-ghít, đến gặp bà Bát Se-va, mẹ vua Sa-lô-môn; bà hỏi ông: “Anh đến nói chuyện bình an chứ?” Ông thưa: “Bình an.” ¹⁴ Ông nói tiếp: “Tôi có việc muốn thưa với bà.” Bà đáp: “Anh cứ nói.” ¹⁵ Ông nói: “Hẳn bà cũng biết là vương quyền phải thuộc về tôi; và toàn thể Ít-ra-en đều hướng về tôi, trông chờ tôi làm vua. Nhưng vương quyền ấy đã xoay chiều và thuộc về em tôi, vì Ðức Chúa đã muốn như thế. ¹⁶ Vậy bây giờ tôi chỉ có một điều xin bà, bà đừng ngoảnh mặt đi.” Bà bảo ông: “Anh cứ nói.” ¹⁷ Ông liền nói: “Xin bà nói với vua Sa-lô-môn – vì người không ngoảnh mặt từ chối bà đâu – xin người ban cho tôi nàng A-vi-sác, người Su-nêm, làm vợ.” ¹⁸ Bà Bát Se-va nói: “Ðược, tôi sẽ thưa với vua hộ anh.” ¹⁹ Bà Bát Se-va vào yết kiến vua Sa-lô-môn để thưa chuyện với vua giúp A-đô-ni-gia-hu. Vua đứng lên, ra đón và sấp mình chào bà; đoạn vua ngồi trên ngai, đồng thời cũng truyền đặt một ngai cho bà thái hậu, bà ngồi bên hữu vua. ²⁰ Bà nói: “Có một điều nhỏ mọn mẹ xin với con; con đừng ngoảnh mặt đi.” Vua nói với bà: “Thưa mẹ, mẹ cứ xin, vì con sẽ không ngoảnh mặt từ chối mẹ.” ²¹ Bà liền nói: “Xin cho nàng A-vi-sác, người Su-nêm, được làm vợ A-đô-ni-gia-hu, anh con.” ²² Vua Sa-lô-môn trả lời và nói với mẹ: “Sao mẹ lại xin nàng A-vi-sác, người Su-nêm, cho A-đô-ni-gia-hu? Mẹ xin cho anh ấy vương quyền luôn đi, vì anh ấy là anh con mà, và đã có tư tế Ép-gia-tha cũng như Giô-áp, con Xơ-ru-gia, ủng hộ.” ²³ Rồi vua Sa-lô-môn lấy danh Ðức Chúa mà thề: “Xin Thiên Chúa phạt ta thế này và thế kia nữa, nếu A-đô-ni-gia-hu không mất mạng vì câu nói đó!” ²⁴ Vậy bây giờ, có Ðức Chúa hằng sống! Ðấng đã làm cho ta được vững, và đặt ta trên ngai Ða-vít phụ vương ta, Người cũng đã tạo lập cho ta một triều đại như Người đã phán, ta thề rằng ngay hôm nay A-đô-ni-gia-hu sẽ phải chết!” ²⁵ Ðoạn vua Sa-lô-môn sai ông Bơ-na-gia-hu, con ông Giơ-hô-gia-đa, đi hạ sát ông A-đô-ni-gia-hu và ông này đã chết.

Số phận ông Ép-gia-tha và ông Giô-áp

²⁶ Còn tư tế Ép-gia-tha thì vua bảo: “Ngươi hãy về A-na-thốt với ruộng đất của ngươi, vì ngươi là con người đáng chết, nhưng hôm nay ta không giết ngươi, bởi vì ngươi đã khiêng Hòm Bia của Ðức Chúa là Chúa Thượng ta, trước mặt Ða-vít phụ vương ta, và ngươi đã chia sẻ mọi nỗi gian lao với phụ vương ta.” ²⁷ Thế là ông Sa-lô-môn cách chức ông Ép-gia-tha không cho làm tư tế Ðức Chúa nữa, khiến cho lời Ðức Chúa đã phán về gia đình Ê-li tại Si-lô nên ứng nghiệm.

²⁸ Hay tin ấy, ông Giô-áp, người đã từng theo phe A-đô-ni-gia, tuy không ngả theo Áp-sa-lôm, liền trốn vào Lều của Ðức Chúa và bám chặt lấy góc bàn thờ. ²⁹ Người ta báo tin cho Sa-lô-môn biết là ông Giô-áp đã trốn vào Lều của Ðức Chúa, và này ông đang ở bên cạnh bàn thờ. Vua Sa-lô-môn sai ông Bơ-na-gia-hu, con ông Giơ-hô-gia-đa và bảo: “Ði hạ sát hắn!” ³⁰ Ông Bơ-na-gia-hu vào Lều của Ðức Chúa và nói với ông Giô-áp: “Ðức vua phán thế này: Ði ra!” Nhưng ông đáp: “Không, tôi sẽ chết ở đây.” Ông Bơ-na-gia-hu tường trình sự việc với vua: “Giô-áp đã nói và trả lời tôi như thế.” ³¹ Vua nói với ông: “Cứ làm như hắn nói; hạ sát hắn, rồi chôn hắn đi. Như thế, ngươi sẽ làm cho ta và nhà cha ta được sạch vết máu vô tội Giô-áp đã đổ ra. ³² Xin Ðức Chúa làm cho máu hắn lại đổ trên đầu hắn, vì hắn đã hạ sát hai người công chính và tốt lành hơn hắn; hắn đã dùng gươm thủ tiêu họ mà Ða-vít, thân phụ ta, không hay biết: đó là ông Áp-ne, con ông Ne, chỉ huy quân đội Ít-ra-en, và ông A-ma-xa, con ông Gie-the, chỉ huy quân đội Giu-đa. ³³ Như thế máu của họ lại đổ trên đầu Giô-áp và trên đầu dòng dõi hắn đến muôn đời; còn Ða-vít và dòng dõi người, cũng như triều đại và ngai báu của người sẽ được Ðức Chúa ban bình an đến muôn đời.” ³⁴ Bấy giờ ông Bơ-na-gia-hu, con ông Giơ-hô-gia-đa, đi lên, hạ sát, rồi chôn ông Giô-áp tại nhà ông này trong sa mạc. ³⁵ Vua đặt ông Bơ-na-gia-hu con ông Giơ-hô-gia-đa thay thế ông Giô-áp đứng đầu quân đội và tư tế Xa-đốc thay thế ông Ép-gia-tha.

Sim-y thất lời và bị giết

³⁶ Vua sai người gọi Sim-y đến và bảo: “Ngươi hãy xây cho mình một ngôi nhà tại Giê-ru-sa-lem mà ở, và không được rời khỏi đây, để đi bất cứ nơi nào khác. ³⁷ Ngày nào ngươi rời khỏi đó và qua suối Kít-rôn, thì ngày ấy ngươi biết chắc rằng ngươi sẽ phải chết; máu ngươi sẽ đổ trên đầu ngươi.” ³⁸ Sim-y thưa với vua: “Lời ngài nói thật là phải. Ðức vua, chúa thượng tôi, đã nói thế nào, thì xin ngài cứ thi hành như vậy với bề tôi của ngài.” Và Sim-y cư ngụ lâu ngày tại Giê-ru-sa-lem.

³⁹ Nhưng rồi sau ba năm có hai người đầy tớ của Sim-y bỏ trốn, đến với ông A-khít, con ông Ma-a-kha, vua Gát; và người ta báo cho Sim-y: “Này, các đầy tớ của ông đang ở Gát.” ⁴⁰ Sim-y liền trỗi dậy, thắng lừa, đi Gát, đến nhà ông A-khít, để tìm đầy tớ; ông đến đó và đưa các đầy tớ của mình từ Gát trở về. ⁴¹ Người ta báo cho vua Sa-lô-môn biết Sim-y đã bỏ Giê-ru-sa-lem đi Gát và đã trở về.

⁴² Vua mới sai người gọi Sim-y đến và bảo: “Ta lại đã không bắt ngươi lấy Ðức Chúa mà thề và ta đã cảnh giác ngươi rằng: ngày nào ngươi rời khỏi đây và đi bất cứ nơi nào khác, thì ngươi biết chắc rằng ngươi sẽ phải chết; ngươi cũng đã thưa với ta: “Lời ngài nói thật là phải, tôi xin tuân hành. ⁴³ Vậy, tại sao ngươi không giữ lời đã thề trước mặt Ðức Chúa và lệnh ta đã truyền cho ngươi?” ⁴⁴ Rồi vua nói với Sim-y: “Chính ngươi đã biết tất cả sự độc ác – hẳn lòng ngươi quá rõ – mà ngươi đã làm cho Ða-vít thân phụ ta; xin Ðức Chúa làm cho sự độc ác của ngươi lại giáng xuống đầu ngươi. ⁴⁵ Còn vua Sa-lô-môn thì được chúc phúc, và ngai báu của Ða-vít bền vững trước nhan Ðức Chúa đến muôn đời.” ⁴⁶ Vua ra lệnh cho ông Bơ-na-gia-hu con ông Giơ-hô-gia-đa, và ông đã đi hạ sát Sim-y và y đã chết.

Vua Sa-lô-môn nắm vững vương quyền trong tay.

- Chương 03 -

II. Tiểu Sử Sa-Lô-Môn Ðại Ðế

1. Sa-Lô-Môn, Con Người Khôn Ngoan

Tiểu dẫn

¹ Sa-lô-môn thành con rể của Pha-ra-ô vua Ai-cập, vì đã cưới công chúa vua Ai-cập, và đưa nàng về Thành của Ða-vít, cho đến khi hoàn thành việc xây cất cung điện của ông, cũng như Ðền Thờ Ðức Chúa và tường thành quanh Giê-ru-sa-lem. ² Chỉ có điều là dân chúng vẫn tế lễ trên các nơi cao, vì cho đến nay ông vẫn chưa xây được ngôi đền nào kính Danh Ðức Chúa. ³ Tuy Sa-lô-môn yêu mến Ðức Chúa, bước theo các lời chỉ dạy của Ða-vít, thân phụ ông; nhưng ông vẫn tế lễ và đốt hương trên các nơi cao.

Giấc mộng ở Ghíp-ôn (2 Sb 1: 3-12)

⁴ Vua đi Ghíp-ôn để tế lễ vì chỗ ấy là nơi cao quan trọng nhất; Sa-lô-môn dâng một ngàn lễ vật toàn thiêu trên bàn thờ ấy. ⁵ Tại Ghíp-ôn, đang đêm Ðức Chúa hiện ra báo mộng cho vua Sa-lô-môn, Thiên Chúa phán: “Ngươi cứ xin đi, Ta sẽ ban cho.” ⁶ Vua Sa-lô-môn thưa: “Chính Ngài đã lấy lòng nhân hậu lớn lao mà xử với tôi tớ Chúa là Ða-vít thân phụ con, như người đã bước đi trước nhan Chúa cách trung thực, công chính, với tâm hồn ngay thẳng. Chúa đã duy trì lòng nhân hậu lớn lao ấy đối với người, khi ban cho người có một đứa con ngồi trên ngai của người hôm nay. ⁷ Và bây giờ, lạy Ðức Chúa là Thiên Chúa của con, chính Chúa đã đặt tôi tớ Chúa đây lên ngôi kế vị Ða-vít, thân phụ con, mặc dầu con chỉ là một thanh niên bé nhỏ, không biết cầm quyền trị nước. ⁸ Con lại ở giữa dân mà Chúa đã chọn, một dân đông đúc, đông không kể xiết, cũng không đếm nổi. ⁹ Xin ban cho tôi tớ Chúa đây, một tâm hồn biết lắng nghe, để cai trị dân Chúa và phân biệt phải trái; chẳng vậy, nào ai có đủ sức cai trị dân Chúa, một dân quan trọng như thế?” ¹⁰ Chúa hài lòng vì vua Sa-lô-môn đã xin điều đó. ¹¹ Thiên Chúa phán với vua: “Bởi vì ngươi đã xin điều đó, ngươi đã không xin cho được sống lâu, hay được của cải, cũng không xin cho kẻ thù ngươi phải chết, nhưng đã xin cho được tài phân biệt để xét xử, ¹² thì này, Ta làm theo như lời ngươi: Ta ban cho ngươi một tâm hồn khôn ngoan minh mẫn, đến nỗi trước ngươi, chẳng một ai sánh bằng, và sau ngươi, cũng chẳng có ai bì kịp. ¹³ Cả điều ngươi không xin, Ta cũng sẽ ban cho ngươi: giàu có, vinh quang, đến nỗi suốt đời ngươi không có ai trong các vua được như ngươi. ¹⁴ Và nếu ngươi bước theo các đường lối của Ta, là tuân giữ các giới răn và mệnh lệnh của Ta, như Ða-vít thân phụ ngươi, thì Ta sẽ kéo dài ngày đời của ngươi.” ¹⁵ Sa-lô-môn tỉnh dậy, thì ra đó là một giấc mộng. Ông trở về Giê-ru-sa-lem và đứng trước Hòm Bia Giao Ước của Chúa; ông thượng tiến lễ toàn thiêu, dâng lễ kỳ an và thết tất cả các bề tôi của mình một bữa tiệc.

Vua Sa-lô-môn xử kiện

¹⁶ Bấy giờ có hai người gái điếm vào chầu vua. Khi đứng trước mặt vua, ¹⁷ thì một người nói: “Ôi, thưa chúa thượng tôi, tôi và người đàn bà này cùng ở một nhà; và tôi sinh một đứa con, trong lúc chị này cùng ở đó với tôi. ¹⁸ Tôi sinh được ba ngày, thì người đàn bà này cũng sinh. Chúng tôi ở chung với nhau; ngoài hai chúng tôi ra, không có ai khác trong nhà. ¹⁹ Ðêm nọ, đứa con của chị này chết, vì chị đè lên nó; ²⁰ giữa đêm chị thức dậy, và trong khi nữ tỳ của ngài vẫn ngủ, thì chị bế đứa con của tôi đang nằm cạnh tôi, và đặt trong lòng mình, còn đứa con đã chết của chị, chị đặt vào lòng tôi. ²¹ Ðến sáng khi tôi thức dậy cho con bú, thì này đứa bé đã chết. Nhưng khi tôi nhìn kỹ nhờ ánh sáng ban ngày, thì ra nó không phải là đứa con tôi đã sinh ra.” ²² Người đàn bà kia trả lời: “Không phải thế, vì con tôi còn sống, con chị mới là đứa chết.” Nhưng người này lại nói: “Không phải, con chị mới là đứa chết, đứa sống là con tôi.” Và họ cãi nhau trước mặt vua. ²³ Bấy giờ vua nói: “Chị này bảo: “Ðứa sống này là con tôi, con chị mới là đứa chết. Chị kia đáp lại: “Không phải thế, con chị mới là đứa chết, nhưng con tôi còn sống.” ²⁴ Rồi vua ra lệnh: “Ðưa cho ta chiếc gươm.” Người ta đưa tới trước mặt vua một chiếc gươm. ²⁵ Và vua quyết định: “Phân đứa trẻ còn sống ra làm hai, và cho mỗi người một nửa!” ²⁶ Bấy giờ người mẹ của đứa trẻ còn sống, động lòng thương con mình, liền thưa với vua: “Ôi! thưa chúa thượng tôi, xin ngài cho chị ấy đứa trẻ còn sống; còn giết chết nó, thì xin đừng!” Người kia nói: “Chẳng phải con tôi, cũng chẳng phải con chị, cứ chia ra!” ²⁷ Bấy giờ vua lên tiếng nói: “Trao đứa trẻ còn sống cho người nói trước, và đừng giết nó, chính nàng mới là mẹ nó.” ²⁸ Toàn thể Ít-ra-en nghe biết vụ án vua đã xử, đều kính sợ vua, vì thấy rằng Thiên Chúa đã phú bẩm cho vua một sự khôn ngoan lạ lùng để người xét xử.

- Chương 04 & 05 -

04

Các viên chức cao cấp của vua Sa-lô-môn

¹ Vua Sa-lô-môn cai trị toàn cõi Ít-ra-en. ² Và đây là các viên chức của vua: A-dác-gia-hu, con của Xa-đốc, làm tư tế.

³ Ê-li-khô-rép và A-khi-gia, hai người con của Si-sa làm ký lục.

Giơ-hô-sa-phát, con của A-khi-lút, làm ngự sử.

⁴ Bơ-na-gia-hu, con của Giơ-hô-gia-đa, chỉ huy quân đội.

Xa-đốc và Ép-gia-tha làm tư tế.

⁵ A-dác-gia-hu, con của Na-than, chỉ huy các trưởng vùng.

Da-vút, con tư tế Na-than, làm cố vấn của vua.

⁶ A-khi-sa đặc trách cung điện.

A-đô-ni-ram, con của Áp-đa, đặc trách dân công.

Các trưởng vùng của vua Sa-lô-môn

⁷ Vua Sa-lô-môn có mười hai trưởng vùng trên toàn cõi Ít-ra-en. Họ cống hiến lương thực cho vua và triều đình, hằng năm mỗi người cống hiến một tháng.

⁸ Ðây là danh sách họ:

Con ông Khua trong vùng núi Ép-ra-im.

⁹ Con ông Ðe-ke, ở Ma-cát, Sa-an-vim, Bết Se-mét và Ê-lôn cho đến Bết Kha-nan.

¹⁰ Con ông Khe-xét tại A-rúp-bốt; Xô-khô và tất cả miền Khê-phe cũng thuộc quyền ông.

¹¹ Con ông A-vi-na-đáp coi tất cả cao nguyên vùng Ðo. Vợ ông là công chúa Ta-phát, ái nữ của vua Sa-lô-môn.

¹² Ông Ba-a-na, con ông A-khi-lút coi Ta-nác, Mơ-ghít-đô đến tận bên kia Gióc-mơ-am và tất cả Bết San gần Xác-than, bên dưới Gít-rơ-en từ Bết San cho đến A-vên Mơ-khô-la.

¹³ Con ông Ghe-ve tại Ra-mốt Ga-la-át; ông coi các thôn làng của ông Gia-ia con ông Mơ-na-se nằm trong miền Ga-la-át, và vùng đất Ác-gốp tại Ba-san, tất cả là sáu mươi thành lớn có tường vây và then cài bằng đồng.

¹⁴ Ông A-khi-na-đáp, con ông Ít-đô, ở Ma-kha-na-gim.

¹⁵ Ông A-khi-ma-át tại Náp-ta-li; ông cũng cưới công chúa Ba-xơ-mát, ái nữ của vua Sa-lô-môn làm vợ.

¹⁶ Ông Ba-a-na, con ông Khu-sai, ở A-se và Bơ-a-lốt.

¹⁷ Ông Giơ-hô-sa-phát, con ông Pa-ru-ác, ở Ít-xa-kha.

¹⁸ Ông Sim-y, con ông Ê-la, ở Ben-gia-min.

¹⁹ Ông Ghe-ve, con ông U-ri, trong đất Ga-la-át, đất của Xi-khôn vua dân E-mô-ri và Ốc vua Ba-san.

Và trong xứ chỉ có một trưởng vùng.

05

⁷ Các trưởng vùng này, mỗi người một tháng, cống hiến lương thực cho vua Sa-lô-môn và cho tất cả những người được lui tới bàn ăn của vua Sa-lô-môn, họ không để cho vua phải thiếu gì. ⁸ Lúa mạch và rơm rạ cho ngựa tải đồ và ngựa trận, nơi nào có nhu cầu, họ cũng phải cung cấp, theo mức quy định cho mỗi người. ² Thực phẩm cung cấp cho vua Sa-lô-môn mỗi ngày là: sáu trăm thùng tinh bột, một ngàn hai trăm thùng bột thường, ³ mười con bò thịt và hai mươi con bò nuôi, một trăm con cừu, không kể nai, linh dương, sơn dương và chim gáy béo để ăn thịt. ⁴ Vì vua thống trị khắp Vùng bên kia Sông Cả, từ Típ-xác đến Ga-da, thống trị hết, các vua bên kia Sông Cả, và vua sống bình an với mọi vùng ranh giới chung quanh. ⁵ Giu-đa và Ít-ra-en được an cư, mỗi người dưới cây nho và cây vả của mình, từ Ðan tới Bơ-e Se-va trong suốt thời vua Sa-lô-môn cai trị.

04

²⁰ Giu-đa và Ít-ra-en thật đông dân, đông như cát ngoài bãi biển. Họ ăn, họ uống và vui sướng thoả thuê.

05

¹ Vua Sa-lô-môn có quyền trên tất cả các nước, từ Sông Cả đến đất của người Phi-li-tinh, và đến ranh giới Ai-cập. Họ phải triều cống và phục vụ vua Sa-lô-môn suốt đời vua. ⁶ Vua Sa-lô-môn có bốn ngàn ngăn chuồng cho ngựa kéo và mười hai ngàn con ngựa cưỡi.

Danh tiếng vua Sa-lô-môn

⁹ Thiên Chúa cho vua Sa-lô-môn được dồi dào khôn ngoan, thông thạo, và một trái tim bao la như cát ngoài bãi biển. ¹⁰ Sự khôn ngoan của vua Sa-lô-môn trổi vượt hơn sự khôn ngoan của tất cả mọi người Phương Ðông và hơn tất cả sự khôn ngoan của Ai-cập. ¹¹ Ông khôn ngoan hơn bất cứ ai, hơn ông Ê-than người Ét-ra, hơn ông Hê-man, ông Can-côn, ông Ðác-đa, ba người con của ông Ma-khôn; danh tiếng vua đồn ra khắp các dân tộc chung quanh. ¹² Vua đọc được ba ngàn câu cách ngôn, và các bài ca của vua là một ngàn không trăm lẻ năm bài. ¹³ Vua nói về các thứ cây, từ cây bá hương ở Li-băng cho tới cây ngưu tất mọc ở bờ tường; vua cũng bàn tới các thú vật, các loài chim, các thứ rắn rết và các loại cá. ¹⁴ Từ mọi dân tộc, thiên hạ kéo tới nghe sự khôn ngoan của vua Sa-lô-môn; vua nhận được tặng phẩm của tất cả các vua trên mặt đất đã nghe biết sự khôn ngoan của vua.

2. Sa-Lô-Môn, Con Người Xây Cất.

Chuẩn bị xây Ðền Thờ (2 Sb 2:2-15)

¹⁵ Khi-ram, vua thành Tia, sai bề tôi của mình đến yết kiến vua Sa-lô-môn, khi vua biết ông được xức dầu phong vương kế vị thân phụ ông; vì vua Khi-ram vốn là bạn thân của vua Ða-vít lúc sinh thời. ¹⁶ Vua Sa-lô-môn sai sứ đi thưa với vua Khi-ram rằng: ¹⁷ “Ngài biết là Ða-vít thân phụ tôi không thể xây Ðền Thờ kính danh Ðức Chúa, Thiên Chúa của người được, vì chiến tranh bao bọc tư bề, bao lâu Ðức Chúa chưa cho người đè bẹp quân thù dưới chân. ¹⁸ Nay thì Ðức Chúa cho tôi được bốn bề yên ổn, không có người chống đối, cũng chẳng gặp số phận rủi ro. ¹⁹ Vậy tôi nghĩ phải xây một Ðền Thờ kính danh Ðức Chúa, Thiên Chúa của tôi, như Ðức Chúa đã phán bảo Ða-vít thân phụ tôi rằng: “Con của ngươi, người Ta sẽ cho kế vị ngươi trên ngai báu, chính nó sẽ xây Ðền Thờ kính Danh Ta. ²⁰ Vậy bây giờ, xin ngài ra lệnh đốn cho tôi những cây bá hương Li-băng. Bề tôi của tôi sẽ hợp tác với bề tôi của ngài, và tôi sẽ trả tiền công cho bề tôi của ngài, như ngài ấn định. Hẳn ngài đã rõ không ai trong chúng tôi biết đốn cây như người Xi-đôn.” ²¹ Khi nghe những lời của vua Sa-lô-môn, vua Khi-ram rất đỗi vui mừng và nói: “Hôm nay xin chúc tụng Ðức Chúa, vì Người đã ban cho Ða-vít một người con khôn ngoan cai trị dân đông đảo này.” ²² Rồi vua Khi-ram sai người đến nói với vua Sa-lô-môn: “Tôi đã nghe biết điều ngài sai sứ giả đến nói với tôi. Tôi sẽ thi hành mọi ước muốn của ngài về gỗ bá hương và gỗ trắc. ²³ Bề tôi của tôi sẽ đưa những thứ đó từ Li-băng xuống biển; tôi sẽ đóng bè ngoài biển, chở tới chỗ ngài yêu cầu, ở đấy tôi sẽ phá bè và ngài sẽ lấy đi. Còn ngài, xin cũng thực hiện điều tôi ước muốn, là cung cấp thực phẩm cho triều đình tôi.” ²⁴ Thế là vua Khi-ram cung cấp cho vua Sa-lô-môn tất cả gỗ bá hương và gỗ trắc như vua Sa-lô-môn muốn. ²⁵ Và vua Sa-lô-môn trao cho vua Khi-ram bốn trăm ngàn thùng lúa miến làm lương thực cho triều đình của vua này, với bốn mươi ngàn thùng dầu nguyên chất. Vua Sa-lô-môn cung cấp cho vua Khi-ram như thế hằng năm. ²⁶ Ðức Chúa cho vua Sa-lô-môn được khôn ngoan như Người đã phán với vua; vua Sa-lô-môn và vua Khi-ram giao hảo với nhau và hai bên đã kết ước.

²⁷ Vua Sa-lô-môn ra lệnh cho toàn thể Ít-ra-en đi dân công: có ba mươi ngàn người đi dân công. ²⁸ Vua sai họ thay phiên nhau đi Li-băng mỗi tháng mười ngàn người, họ ở Li-băng một tháng, rồi ở nhà hai tháng. Ông A-đô-ni-ram đặc trách dân công. ²⁹ Vua Sa-lô-môn có bảy mươi ngàn phu khuân vác và tám mươi ngàn thợ đục đá trong núi, ³⁰ không kể những người chỉ huy do các trưởng vùng của vua Sa-lô-môn đặt phụ trách công việc; số người này là ba ngàn ba trăm người: họ điều khiển dân chúng tiến hành công việc ³¹ Vua ra lệnh phải đẽo những phiến đá lớn, đá lựa riêng để xây nền móng Ðền thờ, được đục đẽo vuông vắn. ³² Thợ nề của vua Sa-lô-môn cùng với thợ nề của vua Khi-ram và những người Gơ-van đẽo và chuẩn bị sẵn sàng gỗ đá để xây Ðền Thờ.

- Chương 04 & 05 -

04

Các viên chức cao cấp của vua Sa-lô-môn

¹ Vua Sa-lô-môn cai trị toàn cõi Ít-ra-en. ² Và đây là các viên chức của vua: A-dác-gia-hu, con của Xa-đốc, làm tư tế.

³ Ê-li-khô-rép và A-khi-gia, hai người con của Si-sa làm ký lục.

Giơ-hô-sa-phát, con của A-khi-lút, làm ngự sử.

⁴ Bơ-na-gia-hu, con của Giơ-hô-gia-đa, chỉ huy quân đội.

Xa-đốc và Ép-gia-tha làm tư tế.

⁵ A-dác-gia-hu, con của Na-than, chỉ huy các trưởng vùng.

Da-vút, con tư tế Na-than, làm cố vấn của vua.

⁶ A-khi-sa đặc trách cung điện.

A-đô-ni-ram, con của Áp-đa, đặc trách dân công.

Các trưởng vùng của vua Sa-lô-môn

⁷ Vua Sa-lô-môn có mười hai trưởng vùng trên toàn cõi Ít-ra-en. Họ cống hiến lương thực cho vua và triều đình, hằng năm mỗi người cống hiến một tháng.

⁸ Ðây là danh sách họ:

Con ông Khua trong vùng núi Ép-ra-im.

⁹ Con ông Ðe-ke, ở Ma-cát, Sa-an-vim, Bết Se-mét và Ê-lôn cho đến Bết Kha-nan.

¹⁰ Con ông Khe-xét tại A-rúp-bốt; Xô-khô và tất cả miền Khê-phe cũng thuộc quyền ông.

¹¹ Con ông A-vi-na-đáp coi tất cả cao nguyên vùng Ðo. Vợ ông là công chúa Ta-phát, ái nữ của vua Sa-lô-môn.

¹² Ông Ba-a-na, con ông A-khi-lút coi Ta-nác, Mơ-ghít-đô đến tận bên kia Gióc-mơ-am và tất cả Bết San gần Xác-than, bên dưới Gít-rơ-en từ Bết San cho đến A-vên Mơ-khô-la.

¹³ Con ông Ghe-ve tại Ra-mốt Ga-la-át; ông coi các thôn làng của ông Gia-ia con ông Mơ-na-se nằm trong miền Ga-la-át, và vùng đất Ác-gốp tại Ba-san, tất cả là sáu mươi thành lớn có tường vây và then cài bằng đồng.

¹⁴ Ông A-khi-na-đáp, con ông Ít-đô, ở Ma-kha-na-gim.

¹⁵ Ông A-khi-ma-át tại Náp-ta-li; ông cũng cưới công chúa Ba-xơ-mát, ái nữ của vua Sa-lô-môn làm vợ.

¹⁶ Ông Ba-a-na, con ông Khu-sai, ở A-se và Bơ-a-lốt.

¹⁷ Ông Giơ-hô-sa-phát, con ông Pa-ru-ác, ở Ít-xa-kha.

¹⁸ Ông Sim-y, con ông Ê-la, ở Ben-gia-min.

¹⁹ Ông Ghe-ve, con ông U-ri, trong đất Ga-la-át, đất của Xi-khôn vua dân E-mô-ri và Ốc vua Ba-san.

Và trong xứ chỉ có một trưởng vùng.

05

⁷ Các trưởng vùng này, mỗi người một tháng, cống hiến lương thực cho vua Sa-lô-môn và cho tất cả những người được lui tới bàn ăn của vua Sa-lô-môn, họ không để cho vua phải thiếu gì. ⁸ Lúa mạch và rơm rạ cho ngựa tải đồ và ngựa trận, nơi nào có nhu cầu, họ cũng phải cung cấp, theo mức quy định cho mỗi người. ² Thực phẩm cung cấp cho vua Sa-lô-môn mỗi ngày là: sáu trăm thùng tinh bột, một ngàn hai trăm thùng bột thường, ³ mười con bò thịt và hai mươi con bò nuôi, một trăm con cừu, không kể nai, linh dương, sơn dương và chim gáy béo để ăn thịt. ⁴ Vì vua thống trị khắp Vùng bên kia Sông Cả, từ Típ-xác đến Ga-da, thống trị hết, các vua bên kia Sông Cả, và vua sống bình an với mọi vùng ranh giới chung quanh. ⁵ Giu-đa và Ít-ra-en được an cư, mỗi người dưới cây nho và cây vả của mình, từ Ðan tới Bơ-e Se-va trong suốt thời vua Sa-lô-môn cai trị.

04

²⁰ Giu-đa và Ít-ra-en thật đông dân, đông như cát ngoài bãi biển. Họ ăn, họ uống và vui sướng thoả thuê.

05

¹ Vua Sa-lô-môn có quyền trên tất cả các nước, từ Sông Cả đến đất của người Phi-li-tinh, và đến ranh giới Ai-cập. Họ phải triều cống và phục vụ vua Sa-lô-môn suốt đời vua. ⁶ Vua Sa-lô-môn có bốn ngàn ngăn chuồng cho ngựa kéo và mười hai ngàn con ngựa cưỡi.

Danh tiếng vua Sa-lô-môn

⁹ Thiên Chúa cho vua Sa-lô-môn được dồi dào khôn ngoan, thông thạo, và một trái tim bao la như cát ngoài bãi biển. ¹⁰ Sự khôn ngoan của vua Sa-lô-môn trổi vượt hơn sự khôn ngoan của tất cả mọi người Phương Ðông và hơn tất cả sự khôn ngoan của Ai-cập. ¹¹ Ông khôn ngoan hơn bất cứ ai, hơn ông Ê-than người Ét-ra, hơn ông Hê-man, ông Can-côn, ông Ðác-đa, ba người con của ông Ma-khôn; danh tiếng vua đồn ra khắp các dân tộc chung quanh. ¹² Vua đọc được ba ngàn câu cách ngôn, và các bài ca của vua là một ngàn không trăm lẻ năm bài. ¹³ Vua nói về các thứ cây, từ cây bá hương ở Li-băng cho tới cây ngưu tất mọc ở bờ tường; vua cũng bàn tới các thú vật, các loài chim, các thứ rắn rết và các loại cá. ¹⁴ Từ mọi dân tộc, thiên hạ kéo tới nghe sự khôn ngoan của vua Sa-lô-môn; vua nhận được tặng phẩm của tất cả các vua trên mặt đất đã nghe biết sự khôn ngoan của vua.

2. Sa-Lô-Môn, Con Người Xây Cất.

Chuẩn bị xây Ðền Thờ (2 Sb 2:2-15)

¹⁵ Khi-ram, vua thành Tia, sai bề tôi của mình đến yết kiến vua Sa-lô-môn, khi vua biết ông được xức dầu phong vương kế vị thân phụ ông; vì vua Khi-ram vốn là bạn thân của vua Ða-vít lúc sinh thời. ¹⁶ Vua Sa-lô-môn sai sứ đi thưa với vua Khi-ram rằng: ¹⁷ “Ngài biết là Ða-vít thân phụ tôi không thể xây Ðền Thờ kính danh Ðức Chúa, Thiên Chúa của người được, vì chiến tranh bao bọc tư bề, bao lâu Ðức Chúa chưa cho người đè bẹp quân thù dưới chân. ¹⁸ Nay thì Ðức Chúa cho tôi được bốn bề yên ổn, không có người chống đối, cũng chẳng gặp số phận rủi ro. ¹⁹ Vậy tôi nghĩ phải xây một Ðền Thờ kính danh Ðức Chúa, Thiên Chúa của tôi, như Ðức Chúa đã phán bảo Ða-vít thân phụ tôi rằng: “Con của ngươi, người Ta sẽ cho kế vị ngươi trên ngai báu, chính nó sẽ xây Ðền Thờ kính Danh Ta. ²⁰ Vậy bây giờ, xin ngài ra lệnh đốn cho tôi những cây bá hương Li-băng. Bề tôi của tôi sẽ hợp tác với bề tôi của ngài, và tôi sẽ trả tiền công cho bề tôi của ngài, như ngài ấn định. Hẳn ngài đã rõ không ai trong chúng tôi biết đốn cây như người Xi-đôn.” ²¹ Khi nghe những lời của vua Sa-lô-môn, vua Khi-ram rất đỗi vui mừng và nói: “Hôm nay xin chúc tụng Ðức Chúa, vì Người đã ban cho Ða-vít một người con khôn ngoan cai trị dân đông đảo này.” ²² Rồi vua Khi-ram sai người đến nói với vua Sa-lô-môn: “Tôi đã nghe biết điều ngài sai sứ giả đến nói với tôi. Tôi sẽ thi hành mọi ước muốn của ngài về gỗ bá hương và gỗ trắc. ²³ Bề tôi của tôi sẽ đưa những thứ đó từ Li-băng xuống biển; tôi sẽ đóng bè ngoài biển, chở tới chỗ ngài yêu cầu, ở đấy tôi sẽ phá bè và ngài sẽ lấy đi. Còn ngài, xin cũng thực hiện điều tôi ước muốn, là cung cấp thực phẩm cho triều đình tôi.” ²⁴ Thế là vua Khi-ram cung cấp cho vua Sa-lô-môn tất cả gỗ bá hương và gỗ trắc như vua Sa-lô-môn muốn. ²⁵ Và vua Sa-lô-môn trao cho vua Khi-ram bốn trăm ngàn thùng lúa miến làm lương thực cho triều đình của vua này, với bốn mươi ngàn thùng dầu nguyên chất. Vua Sa-lô-môn cung cấp cho vua Khi-ram như thế hằng năm. ²⁶ Ðức Chúa cho vua Sa-lô-môn được khôn ngoan như Người đã phán với vua; vua Sa-lô-môn và vua Khi-ram giao hảo với nhau và hai bên đã kết ước.

²⁷ Vua Sa-lô-môn ra lệnh cho toàn thể Ít-ra-en đi dân công: có ba mươi ngàn người đi dân công. ²⁸ Vua sai họ thay phiên nhau đi Li-băng mỗi tháng mười ngàn người, họ ở Li-băng một tháng, rồi ở nhà hai tháng. Ông A-đô-ni-ram đặc trách dân công. ²⁹ Vua Sa-lô-môn có bảy mươi ngàn phu khuân vác và tám mươi ngàn thợ đục đá trong núi, ³⁰ không kể những người chỉ huy do các trưởng vùng của vua Sa-lô-môn đặt phụ trách công việc; số người này là ba ngàn ba trăm người: họ điều khiển dân chúng tiến hành công việc ³¹ Vua ra lệnh phải đẽo những phiến đá lớn, đá lựa riêng để xây nền móng Ðền thờ, được đục đẽo vuông vắn. ³² Thợ nề của vua Sa-lô-môn cùng với thợ nề của vua Khi-ram và những người Gơ-van đẽo và chuẩn bị sẵn sàng gỗ đá để xây Ðền Thờ.

- Chương 06 -

Xây cất Ðền Thờ

¹ Năm thứ bốn trăm tám mươi từ khi con cái Ít-ra-en ra khỏi đất Ai-cập, năm thứ tư triều đại vua Sa-lô-môn cai trị Ít-ra-en tháng Diu tức là tháng thứ hai, vua xây Ðền Thờ kính Ðức Chúa. ² Ðền vua Sa-lô-môn xây kính Ðức Chúa dài ba mươi thước, rộng mười thước và cao mười lăm thước. ³ Tiền đình ở trước gian Cung Thánh của Ðền Thờ dài mười thước nằm theo chiều rộng của Ðền Thờ, rộng năm thước nằm theo chiều dài của Ðền Thờ. ⁴ Vua làm Ðền Thờ có cửa sổ với khung và chấn song. ⁵ Vua xây dựa vào tường Ðền Thờ một cái chái bọc các tường chung quanh gian Cung Thánh và Nơi Cực Thánh, và làm các tầng chái chung quanh. ⁶ Tầng dưới rộng hai thước rưỡi, tầng giữa rộng ba thước, và tầng thứ ba rộng ba thước rưỡi, vì chung quanh Ðền Thờ, phía ngoài, vua đã xây thụt vào để khỏi đóng đà vào tường Ðền Thờ. ⁷ Khi xây Ðền Thờ, người ta dùng đá đẽo toàn khối, đang khi xây, trong Ðền Thờ không hề nghe thấy tiếng búa tiếng rìu, hay bất cứ dụng cụ nào bằng sắt. ⁸ Cửa vào tầng giữa nằm bên hông phải Ðền Thờ, và người ta dùng thang xoáy đi lên tầng giữa; rồi từ tầng giữa lên tầng ba. ⁹ Khi xây Ðền Thờ xong, vua dùng gỗ bá hương chạm trổ mỹ thuật mà đóng trần Ðền Thờ. ¹⁰ Rồi vua xây hành lang chung quanh Ðền Thờ, cao hai thước rưỡi, và được nối liền với Ðền Thờ bằng những cái đà gỗ bá hương. ¹¹ Có lời Ðức Chúa phán bảo vua Sa-lô-môn rằng: ¹² “Vì Ðền Thờ ngươi đang xây đây, nếu ngươi tiến bước theo các giới răn, thực hành các huấn lệnh của Ta và tuân giữ các mệnh lệnh Ta truyền, mà bước theo các điều ấy, thì Ta sẽ thực hiện cho ngươi các lời Ta đã phán với Ða-vít, thân phụ ngươi. ¹³ Ta sẽ lưu ngự giữa con cái Ít-ra-en; Ta sẽ không bỏ Ít-ra-en, dân Ta.” ¹⁴ Vua Sa-lô-môn đã hoàn thành việc xây cất Ðền Thờ.

Trần thiết bên trong – Nơi Cực Thánh (2 Sb 3:8-9)

¹⁵ Vua dùng ván bá hương ghép mặt trong của Ðền Thờ, từ nền cho tới đà của trần nhà; như thế toàn bộ mặt trong của Ðền Thờ được ghép gỗ; nền nhà thì vua lát ván gỗ trắc. ¹⁶ Vua dùng ván bá hương lát mười thước phần sau của Ðền Thờ, từ nền cho tới trần nhà; và dành phần đó làm Ðơ-via, tức là Nơi Cực Thánh. ¹⁷ Cung Thánh, tức là Hê-can, ở trước Ðơ-via, được hai mươi thước. ¹⁸ Gỗ bá hương ghép bên trong Cung Thánh được trạm trổ hình trái mướp đắng và nhành hoa; toàn là gỗ bá hương, chứ không thấy đá. ¹⁹ Vua lập một Nơi Cực Thánh ở giữa Ðền Thờ, phía trong, để đặt Hòm Bia Giao Ước của Ðức Chúa. ²⁰ Nơi Cực Thánh dài mười thước, rộng mười thước, và cao mười thước, và vua dát vàng ròng; vua cũng làm bàn thờ bằng gỗ bá hương. ²¹ Vua Sa-lô-môn dát vàng ròng phía trong Cung Thánh, trước Nơi Cực Thánh vua cũng dát vàng. ²² Tất cả Ðền Thờ vua đều dát vàng, không trừ một chỗ nào; bàn thờ Nơi Cực Thánh vua cũng dát toàn vàng.

Các Kê-ru-bim (2 Sb 3:10 -14)

²³ Trong Nơi Cực Thánh vua làm hai Kê-ru-bim bằng gỗ ô-liu, cao năm thước. ²⁴ Một cánh của một Kê-ru-bim dài hai thước rưỡi, cánh kia cũng hai thước rưỡi; thành ra từ đầu cánh này tới đầu cánh kia là năm thước. ²⁵ Kê-ru-bim thứ hai cũng đo được năm thước; hai Kê-ru-bim có một kích thước và hình thể như nhau. ²⁶ Chiều cao của một Kê-ru-bim là năm thước; Kê-ru-bim thứ hai cũng thế. ²⁷ Vua đặt các Kê-ru-bim ở giữa Nhà, phía bên trong; cánh xoè ra: một cánh của Kê-ru-bim thứ nhất đụng tường bên này, và một cánh của Kê-ru-bim thứ hai đụng tường bên kia; hai cánh khác giao nhau ở giữa Nhà, cánh nọ chạm cánh kia. ²⁸ Vua cũng dát vàng các Kê-ru-bim. ²⁹ Trên khắp các tường chung quanh Nhà, vua chạm trổ những hình Kê-ru-bim, hình cây chà là và nhành hoa, cả trong lẫn ngoài. ³⁰ Sàn Nhà, vua cũng dát vàng, cả phía trong lẫn phía ngoài.

Cửa – Sân

³¹ Ở lối vào Nơi Cực Thánh, vua làm cánh cửa bằng gỗ ô-liu quý, khung cửa có năm cạnh. ³² Trên hai cánh cửa bằng gỗ ô-liu, vua chạm trổ những hình Kê-ru-bim, hình cây chà là và nhành hoa, rồi vua dát vàng; vua trải mỏng vàng trên các Kê-ru-bim và các cây chà là. ³³ Cửa vào Cung Thánh, vua cũng làm như thế; trụ khung cửa bằng gỗ ô-liu, nhưng có bốn cạnh, ³⁴ hai cánh cửa bằng gỗ trắc: một cánh có hai tấm xoay được, và cánh kia cũng có hai tấm xoay được. ³⁵ Vua chạm trổ hình Kê-ru-bim, hình cây chà là và nhành hoa, và dát vàng hoàn toàn khít với hình nổi.

³⁶ Vua xây sân trong: ba hàng đá, đục đẽo mỹ thuật và một hàng thanh gỗ trắc.

Thời gian xây Ðền Thờ

³⁷ Năm thứ tư, tháng Diu, người ta đặt nền móng Ðền Thờ Ðức Chúa; ³⁸ năm thứ mười một, tháng Bun, tức là tháng thứ tám, công trình xây cất Ðền Thờ, cả quy mô lẫn chi tiết, đều được hoàn thành. Vua đã xây cất Ðền Thờ trong bảy năm.

- Chương 07 -

Cung điện vua Sa-lô-môn

¹ Vua Sa-lô-môn xây dựng cung điện của mình mất mười ba năm mới xong. ² Vua đã xây Cung Rừng Li-băng, dài năm mươi thước, rộng hai mươi lăm thước, cao mười lăm thước, với bốn hàng cột bằng gỗ bá hương; trên các cột có ghép các thanh gỗ bá hương. ³ Trần nhà bằng gỗ bá hương được đặt trên bốn mươi lăm chiếc đà, mỗi khoang mười lăm chiếc, có cột chống đỡ. ⁴ Ba hàng cửa sổ, hàng này đối diện với hàng kia, thành bộ ba. ⁵ Tất cả các cửa và khung cửa đều có bốn cạnh, bên này đối diện với bên kia, thành bộ ba. ⁶ Vua cũng làm hành lang nhiều cột, dài hai mươi lăm thước, rộng mười lăm thước, và phía mặt tiền hành lang có một mái hiên với tường hoa. ⁷ Vua còn làm hành lang đặt ngai vàng, là nơi vua xét xử, và cũng là hành lang công lý, được ghép gỗ bá hương từ sàn tới mái nhà. ⁸ Và cung điện nơi vua cư ngụ cũng như sân bên trong hành lang, đều cùng một kiểu như nhau. Còn phòng vua làm cho ái nữ Pha-ra-ô mà vua đã cưới làm vợ, thì cũng giống như các hành lang ấy.

⁹ Tất cả đều bằng đá phiến, đẽo gọt theo kích thước và xẻ bằng cưa, bên trong cũng như bên ngoài, từ nền cho tới kèo nhà. ¹⁰ Nền nhà lát đá hảo hạng, đá lớn, đá rộng năm thước và đá rộng bốn thước.11 Phần trên thì bằng đá quý, đẽo gọt theo kích thước và bằng gỗ bá hương. ¹² Chung quanh sân lớn có ba hàng đá đẽo và một hàng ván bá hương; sân trong Ðền Thờ Ðức Chúa và tiền đình cung điện cũng vậy.

Ông thợ đồng Khi-ram

¹³ Vua Sa-lô-môn sai người đi Tia mời ông Khi-ram đến; ¹⁴ ông là con một bà goá thuộc chi tộc Náp-ta-li; thân phụ ông là người Tia và làm thợ gò đồng. Ông rất khôn ngoan, thành thạo và tài khéo trong mọi công việc thuộc nghề đồng. Vậy ông vào chầu vua Sa-lô-môn và làm mọi công việc của vua.

Các trụ đồng (2 Sb 3:15 -17)

¹⁵ Ông đúc hai trụ đồng; trụ thứ nhất cao chín thước; lấy dây mà đo chu vi trụ thì được sáu thước; trụ thứ hai cũng thế. ¹⁶ Ông đúc hai đầu trụ bằng đồng, để đặt trên các trụ, chiều cao của đầu trụ thứ nhất là hai thước rưỡi, chiều cao của đầu trụ thứ hai cũng hai thước rưỡi. ¹⁷ Ông làm những màng lưới mắt cáo, kiểu lưới bằng thừng xoắn lại, kết thành những dây hoa đeo lên đầu trụ nằm trên đỉnh trụ, bảy dây hoa cho đầu trụ thứ nhất và bảy dây hoa cho đầu trụ thứ hai. ¹⁸ Ông làm hai hàng trái thạch lựu chung quanh lưới mắt cáo bọc đầu trụ nằm trên đỉnh trụ, và đầu trụ thứ hai ông cũng làm như thế. ¹⁹ Còn các đầu trụ trên đỉnh trụ thì ông làm tất cả theo hình bông huệ, dài hai thước. ²⁰ Phần thượng các đầu trụ trên hai trụ, sát với bầu trụ, ông cũng làm một hàng hai trăm trái thạch lựu chung quanh cả hai đầu trụ. ²¹ Ông dựng cột tiền đình của Cung Thánh, ông dựng cột bên phải và đặt tên là Gia-khin, rồi dựng cột bên trái và gọi là Bô-át. ²² Trên đầu các cột ông làm hình bông huệ. Công việc làm cột thế là hoàn tất.

Bể nước bằng đồng (2 Sb 4:2-5)

²³ Ông đúc một bể nước rộng năm thước từ mép nọ tới mép kia, hình tròn, cao hai thước rưỡi; lấy dây mà đo chu vi của bể thì được mười lăm thước. ²⁴ Bên dưới mép bể có những hình trái mướp đắng chạy vòng quanh bể, cứ nửa thước là mười trái, khắp chung quanh bể; hai hàng trái mướp đắng cùng đúc một lượt với bể. ²⁵ Bể được đặt trên mười hai con bò: ba con quay mặt về hướng Bắc, ba con quay mặt về hướng Tây, ba con quay mặt về hướng Nam, và ba con quay mặt về hướng Ðông; bể đặt bên trên chúng, và các phần mông của chúng đều quay vào trong. ²⁶ Chiều dày của bể là một tấc, và mép nó giống như mép một cái chén hình hoa huệ. Bể chứa được bốn ngàn thùng.

Giàn lăn và bồn nước bằng đồng

²⁷ Ông làm mười giàn bằng đồng; mỗi cái dài hai thước, rộng hai thước và cao một thước rưỡi. ²⁸ Các giàn ấy được làm như thế này: giàn có những đòn ngang ghép thành khung. ²⁹ Trên những đòn ngang ghép thành khung ấy có khắc hình sư tử, bò và Kê-ru-bim; trên các khung, phía trên phía dưới các con sư tử và bò có những nhành hoa rủ xuống như đeo. ³⁰ Mỗi giàn có bốn bánh xe bằng đồng, với những cái trục; bốn chân của nó có bờ vai đỡ bồn nước; các bờ vai này đều được đúc và bên kia mỗi bờ vai là những nhành hoa. ³¹ Bên trong vòng là cái miệng giàn cao nửa thước; miệng nó tròn, đo được bảy tấc rưỡi. Trên miệng nó cũng có những hình nổi. Các đòn ngang thì lại vuông chứ không tròn. ³² Bên dưới các đòn ngang có bốn bánh xe; các chốt bánh xe được gắn với giàn; chiều cao của mỗi bánh xe là bảy tấc rưỡi. ³³ Người ta làm các bánh xe này cũng như bánh xe thường; chốt, vành, thang bánh xe và đùm bánh xe, tất cả đều đúc. ³⁴ Có bốn bờ vai ở bốn góc của mỗi giàn; các bờ vai này được gắn thành một với giàn. ³⁵ Trên đỉnh giàn có một vòng tròn cao hai tấc rưỡi; trên đỉnh giàn những cái mộng và các đòn ngang làm thành một khối với giàn. ³⁶ Trên mặt các mộng, ông trạm trổ hình các Kê-ru-bim, sư tử và những trái chà là; giữa khoảng cách mỗi vật có những nhành hoa chạy chung quanh. ³⁷ Ông làm mười giàn đều như thế: cùng đúc một kiểu, một kích thước, một hình thể như nhau.

³⁸ Ông làm mười bồn nước bằng đồng; mỗi bồn chứa được tám mươi thùng, và mỗi bồn cao hai thước; mỗi bồn được đặt trên một trong mười giàn. ³⁹ Ông đặt năm giàn bên hông phải Ðền Thờ và năm giàn bên hông trái; còn bể thì ông đặt bên phải Ðền Thờ, hướng đông nam.

Vật dụng trong Ðền Thờ – Tóm lược (2 Sb 4:11 -5:1)

⁴⁰ Ông Khi-ram làm những chiếc vạc, những cái xẻng và bình rảy. Ông Khi-ram hoàn thành tất cả công trình mà ông đã thực hiện cho vua Sa-lô-môn trong Ðền Thờ Ðức Chúa:

⁴¹ Hai trụ, các bầu của các đầu trụ trên hai đỉnh trụ, hai màng lưới bọc hai bầu của các đầu trụ trên đỉnh trụ. ⁴² Bốn trăm trái thạch lựu cho hai màng lưới, mỗi màng lưới hai hàng thạch lựu, để bọc hai bầu của các đầu trụ trên đỉnh trụ.

⁴³ Mười cái giàn và mười cái bồn đặt trên giàn.

⁴⁴ Một cái bể và mười hai con bò đỡ phía dưới.

⁴⁵ Những cái vạc, xẻng và bình rảy.

⁴⁶ Vua đúc các vật ấy tại đồng bằng Gio-đan, trên mặt đất sét, giữa Xúc-cốt và Xác-than. ⁴⁷ Vua Sa-lô-môn xếp đặt tất cả các vật ấy, chúng nhiều vô kể, nên không tính được số lượng đồng.

⁴⁸ Vua Sa-lô-môn đã làm tất cả các vật dụng cho Ðền Thờ Ðức Chúa: bàn thờ bằng vàng, bàn đặt bánh tiến cũng bằng vàng. ⁴⁹ Các chân đèn: năm chiếc bên phải và năm chiếc bên trái, trước Nơi Cực Thánh, tất cả bằng vàng ròng; hoa, đèn, kéo cắt bấc đều bằng vàng; ⁵⁰ chén, dao, bình rảy, bình hương, khay đựng tro bằng vàng ròng; các chốt cánh cửa Ðền Thờ bên trong, tức là Nơi Cực Thánh, và các chốt cánh cửa Ðền Thờ, tức là Cung Thánh, cũng bằng vàng.

⁵¹ Thế là hoàn thành toàn bộ công trình mà vua Sa-lô-môn đã thực hiện cho Ðền Thờ Ðức Chúa. Vua Sa-lô-môn đưa vào đó các vật thánh mà vua Ða-vít, thân phụ ông đã dâng: bạc, vàng, các vật dụng; vua đặt các vật ấy trong kho Ðền Thờ Ðức Chúa.

- Chương 08 -

Di chuyển Hòm Bia Giao Ước (2 Sb 5:2-10)

¹ Bấy giờ vua Sa-lô-môn triệu tập bên mình, tại Giê-ru-sa-lem, các kỳ mục Ít-ra-en, gồm tất cả các người đứng đầu các chi tộc cùng các trưởng tộc con cái Ít-ra-en, để đưa Hòm Bia Giao Ước của Ðức Chúa lên, từ Thành vua Ða-vít tức là Xi-on. ² Mọi người Ít-ra-en tập hợp lại bên vua Sa-lô-môn trong tháng Ê-ta-nim tức là tháng thứ bảy để mừng Lễ. ³ Tất cả các kỳ mục Ít-ra-en đều tới; các tư tế thì khiêng Hòm Bia, ⁴ và đưa Hòm Bia của Ðức Chúa cũng như Lều Hội Ngộ và tất cả các vật dụng thánh trong Lều lên. Các tư tế và các thầy Lê-vi đưa những thứ ấy lên. ⁵ Vua Sa-lô-môn và toàn thể cộng đồng Ít-ra-en tụ họp lại bên cạnh vua trước Hòm Bia, sát tế chiên bò nhiều vô kể, không sao đếm nổi. ⁶ Các tư tế đưa Hòm Bia Giao Ước của Ðức Chúa vào nơi đã dành sẵn trong cung Ðơ-via của Ðền Thờ, tức là Nơi Cực Thánh, dưới cánh các Kê-ru-bim. ⁷ Quả vậy, các Kê-ru-bim xoè cánh ra bên trên Hòm Bia, che phía trên Hòm Bia và các đòn khiêng. ⁸ Các đòn này dài đến nỗi từ Cung Thánh, trước Nơi Cực Thánh, có thể nhìn thấy các đầu đòn, nhưng từ bên ngoài thì không thấy được. Các đòn này vẫn còn đó cho tới ngày nay. ⁹ Trong Hòm Bia không có gì ngoài hai Bia đá ông Mô-sê đã đặt vào đó, trên núi Khô-rếp, khi Ðức Chúa lập Giao Ước với con cái Ít-ra-en vào thời họ ra khỏi đất Ai-cập.

Thiên Chúa ngự xuống Ðền Thờ (2 Sb 5:11-6:2)

¹⁰ Khi các tư tế ra khỏi Cung Thánh, thì có đám mây toả đầy Ðền Thờ Ðức Chúa. ¹¹ Các tư tế không thể tiếp tục thi hành nhiệm vụ được vì đám mây: quả thật, vinh quang Ðức Chúa đã tràn ngập Ðền Thờ Ðức Chúa.

¹² Bấy giờ vua Sa-lô-môn nói:

“Ðức Chúa đã phán: Người sẽ ngự trong đám mây dày đặc. Vâng,

¹³ Con đã xây cho Ngài một ngôi nhà cao sang. Một nơi để Ngài ngự muôn đời.”

Vua Sa-lô-môn hiệu triệu dân chúng (2Sb 6 :3-11)

¹⁴ Rồi vua quay mặt lại chúc lành cho toàn thể cộng đồng Ít-ra-en, trong khi cả cộng đồng Ít-ra-en đều đứng. ¹⁵ Vua nói: “Chúc tụng Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en, Ðấng đã ra tay hoàn thành điều chính miệng Người đã phán với Ða-vít, thân phụ ta, rằng: ¹⁶ “Từ ngày Ta đưa Ít-ra-en dân Ta ra khỏi Ai-cập, Ta đã không chọn một thành nào trong tất cả các chi tộc Ít-ra-en để xây một ngôi nhà kính Danh Ta ở đó, nhưng Ta đã chọn Ða-vít đứng đầu Ít-ra-en dân Ta. ¹⁷ Vậy Ða-vít thân phụ ta đã có ý xây một ngôi nhà để kính Danh Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en. ¹⁸ Nhưng Ðức Chúa lại phán với Ða-vít thân phụ ta: “Ngươi định tâm xây một ngôi nhà để kính Danh Ta; ngươi định tâm như thế là tốt. ¹⁹ Có điều là ngươi sẽ không xây nhà ấy, mà con của ngươi, kẻ từ lòng ngươi sinh ra, chính nó sẽ xây nhà để kính Danh Ta. ²⁰ Ðức Chúa đã thực hiện lời Người phán; ta đã lên kế vị Ða-vít thân phụ ta và ngồi trên ngai Ít-ra-en, như Ðức Chúa đã phán; ta đã xây nhà để kính Danh Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en; ²¹ tại đó, ta đã chỉ định một nơi để đặt Hòm Bia có Giao Ước của Ðức Chúa, giao ước Người đã thiết lập với cha ông chúng ta, khi Người đưa họ ra khỏi đất Ai-cập.

Vua Sa-lô-môn cầu nguyện (2 Sb 6:12 -20)

²² Vua Sa-lô-môn đứng trước bàn thờ của Ðức Chúa, trước toàn thể cộng đồng Ít-ra-en, giơ hai tay lên trời và ²³ thưa: “Lạy Ðức Chúa là Thiên Chúa Ít-ra-en, chốn trời cao cũng như nơi đất thấp, chẳng có thần nào giống như Ngài. Ngài vẫn giữ giao ước và tình thương đối với các tôi tớ Ngài, khi họ hết lòng bước đi trước nhan Ngài. ²⁴ Ngài đã giữ lời Ngài đã phán tôi tớ Ngài là Ða-vít thân phụ con, vì điều chính miệng Ngài phán, thì tay Ngài đã thực hiện, như thấy hôm nay. ²⁵ Giờ đây, lạy Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en, xin Ngài cũng giữ điều Ngài đã hứa với tôi tớ Ngài là Ða-vít thân phụ con là: “Bao lâu con cái ngươi giữ đúng đường lối của chúng, là bước đi trước nhan Ta như ngươi đã bước đi trước nhan Ta, thì ngươi sẽ không bao giờ thiếu người ngồi trên ngai báu Ít-ra-en. ²⁶ Vậy, lạy Thiên Chúa của Ít-ra-en, xin thực hiện lời Ngài đã phán với Ða-vít thân phụ con. ²⁷ Có thật Thiên Chúa cư ngụ dưới đất chăng? Này, trời cao thăm thẳm còn không chứa nổi Ngài, huống chi ngôi nhà con đã xây đây! ²⁸ Lạy Ðức Chúa, Thiên Chúa của con! Xin đoái đến lời tôi tớ Chúa cầu xin khẩn nguyện, mà lắng nghe tiếng kêu cầu của tôi tớ Ngài dâng trước tôn nhan hôm nay. ²⁹ Xin Ngài để mắt nhìn đến ngôi nhà này đêm ngày, nhìn đến nơi này, vì Ngài đã phán “Danh Ta sẽ ở đấy”; xin Ngài lắng nghe lời nguyện tôi tớ Ngài dâng ở nơi đây.”

Cầu cho dân (2 Sb 6:21 -31)

³⁰ Xin nghe lời nài van của tôi tớ Ngài và của Ít-ra-en dân Ngài dâng lên ở nơi đây. Từ trời, nơi Ngài ngự, xin lắng nghe; xin lắng nghe và tha thứ.

³¹ Nếu có ai xúc phạm đến đồng loại, và người ta lấy lời thề độc mà buộc nó phải đến thề trước Bàn Thờ của Ngài trong Ðền Thờ này, ³² thì từ trời xin Ngài lắng nghe và hành động; xin phân xử cho các tôi tớ Ngài, là lên án kẻ có lỗi mà bắt nó phải cúi đầu chịu tội; còn người vô tội thì Ngài minh oan cho họ được vô can.

³³ Nếu Ít-ra-en dân Ngài bị quân thù đánh bại vì đã xúc phạm đến Ngài, và nếu họ trở lại với Ngài mà tuyên xưng Danh Ngài và cầu xin, khẩn nài trong Ðền Thờ này, ³⁴ thì từ trời xin Ngài lắng nghe, thứ tha tội lỗi Ít-ra-en dân Ngài và đưa họ về đất Ngài đã ban cho cha ông họ.

³⁵ Khi trời đóng lại và không có mưa vì họ đã xúc phạm đến Ngài, nếu họ cầu nguyện nơi đây, tuyên xưng Danh Ngài, bỏ tội lỗi mà trở về, vì Ngài đã làm cho họ khổ cực, ³⁶ thì từ trời xin Ngài lắng nghe và tha thứ tội lỗi cho các tôi tớ Ngài và cho Ít-ra-en dân Ngài, để họ thấy con đường lành phải theo, và xin cho mưa nhuần tưới xuống trên phần đất Ngài đã ban cho dân Ngài làm sản nghiệp.

³⁷ Khi trong xứ có nạn đói kém, dịch hạch, khi mùa màng hư hoại, khi có nạn châu chấu cào cào, khi quân thù vây hãm một thành nào của họ, trong bất cứ tai hoạ hay bệnh tật nào; ³⁸ mọi lời cầu nguyện, khấn xin của bất cứ ai hoặc toàn thể Ít-ra-en dân Ngài dâng lên, vì thấy lương tâm cắn rứt mà giơ tay hướng về Ðền Thờ này, ³⁹ thì từ trời là nơi Ngài ngự, xin Ngài lắng nghe và tha thứ; xin Ngài hành động và ban ơn cho mỗi người tuỳ theo lối sống của họ, bởi vì Ngài biết lòng họ, quả thật chỉ mình Ngài biết rõ lòng con cái loài người, ⁴⁰ ngõ hầu họ kính sợ Ngài, bao lâu họ còn sống trên phần đất mà Ngài đã ban cho cha ông chúng con.

Phụ trương (2 Sb 6:32 -39)

⁴¹ Ngay cả với người ngoại kiều, không thuộc về Ít-ra-en dân Ngài, nếu nó từ phương xa tới vì Danh Ngài, – ⁴² vì người ta sẽ nghe biết Danh Ngài cao cả, bàn tay Ngài dũng mãnh và cánh tay Ngài giương cao -, nếu nó đến cầu nguyện trong Ðền Thờ này, ⁴³ thì từ trời nơi Ngài ngự xin Ngài lắng nghe và thực hiện mọi điều kẻ ngoại kiều ấy kêu xin, để cho mọi dân trên mặt đất nhận biết Danh Ngài và kính sợ Ngài, như Ít-ra-en dân Ngài và để họ biết là Danh Ngài được kêu cầu nơi Ðền Thờ con đã xây lên đây.

⁴⁴ Nếu dân Ngài xuất trận chống quân thù theo đường lối Ngài sai họ đi, và nếu họ cầu nguyện với Ðức Chúa, hướng về kinh thành Ngài đã chọn, và Ðền Thờ con đã xây kính Danh Ngài, ⁴⁵ thì từ trời xin Ngài nghe lời họ cầu nguyện van xin mà xét xử công minh cho họ.

⁴⁶ Nếu họ xúc phạm đến Ngài – thật thì không người nào mà không phạm tội -, khiến Ngài phải thịnh nộ với họ, mà trao họ cho địch, và những kẻ chiến thắng đày họ sang một xứ thù địch, xa hay gần; ⁴⁷ nhưng rồi trên đất lưu đày, họ hồi tâm trở lại và van xin Ngài trên đất lưu đày rằng: “Chúng con đã phạm tội, đã làm điều gian ác, chúng con thật đáng tội! ⁴⁸ Nếu trên đất địch, nơi họ bị lưu đày, họ hết lòng hết sức trở về với Ngài, và cầu nguyện với Ngài; hướng về xứ sở Ngài đã ban cho tổ tiên họ, về kinh thành Ngài đã chọn, và Ðền Thờ con đã xây kính Danh Ngài, ⁴⁹ thì từ trời, nơi Ngài ngự, xin Ngài nghe lời họ cầu nguyện van xin mà xét xử công minh cho họ, ⁵⁰ và tha cho dân tội xúc phạm đến Ngài cũng như mọi tội phản bội đối với Ngài; xin Ngài tỏ lòng thương xót họ trước mặt quân chiến thắng, khiến chúng cũng phải thương xót họ, ⁵¹ vì họ là dân, là gia nghiệp của Ngài, gia nghiệp Ngài đã đưa ra từ Ai-cập, từ giữa lò nung sắt.

Kết thúc lời nguyện – Chúc lành cho dân

⁵² Vậy, lạy Ðức Chúa là Chúa Thượng, xin ghé mắt nhìn đến tôi tớ Ngài đang nài van, đến Ít-ra-en dân Ngài đang cầu nguyện, mà lắng nghe mọi điều họ kêu xin, ⁵³ vì, từ giữa mọi dân tộc trên mặt đất, Ngài đã tách họ ra làm sản nghiệp riêng, như Ngài đã dùng ông Mô-sê tôi tớ Ngài mà phán, khi đưa cha ông chúng con ra khỏi Ai-cập.”

⁵⁴ Sau khi dâng tất cả những lời cầu nguyện và nài van ấy lên Ðức Chúa, thì vua Sa-lô-môn phủ phục rồi đứng lên trước bàn thờ Ðức Chúa, giơ hai tay lên trời, ⁵⁵ quay xuống, cất lớn tiếng chúc lành cho toàn thể cộng đoàn Ít-ra-en: ⁵⁶ “Chúc tụng Ðức Chúa, Ðấng đã ban cho Ít-ra-en dân Người được nghỉ ngơi, đúng y như Người đã phán, không sai một lời nào trong tất cả những lời tốt lành Người đã dùng ông Mô-sê, tôi tớ Người, mà phán. ⁵⁷ Xin Ðức Chúa là Thiên Chúa chúng ta, ở cùng chúng ta như Người đã ở với tổ tiên chúng ta; xin Người đừng để mặc, cũng đừng bỏ rơi chúng ta, ⁵⁸ nhưng xin hướng lòng chúng ta về với Người, để chúng ta bước đi trên mọi nẻo đường của Người, và tuân giữ các mệnh lệnh, giới răn và luật pháp Người đã truyền cho tổ tiên chúng ta. ⁵⁹ Ước chi những lời ta khẩn khoản dâng lên Ðức Chúa, Thiên Chúa chúng ta ở trước Tôn Nhan Người đêm ngày, để Người bênh vực quyền lợi tôi tớ Người và quyền lợi Ít-ra-en dân Người, ngày này qua ngày khác. ⁶⁰ Như thế mọi dân trên mặt đất sẽ nhìn nhận Ðức Chúa chính là Thiên Chúa, không có Chúa nào khác. ⁶¹ Các ngươi phải hết lòng với Ðức Chúa, Thiên Chúa chúng ta mà bước đi theo các giới răn và tuân giữ các mệnh lệnh của Người như ngày hôm nay.”

Hiến tế trong ngày Cung hiến Ðền Thờ (2Sb 7 :4-10)

⁶² Vua cùng toàn thể Ít-ra-en dâng hy lễ trước nhan Ðức Chúa. ⁶³ Vua Sa-lô-môn sát tế hai mươi hai ngàn con bò và một trăm hai mươi ngàn con chiên làm lễ kỳ an dâng lên Ðức Chúa; vua và toàn thể con cái Ít-ra-en cung hiến Ðền Thờ Ðức Chúa. ⁶⁴ Ngày hôm ấy, vua thánh hiến phần giữa của Tiền đình ở trước Nhà Ðức Chúa; chính tại đây, vua dâng lễ toàn thiêu, lễ phẩm và mỡ của lễ kỳ an, vì bàn thờ bằng đồng trước nhan Ðức Chúa quá nhỏ không đủ chứa lễ toàn thiêu, lễ phẩm và mỡ của lễ kỳ an. ⁶⁵ Dịp này, vua Sa-lô-môn cùng với toàn thể Ít-ra-en mừng lễ trước nhan Ðức Chúa là Thiên Chúa chúng ta trong bảy ngày, rồi bảy ngày nữa là mười bốn ngày. Thật là một công hội vĩ đại quy tụ từ lối vào Cửa Ải Kha-mát tới suối Ai-cập. ⁶⁶ Ngày thứ tám, vua giải tán dân. Họ cầu chúc vua khang an rồi ai nấy trở về lều mình, lòng vui mừng hân hoan vì mọi sự tốt lành Ðức Chúa đã làm cho Ða-vít tôi tớ Người và Ít-ra-en dân Người.

- Chương 09 -

Thiên Chúa lại hiện ra với vua Sa-lô-môn (2 Sb 7:11 -22)

¹ Sau khi vua Sa-lô-môn hoàn tất việc xây Ðền Thờ Ðức Chúa và cung điện nhà vua, cùng mọi công trình vua dự tính, ² thì Ðức Chúa lại hiện ra với vua lần thứ hai, giống y như lần hiện ra với vua ở Ghíp-ôn. ³ Ðức Chúa phán với vua: “Ta đã nghe lời ngươi cầu nguyện và van nài trước nhan Ta; Ta đã thánh hoá ngôi nhà này mà ngươi đã xây để cho Danh Ta ngự ở đó muôn đời; Ta sẽ nhìn xem và ưa thích ở đấy mọi ngày. ⁴ Còn ngươi, nếu ngươi bước đi trước nhan Ta, như Ða-vít thân phụ ngươi, với tâm hồn trong sạch và ngay thẳng, mà thi hành mọi điều Ta truyền cho ngươi và tuân giữ các giới răn và luật pháp của Ta, ⁵ thì Ta sẽ củng cố ngai vàng của ngươi trên Ít-ra-en đến muôn đời, như Ta đã hứa với Ða-vít, thân phụ ngươi, rằng: “Ngươi sẽ không thiếu người ngự trên ngai Ít-ra-en”. ⁶ Nhưng nếu các ngươi và con cháu các ngươi tráo trở bỏ đường lối của Ta, không giữ các mệnh lệnh, các giới răn Ta đã đặt cho các ngươi, lại đi làm tôi các thần ngoại và thờ lạy chúng, ⁷ thì Ta sẽ tiêu diệt Ít-ra-en khỏi phần đất mà Ta đã ban cho chúng; còn Ðền Thờ Ta đã thánh hoá để kính Danh Ta, Ta sẽ loại trừ khỏi nhan Ta, và Ít-ra-en sẽ thành bia miệng cho mọi dân tộc đàm tiếu; ⁸ Ðền Thờ này sẽ thành đống hoang tàn, khiến mọi kẻ qua lại phải sững sờ, huýt sáo mà nói: “Tại sao Ðức Chúa đã xử như thế với đất nước và Ðền Thờ này? ⁹ Người ta sẽ trả lời: Tại chúng đã bỏ Ðức Chúa Thiên Chúa của chúng, Ðấng đã đưa tổ tiên chúng ra khỏi đất Ai-cập; chúng đã gắn bó với các thần ngoại, sụp lạy và làm tôi các thần ấy, nên Ðức Chúa đã giáng xuống trên chúng tất cả tai hoạ này.”

Buôn bán với vua Khi-ram (2 Sm 8:1-2)

¹⁰ Trong hai mươi năm vua Sa-lô-môn xây hai ngôi nhà, là Ðền Thờ Ðức Chúa và cung điện nhà vua, ¹¹ thì Khi-ram vua Tia cung cấp cho vua Sa-lô-môn gỗ bá hương, gỗ trắc và vàng tuỳ thích; còn vua Sa-lô-môn thì trao cho vua Khi-ram hai mươi thành trong miền Ga-li-lê. ¹² Từ Tia vua Khi-ram đi ra xem các thành vua Sa-lô-môn đã trao cho, nhưng vua không thích các thành ấy. ¹³ Vua nói: “Này ông anh, thành gì mà ông cho tôi vậy? ” Rồi vua gọi các thành ấy là “đất Ca-vun” cho tới ngày nay. ¹⁴ Vua Khi-ram gửi tới cho vua Sa-lô-môn ba ngàn sáu trăm ký vàng.

Dân công để xây cất (2 Sb 8:3-11)

¹⁵ Ðây là dịch vụ dân công vua Sa-lô-môn đã đặt ra để xây Ðền Thờ Ðức Chúa, cung điện của mình, công trình Mi-lô, tường thành Giê-ru-sa-lem, Kha-xo, Mơ-ghít-đô và Ghe-de. ¹⁶ Pha-ra-ô vua Ai-cập đã tiến quân chiếm Ghe-de, thiêu huỷ thành và sát hại dân Ca-na-an cư ngụ ở đó; rồi vua tặng làm của hồi môn cho ái nữ là phu nhân của vua Sa-lô-môn. ¹⁷ Vua Sa-lô-môn xây dựng lại Ghe-de và Bết Khô-rôn Hạ,18 rồi Ba-a-lát và Ta-ma ở sa mạc, trong xứ, ¹⁹ và tất cả các thành làm kho dự trữ mà vua Sa-lô-môn sẵn có, các thành giữ xe trận, các thành nuôi ngựa và tất cả những gì vua Sa-lô-môn muốn xây cất ở Giê-ru-sa-lem, ở Li-băng và trong toàn lãnh thổ thuộc quyền vua. ²⁰ Tất cả những người còn sót lại thuộc các dân E-mô-ri, Khết, Pơ-rít-di, Khi-vi và Giơ-vút, những người không phải là con cái Ít-ra-en, ²¹ những người này đã để lại con cháu chúng trong xứ, vì con cái Ít-ra-en không tiêu diệt hết được. Vua Sa-lô-môn bắt tất cả những người đó phải lao động khổ sai đến ngày nay. ²² Phần con cái Ít-ra-en vua Sa-lô-môn không bắt ai phải làm nô dịch cho vua; họ là những chiến sĩ, những cận thần, những tướng lãnh, những viên chức, những người chỉ huy chiến xa và kỵ binh của vua. ²³ Họ chỉ huy các đốc công phụ trách công trình của vua Sa-lô-môn, tất cả là năm trăm năm mươi người, giám sát dân chúng làm việc trong các công trình. ²⁴ Khi công chúa của Pha-ra-ô từ Thành Ða-vít lên cung điện đã xây cho bà, thì vua Sa-lô-môn bắt đầu xây công trình Mi-lô.

Phục vụ Ðền Thờ (2 Sb 8:12 -16)

²⁵ Mỗi năm ba lần, vua Sa-lô-môn dâng lễ toàn thiêu và lễ kỳ an trên bàn thờ vua đã dựng lên để kính Ðức Chúa; vua thường đốt hương trên bàn thờ trước nhan Ðức Chúa. Thế là vua chu toàn bổn phận đối với Ðền Thờ.

3. Vua Sa-Lô-Môn, Nhà Kinh Doanh

Vua Sa-lô-môn, người tổ chức thương thuyền (2 Sb 8:17 -18)

²⁶ Ngoài ra, vua Sa-lô-môn còn trang bị một đoàn tàu tại E-xi-ôn Ghe-ve, gần Ê-lát, bên bờ Biển Sậy trong đất Ê-đôm. ²⁷ Vua Khi-ram phái tới đoàn tàu các tôi tớ của mình là những thủy thủ thạo nghề biển, cùng với các tôi tớ của vua Sa-lô-môn. ²⁸ Họ đi Ô-phia, mang vàng về và nộp cho vua Sa-lô-môn, tất cả là mười hai tấn.

- Chương 10 -

Cuộc viếng thăm của nữ hoàng Sơ-va (2 Sb 9:1-12)

¹ Nữ hoàng Sơ-va nghe biết vua Sa-lô-môn nổi tiếng vì danh Ðức Chúa, thì đến đặt câu đố để thử tài vua. ² Bà đến Giê-ru-sa-lem cùng với đoàn tuỳ tùng đông đảo, nhiều lạc đà chở đầy hương liệu, và một số lượng rất lớn vàng cùng đá quý. Bà vào hội kiến với vua Sa-lô-môn và nói với vua tất cả những gì bà suy nghĩ trong lòng. ³ Vua Sa-lô-môn giải đáp tất cả những vấn đề bà đưa ra; không có chuyện gì là bí ẩn mà vua không giải đáp được cho bà. ⁴ Nữ hoàng Sơ-va thấy tất cả sự khôn ngoan của vua Sa-lô-môn và cung điện vua đã xây, ⁵ những món ăn trên bàn của vua, dinh thự của quần thần, cung cách và trang phục của họ, các thứ rượu của vua, các lễ toàn thiêu vua tiến dâng tại Ðền Thờ Ðức Chúa, bà hết hồn, ⁶ bà nói với vua: “Những điều tôi đã nghe nói ở nước tôi về ngài và sự khôn ngoan của ngài quả là sự thật. ⁷ Tôi đã không tin những điều người ta nói, cho tới khi tôi đến và thấy tận mắt; nhưng thực ra người ta cho tôi biết chưa tới một nửa. Ngài còn khôn ngoan và giàu có hơn tiếng đồn tôi đã nghe. ⁸ Phúc thay thần dân của ngài! Phúc thay quần thần của ngài, những kẻ luôn luôn được túc trực trước mặt ngài và nghe biết sự khôn ngoan của ngài! ⁹ Chúc tụng Ðức Chúa Thiên Chúa của ngài, Ðấng đã ưu ái đặt ngài lên ngai Ít-ra-en; chính vì lòng yêu thương Ít-ra-en đến muôn đời, mà Ðức Chúa đã đặt ngài làm vua, để ngài thi hành luật pháp và công lý.” ¹⁰ Và bà tặng vua ba ngàn sáu trăm ký vàng, một số rất lớn hương liệu và đá quý. Chưa từng có một số lượng hương liệu nhiều như nữ hoàng Sơ-va đã tặng vua Sa-lô-môn. ¹¹ Cả đoàn tàu của vua Khi-ram, mang vàng từ Ô-phia về, cũng đưa rất nhiều gỗ đàn hương và đá quý từ Ô-phia về nữa. ¹² Vua dùng gỗ đàn hương làm các cột trụ Ðền Thờ Ðức Chúa, cung điện nhà vua, đàn lia đàn hạc cho các ca sĩ; thứ gỗ đàn hương ấy không còn và cũng không thấy nữa cho tới ngày nay. ¹³ Vua Sa-lô-môn tặng lại nữ hoàng Sơ-va tất cả những gì bà ngỏ ý thích, chưa kể những gì vua tặng bà xứng với danh vua Sa-lô-môn hào hiệp. Sau đó bà lui gót, cùng với đoàn tuỳ tùng trở về xứ sở.

Sự giàu sang của vua Sa-lô-môn (2 Sb 9:13 -24)

¹⁴ Số vàng vua Sa-lô-môn thu nhập hàng năm là hai mươi ngàn ký, ¹⁵ không kể vàng do khách vãng lai, do các thương gia, do tất cả các vua Ả-rập và các quan thái thú trong nước đem nộp. ¹⁶ Vua Sa-lô-môn làm hai trăm chiếc thuẫn lớn bằng vàng gò; mỗi chiếc thuẫn phải dùng tới sáu ký vàng. ¹⁷ Vua còn làm ba trăm chiếc thuẫn nhỏ bằng vàng gò; mỗi chiếc mất một ký rưỡi vàng. Và vua đặt các thuẫn ấy trong Cung Rừng Li-băng. ¹⁸ Vua lại làm một cái ngai lớn bằng ngà và dát vàng ròng rất tinh vi. ¹⁹ Ngai có sáu cấp, phần trên của lưng ngai thì tròn; hai bên chỗ ngồi có tay tựa, đứng sát tay tựa là hai con sư tử, ²⁰ và mười hai con sư tử đứng trên sáu cấp ở hai bên. Chẳng vương quốc nào làm được như thế.

²¹ Tất cả các chén để uống của vua Sa-lô-môn đều bằng vàng, và tất cả các vật dụng trong Cung Rừng Li-băng cũng bằng vàng ròng. Không có bạc, vì thời vua Sa-lô-môn bạc không có giá trị gì cả. ²² Quả vậy, vua Sa-lô-môn có một đoàn tàu biển đi Tác-sít, cùng với đoàn tàu của vua Khi-ram; và cứ ba năm một lần, đoàn tàu Tác-sít đến, mang theo vàng, bạc, ngà, khỉ và công. ²³ Vua Sa-lô-môn là người trổi vượt hơn tất cả các đế vương trên mặt đất về sự giàu có và khôn ngoan. ²⁴ Thiên hạ ai nấy đều mong diện kiến vua Sa-lô-môn để được nghe sự khôn ngoan mà Thiên Chúa đã ban cho vua. ²⁵ Mỗi vị đều mang lễ vật: đồ bạc, đồ vàng, y phục, vũ khí, hương liệu, ngựa và lừa. Cứ thế từ năm này qua năm khác.

Xa mã của vua Sa-lô-môn (2 Sb 1:24-17; 9:25-28)

²⁶ Vua Sa-lô-môn tập trung xe và ngựa, xe có một ngàn bốn trăm cỗ, và ngựa có mười hai ngàn con. Vua để chúng ở các thành có xe, bên cạnh vua tại Giê-ru-sa-lem. ²⁷ Vua đã làm cho bạc ở Giê-ru-sa-lem ra thường như sỏi đá, còn bá hương thì nhiều như sung ở miền Sơ-phê-la. ²⁸ Ngựa của vua Sa-lô-môn được nhập từ Ai-cập và Cơ-vê. Các thương gia của vua đến tận Cơ-vê mua ngựa theo đúng giá. ²⁹ Một chiếc xe bán ra từ Ai-cập là sáu trăm se-ken bạc, và một con ngựa là một trăm năm mươi. Ðối với tất cả các vua Khết và các vua A-ram, nhờ các thương gia làm trung gian mua vào, thì cũng thế.

- Chương 11 -

4. Bóng Mây Ðen Trên Vương Quốc

Các hậu phi của vua Sa-lô-môn

¹ Vua Sa-lô-môn yêu nhiều người đàn bà ngoại bang; ngoài ái nữ của Pha-ra-ô, còn có các bà thuộc dân Mô-áp, Am-mon, Ê-đôm, Xi-đôn, Khết, ² những dân mà Ðức Chúa đã truyền cho con cái Ít-ra-en là “các ngươi không được đi lại với chúng, và chúng cũng chẳng được đi lại với các ngươi; vì chắc chắn chúng sẽ làm cho lòng các ngươi ngả theo các thần của chúng.” Nhưng vua Sa-lô-môn thì lại mê những người đàn bà ấy; ³ vua có bảy trăm bà vợ chính thức và ba trăm cung phi. Và các bà ấy làm cho lòng vua ra hư hỏng. ⁴ Quả vậy, khi vua Sa-lô-môn về già, các bà vợ của vua đã làm cho lòng vua ngả theo các thần ngoại; lòng vua không còn chung thủy với Ðức Chúa Thiên Chúa của vua, như lòng phụ vương Ða-vít nữa. ⁵ Vua Sa-lô-môn đi theo nữ thần Át-tô-rét của dân Xi-đôn, theo thần Min-côm ghê tởm của dân Am-mon. ⁶ Như thế, vua Sa-lô-môn làm điều dữ trái mắt Ðức Chúa, chứ không theo Ðức Chúa trọn vẹn như phụ vương Ða-vít. ⁷ Bấy giờ vua Sa-lô-môn xây trên núi đối diện với Giê-ru-sa-lem một nơi cao cho thần Cơ-mốt ghê tởm của dân Mô-áp, cho thần Mô-léc ghê tởm của con cái Am-mon. ⁸ Vua làm như thế với tất cả các bà vợ ngoại đạo của vua; họ đốt hương và sát tế kính các thần của họ.

⁹ Ðức Chúa nổi giận với vua Sa-lô-môn, vì lòng vua rời xa Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en, Ðấng đã hiện ra với vua hai lần, ¹⁰ và truyền cho vua là đừng đi theo các thần ngoại, nhưng vua không giữ điều Ðức Chúa đã truyền. ¹¹ Ðức Chúa phán với vua Sa-lô-môn: “Vì ngươi đã như vậy và đã không giữ giao ước cũng như các giới răn Ta truyền cho ngươi, thì chắc chắn Ta sẽ giựt lấy vương quốc ngươi mà trao cho một thuộc hạ của ngươi. ¹² Tuy nhiên, vì thân phụ ngươi, Ta sẽ không làm điều đó trong đời ngươi, nhưng sẽ giựt vương quốc khỏi tay con của ngươi. ¹³ Hơn nữa, vì nể Ða-vít tôi tớ Ta, và vì Giê-ru-sa-lem, thành đô Ta đã chọn, Ta sẽ không giựt lấy cả vương quốc, nhưng sẽ để lại cho con của ngươi một chi tộc.”

Những kẻ thù bên ngoài

¹⁴ Ðức Chúa xui khiến cho có một người chống lại vua Sa-lô-môn: đó là Ha-đát người Ê-đôm, thuộc hoàng tộc Ê-đôm. ¹⁵ Khi vua Ða-vít đã đánh bại Ê-đôm và ông Giô-áp chỉ huy quân đội lên chôn cất các tử thi, thì ông tàn sát mọi đàn ông con trai ở Ê-đôm. ¹⁶ Quả vậy, ông Giô-áp cùng toàn thể Ít-ra-en đã ở lại đấy sáu tháng cho tới khi tiêu diệt hoàn toàn mọi đàn ông con trai ở Ê-đôm. ¹⁷ Bấy giờ, Ha-đát cùng với mấy người Ê-đôm trong số các tôi tớ của cha mình đã chạy trốn được sang Ai-cập, vì lúc đó Ha-đát là một thiếu niên. ¹⁸ Chúng rời Ma-đi-an và tới Pa-ran; từ Pa-ran chúng lấy một số người đi theo mình xuống Ai-cập, vào chầu Pha-ra-ô vua Ai-cập; vua này cung cấp cho chúng nhà ở, bảo đảm lương thực và cho chúng cả đất đai nữa. ¹⁹ Ha-đát rất được lòng Pha-ra-ô, nên vua gả em gái vợ mình cho ông, tức là em gái bà Tác-pơ-nết hay là Bà Hoàng. ²⁰ Em gái bà Tác-bơ-nết sinh ra cho ông một người con tên là Gơ-nu-vát; bà Tác-pơ-nết nuôi nấng người con này ngay trong cung điện Pha-ra-ô. Gơ-nu-vát sống trong cung điện Pha-ra-ô giữa các con cái Pha-ra-ô. ²¹ Ðang khi ở Ai-cập, Ha-đát nghe tin vua Ða-vít đã an nghỉ với tổ tiên và tướng Giô-áp chỉ huy quân đội cũng đã chết, thì thưa với Pha-ra-ô: “Xin để tôi về đất nước tôi.” ²² Pha-ra-ô nói với ông: “Ở với ta, ngươi có thiếu gì mà phải tìm về đất nước ngươi? ” Ông thưa: “Không thiếu gì, nhưng xin cứ để tôi đi.” ^25b Ðiều ác của Ha-đát là ông gớm ghét Ít-ra-en mà ông lại làm vua cai trị Ê-đôm.

²³ Thiên Chúa còn xui khiến cho vua có một địch thủ là Rơ-dôn, con của En-gia-đa, người đã bỏ chủ mình là Ha-đát-e-de, vua Xô-va mà trốn. ²⁴ Một số người tụ họp bên ông và ông trở thành đầu đảng. Vì vua Ða-vít muốn tiêu diệt họ, nên ông đến Ða-mát cư ngụ tại đó và làm vua ở Ða-mát. ²⁵ Ông thù nghịch với Ít-ra-en suốt thời vua Sa-lô-môn.

Cuộc nổi dậy của Gia-róp-am

²⁶ Ông Gia-róp-am là con ông Nơ-vát, người Ép-ra-im, thuộc Xơ-rê-đa; bà Xơ-ru-a mẹ ông là một quả phụ. Ông đã từng phục vụ vua Sa-lô-môn, nhưng lại nổi dậy chống vua. ²⁷ Chuyện ông nổi dậy chống vua như sau:

²⁸ Bấy giờ Gia-róp-am là người có khả năng. Vua Sa-lô-môn thấy chàng trai ấy đảm đang công việc, thì đặt chàng phụ trách toàn thể dân công nhà Giu-se. ²⁹ Một hôm, khi Gia-róp-am từ Giê-ru-sa-lem đi ra, thì dọc đường gặp ngôn sứ A-khi-gia, người Si-lô; ông này khoác một chiếc áo choàng mới. Lúc ấy chỉ có hai ông ở ngoài đồng. ³⁰ Ông A-khi-gia lấy chiếc áo mới mình đang mặc, xé ra làm mười hai mảnh. ³¹ Rồi ông nói với Gia-róp-am: “Anh cầm lấy mười mảnh, vì Ðức Chúa, Thiên Chúa Ít-ra-en phán như sau: “Này Ta sẽ giựt vương quốc khỏi tay Sa-lô-môn để trao cho ngươi mười chi tộc. ³² Nó vẫn còn được một chi tộc, vì nể Ða-vít, tôi tớ Ta, và vì Giê-ru-sa-lem thành đô Ta đã chọn trong tất cả chi tộc Ít-ra-en. ³³ Vì nó đã bỏ Ta mà thờ lạy thần Át-tô-rét của dân Xi-đôn, thần Cơ-mốt của Mô-áp, thần Min-côm của con cái Am-mon, và không đi theo đường lối của Ta, là thi hành điều chính trực trước nhan Ta, cũng như các giới răn và luật pháp của Ta như Ða-vít thân phụ nó. ³⁴ Nhưng Ta sẽ không cất hết vương quốc khỏi tay nó, mà sẽ để nó làm thủ lãnh cho đến cuối đời, vì nể Ða-vít tôi tớ Ta, người Ta đã chọn, kẻ đã tuân giữ các mệnh lệnh và các giới răn của Ta. ³⁵ Ta sẽ giựt lấy vương quốc khỏi tay con nó, sẽ cho ngươi mười chi tộc ³⁶ và cho con nó một chi tộc, để Ða-vít tôi tớ Ta luôn luôn có một ngọn đèn trước nhan Ta ở Giê-ru-sa-lem, thành đô Ta đã chọn làm nơi danh Ta ngự trị. ³⁷ Vậy Ta sẽ đặt ngươi làm người cai trị mọi sự như lòng ngươi muốn, và ngươi sẽ làm vua Ít-ra-en. ³⁸ Nếu ngươi vâng nghe tất cả những điều Ta truyền cho ngươi và bước đi theo đường lối của Ta, thi hành điều chính trực trước nhan Ta mà tuân giữ các giới răn và mệnh lệnh của Ta như Ða-vít tôi tớ Ta đã làm, thì Ta sẽ ở với ngươi và xây cho ngươi một ngôi nhà bền vững như Ta đã xây cho Ða-vít, và Ta sẽ trao Ít-ra-en cho ngươi. ³⁹ Như thế, Ta sẽ hạ dòng dõi Ða-vít xuống, nhưng không phải mãi đâu!”

⁴⁰ Vua Sa-lô-môn tìm cánh giết Gia-róp-am; nhưng Gia-róp-am chỗi dậy và trốn sang Ai-cập, đến với Si-sắc vua Ai-cập, và ở Ai-cập cho tới khi vua Sa-lô-môn qua đời.

Kết thúc triều đại Sa-lô-môn (2Sb 9 :29-31)

⁴¹ Các truyện khác về vua Sa-lô-môn và tất cả những gì vua đã thực hiện cũng như sự khôn ngoan của vua đều đã được ghi chép trong sách Sử biên niên của vua Sa-lô-môn. ⁴² Thời gian vua Sa-lô-môn trị vì toàn thể Ít-ra-en tại Giê-ru-sa-lem là bốn mươi năm. ⁴³ Vua Sa-lô-môn đã an nghỉ với tổ tiên và được chôn cất trong Thành Ða-vít thân phụ vua; và thái tử Rơ-kháp-am lên ngôi kế vị vua.

- Chương 12 -

III. Cuộc Ly Khai Về Chính Trị Và Tôn Giáo

Ðại hội tại Si-khem (2 Sb 10: 1-19)

¹ Rơ-kháp-am đi Si-khem, vì toàn thể Ít-ra-en tụ họp ở Si-khem để tôn ông lên làm vua. ² Lúc ấy Gia-róp-am con ông Nơ-vát nghe biết chuyện ấy, -ông còn đang ở bên Ai-cập vì ông đã trốn vua Sa-lô-môn sang đó- ông liền bỏ Ai-cập trở về. ³ Người ta cho mời ông Gia-róp-am. Ông và toàn thể cộng đoàn Ít-ra-en tới. Họ thưa với Rơ-kháp-am rằng: ⁴ “Phụ vương ngài đã bắt chúng tôi mang một cái ách quá nặng. Bây giờ nếu ngài giảm bớt khổ dịch và ách nặng nề phụ vương đã đặt trên chúng tôi, thì chúng tôi sẽ phục dịch ngài.” ⁵ Vua nói với họ: “Các ngươi cứ đi đi, ba ngày nữa trở lại đây gặp ta.” Dân chúng liền rút lui.

⁶ Vua Rơ-kháp-am bàn hỏi với các kỳ mục là những người đã từng hầu cận phụ vương Sa-lô-môn, khi vua này còn sống; vua Rơ-kháp-am nói: “Các ngươi góp ý với ta thế nào, để ta còn trả lời cho dân này?” ⁷ Họ thưa với vua: “Nếu hôm nay ngài làm đầy tớ cho dân này, nếu ngài phục vụ và để ý tới dân, dùng lời lẽ ôn tồn mà nói với dân, thì dân sẽ làm tôi ngài mãi mãi.” ⁸ Nhưng vua không đếm xỉa gì đến ý kiến các kỳ mục đưa ra, lại đi bàn hỏi với đám người trẻ, là những bạn thiếu thời hiện đang hầu cận vua. ⁹ Vua nói với họ: “Các ngươi góp ý với ta thế nào, để ta còn trả lời cho dân này, vì nó đã nói với ta rằng: Xin ngài giảm bớt cái ách nặng phụ vương đã đặt trên chúng tôi!” ¹⁰ Ðám người trẻ, những bạn thiếu thời của vua, thưa vua rằng: “Ngài sẽ trả lời cho dân đã từng nói với ngài: “Phụ vương ngài đã đặt ách nặng trên chúng tôi, nhưng xin ngài giảm bớt cho chúng tôi”, xin ngài nói với chúng thế này: “Ngón tay nhỏ của ta còn lớn hơn cả lưng của phụ vương ta. ¹¹ Vậy phụ vương ta đã đặt ách nặng trên các ngươi, còn ta, ta chất cho nặng hơn nữa; phụ vương ta trừng phạt các ngươi bằng roi, còn ta, ta sẽ trừng phạt các ngươi bằng bọ cạp.”

¹² Ngày thứ ba, Gia-róp-am cùng toàn dân đến yết kiến vua Rơ-kháp-am như vua đã hẹn rằng: “Ba ngày nữa trở lại gặp ta.” ¹³ Vua trả lời cứng cỏi với dân; vua không đếm xỉa gì đến ý kiến các kỳ mục đã đưa ra, ¹⁴ nhưng nói với họ theo ý kiến đám người trẻ rằng: “Phụ vương ta đã đặt ách nặng trên các ngươi, còn ta, ta chất nặng hơn nữa trên các ngươi; phụ vương ta trừng phạt các ngươi bằng roi, còn ta, ta sẽ trừng phạt các ngươi bằng bọ cạp.” ¹⁵ Thế là vua không chịu nghe dân: Ðức Chúa đã để như vậy cho lời Người được ứng nghiệm, lời mà Ðức Chúa đã dùng ông A-khi-gia người Si-lô mà phán với ông Gia-róp-am con ông Nơ-vát. ¹⁶ Khi toàn thể Ít-ra-en thấy vua không thèm nghe họ, thì dân đáp lại vua rằng:

“Chúng tôi có liên hệ chi với Ða-vít? Chẳng có phần gì với con của Gie-sê! Ít-ra-en ơi, ai về lều nấy! Này Ða-vít hãy liệu lấy nhà của ngươi!”

¹⁷ Còn con cái Ít-ra-en cư ngụ tại các thành của Giu-đa, thì vua Rơ-kháp-am vẫn làm vua cai trị họ. ¹⁸ Vua Rơ-kháp-am cử ông A-đô-ram phụ trách việc dân công, nhưng toàn thể Ít-ra-en ném đá ông và ông đã chết; còn vua Rơ-kháp-am thì vội vã lên xe trốn về Giê-ru-sa-lem. ¹⁹ Thế là Ít-ra-en ly khai với nhà Ða-vít cho tới ngày nay.

Ly khai về chính trị (2 Sb 11: 1-4)

²⁰ Khi toàn thể Ít-ra-en nghe tin ông Gia-róp-am đã về nước, thì sai người mời ông tới đại hội và phong ông làm vua cai trị toàn thể Ít-ra-en; chỉ còn một mình chi tộc Giu-đa là theo nhà Ða-vít.

²¹ Về tới Giê-ru-sa-lem, vua Rơ-kháp-am tập họp toàn thể nhà Giu-đa và chi tộc Ben-gia-min, được một trăm tám mươi ngàn quân tinh nhuệ để giao chiến với nhà Ít-ra-en và thu hồi vương quốc về cho Rơ-kháp-am con vua Sa-lô-môn. ²² Nhưng có lời Thiên Chúa phán với ông Sơ-ma-gia, người của Thiên Chúa rằng: ²³ “Hãy nói với Rơ-kháp-am con của Sa-lô-môn vua Giu-đa, với toàn thể nhà Giu-đa và Ben-gia-min cùng phần còn lại của dân rằng: ²⁴ “Ðức Chúa phán thế này: Các ngươi không được lên giao chiến với con cái Ít-ra-en là anh em các ngươi; ai nấy cứ về nhà mình, vì mọi chuyện là do Ta.” Họ nghe lời Ðức Chúa và quay về như Ðức Chúa đã phán. ²⁵ Vua Gia-róp-am xây dựng Si-khem trong vùng núi Ép-ra-im và ở lại đó. Ðoạn vua rời nơi ấy, đi xây dựng Pơ-nu-ên.

Ly khai về tôn giáo

²⁶ Vua Gia-róp-am nghĩ bụng rằng: “Rồi vương quốc lại trở về nhà Ða-vít mất thôi! ²⁷ Nếu dân này cứ lên tế lễ tại Ðền Thờ Ðức Chúa ở Giê-ru-sa-lem, thì lòng họ lại quay về với chủ mình là Rơ-kháp-am vua Giu-đa, và họ sẽ giết ta để trở về với Rơ-kháp-am vua Giu-đa.” ²⁸ Sau khi quyết định, vua làm hai con bò mộng bằng vàng, rồi nói với dân: “Các ngươi lên Giê-ru-sa-lem như thế là đủ rồi! Này, Ít-ra-en, Thiên Chúa của ngươi đây, Ðấng đã đưa ngươi lên từ đất Ai-cập.” ²⁹ Vua đặt một tượng ở Bết Ên, còn tượng kia ở Ðan. ³⁰ Ðó là nguyên cớ gây ra tội, vì dân đi tới mãi tận Ðan để thờ một trong hai tượng đó. ³¹ Vua thiết lập những nơi cao và đặt các tư tế lấy từ đám thường dân, không thuộc hàng con cháu Lê-vi. ³² Vua Gia-róp-am còn lập một lễ vào ngày mười lăm tháng tám, giống như lễ vẫn mừng ở Giu-đa, và vua tiến lên bàn thờ. Vua đã làm như thế tại Bết Ên mà dâng lễ tế cho các con bò mộng vua đã làm ra. Vua đặt ở Bết Ên các tư tế để phục vụ tại các nơi cao mà vua đã thiết lập. ³³ Vua tiến lên bàn thờ đã lập ở Bết Ên, vào ngày mười lăm tháng tám, tháng vua chọn theo sở thích; vua lập nên một ngày lễ cho con cái Ít-ra-en và lên bàn thờ đốt hương.

- Chương 13 -

Kết án bàn thờ tại Bết Ên

¹ Do lệnh của Ðức Chúa, có một người của Thiên Chúa từ Giu-đa đến Bết Ên vào lúc Gia-róp-am đang đứng gần bàn thờ đốt hương, ² và theo lệnh Ðức Chúa, người ấy la lên chống bàn thờ rằng: “Bàn thờ, bàn thờ! Ðức Chúa phán thế này: Rồi đây một người con sẽ sinh ra cho nhà Ða-vít, tên là Giô-si-gia-hu; trên ngươi, nó sẽ sát tế các tư tế phục vụ tại các nơi cao, là những kẻ đã đốt hương trên ngươi; trên ngươi, nó sẽ đốt xương người.” ³ Ngay hôm ấy, ông cho một dấu hiệu, mà rằng: “Ðây là dấu Ðức Chúa đã phán: Này bàn thờ sẽ rạn nứt và tro trên đó sẽ đổ ra.” ⁴ Khi vua nghe biết lời mà người của Thiên Chúa la lên chống bàn thờ Bết Ên, thì từ bàn thờ, vua Gia-róp-am giơ tay ra và nói: “Bắt lấy nó!” Nhưng bàn tay giơ ra đe ông liền khô cứng, không co lại được nữa. ⁵ Và bàn thờ rạn nứt, tro từ bàn thờ đổ ra, đúng như dấu hiệu mà người của Thiên Chúa đã cho, theo lệnh Ðức Chúa. ⁶ Vua đáp lại và nói với người của Thiên Chúa: “Xin ông làm cho nét mặt Ðức Chúa dịu lại, khẩn nài Ðức Chúa, Thiên Chúa của ông, và xin cho ta co tay lại được.” Người của Thiên Chúa đã làm cho nét mặt Ðức Chúa dịu lại và tay vua co lại được như trước. ⁷ Bấy giờ vua nói với người của Thiên Chúa: “Về nhà với ta để bổ sức, và ta sẽ tặng cho một món quà.” ⁸ Nhưng người của Thiên Chúa thưa với vua: “Ngài có cho tôi phân nửa nhà của ngài, tôi cũng sẽ không đi với ngài, hoặc ăn bánh hay uống nước tại đây; ⁹ vì Ðức Chúa đã truyền lệnh cho tôi rằng: “Ngươi không được ăn bánh, không được uống nước, cũng chẳng được trở về qua con đường ngươi đã đi trước.” ¹⁰ Vậy, ông ra đi theo con đường khác, không trở về qua ngả đường đã dẫn ông đến Bết Ên.

Người của Thiên Chúa và vị ngôn sứ

¹¹ Có một ngôn sứ già cư ngụ tại Bết Ên. Mấy người con của cụ đến kể cho cụ nghe mọi việc người của Thiên Chúa đã làm hôm đó tại Bết Ên, những lời ông ta đã nói với vua, họ cũng kể cho cha họ nghe. ¹² Người cha nói: “Ông ta đã đi đường nào?” Họ chỉ cho cụ con đường người của Thiên Chúa đã ra đi, sau khi từ Giu-đa tới. ¹³ Cụ liền nói với các con: “Thắng lừa cho cha.” Họ thắng lừa cho cụ; cụ cỡi lừa ¹⁴ và đi tìm người của Thiên Chúa. Gặp được ông đang ngồi dưới cây sồi, cụ liền nói với ông: “Ông là người của Thiên Chúa từ Giu-đa tới phải không?” Người ấy đáp: “Thưa phải.” ¹⁵ Cụ bảo ông: “Ði với lão về nhà và ăn một chút bánh.” ¹⁶ Người ấy nói: “Tôi không thể cùng với cụ quay trở lại và đến nhà cụ; tôi sẽ không ăn bánh và uống nước với cụ tại đó, ¹⁷ vì có lời Ðức Chúa phán với tôi: “Ngươi không được ăn bánh, không được uống nước tại đó; không được trở về qua con đường mà ngươi đã đến.” ¹⁸ Cụ nói với ông: “Lão cũng là ngôn sứ như ông, và một thiên thần đã nói với lão theo lệnh Ðức Chúa rằng: “Hãy đưa nó cùng với ngươi quay trở lại nhà ngươi để nó ăn bánh, uống nước.” Cụ đã nói dối ông. ¹⁹ Vậy ông cùng với cụ quay trở lại; ông đã ăn bánh ở nhà cụ và uống nước nữa.

²⁰ Khi họ đang ngồi ở bàn ăn, thì có lời Ðức Chúa phán với vị ngôn sứ đã đưa người kia quay trở lại. ²¹ Cụ liền kêu người của Thiên Chúa đã từ Giu-đa đến mà bảo: “Ðức Chúa phán thế này: bởi vì ngươi đã trái lệnh Ðức Chúa, không tuân giữ điều Ðức Chúa, Thiên Chúa của ngươi đã truyền cho ngươi, ²² ngươi đã quay trở lại, ăn bánh, uống nước, tại nơi Người đã truyền cho ngươi không được ăn bánh uống nước, cho nên thây của ngươi sẽ không được vào chung mồ với tổ tiên ngươi.” ²³ Ăn uống xong, cụ thắng lừa cho vị ngôn sứ mà cụ đã đưa quay trở lại. ²⁴ Ông ra đi, và dọc đường, một con sư tử bắt gặp ông, đã vồ ông chết và bỏ thây ông nằm giữa đường. Con lừa vẫn đứng bên cạnh ông, cả con sư tử cũng đứng gần xác chết. ²⁵ Chợt có mấy người đi qua, thấy xác chết bỏ giữa đường và con sư tử đứng bên, thì vào kể lại trong thành, nơi vị ngôn sứ già cư ngụ. ²⁶ Khi vị ngôn sứ già, người đã làm cho ông bỏ đường quay trở lại biết chuyện, thì nói: “Ông ấy là người của Thiên Chúa, nhưng đã trái lệnh Ðức Chúa, nên Ðức Chúa đã để cho sư tử vồ chết, như lời Ðức Chúa đã phán với ông trước.” ²⁷ Rồi cụ bảo các con: “Thắng lừa cho cha!” Họ thắng lừa cho cụ. ²⁸ Cụ đi và thấy xác người kia bỏ giữa đường, có con lừa và con sư tử đứng bên cạnh; con sư tử không ăn thây người chết, cũng không cắn xé con lừa. ²⁹ Vị ngôn sứ lấy xác người của Thiên Chúa đặt lên lừa, đưa trở lại thành của vị ngôn sứ già để làm đám tang và chôn cất. ³⁰ Cụ đặt thi hài ông trong chính mộ của cụ, và người ta khóc thương ông: “Ôi! người anh em của tôi ơi!” ³¹ Chôn cất xong, cụ nói với các con: “Khi cha chết, các con hãy chôn cất cha trong cùng một ngôi mộ mà người của Thiên Chúa đã được chôn cất; hãy đặt hài cốt cha bên cạnh hài cốt ông. ³² Vì chắc chắn sẽ ứng nghiệm lời ông đã theo lệnh Ðức Chúa kết án bàn thờ ở Bết Ên và tất cả các đền thờ tại các nơi cao trong thành của Sa-ma-ri.”

³³ Sau sự việc này, vua Gia-róp-am cũng không chịu bỏ đường lối xấu xa của mình, nhưng vẫn cứ đặt những người dân thường làm tư tế tại các nơi cao. Ưa ai thì ông phong làm tư tế tại các nơi cao. ³⁴ Sự việc này là nguyên cớ cho nhà Gia-róp-am phạm tội, rồi bị sụp đổ và tiêu ma khỏi mặt đất.

- Chương 14 -

IV. Lịch Sử Hai Vương Quốc Cho Tới Thời Ngôn Sứ Ê-Li-A

Giai đoạn kế tiếp triều đại vua Gia-róp-am I (931-910)

¹ Bấy giờ hoàng tử A-vi-gia, con vua Gia-róp-am, lâm bệnh; ² vua Gia-róp-am nói với phu nhân: “Này! Xin bà đứng lên và cải trang để người ta không biết được bà là vợ của Gia-róp-am, rồi đi tới Si-lô. Ở đấy có ngôn sứ A-khi-gia là người đã báo trước cho tôi biết tôi sẽ làm vua dân này. ³ Bà hãy mang theo mười ổ bánh, một ít bánh ngọt, một bình mật ong và đến gặp ông. Ông sẽ nói cho bà biết về số phận đứa trẻ; ⁴ phu nhân vua Gia-róp-am làm như vậy. Bà trỗi dậy đi tới Si-lô, đến nhà ông A-khi-gia-hu. Ông A-khi-gia-hu không nhìn thấy được nữa, vì tuổi già đã làm cho mắt ông đờ ra. ⁵ Ðức Chúa phán với ông A-khi-gia-hu: “Này, vợ của Gia-róp-am đến hỏi ngươi về đứa con của nó, vì đứa trẻ lâm bệnh. Ngươi sẽ trả lời nó thế này, thế này.” Khi đến, bà ấy giả làm một người khác. ⁶ Nhưng khi ông A-khi-gia-hu nghe tiếng chân bà bước qua cửa thì nói: “Xin mời phu nhân vua Gia-róp-am vào! Tại sao bà lại giả làm người khác? Tôi được lệnh báo cho bà một tin buồn. ⁷ Xin bà về nói với vua Gia-róp-am: “Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en, phán thế này: Ta đã cất nhắc ngươi lên từ đám dân thường, đặt ngươi làm đầu Ít-ra-en dân Ta; ⁸ Ta đã giựt vương quốc khỏi nhà Ða-vít để ban cho ngươi nhưng ngươi đã không được như Ða-vít, tôi tớ Ta, là người đã tuân giữ các giới răn của Ta và hết lòng đi theo Ta, chỉ làm những điều ngay chính trước mặt Ta. ⁹ Còn ngươi, thì làm sự dữ, hành động xấu xa hơn mọi kẻ đi trước ngươi, vì ngươi đã đi tới chỗ làm ra các thần ngoại, những hình tượng đúc để chọc giận Ta và vứt bỏ Ta sau lưng ngươi. ¹⁰ Vì thế, này Ta sẽ giáng hoạ xuống nhà Gia-róp-am: Ta sẽ tiêu diệt khỏi nhà ấy mọi đàn ông con trai, tự do hay nô lệ trong dân Ít-ra-en, sẽ quét sạch dòng dõi nhà Gia-róp-am như người ta quét phân rác, cho đến khi nó bị tận diệt. ¹¹ Kẻ nào thuộc về nhà Gia-róp-am mà chết trong thành thì sẽ bị chó ăn thịt; người chết ngoài đồng sẽ bị chim trời rỉa thây. Vì đó là lời Ðức Chúa. ¹² Còn bà, bà hãy đứng dậy mà về nhà. Khi bà bước chân vào thành thì đứa trẻ sẽ chết. ¹³ Toàn thể Ít-ra-en sẽ khóc thương nó, và người ta sẽ chôn cất nó; chỉ một mình đứa con này của Gia-róp-am được chôn trong mồ, bởi vì trong cả nhà Gia-róp-am, nó là người còn có một chút gì đẹp lòng Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en. ¹⁴ Ðức Chúa sẽ cho một vua đứng lên cai trị Ít-ra-en, ông sẽ tiêu diệt nhà Gia-róp-am vào ngày ấy. Biết nói gì nữa bây giờ? ¹⁵ Ðức Chúa sẽ đánh Ít-ra-en ngả nghiêng như cây sậy trong dòng nước; Người sẽ bứng Ít-ra-en khỏi đất đai màu mỡ mà Người đã ban cho tổ tiên họ, và sẽ phân tán họ sang bên kia Sông, vì họ đã làm ra các cột thần mà chọc giận Ðức Chúa. ¹⁶ Vì các tội vua Gia-róp-am đã phạm và lôi kéo Ít-ra-en phạm theo, thì Người sẽ trao nộp Ít-ra-en.” ¹⁷ Phu nhân vua Gia-róp-am đứng dậy, ra đi và tới Tia-xa. Bà vừa bước qua ngưỡng cửa nhà thì đứa trẻ chết. ¹⁸ Người ta chôn cất nó, và toàn thể Ít-ra-en khóc thương nó, đúng như lời Ðức Chúa đã dùng ngôn sứ A-khi-gia-hu tôi tớ Người mà phán.

¹⁹ Các truyện còn lại về vua Gia-róp-am, các cuộc chiến và cách thức cai trị của vua đều được ghi chép trong sách Sử biên niên các vua Ít-ra-en. ²⁰ Thời vua Gia-róp-am trị nước là hai mươi hai năm. Vua nằm xuống với tổ tiên; con vua là Na-đáp lên ngôi kế vị.

Triều đại vua Rơ-kháp-am (931-913) (2 Sb 11: 5; 12: 1-2,9-16)

²¹ Con vua Sa-lô-môn là Rơ-kháp-am trị vì nước Giu-đa. Khi lên ngôi, vua Rơ-kháp-am được bốn mươi mốt tuổi; vua trị vì mười bảy năm tại Giê-ru-sa-lem là thành đô Ðức Chúa đã chọn làm nơi đặt Danh Người trong tất cả các chi tộc Ít-ra-en. Thân mẫu vua là bà Na-a-ma, người Am-mon. ²² Giu-đa đã làm sự dữ trái mắt Ðức Chúa và vì tất cả các tội của họ, họ đã chọc giận Ðức Chúa còn hơn mọi điều cha ông họ đã phạm. ²³ Họ lại xây cất những nơi cao, những trụ thờ và những cột thần trên khắp đồi cao và dưới mọi cây xanh rậm. ²⁴ Trong xứ có cả bọn trai điếm phục vụ đền thần. Chúng làm những điều ghê tởm như các dân ngoại mà Ðức Chúa đã đuổi đi cho khuất mắt Ít-ra-en.

²⁵ Năm thứ năm triều vua Rơ-kháp-am, vua Ai-cập là Si-sắc, đã tiến đánh Giê-ru-sa-lem. ²⁶ Ông chiếm đoạt các kho tàng của Ðền Thờ Ðức Chúa cũng như kho tàng của hoàng cung. Ông lấy hết, chiếm đoạt tất cả các khiên thuẫn bằng vàng vua Sa-lô-môn đã làm. ²⁷ Vua Rơ-kháp-am làm các khiên thuẫn bằng đồng để thay thế và giao cho các người chỉ huy thị vệ canh gác cửa hoàng cung. ²⁸ Mỗi khi vua vào Ðền Thờ Ðức Chúa thì các thị vệ mang ra, rồi lại đưa về phòng thị vệ.

²⁹ Các truyện còn lại về vua Rơ-kháp-am và mọi việc vua làm đã chẳng được ghi chép trong sách Sử biên niên các vua Giu-đa đó sao? ³⁰ Giữa vua Rơ-kháp-am và vua Gia-róp-am luôn luôn có giao tranh. ³¹ Vua Rơ-kháp-am đã an nghỉ với tổ tiên và được chôn cất với các ngài trong Thành Ða-vít. Thân mẫu của vua là bà Na-a-ma, người Am-mon. Con vua là A-vi-giam lên ngôi kế vị.

- Chương 15 -

Triều đại vua A-vi-giam tại Giu-đa (913-911) (2 Sb 13: 1-14: 1)

¹ Năm thứ mười tám triều vua Gia-róp-am, con ông Nơ-vát là A-vi-giam lên làm vua Giu-đa, ² và trị vì tại Giê-ru-sa-lem ba năm; thân mẫu vua là bà Ma-a-kha, ái nữ ông Áp-sa-lôm. ³ Vua rập theo con đường tội lỗi vua cha đã đi trước, mà không trọn tình với Ðức Chúa, Thiên Chúa của vua, như Ða-vít tổ tiên vua. ⁴ Nhưng, vì nể Ða-vít, Ðức Chúa, Thiên Chúa của vua, cũng ban cho vua một ngọn đèn tại Giê-ru-sa-lem là gầy dựng cho vua một người con kế vị và làm cho Giê-ru-sa-lem đứng vững; ⁵ chỉ vì Ða-vít đã làm điều ngay chính trước mắt Ðức Chúa, không bỏ qua một điều nào trong tất cả những điều Người đã truyền cho vua suốt thời gian vua còn sống, ngoài truyện ông U-ri-gia, người Khết.

⁶ Giữa vua Rơ-kháp-am và vua Gia-róp-am luôn luôn có giao tranh trong buổi sinh thời. ⁷ Các truyện còn lại về vua A-vi-giam và mọi việc vua làm đã chẳng được ghi chép trong sách Sử biên niên các vua Giu-đa đó sao? Và chiến tranh cũng xảy ra giữa vua A-vi-giam và vua Gia-róp-am. ⁸ Vua A-vi-giam đã an nghỉ với tổ tiên, và được chôn cất trong Thành Ða-vít; con vua là A-xa lên ngôi kế vị.

Triều đại vua A-xa tại Giu-đa (911-870) (2 Sb 15: 16 -16: 6,11 -14)

⁹ Năm thứ hai mươi triều vua Gia-róp-am cai trị Ít-ra-en thì vua A-xa lên làm vua Giu-đa. ¹⁰ Vua trị vì tại Giê-ru-sa-lem bốn mươi mốt năm. Bà nội của vua là Ma-a-kha, ái nữ ông Áp-sa-lôm. ¹¹ Vua A-xa làm điều ngay chính trước mắt Ðức Chúa, như Ða-vít tổ tiên vua. ¹² Vua đuổi ra khỏi xứ bọn trai điếm phục vụ đền thần, dẹp hết các tượng thần cha ông của vua đã làm. ¹³ Ngay cả bà nội của vua là Ma-a-kha, cũng bị vua cách chức quốc mẫu, vì bà đã làm một vật kinh tởm kính thần A-sê-ra. Vua A-xa phá huỷ vật kinh tởm đó và đem đốt trong thung lũng Kít-rôn. ¹⁴ Các nơi cao chưa biến đi, nhưng vua A-xa vẫn suốt đời trọn tình vẹn nghĩa với Ðức Chúa. ¹⁵ Vua đưa vào Ðền Thờ Ðức Chúa các vật thánh mà vua cha cũng như chính vua dâng cúng: bạc, vàng và các vật dụng.

¹⁶ Giữa vua A-xa và vua Ba-sa của Ít-ra-en luôn luôn có giao tranh suốt buổi sinh thời hai vua. ¹⁷ Ba-sa vua Ít-ra-en tiến đánh Giu-đa và vua kiến thiết Ra-ma, để không cho ai ra vào liên lạc với A-xa vua Giu-đa. ¹⁸ Bấy giờ vua A-xa lấy tất cả bạc, vàng còn lại trong các kho tàng Ðền Thờ Ðức Chúa và các kho tàng của hoàng cung, trao vào tay bề tôi của vua, rồi vua A-xa sai họ đến với vua A-ram là Ben Ha-đát, con ông Táp-rim-môn, con ông Khét-giôn, cư ngụ tại Ða-mát và nói rằng: ¹⁹ “Nên có hiệp ước giữa tôi với ngài, cũng như giữa thân phụ tôi với thân phụ ngài! Ðây, tôi xin gửi tặng ngài bạc vàng làm quà. Xin ngài huỷ bỏ hiệp ước giữa ngài với Ba-sa vua Ít-ra-en, để ông ấy bỏ tôi mà rút về!” ²⁰ Vua Ben Ha-đát nghe lời vua A-xa và sai các vị chỉ huy quân đội đánh các thành của Ít-ra-en; vua đánh chiếm I-giôn Ðan, A-vên Bết Ma-a-kha, tất cả Kin-nơ-rốt, mãi cho đến vùng đất Náp-ta-li. ²¹ Nghe biết chuyện này, vua Ba-sa ngưng kiến thiết Ra-ma, mà trở về Tia-xa. ²² Bấy giờ vua A-xa triệu tập toàn thể Giu-đa, không trừ một ai, và họ lấy đi đá, gỗ ở Ra-ma mà vua Ba-sa dùng để xây cất. Vua A-xa dùng các thứ ấy mà kiến thiết Ghe-va thuộc Ben-gia-min và Mít-pa.

²³ Các truyện còn lại về vua A-xa, tất cả chiến công của vua, mọi việc vua làm, các thành vua xây, đã chẳng được ghi chép trong sách Sử biên niên các vua Giu-đa đó sao? Chỉ có điều về già vua bị đau chân. ²⁴ Vua A-xa nằm xuống với tổ tiên và được chôn cất với các ngài trong Thành vua Ða-vít tổ tiên vua. Con vua là Giơ-hô-sa-phát lên ngôi kế vị.

Triều đại vua Na-đáp tại Ít-ra-en (910-909)

²⁵ Năm thứ hai triều vua A-xa, vua Giu-đa, Na-đáp, con vua Gia-róp-am lên làm vua Ít-ra-en và cai trị Ít-ra-en hai năm. ²⁶ Vua làm điều dữ trái mắt Ðức Chúa, đi theo con đường của vua cha, phạm các tội vua ấy đã phạm và lôi kéo Ít-ra-en phạm theo. ²⁷ Ba-sa, con ông A-khi-gia, thuộc nhà Ít-xa-kha âm mưu chống lại vua. Khi vua Na-đáp và toàn dân Ít-ra-en bao vây Ghíp-bơ-thôn, ông Ba-sa đã giết vua tại Ghíp-bơ-thôn thuộc Phi-li-tinh. ²⁸ Ông Ba-sa đã giết vua vào năm thứ ba triều A-xa, vua Giu-đa, và ông đã lên ngôi thế vị. ²⁹ Lên ngôi rồi, vua hạ sát tất cả nhà Gia-róp-am, không để sót một mạng nào mà không tiêu diệt, như lời Ðức Chúa đã dùng tôi tớ Người là A-khi-gia, người Si-lô, mà phán trước, ³⁰ vì tội vua Gia-róp-am đã phạm và lôi kéo Ít-ra-en phạm theo, cũng như vì vua đã chọc giận Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en.

³¹ Các truyện còn lại về vua Na-đáp và mọi việc vua làm, đã chẳng được ghi chép trong sách Sử biên niên các vua Ít-ra-en đó sao? ³² Giữa vua A-xa và vua Ba-sa vua Ít-ra-en luôn luôn có giao tranh suốt buổi sinh thời hai vua.

Triều đại vua Ba-sa tại Ít-ra-en (909-886)

³³ Năm thứ ba triều A-xa, vua Giu-đa, Ba-sa, con ông A-khi-gia lên làm vua toàn cõi Ít-ra-en, trị vì tại Tia-xa hai mươi năm. ³⁴ Vua làm điều dữ trái mắt Ðức Chúa đi theo con đường của vua Gia-róp-am, phạm các tội vua ấy đã phạm và lôi kéo Ít-ra-en phạm theo.

- Chương 16 -

¹ Có lời Ðức Chúa phán với ông Giê-hu, con ông Kha-na-ni, chống lại vua Ba-sa, rằng: ² “Từ bụi đất Ta đã kéo ngươi lên và đặt ngươi làm thủ lãnh Ít-ra-en dân Ta, nhưng ngươi đã đi theo con đường của Gia-róp-am, và đã lôi kéo Ít-ra-en dân Ta phạm tội, mà chọc giận Ta, vì thế ³ này Ta sẽ quét sạch hậu duệ của Ba-sa và con cháu nhà nó, Ta sẽ làm cho nhà ngươi nên như nhà của Gia-róp-am, con của Nơ-vát. ⁴ Kẻ nào thuộc về Ba-sa mà chết trong thành thì sẽ bị chó ăn thịt, người chết ngoài đồng sẽ bị chim trời rỉa thây.”

⁵ Các truyện còn lại về vua Ba-sa, và mọi việc làm, và các chiến công của vua, đã chẳng được ghi chép trong sách Sử biên niên các vua Ít-ra-en đó sao? ⁶ Vua Ba-sa nằm xuống với tổ tiên và được chôn cất tại Tia-xa. Con vua là Ê-la lên ngôi kế vị.

⁷ Lại có lời Ðức Chúa dùng ngôn sứ Giê-hu, con ông Kha-na-ni, mà phán để chống vua Ba-sa và dòng họ: vì tất cả điều dữ vua đã làm trái mắt Ðức Chúa mà chọc giận Người, vì các việc vua đã làm chẳng hơn gì nhà Gia-róp-am, và vì vua đã tiêu diệt nhà ấy.

Triều đại vua Ê-la tại Ít-ra-en (886-885)

⁸ Năm hai mươi sáu triều A-xa, vua Giu-đa, Ê-la, con vua Ba-sa lên ngôi làm vua Ít-ra-en. Vua trị vì tại Tia-xa hai năm. ⁹ Dim-ri, bầy tôi của vua, chỉ huy phân nửa chiến xa, đã âm mưu chống lại vua. Khi vua uống rượu say ở Tia-xa, tại nhà ông Ác-xa, quản đốc hoàng cung tại Tia-xa, ¹⁰ thì Dim-ri đi vào hạ sát vua, năm hai mươi bảy triều A-xa, vua Giu-đa, rồi lên làm vua thế vị. ¹¹ Lên ngôi rồi, vua liền hạ sát tất cả nhà vua Ba-sa không để sót một đàn ông con trai, thân thích hay bạn bè nào. ¹² Vua Dim-ri tiêu diệt hết dòng họ nhà vua Ba-sa, đúng như lời Ðức Chúa dùng ngôn sứ Giê-hu mà phán để chống lại vua Ba-sa, ¹³ bởi tất cả các tội của Ba-sa và các tội của Ê-la con vua, các tội họ đã phạm và đã lôi kéo Ít-ra-en phạm theo mà chọc giận Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en, vì các ngẫu tượng của họ.

¹⁴ Các truyện còn lại về vua Ê-la và mọi việc vua làm đã chẳng được ghi chép trong sách Sử biên niên các vua Ít-ra-en đó sao?

Triều đại vua Dim-ri tại Ít-ra-en (885)

¹⁵ Năm hai mươi bảy triều A-xa, vua Giu-đa, Dim-ri lên làm vua trị vì tại Tia-xa được bảy ngày. Bấy giờ dân đang bao vây Ghíp-bơ-thôn, thuộc Phi-li-tinh. ¹⁶ Ðang khi bao vây và nghe biết ông Dim-ri mưu phản, hơn nữa đã giết cả vua, thì dân liền tôn ông Om-ri, tổng chỉ huy quân đội Ít-ra-en, lúc bấy giờ đang ở trong doanh trại, lên làm vua. ¹⁷ Ông Om-ri cùng toàn thể Ít-ra-en từ Ghíp-bơ-thôn kéo lên bao vây Tia-xa. ¹⁸ Khi vua Dim-ri thấy thành đã bị chiếm, thì rút vào vọng lâu của hoàng cung, rồi nổi lửa đốt hoàng cung, tự thiêu, và vua đã chết, ¹⁹ vì các tội vua đã phạm là làm điều dữ trái mắt Ðức Chúa và đi theo con đường vua Gia-róp-am, và vì tội vua này đã phạm và lôi kéo Ít-ra-en phạm theo.

²⁰ Các truyện còn lại về vua Dim-ri và cuộc nổi loạn của vua đã được ghi chép trong sách Sử biên niên các vua Ít-ra-en.

²¹ Bấy giờ dân Ít-ra-en chia làm hai phe: một phe theo Típ-ni, con ông Ghi-nát, tôn ông lên làm vua; còn phe kia thì theo Om-ri. ²² Phe theo Om-ri mạnh hơn phe theo Típ-ni, con ông Ghi-nát. Ông Típ-ni đã chết và ông Om-ri lên làm vua.

Triều đại Om-ri tại Ít-ra-en (885-874)

²³ Năm ba mươi mốt triều A-xa, vua Giu-đa, Om-ri lên làm vua Ít-ra-en, trị vì mười hai năm. Vua trị vì tại Tia-xa sáu năm. ²⁴ Vua mua vùng núi Sa-ma-ri của ông Se-me với giá sáu mươi ký bạc, rồi kiến thiết và đặt tên thành đã xây là Sa-ma-ri, theo tên người chủ của núi là Se-me. ²⁵ Vua Om-ri làm điều dữ trái mắt Ðức Chúa và còn ăn ở tệ hơn tất cả các tiên đế. ²⁶ Vua đi theo mọi đường lối của vua Gia-róp-am, con ông Nơ-vát, phạm các tội vua ấy đã phạm và lôi kéo Ít-ra-en phạm theo, mà chọc giận Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en, vì các ngẫu tượng.

²⁷ Các truyện còn lại về vua Om-ri, các việc vua làm, các chiến công của vua đều được ghi chép trong sách Sử biên niên các vua Ít-ra-en. ²⁸ Vua Om-ri nằm xuống với tổ tiên và được chôn cất tại Sa-ma-ri. Con vua là A-kháp lên ngôi kế vị.

Dẫn vào triều đại vua A-kháp (874-853)

²⁹ Năm ba mươi tám triều A-xa, vua Giu-đa, A-kháp, con vua Om-ri, lên làm vua Ít-ra-en. Vua A-kháp, con vua Om-ri, làm vua cai trị Ít-ra-en tại Sa-ma-ri hai mươi hai năm. ³⁰ Vua A-kháp, con vua Om-ri, đã làm điều dữ trái mắt Ðức Chúa, hơn tất cả các tiên đế. ³¹ Vua không chỉ phạm những tội như vua Gia-róp-am, con ông Nơ-vát, nhưng đã cưới công chúa I-de-ven, ái nữ của Ét-ba-an, vua Xi-đôn, lại còn đi làm tôi thần Ba-an và sụp lạy nó. ³² Vua lập một bàn thờ để kính Ba-an trong đền thờ vua đã xây cất tại Sa-ma-ri. ³³ Vua A-kháp làm cả trụ thần, và như thế lại càng chọc giận Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en, hơn tất cả các vua Ít-ra-en trước. ³⁴ Trong thời vua, ông Khi-ên, người Bết Ên, xây cất lại Giê-ri-khô, nhưng ông đã phải mất người con đầu lòng là A-vi-ram, khi đặt nền, và mất đứa con út là Xơ-gúp, khi dựng cửa, như lời Ðức Chúa đã dùng ông Giô-suê, con ông Nun, mà phán.

- Chương 17 -

V. Truyện Ngôn Sứ Ê-Li-A

1. Cơn Ðại Hạn

Báo trước tai ương

¹ Ông Ê-li-a, người Tít-be, trong số dân cư ngụ tại Ga-la-át, nói với vua A-kháp rằng: “Có Ðức Chúa, Thiên Chúa hằng sống của Ít-ra-en, Ðấng tôi phục vụ: trong những năm sắp tới, sẽ chẳng có mưa, có sương, nếu tôi không ra lệnh.”

Tại suối Cơ-rít

² Có lời Ðức Chúa phán với ông như sau: ³ “Ngươi hãy bỏ đây đi về phía đông, và ẩn mình trong thung lũng Cơ-rít, phía đông sông Gio-đan. ⁴ Ngươi sẽ uống nước suối. Ta đã truyền cho quạ nuôi ngươi ở đấy.” ⁵ Ông ra đi và làm như Ðức Chúa truyền: là đến ở thung lũng Cơ-rít, phía đông sông Gio-đan. ⁶ Buổi sáng, quạ mang bánh và thịt cho ông; rồi buổi chiều, cũng mang bánh và thịt cho ông. Ông uống nước suối.

Tại Xa-rép-ta. Phép lạ bột và dầu.

⁷ Nhưng sau một thời gian, suối cạn khô, vì trong xứ không có mưa. ⁸ Bấy giờ có lời Ðức Chúa phán bảo ông: ⁹ “Ngươi hãy đứng dậy đi Xa-rép-ta, thuộc Xi-đôn, và ở lại đấy. Này Ta truyền cho một bà goá ở đó nuôi ngươi.” ¹⁰ Ông liền đứng dậy đi Xa-rép-ta. Khi đến cổng thành, ông thấy có một bà goá đang lượm củi. Ông gọi bà ấy và nói: “Bà làm ơn đem bình lấy cho tôi chút nước để tôi uống.” ¹¹ Bà ấy liền đi lấy nước. Ông gọi bà và nói: “Bà làm ơn lấy cho tôi miếng bánh nữa!” ¹² Bà trả lời: “Có Ðức Chúa, Thiên Chúa hằng sống của ông tôi thề là tôi không có bánh. Tôi chỉ còn nắm bột trong hũ và chút dầu trong vò. Tôi đang đi lượm vài thanh củi, rồi về nhà nấu nướng cho tôi và con tôi. Chúng tôi sẽ ăn rồi chết.” ¹³ Ông Ê-li-a nói với bà: “Bà đừng sợ, cứ về làm như bà vừa nói. Nhưng trước tiên, bà hãy lấy những thứ đó mà làm cho tôi một chiếc bánh nhỏ, và đem ra cho tôi, rồi sau đó bà sẽ làm cho bà và con bà. ¹⁴ Vì Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en phán thế này:

“Hũ bột sẽ không vơi

vò dầu sẽ chẳng cạn

cho đến ngày Ðức Chúa

đổ mưa xuống trên mặt đất.”

¹⁵ Bà ấy đi và làm như ông Ê-li-a nói; thế là bà ấy cùng với ông Ê-li-a và con bà có đủ ăn lâu ngày. ¹⁶ Hũ bột đã không vơi, vò dầu đã chẳng cạn, đúng như lời Ðức Chúa đã dùng ông Ê-li-a mà phán.

Hồi sinh đứa con của bà goá

¹⁷ Sau các sự việc đó, đứa con trai của bà ngã bệnh. Bệnh tình trầm trọng đến nỗi nó tắt thở. ¹⁸ Bà nói với ông Ê-li-a: “Hỡi người của Thiên Chúa, việc gì đến ông mà ông tới nhà tôi để nhắc lại tội tôi, và làm cho con tôi phải chết?” ¹⁹ Ông Ê-li-a trả lời: “Bà đưa cháu cho tôi.” Ông bồng lấy đứa trẻ bà đang ẵm trong tay, đem lên phòng trên chỗ ông ở, và đặt nó nằm lên giường. ²⁰ Rồi ông kêu cầu Ðức Chúa rằng: “Lạy Ðức Chúa, Thiên Chúa của con. Chúa nỡ hại cả bà goá đã cho con ở nhờ, mà làm cho con bà ấy phải chết sao?” ²¹ Ba lần ông nằm lên trên đứa trẻ, và kêu cầu Ðức Chúa rằng: “Lạy Ðức Chúa, Thiên Chúa của con, xin cho hồn vía đứa trẻ này lại trở về với nó!” ²² Ðức Chúa nghe tiếng ông Ê-li-a kêu cầu, hồn vía đứa trẻ trở về với nó, và nó sống. ²³ Ông Ê-li-a liền bồng đứa trẻ từ phòng trên xuống nhà dưới, trao cho mẹ nó, và nói: “Bà xem, con bà đang sống đây!” ²⁴ Bà nói với ông Ê-li-a: “Vâng, bây giờ tôi biết ông là người của Thiên Chúa, và lời Ðức Chúa do miệng ông nói ra là đúng.”

- Chương 18 -

Cuộc gặp gỡ giữa ông Ê-li-a và ông Ô-vát-gia-hu

¹ Thời gian dài qua đi, lại có lời Ðức Chúa phán với ông Ê-li-a vào năm thứ ba, rằng: “Ngươi hãy đi tới gặp A-kháp, Ta sẽ cho mưa xuống trên mặt đất.” ² Ông Ê-li-a đi tới gặp vua A-kháp.

³ Bấy giờ, vua A-kháp kêu ông Ô-vát-gia-hu, quản đốc hoàng cung vào. Ông Ô-vát-gia-hu là người rất kính sợ Ðức Chúa; ⁴ vì khi bà I-de-ven giết hại các ngôn sứ của Ðức Chúa, ông Ô-vát-gia-hu đã đem một trăm ngôn sứ giấu từng năm mươi người một trong những cái hang rồi cung cấp bánh và nước cho họ. ⁵ Vậy, vua A-kháp nói với ông Ô-vát-gia-hu: “Ngươi hãy đi khắp xứ, đến tất cả các mạch nước và các suối, may ra chúng ta sẽ tìm được cỏ, hầu nuôi sống lừa ngựa, bằng không, súc vật sẽ chết hết.” ⁶ Họ chia nhau đi rảo quanh khắp xứ. Một mình vua A-kháp đi một đường, và một mình ông Ô-vát-gia hu đi một nẻo. ⁷ Ông Ô-vát-gia-hu đang đi, thì này ông Ê-li-a đón gặp ông. Khi nhận ra Ê-li-a, ông liền phục xuống đất và nói: “Thưa ngài, ngài có phải là Ê-li-a không?” ⁸ Ông này đáp: “Tôi đây! Ông hãy đi nói với chủ của ông rằng: Ê-li-a đang ở đây!” ⁹ Ông Ô-vát-gia-hu thưa: “Tôi có tội gì mà ngài tính nộp tôi tớ ngài vào tay vua A-kháp để vua ấy giết tôi? ¹⁰ Có Ðức Chúa, Thiên Chúa hằng sống của ngài! Không có dân nào, nước nào mà chủ tôi lại đã không sai người tới đó để lùng bắt ngài; khi người ta nói: “Không có”, thì vua bắt nước đó và dân đó phải thề rằng đã không tìm thấy ngài. ¹¹ Thế mà bây giờ ngài lại bảo tôi: đi nói với chủ của ông: Ê-li-a đang ở đây. ¹² Rồi khi tôi bỏ ngài ra đi, thần khí của Ðức Chúa sẽ đưa ngài đi đâu tôi chẳng biết, còn tôi thì phải đi báo cáo cho vua A-kháp, và khi không gặp được ngài, thì vua sẽ giết tôi, mà tôi thì từ niên thiếu vẫn kính sợ Ðức Chúa. ¹³ Ngài lại không được người ta cho biết việc tôi đã làm, khi bà I-de-ven sát hại các ngôn sứ của Ðức Chúa sao? Tôi đã giấu một trăm người trong số các ngôn sứ của Ðức Chúa, từng năm mươi người một, trong các hang, và đã cung cấp bánh và nước cho họ. ¹⁴ Và bây giờ ngài bảo tôi: Hãy đi nói với chủ ông: ông Ê-li-a đang ở đây, để vua ấy giết tôi.” ¹⁵ Nhưng ông Ê-li-a nói: “Có Ðức Chúa hằng sống của các đạo binh, Ðấng tôi phục vụ! Ngay hôm nay tôi sẽ ra mắt vua.”

Ngôn sứ Ê-li-a và vua A-kháp

¹⁶ Ông Ô-vát-gia-hu đi gặp vua A-kháp và báo cho vua biết sự việc. Vua A-kháp đi đón ông Ê-li-a. ¹⁷ Khi nhận ra ông Ê-li-a, vua A-kháp nói với ông rằng: “Tên mang hoạ cho Ít-ra-en, nhà ngươi đấy phải không?” ¹⁸ Ông đáp: “Tôi không mang hoạ cho Ít-ra-en, nhưng chính là ngài và nhà thân phụ ngài, vì các người đã bỏ không giữ mệnh lệnh Ðức Chúa truyền, còn ngài thì đã đi theo các thần Ba-an. ¹⁹ Bây giờ, ngài hãy cho triệu tập toàn dân Ít-ra-en lại bên tôi ở núi Các-men, cùng với bốn trăm năm mươi ngôn sứ của thần Ba-an và bốn trăm ngôn sứ của thần A-sê-ra, những người được hưởng lộc của bà I-de-ven.”

Hy lễ trên núi Các-men

²⁰ Vua A-kháp sai người đi mời toàn thể con cái Ít-ra-en và triệu tập các ngôn sứ trên núi Các-men. ²¹ Bấy giờ, ông Ê-li-a đến bên dân và nói: “Các ngươi nhảy khập khiễng hai chân cho tới bao giờ? Nếu Ðức Chúa là Thiên Chúa, hãy theo Người; còn nếu là Ba-an thì cứ theo nó!” Nhưng dân chúng không đáp lại lời nào. ²² Ông Ê-li-a lại nói với dân: “Chỉ sót lại mình tôi là ngôn sứ của Ðức Chúa, còn ngôn sứ của Ba-an có những bốn trăm năm mươi người. ²³ Hãy cho chúng tôi hai con bò mộng; họ hãy chọn lấy một con, chặt ra và đặt trên củi, nhưng đừng châm lửa; tôi cũng làm thịt con bò kia, rồi đặt trên củi, nhưng sẽ không châm lửa. ²⁴ Ðoạn các ngươi hãy kêu cầu danh thần của các ngươi; còn tôi, tôi kêu cầu danh Ðức Chúa. Vị thần nào đáp lại bằng lửa thì vị đó chính là Thiên Chúa. Toàn dân trả lời và nói: “Ðề nghị hay đó!” ²⁵ Bấy giờ, ông Ê-li-a nói với các ngôn sứ Ba-an: “Các người chọn lấy một con bò và làm trước đi, vì các người đông hơn. Rồi hãy kêu cầu danh thần của các người nhưng đừng châm lửa.” ²⁶ Vậy, họ lấy con bò người ta đưa cho họ, làm thịt, rồi kêu cầu danh thần Ba-an từ sáng tới trưa: “Lạy thần Ba-an, xin đáp lời chúng tôi!” Nhưng không một tiếng nói, không một ai trả lời, và họ nhảy khập khiễng bên cạnh bàn thờ họ đã dựng. ²⁷ Ðến trưa, ông Ê-li-a chế nhạo họ rằng: “Kêu lớn tiếng lên, vì người là một vị thần mà! Người đang mải suy nghĩ, hay là đi vắng hoặc trẩy đường xa; có khi người đang ngủ, thì sẽ thức dậy thôi!” ²⁸ Họ càng kêu lớn tiếng hơn và theo thói tục của họ, họ dùng gươm, giáo rạch mình đến chảy máu. ²⁹ Quá trưa rồi mà họ vẫn tiếp tục nói liên miên cho tới giờ dâng lễ; nhưng vẫn không một tiếng nói, không ai trả lời, không người để ý.

³⁰ Bấy giờ ông Ê-li-a nói với toàn dân: “Các người hãy lại đây.” Toàn dân tiến lại gần ông. Ông dọn lại bàn thờ Ðức Chúa đã bị phá huỷ. ³¹ Ông Ê-li-a lấy mười hai phiến đá, theo số các chi tộc con cháu ông Gia-cóp, người đã được Ðức Chúa phán bảo rằng: “Tên ngươi sẽ là Ít-ra-en.” ³² Ông dùng các phiến đá ấy xây lại một bàn thờ kính Ðức Chúa. Ông đào một đường mương chung quanh bàn thờ rộng cỡ hai thúng hạt giống. ³³ Ông xếp củi lên, rồi làm thịt con bò mộng và đặt trên đống củi. ³⁴ Ông nói: “Hãy đổ nước đầy bốn lu và tưới lên lễ vật và củi.” Họ làm như vậy. Ông nói: “Lần thứ hai nữa”, họ làm lần thứ hai. Ông lại nói: “Lần thứ ba!” và họ làm lần thứ ba. ³⁵ Nước chảy tràn quanh bàn thờ, khiến đường mương cũng đầy nước. ³⁶ Ðến giờ dâng lễ, ngôn sứ Ê-li-a tiến ra và nói: “Lạy Ðức Chúa, Thiên Chúa của Áp-ra-ham, I-xa-ác và Ít-ra-en! Ước chi hôm nay người ta biết rằng trong Ít-ra-en Ngài là Thiên Chúa và con là tôi tớ Ngài. Cũng vì lời Ngài phán mà con đã làm tất cả các việc này. ³⁷ Xin đáp lời con, lạy Ðức Chúa, xin đáp lời con, để dân này nhận biết Ngài là Ðức Chúa, Thiên Chúa thật, và Ngài đã khiến họ thay lòng đổi dạ.” ³⁸ Bấy giờ lửa của Ðức Chúa ập xuống, thiêu rụi của lễ, củi, đá và bụi, cả nước trong mương cũng hút cạn luôn. ³⁹ Toàn dân thấy vậy, liền phủ phục sát đất và nói: “Ðức Chúa quả là Thiên Chúa! Ðức Chúa quả là Thiên Chúa!” ⁴⁰ Ông Ê-li-a nói với họ: “Bắt lấy các ngôn sứ Ba-an, đừng để tên nào thoát.” Họ bắt lấy chúng và ông Ê-li-a đem giết chúng tại suối Ki-sôn.

Thời đại hạn chấm dứt

⁴¹ Ông Ê-li-a nói với vua A-kháp: “Xin mời vua lên mà ăn uống, bởi vì có tiếng mưa rào!” ⁴² Vua A-kháp liền lên ăn uống; còn ông Ê-li-a thì lên đỉnh Các-men, ông cúi xuống đất, gục mặt vào hai đầu gối. ⁴³ Ðoạn ông bảo đứa tiểu đồng của ông: “Con đi lên và nhìn về phía biển.” Nó đi lên, nhìn và nói: “Không có gì cả!” Ông bảo: “Hãy trở lại bảy lần.” ⁴⁴ Lần thứ bảy, nó nói: “Kìa có một đám mây nhỏ bằng bàn tay người đang từ biển bốc lên.” Ông nói: “Con hãy lên thưa với vua A-kháp: xin vua thắng xe và xuống kẻo bị kẹt mưa.” ⁴⁵ Lập tức trời kéo mây đen nghịt và nổi gió, rồi trút mưa lớn. Vua A-kháp cỡi xe đi Gít-rơ-en. ⁴⁶ Tay Ðức Chúa đặt trên ông Ê-li-a; ông thắt lưng và chạy trước vua A-kháp cho tới lúc vào Gít-rơ-en.

- Chương 19 -

2. Ngôn Sứ Ê-Li-A Tại Khô-Rếp

Trên đường lên núi Khô-rếp

¹ Vua A-kháp kể cho I-de-ven nghe mọi chuyện ông Ê-li-a đã làm và tất cả sự việc ông dùng gươm hạ sát hết các ngôn sứ. ² Bà I-de-ven liền sai sứ giả đến nói với ông Ê-li-a rằng: “Xin các thần minh làm cho ta thế này, và còn hơn thế nữa, nếu giờ này sáng mai ta không biến mạng ngươi ra như mạng một trong các người ấy.” ³ Thấy vậy, ông Ê-li-a trỗi dậy, ra đi để thoát mạng. Khi tới Bơ-e Se-va thuộc Giu-đa, ông để đứa tiểu đồng lại đấy, ⁴ còn ông thì đi một ngày đường trong sa mạc. Ông đến ngồi dưới gốc một cây kim tước. Ông xin cho được chết và nói: “Lạy Ðức Chúa, đủ rồi! Bây giờ xin Chúa lấy mạng sống con đi, vì con chẳng hơn gì cha ông của con.” ⁵ Rồi ông nằm dưới cây kim tước đó và thiếp đi. Nhưng này có một thiên sứ đụng vào người ông và nói: “Dậy mà ăn!” ⁶ Ông đưa mắt nhìn thì thấy ở phía đầu ông có một chiếc bánh nướng trên những hòn đá nung và một hũ nước. Ông ăn bánh, uống nước, rồi lại nằm xuống. ⁷ Thiên sứ của Ðức Chúa trở lại lần nữa, đụng vào người ông và nói: “Dậy mà ăn, vì ngươi còn phải đi đường xa.” ⁸ Ông dậy, ăn bánh và uống nước. Rồi nhờ lương thực ấy bổ dưỡng, ông đi suốt bốn mươi ngày, bốn mươi đêm tới Khô-rếp, là núi của Thiên Chúa.

Cuộc gặp gỡ Thiên Chúa

⁹ Ông vào một cái hang và nghỉ đêm tại đó. Có lời Ðức Chúa phán với ông: “Ê-li-a ngươi làm gì ở đây?” ¹⁰ Ông thưa: “Lòng nhiệt thành đối với Ðức Chúa, Thiên Chúa các đạo binh nung nấu con, vì con cái Ít-ra-en đã bỏ giao ước với Ngài, phá huỷ bàn thờ, dùng gươm sát hại các ngôn sứ của Ngài. Chỉ còn sót lại một mình con mà họ đang lùng bắt để lấy mạng sống con.” ¹¹ Người nói với ông: “Hãy ra ngoài và đứng trên núi trước mặt Ðức Chúa. Kìa Ðức Chúa đang đi qua.” Gió to bão lớn xẻ núi non, đập vỡ đá tảng trước nhan Ðức Chúa, nhưng Ðức Chúa không ở trong cơn gió bão. Sau đó là động đất, nhưng Ðức Chúa không ở trong trận động đất. ¹² Sau động đất là lửa, nhưng Ðức Chúa cũng không ở trong lửa. Sau lửa có tiếng gió hiu hiu. ¹³ Vừa nghe tiếng đó, ông Ê-li-a lấy áo choàng che mặt, rồi ra ngoài đứng ở cửa hang. Bấy giờ có tiếng hỏi ông: “Ê-li-a, ngươi làm gì ở đây?” ¹⁴ Ông thưa: “Lòng nhiệt thành đối với Ðức Chúa, Thiên Chúa các đạo binh, nung nấu con, vì con cái Ít-ra-en đã bỏ giao ước với Ngài, phá huỷ bàn thờ, dùng gươm sát hại các ngôn sứ của Ngài. Chỉ sót lại một mình con mà họ đang lùng bắt để lấy mạng con.”

¹⁵ Ðức Chúa phán với ông: “Ngươi hãy đi con đường ngươi đã đi trước qua sa mạc cho tới Ða-mát mà về. Tới nơi, ngươi sẽ xức dầu phong Kha-da-ên làm vua A-ram; ¹⁶ còn Giê-hu con của Nim-si, ngươi sẽ xức dầu tấn phong nó làm vua Ít-ra-en. Ê-li-sa con Sa-phát, người A-vên Mơ-khô-la, ngươi sẽ xức dầu tấn phong nó làm ngôn sứ thay cho ngươi. ¹⁷ Kẻ thoát gươm của Kha-da-ên sẽ bị Giê-hu giết; người thoát tay Giê-hu sẽ bị Ê-li-sa giết. ¹⁸ Nhưng Ta, Ta sẽ dành ra cho Ta bảy nghìn người trong Ít-ra-en: tất cả những kẻ đã không hề bái gối trước Ba-an, những môi miệng không hề hôn kính nó.”

Ê-li-sa được gọi

¹⁹ Ông Ê-li-a bỏ đó ra đi và gặp ông Ê-li-sa là con ông Sa-phát đang cày ruộng; trước mặt ông Ê-li-sa có mười hai cặp bò; chính ông thì đi theo cặp thứ mười hai. Ông Ê-li-a đi ngang qua, ném tấm áo choàng của mình lên người ông Ê-li-sa. ²⁰ Ông này liền để bò lại, chạy theo ông Ê-li-a và nói: “Xin cho con về hôn cha mẹ để từ giã, rồi con sẽ đi theo ông.” Ông Ê-li-a trả lời: “Cứ về đi! Thầy có làm gì anh đâu?” ²¹ Ông Ê-li-sa bỏ ông Ê-li-a mà về, bắt cặp bò giết làm lễ tế, lấy cày làm củi nấu thịt đãi người nhà. Rồi ông đứng dậy, đi theo ông Ê-li-a và phục vụ ông.

- Chương 20 -

3. Các Cuộc Chiến Với Người A-Ram

Vây hãm Sa-ma-ri

¹ Ben Ha-đát, vua A-ram tập họp tất cả quân đội lại. Cùng với ba mươi hai vua, có cả xe lẫn ngựa, vua tiến lên vây hãm Sa-ma-ri và tấn công thành ấy. ² Vua sai sứ giả vào thành yết kiến A-kháp, vua Ít-ra-en, ³ và nói với vua này rằng: “Ben Ha-đát nói thế này: bạc, vàng của ông thuộc về ta; các người vợ đẹp con khôn của ông cũng thuộc về ta.” ⁴ Vua Ít-ra-en trả lời và nói: “Xin tuân lời ngài, thưa đức vua, chúa thượng tôi! Bản thân tôi và mọi sự tôi có đều thuộc về ngài.”

⁵ Các sứ giả trở lại và nói: “Vua Ben Ha-đát bảo thế này: Ta đã sai sứ nói với ông rằng: “Bạc vàng của ông, phải nộp cho ta; các vợ con của ông, cũng phải nộp cho ta”. ⁶ Ngày mai giờ này thế nào ta cũng sai tôi tớ ta đến với ông; chúng sẽ lục soát nhà ông và nhà tôi tớ ông. Những gì chúng cho là quý, chúng sẽ lấy hết và đem đi.”

⁷ Bấy giờ vua Ít-ra-en triệu tập tất cả kỳ mục trong xứ lại và nói: “Các ông phải biết và thấy rõ là vua ấy đang tìm cách hại chúng ta, vì ông đã sai người đến đòi ta phải nộp vợ con, bạc vàng của ta, dù ta đã chẳng từ chối.” ⁸ Tất cả kỳ mục và toàn dân thưa với vua: “Xin ngài đừng nghe, cũng đừng chấp thuận!” ⁹ Vua trả lời các sứ giả của vua Ben Ha-đát rằng: “Xin các ông về thưa với đức vua, chúa thượng tôi: tất cả những gì ngài đã sai sứ nói với tôi tớ ngài đây lần đầu, thì tôi sẽ làm; còn chuyện này thì tôi không thể làm được.” Các sứ giả ra về mang theo lời phúc đáp.

¹⁰ Bấy giờ vua Ben Ha-đát sai sứ đến nói với vua: “Xin các thần minh làm cho ta thế này và còn hơn thế nữa, nếu ở Sa-ma-ri có đủ bụi cho tất cả đám dân theo ta mỗi người một nắm!” ¹¹ Nhưng vua Ít-ra-en đáp lại rằng: “Hãy bảo kẻ đang thắt lưng, chớ tự hào như kẻ đã cởi thắt lưng ra!” ¹² Khi vua Ben Ha-đát nghe biết việc này -bấy giờ vua đang uống rượu với các vua trong lều- thì ra lệnh cho bầy tôi của vua: “Chuẩn bị!” Và họ chuẩn bị tấn công thành.

Chiến thắng của Ít-ra-en

¹³ Nhưng này, có một ngôn sứ đến gặp A-kháp, vua Ít-ra-en, và thưa với vua: “Ðức Chúa phán thế này: Ngươi có thấy đám dân đông đảo kia không? Này, hôm nay Ta trao chúng vào tay ngươi, để ngươi biết Ta là Ðức Chúa.” ¹⁴ Vua A-kháp nói: “Nhờ ai?” Ngôn sứ đáp: “Ðức Chúa phán thế này: Nhờ trai tráng dưới quyền các vị chỉ huy khu vực.” Vua lại hỏi: “Ai sẽ khai chiến?” Ngôn sứ trả lời: “Chính ngài!”

¹⁵ Vua A-kháp duyệt lại trai tráng dưới quyền các vị chỉ huy khu vực, tính được hai trăm ba mươi hai người. Ngoài số người này, vua cũng duyệt lại toàn quân, tất cả con cái Ít-ra-en, tính được bảy ngàn. ¹⁶ Họ xuất quân vào buổi trưa lúc Ben Ha-đát đang say sưa trong lều với ba mươi hai vua đồng minh của mình. ¹⁷ Các trai tráng dưới quyền các vị chỉ huy khu vực xuất quân trước. Vua Ben Ha-đát sai người đi xem xét, và họ báo cáo với vua rằng: “Có những người đi ra từ thành Sa-ma-ri.” ¹⁸ Vua nói: “Nếu chúng đi ra để cầu hoà, thì hãy bắt sống chúng: còn nếu chúng đi ra để khiêu chiến, thì cũng bắt sống luôn!” ¹⁹ Vậy các trai tráng dưới quyền các vị chỉ huy khu vực cùng với đoàn quân theo sau tiến ra ngoài thành. ²⁰ Họ đánh nhau. Quân A-ram tháo chạy, bị quân Ít-ra-en đuổi theo; Ben Ha-đát, vua A-ram cỡi ngựa chạy thoát thân cùng với mấy kỵ binh. ²¹ Vua Ít-ra-en cũng ra và đánh giết ngựa xe, gây tổn thất nặng nề cho A-ram.

Thời gian sau đó

²² Vị ngôn sứ đến gặp vua Ít-ra-en và thưa với vua: “Mời vua đi! Xin vua can đảm lên! Xin cân nhắc và xem xét điều ngài phải thực hiện, vì mùa xuân tới vua A-ram sẽ tấn công ngài.”

²³ Các bầy tôi của vua A-ram thưa với vua rằng: “Thần của chúng là thần đồi núi, vì thế chúng mạnh hơn chúng ta. Nhưng nếu chúng ta đánh nhau với chúng dưới đồng bằng, thì chắc chắn chúng ta sẽ thắng. ²⁴ Vậy, xin ngài làm thế này là truất phế các vua và đặt các quan đầu tỉnh thay vào. ²⁵ Còn ngài, thì xin lập một đạo quân như đạo quân đã bỏ ngài trước đây, với số ngựa và xe cũng như thế. Chúng ta sẽ giao tranh với chúng nơi đồng bằng, chắc chắn chúng ta sẽ thắng.” Vua nghe và làm như lời họ nói.

Chiến thắng tại A-phếch

²⁶ Khi mùa xuân tới, vua Ben Ha-đát kiểm tra người A-ram và tiến lên A-phếch giao chiến với Ít-ra-en. ²⁷ Con cái Ít-ra-en cũng được kiểm tra và được tiếp tế lương thực; họ đã lên đường nghênh chiến. Con cái Ít-ra-en như hai bầy dê cái đóng trại đối diện với chúng, trong khi người A-ram tràn ngập khắp xứ.

²⁸ Bấy giờ người của Thiên Chúa đến gặp vua Ít-ra-en và nói: “Ðức Chúa phán thế này: vì người A-ram nói Ðức Chúa là thần núi, chứ không phải thần thung lũng nên Ta sẽ trao tất cả đám quân đông đảo ấy vào tay ngươi, để các ngươi biết Ta là Ðức Chúa.” ²⁹ Hai bên đóng trại đối diện nhau trong bảy ngày. Ngày thứ bảy giao tranh bùng nổ; con cái Ít-ra-en giết được một trăm ngàn bộ binh của A-ram trong một ngày. ³⁰ Những kẻ sống sót chạy trốn về A-phếch vào nội thành; nhưng tường thành đổ xuống đè lên hai mươi bảy ngàn người còn sót lại.

Vua Ben Ha-đát cũng trốn vào thành, ẩn núp hết chỗ này đến chỗ khác. ³¹ Bề tôi của vua nói với vua: “Này, chúng tôi nghe nói các vua nhà Ít-ra-en là những vua nhân từ; chúng ta hãy lấy vải bố thắt lưng và cột dây lên đầu rồi ra trình diện vua Ít-ra-en. Có khi vua ấy sẽ để cho ngài an toàn tính mệnh.” ³² Vậy họ lấy vải bố thắt lưng và cột dây lên đầu, rồi ra trình diện vua Ít-ra-en và nói: “Tôi tớ ngài là Ben Ha-đát nói: Xin để tôi sống!” Vua đáp: “Thế ra ông ấy còn sống ư? Ông là anh em ta đó.” ³³ Những người kia cảm thấy có điềm tốt, liền vội vàng dựa vào lời ấy mà nói: “Vua Ben Ha-đát là anh em của ngài!” Vua nói: “Các ngươi đi tìm ông ấy cho ta.” Vua Ben Ha-đát ra gặp vua A-kháp. Vua A-kháp mời vua Ben Ha-đát lên xe của mình. ³⁴ Vua Ben Ha-đát nói: “Các thành thân phụ tôi đã lấy của thân phụ ngài, tôi xin hoàn lại; xin ngài cứ dựng lên những dãy phố tại Ða-mát, như thân phụ tôi đã làm ở Sa-ma-ri.” Vua A-kháp nói: “Còn tôi, dựa vào giao ước, tôi sẽ để cho ngài đi.” Vậy vua A-kháp lập một giao ước với ông và để cho ông đi.

Một ngôn sứ lên án cách cư xử của vua A-kháp

³⁵ Theo lệnh Ðức Chúa, một người trong nhóm các ngôn sứ nói với bạn mình: “Ðánh tôi đi.” Nhưng người kia không chịu đánh. ³⁶ Ông này nói: “Vì anh không vâng nghe tiếng Ðức Chúa, thì này khi anh bỏ tôi mà đi, một con sư tử sẽ vồ chết anh.” Khi người ấy bỏ bạn mà đi, thì gặp một con sư tử và bị nó vồ chết. ³⁷ Vị ngôn sứ gặp một người khác, liền nói: “Ðánh tôi đi!” Người ấy đánh ông, làm ông bị thương. ³⁸ Vị ngôn sứ ra đường chờ vua – ông cột tấm băng bên trên mắt để khỏi bị nhận diện -. ³⁹ Khi vua đi qua, ông kêu lên: “Tôi tớ của ngài ra trận thì bỗng có kẻ bỏ hàng ngũ dẫn đến cho tôi một người, và bảo: “Hãy canh giữ người này! Nếu mất nó, thì mạng anh sẽ đền mạng nó, hoặc anh sẽ phải trả ba mươi ký bạc. ⁴⁰ Thế nhưng, khi tôi tớ ngài đang bận chuyện này chuyện khác, thì nó biến mất.” Vua Ít-ra-en liền nói với người ấy: “Ngươi đã phán quyết rồi đó! Chính ngươi đã tuyên án!” ⁴¹ Người ấy vội vàng gỡ tấm băng trên mắt, và vua Ít-ra-en nhận ra đó là một trong các ngôn sứ. ⁴² Người ấy nói với vua: “Ðức Chúa phán thế này: Vì ngươi đã để cho kẻ bị Ta lên án biệt tru, thoát khỏi tay ngươi, thì mạng ngươi sẽ đền mạng nó, dân ngươi sẽ thay cho dân nó.” ⁴³ Vua Ít-ra-en buồn rầu và bực bội trở về nhà. Vua vào Sa-ma-ri.

- Chương 21 -

4. Vườn Nho Của Ông Na-Vốt

Ông Na-vốt từ chối, không chịu nhượng vườn nho của mình

¹ Sau những sự việc đó, thì xảy ra chuyện ông Na-vốt người Gít-rơ-en có một vườn nho bên cạnh cung điện vua A-kháp, vua Sa-ma-ri. ² Vua A-kháp nói với ông Na-vốt rằng: “Hãy nhượng vườn nho của ngươi cho ta, để ta làm vườn rau, vì nó ở ngay sát cạnh nhà ta. Ðể bù lại, ta sẽ cho ngươi một vườn nho tốt hơn, hay là, nếu ngươi muốn, giá bao nhiêu, ta sẽ trả bằng bạc.” ³ Nhưng ông Na-vốt thưa với vua A-kháp: “Xin Ðức Chúa đừng để tôi nhượng gia sản của tổ tiên tôi cho ngài!”

Vua A-kháp và hoàng hậu I-de-ven

⁴ Vua A-kháp trở về nhà buồn rầu và bực bội vì lời ông Na-vốt, người Gít-rơ-en đã nói với vua: “Tôi sẽ không nhượng gia sản của tổ tiên tôi cho vua.” Vua nằm trên giường, quay mặt đi, và không chịu ăn uống gì. ⁵ Hoàng hậu I-de-ven đi vào, nói với vua: “Tại sao tâm thần vua buồn rầu, và vua không chịu ăn uống gì như vậy?” ⁶ Vua trả lời: “Tôi đã nói chuyện với Na-vốt người Gít-rơ-en và bảo nó: Hãy nhượng vườn nho của ngươi cho ta mà lấy tiền, hoặc, nếu ngươi muốn, ta sẽ đổi cho một vườn nho khác. Nhưng nó lại nói: “Tôi không nhượng vườn nho của tôi cho vua được.” ⁷ Bấy giờ hoàng hậu I-de-ven nói với vua: “Vua cai trị Ít-ra-en hay thật! Mời vua dậy mà ăn cho lòng phấn khởi lên! Thiếp sẽ tặng vua vườn nho của Na-vốt người Gít-rơ-en.

Ông Na-vốt bị giết

⁸ Bấy giờ, bà nhân danh vua A-kháp viết thơ, rồi dùng con dấu của vua mà đóng ấn, và gửi cho các kỳ mục và thân hào cư ngụ trong thành với ông Na-vốt. ⁹ Trong thơ bà viết rằng: “Hãy công bố một thời kỳ chay tịnh và đặt Na-vốt ngồi ở hàng đầu dân chúng. ¹⁰ Hãy đặt hai đứa vô lại ngồi đối diện với nó, để chúng tố cáo nó: “Ông đã nguyền rủa Thiên Chúa và đức vua. Và hãy đem nó ra ngoài ném đá cho chết.”

¹¹ Dân chúng, kỳ mục và thân hào cư ngụ trong thành làm theo lệnh bà I-de-ven như trong thơ bà đã viết gửi cho họ. ¹² Họ công bố thời kỳ chay tịnh và đặt ông Na-vốt ngồi ở hàng đầu dân chúng. ¹³ Rồi có hai kẻ vô lại đi vào, ngồi đối diện với ông. Những kẻ vô lại ấy tố cáo ông Na-vốt trước mặt dân rằng: “Na-vốt đã nguyền rủa Thiên Chúa và đức vua.” Họ liền đưa ông ra ngoài thành và ném đá ông. Ông đã chết. ¹⁴ Họ sai người đi nói với bà I-de-ven: “Na-vốt đã bị ném đá chết.” ¹⁵ Khi bà I-de-ven nghe biết ông Na-vốt đã bị ném đá chết, thì nói với vua A-kháp: “Xin vua đứng dậy và chiếm đoạt vườn nho của Na-vốt, người Gít-rơ-en, kẻ đã từ chối không chịu nhượng cho ngài để lấy tiền, vì Na-vốt không còn sống nữa, nó chết rồi.” ¹⁶ Khi nghe biết ông Na-vốt đã chết, vua A-kháp đứng dậy, xuống chiếm đoạt vườn nho của ông Na-vốt, người Gít-rơ-en.

Ngôn sứ Ê-li-a tuyên cáo án lệnh của Thiên Chúa

¹⁷ Có lời Ðức Chúa phán với ông Ê-li-a, người Tít-be, rằng: ¹⁸ “Ngươi hãy đứng dậy, xuống gặp A-kháp, vua Ít-ra-en, ở Sa-ma-ri. Này, nó đang ở trong vườn nho của Na-vốt, vì nó đã xuống chiếm đoạt vườn nho ấy. ¹⁹ Ngươi hãy nói với nó rằng: “Ðức Chúa phán thế này: Ngươi đã giết hại, lại còn chiếm đoạt nữa ư? – ngươi hãy nói với nó -, Ðức Chúa phán thế này: Tại chính nơi chó đã liếm máu Na-vốt, thì chó cũng sẽ liếm máu ngươi”.” ²⁰ Vua A-kháp nói với ông Ê-li-a: “Hỡi kẻ thù của ta, ngươi đã bắt được ta.” Ông đáp: “Tôi đã bắt được ngài làm điều dữ trái mắt Ðức Chúa. ²¹ Này, Ta sẽ giáng tai hoạ xuống trên ngươi: Ta sẽ xoá sạch hậu duệ ngươi, Ta sẽ tiêu diệt các đàn ông con trai của A-kháp trong Ít-ra-en, đang bị ràng buộc hay được tự do. ²² Ta sẽ làm cho nhà ngươi nên như nhà Gia-róp-am, con của Nơ-vát, và như nhà Ba-sa con của A-khi-gia, vì ngươi đã chọc giận Ta và đã làm cho Ít-ra-en phạm tội.” ²³ Ðức Chúa cũng tuyên án phạt I-de-ven rằng: “Chó sẽ ăn thịt I-de-ven trong cánh đồng Gít-rơ-en. ²⁴ Kẻ nào thuộc về A-kháp mà chết trong thành thì sẽ bị chó ăn thịt, người chết ngoài đồng sẽ bị chim trời rỉa thây.”

²⁵ Thật, không hề có ai như vua A-kháp, đã liều lĩnh làm điều dữ trái mắt Ðức Chúa, vì bị hoàng hậu I-de-ven xúi giục. ²⁶ Vua sẽ làm chuyện rất ghê tởm là đi theo các tượng thần, như dân E-mô-ri, những kẻ Ðức Chúa đã đuổi khuất mắt con cái Ít-ra-en.

Vua A-kháp hối hận

²⁷ Khi nghe những lời ấy, vua A-kháp xé áo mình ra, khoác áo vải bố bám sát vào thịt, ăn chay, nằm ngủ với bao bì và bước đi thiểu não. ²⁸ Bấy giờ có lời Ðức Chúa phán với ông Ê-li-a, người Tít-be, rằng: ²⁹ “Ngươi có thấy A-kháp đã hạ mình trước mặt Ta thế nào không? Vì nó đã hạ mình trước mặt Ta, nên Ta sẽ không giáng hoạ trong buổi sinh thời của nó, nhưng đến đời con nó, Ta sẽ giáng hoạ xuống nhà nó.”

- Chương 22 -

5. Lại Giao Tranh Với Người A-Ram

Vua A-kháp quyết định tấn công Ra-mốt Ga-la-át (2 Sb 18: 1-3)

¹ Suốt ba năm, không có giao tranh giữa A-ram và Ít-ra-en. ² Năm thứ ba, Giơ-hô-sa-phát, vua Giu-đa, xuống thăm vua Ít-ra-en. ³ Vua Ít-ra-en nói với bề tôi mình rằng: “Các ngươi biết: Ra-mốt Ga-la-át là của chúng ta, thế mà chúng ta cứ để yên không lấy lại khỏi tay vua A-ram.” ⁴ Rồi vua nói với vua Giơ-hô-sa-phát: “Ngài có đi tấn công Ra-mốt Ga-la-át với tôi không?” Vua Giơ-hô-sa-phát nói với vua Ít-ra-en: “Tôi cũng làm như ngài, dân tôi cũng như dân ngài, ngựa của tôi cũng như ngựa của ngài.”

Các ngôn sứ tiên báo thành công (2 Sb 18: 4-11)

⁵ Nhưng vua Giơ-hô-sa-phát nói với vua Ít-ra-en: “Hôm nay, xin ngài thỉnh vấn sấm ngôn của Ðức Chúa.” ⁶ Vua Ít-ra-en tập họp các ngôn sứ, khoảng bốn trăm người, và nói với họ: “Ta có phải đi đánh Ra-mốt Ga-la-át không hay là phải ngưng lại?” Họ thưa: “Xin vua cứ lên, Chúa sẽ trao thành ấy vào tay vua.” ⁷ Nhưng vua Giơ-hô-sa-phát nói: “Ở đây không có ngôn sứ nào khác của Ðức Chúa nữa, để chúng ta nhờ ông thỉnh vấn cho hay sao?” ⁸ Vua Ít-ra-en trả lời vua Giơ-hô-sa-phát: “Còn một người nữa chúng ta có thể nhờ thỉnh vấn Ðức Chúa được, nhưng tôi ghét ông ta, vì ông ta không hề tiên báo cho tôi điều lành, mà chỉ toàn điều dữ. Ðó là Mi-kha-giơ-hu, con của Gim-la.” Vua Giơ-hô-sa-phát nói: “Ðức vua đừng nói như vậy.” ⁹ Vua Ít-ra-en gọi một hoạn quan tới và bảo: “Mau đưa Mi-kha-giơ-hu, con của Gim-la, đến đây.”

¹⁰ Vua Ít-ra-en và Giơ-hô-sa-phát, vua Giu-đa, lúc ấy mỗi vua đang ngồi trên ngai, mình mặc cẩm bào, ở sân lúa tại cổng thành Sa-ma-ri; và tất cả các ngôn sứ đều đang nói liên miên trước mặt các vua. ¹¹ Ông Xít-ki-gia, con ông Cơ-na-a-na, đã làm một cặp sừng bằng sắt và nói: “Ðức Chúa phán như sau: Với những chiếc sừng này, ngươi sẽ húc A-ram cho đến khi tiêu diệt chúng.” ¹² Và tất cả các ngôn sứ đều nói tiên tri như thế mà rằng: “Xin vua cứ đi lên Ra-mốt Ga-la-át là sẽ gặp may. Ðức Chúa sẽ trao thành ấy vào tay vua.”

Ngôn sứ Mi-kha-giơ-hu báo trước cuộc thất trận (2 Sb 18: 12 -27)

¹³ Người được sai đi mời ông Mi-kha-giơ-hu nói với ông rằng: “Này, lời các ngôn sứ đều đồng thanh báo cho vua điều may; mong sao lời của ông cũng giống như lời của họ. Xin ông cũng báo điều may.” ¹⁴ Ông Mi-kha-giơ-hu nói: “Có Ðức Chúa hằng sống! Ðức Chúa phán sao, tôi sẽ nói vậy.” ¹⁵ Rồi ông vào gặp vua, vua nói với ông: “Này, Mi-kha-giơ-hu, chúng ta có nên đi đánh Ra-mốt Ga-la-át không, hay là ngưng lại?” Ông thưa với vua: “Xin vua cứ lên, vua sẽ gặp may. Ðức Chúa sẽ trao thành ấy vào tay vua.” ¹⁶ Vua liền nói với ông: “Ðã bao lần, ta thề buộc ngươi là, nhân danh Ðức Chúa, ngươi chỉ được nói thật với ta?” ¹⁷ Ông Mi-kha-giơ-hu mới nói:

“Tôi đã thấy toàn thể Ít-ra-en tán loạn trên núi

như chiên không người chăn

Ðức Chúa phán: chúng không còn chủ nữa.

Ai nấy hãy về nhà bình an!”

¹⁸ Vua Ít-ra-en nói với vua Giơ-hô-sa-phát: “Tôi đã chẳng nói với ngài rằng: ông ta không hề tiên báo cho tôi điều may, mà chỉ toàn điều rủi đó sao?” ¹⁹ Ông Mi-kha-giơ-hu lại nói: “Vì thế, hãy nghe lời Ðức Chúa: tôi đã thấy Ðức Chúa ngự trên ngai, và toàn thể đạo thiên binh đứng chầu Người ở hai bên tả hữu. ²⁰ Và Ðức Chúa phán: “Ai sẽ dụ A-kháp tiến lên, cho nó gục ngã tại Ra-mốt Ga-la-át? Và kẻ nói thế này, người nói thế kia. ²¹ Bấy giờ thần khí xuất hiện, đứng trước Ðức Chúa và nói: “Tôi sẽ dụ y. Ðức Chúa hỏi thần khí: “Bằng cách nào? ²² Thần khí đáp: “Tôi sẽ xuất hiện làm thần khí dối trá trên môi miệng tất cả các ngôn sứ của vua ấy. Ðức Chúa liền phán: “Ngươi sẽ lừa dối được nó và ngươi sẽ thành công. Cứ đi và làm như thế. ²³ Này Ðức Chúa đã đặt thần khí dối trá trên môi miệng tất cả những ngôn sứ này của vua, vì Ðức Chúa đã phán quyết điều dữ hại vua.”

²⁴ Bấy giờ Xít-ki-gia-hu, con ông Cơ-na-a-na, đến gần vả vào mặt ông Mi-kha-giơ-hu và nói: “Thần khí của Ðức Chúa từ nơi ta đã qua ngả nào mà nói với mi?” ²⁵ Ông Mi-kha-giơ-hu nói: “Rồi ngươi sẽ thấy vào ngày ngươi phải chui rúc hết phòng này sang phòng khác, để lẩn trốn.” ²⁶ Vua Ít-ra-en liền nói: “Bắt lấy Mi-kha-giơ-hu và dẫn nó tới thị trưởng A-môn, và tới hoàng tử Giô-át. ²⁷ Ngươi sẽ nói thế này: Ðức vua nói như sau: Giam tên này vào nhà tù và cho nó ăn uống ít thôi, cho tới khi ta về bình an.” ²⁸ Ông Mi-kha-giơ-hu liền nói: “Nếu vua trở về bình an, thì Ðức Chúa đã không dùng tôi mà phán.” Ông nói tiếp: “Toàn thể các dân tộc, xin hãy nghe cho!”

Vua A-kháp tử trận tại Ra-mốt Ga-la-át (2 Sb 18: 28 -34)

²⁹ Vua Ít-ra-en và Giơ-hô-sa-phát, vua Giu-đa, lên Ra-mốt Ga-la-át. ³⁰ Vua Ít-ra-en nói với vua Giơ-hô-sa-phát: “Tôi sẽ cải trang và ra trận; còn ngài, thì xin cứ mặc áo của ngài.” Vua Ít-ra-en cải trang và ra trận. ³¹ Vua A-ram đã ra lệnh cho ba mươi hai người chỉ huy chiến xa của vua rằng: “Các ngươi không đánh ai, dù nhỏ hay lớn, chỉ đánh một mình vua Ít-ra-en thôi.” ³² Khi các người chỉ huy chiến xa nhìn thấy vua Giơ-hô-sa-phát thì nói: “Ðúng là vua Ít-ra-en đây rồi,” và dồn lực lượng tấn công vua, nhưng vua Giơ-hô-sa-phát thét lên. ³³ Khi thấy rằng đó không phải là vua Ít-ra-en thì các người chỉ huy chiến xa không đuổi theo nữa.

³⁴ Một người giương cung bắn đại, lại trúng ngay vua Ít-ra-en vào giữa khớp của áo giáp. Vua liền bảo người đánh xe: “Quay xe lại, đưa ta ra khỏi chiến trường, vì ta đã bị thương.” ³⁵ Nhưng trận chiến hôm ấy trở nên ác liệt, và người ta đã cho vua đứng trên xe, đối diện với quân A-ram, và đến chiều thì vua chết; máu từ vết thương chảy cả vào lòng xe. ³⁶ Lúc mặt trời lặn, có tiếng kêu vang lên khắp trại rằng: “Ai nấy về thành mình, ai nấy về xứ mình! ³⁷ Vì vua đã chết!” Họ đưa vua về Sa-ma-ri và chôn cất vua tại đó. ³⁸ Người ta xối nước rửa xe, cạnh hồ nước ở Sa-ma-ri; chó liếm máu vua và gái điếm tắm rửa trong hồ ấy, đúng như lời Ðức Chúa đã phán.

6. Sau Khi Vua A-Kháp Qua Ðời

Kết thúc triều vua A-kháp

³⁹ Các truyện còn lại về vua A-kháp, các việc vua làm, điện ngà vua xây, các thành vua kiến thiết đều đã được ghi chép trong sách Sử biên niên các vua Ít-ra-en. ⁴⁰ Vua A-kháp an nghỉ với tổ tiên. Con vua là A-khát-gia-hu lên ngôi kế vị.

Triều đại vua Giơ-hô-sa-phát ở Giu-đa (876-848) (2 Sb 20:31-21:1)

⁴¹ Năm thứ tư triều A-kháp, vua Ít-ra-en, Giơ-hô-sa-phát con vua A-xa lên làm vua Giu-đa. ⁴² Giơ-hô-sa-phát lên ngôi vua khi được ba mươi lăm tuổi, vua trị vì tại Giê-ru-sa-lem hai mươi lăm năm. Thân mẫu vua là bà A-du-va, ái nữ ông Sin-khi. ⁴³ Vua hoàn toàn theo đường lối phụ vương A-xa đã đi, không sai trệch, tức là làm điều ngay chính trước mắt Ðức Chúa. ⁴⁴ Thế nhưng, các nơi cao không biến đi hết, dân chúng vẫn tiếp tục tế lễ và dâng hương tại các nơi đó. ⁴⁵ Vua Giơ-hô-sa-phát giao hảo với vua Ít-ra-en.

⁴⁶ Các truyện còn lại về vua Giơ-hô-sa-phát, các chiến công của vua, các cuộc chiến vua đã thực hiện, đã chẳng được ghi chép trong sách Sử biên niên các vua Giu-đa đó sao? ⁴⁷ Vua còn quét sạch khỏi xứ bọn trai điếm phục vụ đền thần còn sót lại từ thời phụ vương A-xa. ⁴⁸ Bấy giờ ở Ê-đôm không có vua; nhưng có một vị thủ lãnh nhiếp chính. ⁴⁹ Vua Giơ-hô-sa-phát đóng một đoàn tàu Tác-sít để đi Ô-phia tìm vàng, nhưng không đi được, vì tàu bị vỡ tại E-xi-ôn Ghe-ve. ⁵⁰ Bấy giờ vua A-khát-gia-hu, con vua A-kháp, nói với vua Giơ-hô-sa-phát: “Xin để cho tôi tớ của tôi cùng đi tàu với tôi tớ của ngài.” Nhưng vua Giơ-hô-sa-phát không muốn. ⁵¹ Vua Giơ-hô-sa-phát an nghỉ với tổ tiên, và được chôn cất với các ngài trong Thành vua Ða-vít, tổ phụ vua. Con vua là Giơ-hô-ram lên ngôi kế vị.

A-khát-gia-hu vua Ít-ra-en (853-852) và ngôn sứ Ê-li-a

⁵² Năm thứ mười bảy triều vua Giơ-hô-sa-phát cai trị Giu-đa, A-khát-gia-hu con vua A-kháp lên làm vua cai trị Ít-ra-en tại Sa-ma-ri; vua trị vì Ít-ra-en được hai năm. ⁵³ Vua làm điều dữ trái mắt Ðức Chúa, vì vua theo đường lối của thân phụ và thân mẫu vua, đường lối của con ông Nơ-vát là Gia-róp-am, người đã lôi kéo Ít-ra-en phạm tội. ⁵⁴ Vua làm tôi Ba-an và phục lạy nó; vua chọc giận Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en, y như thân phụ vua đã làm.

Ông Ða-vít nghe tin vua Sa-un chết

¹ Sau khi vua Sa-un chết, ông Ða-vít đánh thắng người A-ma-lếch trở về, và ở lại Xích-lắc hai ngày. ² Sang ngày thứ ba, có một người từ trại, từ bên vua Sa-un đến, áo quần xé rách, đầu thì rắc đất. Khi đến gần ông Ða-vít, anh ta sấp mình xuống đất và sụp lạy. ³ Ông Ða-vít hỏi anh: “Anh từ đâu đến?” Anh trả lời ông: “Tôi đã chạy thoát từ trại Ít-ra-en.” ⁴ Ông Ða-vít nói với anh: “Chuyện gì đã xảy ra? Kể lại cho tôi đi!” Anh nói: “Dân đã bỏ chiến trường mà chạy trốn; nhiều người trong dân tử trận, cả vua Sa-un và con vua là ông Giô-na-than cũng đã chết.”

⁵ Ông hỏi người thanh niên đưa tin cho ông: “Làm sao anh biết được vua Sa-un và con vua là ông Giô-na-than đã chết?” ⁶ Người thanh niên đưa tin cho ông trả lời: “Tình cờ tôi ở trên núi Ghin-bô-a và thấy vua Sa-un đang tựa vào cây giáo của vua, có chiến xa và kỵ binh bám sát vua. ⁷ Vua quay lại, thấy tôi và gọi tôi. Tôi thưa: “Dạ, tôi đây!” ⁸ Vua hỏi tôi: “Ngươi là ai?” Tôi thưa: “Tôi là người A-ma-lếch.” ⁹ Vua bảo tôi: “Ngươi hãy đứng bên ta và kết liễu đời ta, vì ta bị choáng váng, mặc dầu sinh lực vẫn còn nguyên vẹn nơi ta.” ¹⁰ Vậy tôi đứng bên vua và kết liễu đời vua, vì biết rằng vua sẽ không sống được sau khi thất trận. Tôi đã lấy huy hiệu trên đầu vua và cái vòng trên cánh tay vua và đem lại đây cho chúa thượng.”

¹¹ Ông Ða-vít nắm lấy áo mình mà xé ra, tất cả những người ở với ông cũng vậy. ¹² Họ cử hành tang lễ, khóc lóc và ăn chay cho đến chiều để tỏ lòng thương tiếc vua Sa-un và ông Giô-na-than, con vua, thương tiếc dân Ðức Chúa và nhà Ít-ra-en, vì những người này đã ngã gục dưới lưỡi gươm.

¹³ Ông Ða-vít hỏi người thanh niên báo tin cho ông: “Ngươi quê ở đâu?” Anh đáp: “Tôi là con một người ngoại kiều A-ma-lếch.” ¹⁴ Ông Ða-vít nói với anh: “Ngươi không sợ sao mà dám tra tay sát hại người Ðức Chúa đã xức dầu tấn phong?” ¹⁵ Ông Ða-vít gọi một trong các đầy tớ và nói: “Lại gần mà giết nó đi.” Người này đâm anh ta và anh ta chết. ¹⁶ Ông Ða-vít bảo anh ta: “Máu ngươi đổ xuống đầu ngươi, vì chính miệng ngươi đã cáo tội ngươi, khi ngươi nói: “Chính tôi đã kết liễu cuộc đời của người Ðức Chúa đã xức dầu tấn phong”.”

Ông Ða-vít làm văn tế khóc vua Sa-un và ông Giô-na-than

¹⁷ Bấy giờ ông Ða-vít đọc bài văn tế này khóc vua Sa-un và ông Giô-na-than, con vua. ¹⁸ Ông nói: Ðể dạy cho con cái Giu-đa. Bài Cây Cung, được ghi chép trong sách Người Công Chính.

¹⁹ “Hỡi Ít-ra-en, trên các đồi của ngươi,

những người con ưu tú đã bỏ mình.

Than ôi! Anh hùng nay ngã gục!

²⁰ Các người đừng báo tin cho thành Gát,

đừng công bố trong các phố phường Át-cơ-lôn,

kẻo con gái người Phi-li-tinh vui mừng,

con gái bọn không cắt bì hớn hở!

²¹ Hỡi núi đồi Ghin-bô-a,

ước gì trên các ngươi chẳng còn mưa rơi sương đọng,

chẳng còn những cánh đồng phì nhiêu,

vì tại đó khiên thuẫn các anh hùng đã bị vứt bỏ!

Khiên thuẫn của Sa-un không được bôi dầu,

²² nhưng vấy máu những người bị đâm,

dính mỡ các anh hùng;

cây cung của Giô-na-than không lùi lại,

thanh gươm của Sa-un không trở về vô hiệu quả.

²³ Sa-un và Giô-na-than,

ôi những con người dễ thương, dễ mến,

sống chẳng xa nhau, chết cũng chẳng rời,

nhanh hơn chim bằng, mạnh hơn sư tử!

²⁴ Thiếu nữ Ít-ra-en hỡi, hãy khóc Sa-un,

người đã mặc cho các cô vải điều lộng lẫy,

đính trên áo các cô đồ trang sức bằng vàng.

²⁵ Than ôi! Các anh hùng đã ngã gục giữa lúc giao tranh!

Trên các đồi của ngươi, Giô-na-than đã bỏ mình!

²⁶ Giô-na-than, anh hỡi, lòng tôi se lại vì anh!

Tôi thương anh biết mấy!

Tình anh đối với tôi thật diệu kỳ hơn cả tình nhi nữ.

²⁷ Than ôi! Anh hùng nay ngã gục, võ khí đã tan tành! “

- Chương 02 -

IV. Vua Ða-Vít

1. Vua Ða-Vít Trị Vì Giu-Ða

Ông Ða-vít được xức dầu phong vương tại Khép-rôn

¹ Sau đó, ông Ða-vít thỉnh ý Ðức Chúa: “Con có nên đi lên một trong các thành Giu-đa không?” Ðức Chúa phán với ông: “Cứ lên.” Ông Ða-vít nói: “Con phải lên đâu?” Người phán: “Lên Khép-rôn.” ² Ông Ða-vít lên đó, cùng với hai bà vợ, là bà A-khi-nô-am người Gít-rơ-en, và bà A-vi-ga-gin, vợ ông Na-van người Các-men. ³ Còn những người đi theo ông, ông Ða-vít cũng đưa họ lên, mỗi người cùng với gia đình mình, và họ ở các thành vùng Khép-rôn. ⁴ Người Giu-đa kéo đến, và tại đó, họ xức dầu tấn phong ông Ða-vít làm vua nhà Giu-đa.

Vua Ða-vít sai sứ giả đi Gia-vết

⁵ Vua Ða-vít sai sứ giả đến với người Gia-vết miền Ga-la-át và nói với họ: “Xin Ðức Chúa chúc phúc cho anh em, vì anh em đã làm việc nghĩa ấy với chúa thượng của anh em là vua Sa-un, và đã chôn cất vua. ⁶ Giờ đây, xin Ðức Chúa lấy tình thương và lòng thành tín mà đối xử với anh em. Cả tôi nữa, tôi cũng sẽ lấy lòng tốt như vậy mà đối xử với anh em, vì anh em đã làm điều ấy. ⁷ Giờ đây, anh em hãy mạnh bạo lên, hãy tỏ ra là những người can đảm, vì chúa thượng của anh em là vua Sa-un đã chết. Còn tôi thì nhà Giu-đa đã xức dầu tấn phong làm vua của họ.

Ông Áp-ne tôn ông Ít-bô-sét làm vua Ít-ra-en

⁸ Ông Áp-ne là con ông Ne và là tướng chỉ huy quân đội vua Sa-un, đã rước ông Ít-bô-sét, con vua Sa-un, đưa sang Ma-kha-na-gim, ⁹ và tôn làm vua miền Ga-la-át, dân A-su-ri, miền Gít-rơ-en, Ép-ra-im, Ben-gia-min và toàn thể Ít-ra-en. ¹⁰ Ông Ít-bô-sét, con vua Sa-un, được bốn mươi tuổi khi lên làm vua Ít-ra-en, và trị vì hai năm. Chỉ có nhà Giu-đa theo vua Ða-vít. ¹¹ Thời gian vua Ða-vít làm vua tại Khép-rôn, cai trị nhà Giu-đa, là bảy năm sáu tháng.

Giu-đa và Ít-ra-en giao chiến. Trận Ghíp-ôn.

¹² Ông Áp-ne, con ông Ne, cùng bề tôi vua Ít-bô-sét, con vua Sa-un, ra quân từ Ma-kha-na-gim, tiến về phía Ghíp-ôn. ¹³ Ông Giô-áp, con bà Xơ-ru-gia, cùng bề tôi vua Ða-vít, ra quân từ Khép-rôn và gặp họ gần hồ Ghíp-ôn. Một phe đóng ở bên này hồ, một phe đóng ở bên kia.

¹⁴ Ông Áp-ne nói với ông Giô-áp: “Các trai tráng hãy đứng dậy và đấu trước mặt chúng ta!” Ông Giô-áp nói: “Họ hãy đứng dậy!” ¹⁵ Họ đứng lên và đi qua cho người ta đếm: mười hai người Ben-gia-min thuộc phía vua Ít-bô-sét, con vua Sa-un, mười hai người trong số bề tôi vua Ða-vít. ¹⁶ Mỗi người túm lấy đầu đối thủ của mình và lấy gươm đâm vào sườn đối thủ, khiến họ đều cùng ngã gục. Người ta gọi nơi ấy là Thửa Ðất Ðá Tảng; thửa đất ấy ở Ghíp-ôn.

¹⁷ Ngày hôm ấy, cuộc giao tranh diễn ra rất ác liệt. Ông Áp-ne và người Ít-ra-en bị bề tôi vua Ða-vít đánh bại. ¹⁸ Ở đó có ba con trai bà Xơ-ru-gia là ông Giô-áp, ông A-vi-sai và ông A-xa-hên. Ông A-xa-hên có đôi chân lanh lẹ như sơn dương ngoài đồng. ¹⁹ Ông A-xa-hên đuổi theo ông Áp-ne, chạy sau ông ấy, không trệch bên phải bên trái. ²⁰ Ông Áp-ne ngoái lại và hỏi: “Có phải mày đó không, A-xa-hên?” Ông này trả lời: “Tao đây.” ²¹ Ông Áp-ne bảo ông ấy: “Mày hãy đi trệch sang bên phải hay bên trái, túm lấy một đứa trong các đầy tớ kia và lột lấy áo của nó.” Nhưng ông A-xa-hên không chịu ngưng đuổi theo ông ấy. ²² Ông Áp-ne lại bảo ông A-xa-hên lần nữa rằng: “Mày hãy ngưng đuổi theo tao. Mày muốn tao quật mày xuống đất sao? Tao sẽ còn mặt mũi nào mà nhìn Giô-áp, anh mày được?” ²³ Nhưng ông A-xa-hên từ chối không chịu ngưng, nên ông Áp-ne lấy giáo đâm ngược vào bụng ông ấy, và giáo xuyên qua lưng. Ông ngã xuống đó và chết ngay tại chỗ. Mọi kẻ đến chỗ ông A-xa-hên ngã xuống chết, thì dừng lại.

²⁴ Ông Giô-áp và ông A-vi-sai đuổi theo ông Áp-ne. Khi mặt trời lặn, họ tới đồi Am-ma, ở phía đông Ghi-ác, trên đường đi sa mạc Ghíp-ôn. ²⁵ Con cái Ben-gia-min tập hợp lại sau lưng ông Áp-ne, họ làm thành một khối và đóng trên một đỉnh đồi. ²⁶ Ông Áp-ne gọi ông Giô-áp và nói: “Chẳng lẽ cứ để gươm chém giết mãi sao? Ông không biết rằng rốt cuộc chỉ là cay với đắng ư? Ðến bao giờ ông mới bảo quân binh thôi không đuổi theo anh em của họ nữa?” ²⁷ Ông Giô-áp nói: “Có Thiên Chúa hằng sống! Ông mà không nói, thì mãi đến sáng quân binh mới thôi không đuổi theo anh em của họ.” ²⁸ Ông Giô-áp cho thổi tù và, tất cả quân binh dừng lại, không đuổi theo Ít-ra-en nữa, và họ không còn tiếp tục giao chiến.

²⁹ Ông Áp-ne và người của ông đi trong vùng A-ra-va suốt đêm ấy, họ sang sông Gio-đan, đi xuyên qua cả vùng Bít-rôn và tới Ma-kha-na-gim. ³⁰ Ông Giô-áp thôi không đuổi theo ông Áp-ne; ông tập hợp toàn thể quân binh lại; trong số bề tôi vua Ða-vít thiếu mười chín người và ông A-xa-hên. ³¹ Bề tôi vua Ða-vít đã hạ được ba trăm sáu mươi người trong số người Ben-gia-min và người của ông Áp-ne, và những người này đã chết. ³² Người ta mang ông A-xa-hên đi và chôn cất ông trong mộ của cha ông, tại Bê-lem. Ông Giô-áp và người của ông đi suốt đêm, và khi trời sáng thì đến Khép-rôn.

- Chương 03 -

¹ Chiến tranh kéo dài giữa nhà Sa-un và nhà Ða-vít. Vua Ða-vít ngày càng mạnh thêm, còn nhà Sa-un thì ngày càng yếu đi.

Các con vua Ða-vít sinh ra tại Khép-rôn (1 Sb 3:1-3)

² Tại Khép-rôn, vua Ða-vít đã sinh được những người con trai: con đầu lòng là Am-nôn, do bà A-khi-nô-am người Gít-rơ-en; ³ người thứ hai là Ki-láp, do bà A-vi-ga-gin, vợ ông Na-van người Các-men; người thứ ba là Áp-sa-lôm, do bà Ma-a-kha, ái nữ của Tan-mai, vua Gơ-sua; ⁴ người thứ tư là A-đô-ni-gia, do bà Khác-ghít; người thứ năm là Sơ-phát-gia, do bà A-vi-tan; ⁵ người thứ sáu là Gít-rơ-am, do bà Éc-la, vợ vua Ða-vít. Ðó là những người con trai vua Ða-vít đã sinh được tại Khép-rôn.

Ông Áp-ne đoạn giao với vua Ít-bô-sét

⁶ Trong khi có chiến tranh giữa nhà Sa-un và nhà Ða-vít, ông Áp-ne củng cố địa vị trong nhà Sa-un. ⁷ Vua Sa-un trước kia có người tỳ thiếp tên là Rít-pa, con gái ông Ai-gia. Vua Ít-bô-sét nói với ông Áp-ne: “Tại sao ông đi lại với tỳ thiếp của cha tôi?” ⁸ Ông Áp-ne giận lắm vì những lời vua Ít-bô-sét và nói: “Tôi là đầu chó của Giu-đa sao? Hôm nay tôi lấy tình nghĩa mà đối xử với nhà của vua Sa-un, cha ngài, với anh em của người và với các bạn của người; tôi đã không để ngài rơi vào tay Ða-vít. Thế mà hôm nay ngài lại bắt lỗi tôi về chuyện một người đàn bà! ⁹ Xin Thiên Chúa phạt Áp-ne thế này và còn thêm thế kia nữa, nếu tôi không làm cho Ða-vít điều Ðức Chúa đã thề với ông ấy, ¹⁰ là cất vương quyền khỏi nhà Sa-un và thiết lập ngai vàng của Ða-vít trên Ít-ra-en và trên Giu-đa, từ Ðan đến Bơ-e Se-va!” ¹¹ Vua Ít-bô-sét không thể đáp lại ông Áp-ne một lời, vì vua sợ ông.

Ông Áp-ne điều đình với vua Ða-vít

¹² Ông Áp-ne sai sứ giả thay mặt mình đến nói với vua Ða-vít: “Ðất này thuộc về ai?” Ông nói: “Ngài hãy lập giao ước với tôi, tôi sẽ giúp ngài một tay để làm cho toàn thể Ít-ra-en quay về với ngài.” ¹³ Vua đáp: “Tốt. Tôi sẽ lập giao ước với ông. Tôi chỉ xin ông một điều: ông sẽ không được ra mắt tôi, nếu ông không đem đến cho tôi bà Mi-khan, con gái vua Sa-un, khi ông đến ra mắt tôi.” ¹⁴ Vua Ða-vít sai sứ giả đến nói với vua Ít-bô-sét, con vua Sa-un: “Hãy trả lại tôi vợ tôi là Mi-khan, người tôi đã nộp một trăm bao qui đầu người Phi-li-tinh để cưới.” ¹⁵ Vua Ít-bô-sét sai người đến nhà chồng bà là ông Pan-ti-ên, con ông La-gít, để đem bà về. ¹⁶ Chồng bà đi với bà; ông vừa đi theo vừa khóc, cho đến Ba-khu-rim. Ông Áp-ne bảo ông ấy: “Thôi, về đi!” Ông ấy trở về.

¹⁷ Ông Áp-ne ngỏ lời với các kỳ mục Ít-ra-en: “Ðã từ lâu, anh em ao ước được ông Ða-vít làm vua. ¹⁸ Vậy bây giờ anh em hãy hành động, vì Ðức Chúa đã phán về ông Ða-vít rằng: “Chính nhờ tay Ða-vít, tôi tớ Ta, mà Ta sẽ cứu Ít-ra-en, dân Ta, khỏi tay người Phi-li-tinh và khỏi tay mọi kẻ thù của nó”.” ¹⁹ Ông Áp-ne cũng đã nói cho người Ben-gia-min nghe. Rồi ông Áp-ne đi Khép-rôn nói cho vua Ða-vít nghe tất cả những gì Ít-ra-en và toàn thể nhà Ben-gia-min coi là tốt.

²⁰ Ông Áp-ne đến với vua Ða-vít tại Khép-rôn, có hai mươi người cùng đi với ông. Vua Ða-vít làm tiệc đãi ông Áp-ne và những người cùng đi với ông. ²¹ Ông Áp-ne nói với ông Ða-vít: “Tôi sẽ lên đường đi tập hợp toàn thể Ít-ra-en về cho đức vua là chúa thượng tôi. Họ sẽ lập giao ước với ngài và ngài sẽ làm vua cai trị mọi nơi lòng ngài ao ước.” Vua Ða-vít cho ông Áp-ne về, và ông ra đi bình an.

Ông Áp-ne bị giết

²² Trong khi đó, các bề tôi vua Ða-vít cùng với ông Giô-áp đi hành quân trở về, đem theo chiến lợi phẩm rất lớn. Ông Áp-ne không còn ở với vua Ða-vít tại Khép-rôn, vì vua đã cho ông về, và ông đã ra đi bình an. ²³ Khi ông Giô-áp và toàn thể quân đội cùng đi với ông trở về, người ta báo tin cho ông Giô-áp rằng: “Ông Áp-ne, con ông Ne, đã đến gặp nhà vua. Nhà vua đã cho ông ấy về, và ông đã ra đi bình an.” ²⁴ Ông Giô-áp đến gặp vua và nói: “Ngài đã làm gì thế? Kìa, Áp-ne đã đến gặp ngài. Tại sao ngài cho nó về và nó đã ra đi như vậy? ²⁵ Ngài thừa biết Áp-ne, con ông Ne: nó đến chính là để lừa dối ngài, để biết đường đi nước bước của ngài, và để biết tất cả những gì ngài làm!”

²⁶ Ở nhà vua Ða-vít ra, ông Giô-áp sai người chạy theo ông Áp-ne. Tới bể nước Xi-ra, họ mời ông trở lại, nhưng vua Ða-vít không biết gì. ²⁷ Khi ông Áp-ne về đến Khép-rôn, ông Giô-áp kéo riêng ông vào phía trong cửa thành, như để nói chuyện thân mật với ông. Tại đó ông Giô-áp đâm vào bụng ông ấy, và ông ấy đã chết để trả nợ máu ông A-xa-hên, em ông Giô-áp. ²⁸ Sau đó, vua Ða-vít nghe biết sự việc thì nói: “Ta và vương quốc của ta mãi mãi vô can trước mặt Ðức Chúa về máu ông Áp-ne, con ông Ne. ²⁹ Ước gì máu đó đổ xuống đầu Giô-áp và xuống toàn thể nhà cha nó! Ước gì trong nhà Giô-áp không bao giờ hết người mắc bệnh lậu hay phong hủi, người chỉ biết cầm con suốt, người ngã gục dưới lưỡi gươm hay người thiếu bánh ăn!” ³⁰ Ông Giô-áp và ông A-vi-sai, anh ông, đã giết ông Áp-ne, bởi vì ông này đã giết ông A-xa-hên, em của họ, trong trận Ghíp-ôn. ³¹ Vua Ða-vít nói với ông Giô-áp và toàn thể quân binh theo ông: “Hãy xé áo mình ra, quấn áo vải thô và cử hành tang lễ cho ông Áp-ne.” Vua Ða-vít theo sau đòn cáng. ³² Người ta chôn cất ông Áp-ne tại Khép-rôn. Vua oà lên khóc bên mộ ông Áp-ne, và toàn dân cũng khóc.

³³ Vua làm bài văn tế khóc ông Áp-ne; vua nói:

“Há Áp-ne lại phải chết cái chết của một thằng ngu?

³⁴ Hỡi ông, tay ông không bị trói,

chân ông chẳng bị xiềng.

Như người ta ngã gục

trước những quân gian ác,

ông đã phải ngã gục!”

Toàn dân lại khóc ông.

³⁵ Toàn dân đến ép vua Ða-vít ăn đôi chút khi còn ban ngày. Nhưng vua Ða-vít thề rằng: “Xin Thiên Chúa phạt tôi thế này và còn thêm thế kia nữa, nếu tôi nếm bánh hay bất cứ cái gì trước khi mặt trời lặn!” ³⁶ Toàn dân ghi nhận điều đó và tán thành, như toàn dân vẫn tán thành mọi điều vua làm. ³⁷ Hôm ấy, toàn dân và toàn thể Ít-ra-en biết rằng không phải do lệnh vua mà ông Áp-ne, con ông Ne, đã bị giết. ³⁸ Vua nói với triều thần: “Các ngươi không biết rằng, hôm nay, một vị tướng, một vĩ nhân đã ngã gục tại Ít-ra-en sao? ³⁹ Phần ta, hôm nay, ta còn yếu thế, tuy đã được xức dầu phong vương, nhưng những người này là các con bà Xơ-ru-gia, thì cứng cỏi hơn ta. Xin Ðức Chúa đáp trả kẻ làm điều ác, xứng với lòng độc ác của nó! “

- Chương 04 -

Vua Ít-bô-sét bị giết

¹ Khi người con vua Sa-un nghe tin ông Áp-ne đã chết tại Khép-rôn, thì tay chân rụng rời; toàn thể Ít-ra-en cũng kinh hoàng. ² Người con vua Sa-un có hai tướng cướp, một thằng tên là Ba-a-na, một thằng tên là Rê-kháp. Chúng là con ông Rim-môn người thành Bơ-ê-rốt, và thuộc chi tộc Ben-gia-min, vì cả Bơ-ê-rốt cũng được kể như thuộc Ben-gia-min. ³ Người Bơ-ê-rốt đã trốn đến Ghít-ta-gim và là ngoại kiều ở đó cho đến ngày nay. ⁴ Ông Giô-na-than, con vua Sa-un, có một con trai bại hai chân. Nó được năm tuổi khi người ta từ Gít-rơ-en đến báo tin về vua Sa-un và ông Giô-na-than. Vú nuôi mang nó đi trốn, nhưng trong lúc chị hoảng hốt chạy trốn, nó ngã và bị què. Nó tên là Mơ-phi-bô-sét.

⁵ Các con ông Rim-môn người Bơ-ê-rốt, là Rê-kháp và Ba-a-na, đã lên đường và đã đến nhà vua Ít-bô-sét vào lúc nóng nực nhất trong ngày. Vua đang nằm ngủ trưa. ⁶ Chúng vào tận trong nhà, như để xúc lúa mì, đâm vào bụng vua, rồi Rê-kháp và Ba-a-na, anh nó, trốn thoát. ⁷ Khi chúng vào nhà thì vua đang nằm trên giường tại phòng ngủ, chúng đâm chết vua rồi chặt đầu. Rồi chúng mang đầu vua và đi theo đường A-ra-va suốt đêm. ⁸ Chúng đem đầu vua Ít-bô-sét đến cho vua Ða-vít tại Khép-rôn và nói với vua: “Ðây là đầu của Ít-bô-sét, con vua Sa-un, kẻ thù của ngài, người đã tìm hại mạng sống ngài. Hôm nay Ðức Chúa đã cho đức vua là chúa thượng tôi trả thù vua Sa-un và dòng dõi vua ấy.”

⁹ Vua Ða-vít trả lời Rê-kháp và Ba-a-na, anh nó, là những người con ông Rim-môn người Bơ-ê-rốt; vua nói: “Có Ðức Chúa hằng sống, Ðấng đã giải thoát ta khỏi mọi cảnh ngặt nghèo! ¹⁰ Kẻ đưa tin cho ta rằng vua Sa-un đã chết, và coi mình là người đưa tin mừng, thì ta đã túm lấy và giết đi ở Xích-lắc, để thưởng công nó đã đem tin mừng. ¹¹ Phương chi khi những kẻ ác ôn đã giết một người công chính trong nhà người ấy, trên giường người ấy! Há bây giờ ta lại không hỏi tội các ngươi về máu tay các ngươi đã đổ ra, và không khử trừ các ngươi khỏi mặt đất sao?” ¹² Vua Ða-vít ra lệnh cho đầy tớ. Họ giết chúng, chặt tay chặt chân, rồi treo gần hồ Khép-rôn. Còn đầu vua Ít-bô-sét thì họ đem đi và chôn trong mộ ông Áp-ne tại Khép-rôn.

- Chương 05 -

2. Vua Ða-Vít Trị Vì Giu-Ða Và Ít-Ra-En

Vua Ða-vít được xức dầu tấn phong làm vua Ít-ra-en (1 Sb 11: 1-3)

¹ Toàn thể các chi tộc Ít-ra-en đến gặp vua Ða-vít tại Khép-rôn và thưa: “Chúng tôi đây là cốt nhục của ngài. ² Ngay cả trước kia, khi ông Sa-un làm vua cai trị chúng tôi, chính ngài đã chỉ huy các cuộc hành quân của Ít-ra-en. Ðức Chúa đã phán với ngài: “Chính ngươi sẽ chăn dắt Ít-ra-en, dân Ta, chính ngươi sẽ là người lãnh đạo Ít-ra-en.” ³ Toàn thể kỳ mục Ít-ra-en đến gặp vua tại Khép-rôn. Vua Ða-vít lập giao ước với họ tại Khép-rôn, trước nhan Ðức Chúa. Rồi họ xức dầu tấn phong Ða-vít làm vua Ít-ra-en.

⁴ Vua Ða-vít được ba mươi tuổi khi lên làm vua, và trị vì bốn mươi năm. ⁵ Tại Khép-rôn, vua trị vì Giu-đa bảy năm sáu tháng. Tại Giê-ru-sa-lem, vua trị vì toàn thể Ít-ra-en và Giu-đa ba mươi ba năm.

Chiếm Giê-ru-sa-lem (1 Sb 11: 4-9)

⁶ Vua và người của vua tiến về Giê-ru-sa-lem đánh người Giơ-vút là dân bản xứ. Chúng nói với vua Ða-vít: “Ông sẽ không vào đây được, vì người mù người què sẽ đẩy lui ông.” Nghĩa là: “Ông Ða-vít sẽ không vào đây được.” ⁷ Vua Ða-vít đã chiếm được đồn luỹ Xi-on, đó là Thành vua Ða-vít. ⁸ Ngày hôm đó, vua Ða-vít nói: “Mọi kẻ muốn đánh người Giơ-vút, thì hãy qua đường hầm mà tấn công người mù người què, những kẻ mà lòng vua Ða-vít ghét.” Vì thế có câu: “Người mù người què sẽ không được vào Ðền.” ⁹ Vua Ða-vít đóng tại đồn luỹ và gọi đó là Thành vua Ða-vít. Rồi vua Ða-vít xây chung quanh, từ nền Mi-lô vào phía trong. ¹⁰ Vua Ða-vít ngày càng mạnh thế, và Ðức Chúa, Thiên Chúa các đạo binh, ở với vua.

¹¹ Ông Khi-ram, vua thành Tia, sai sứ giả đến với vua Ða-vít, đem theo gỗ bá hương, thợ mộc, thợ đẽo đá xây, và họ đã xây nhà cho vua Ða-vít. ¹² Vua Ða-vít biết rằng Ðức Chúa đã đặt mình làm vua cai trị Ít-ra-en, và vì dân Người là Ít-ra-en, Người đã làm cho vương quyền của vua được vinh hiển.

Các con vua Ða-vít sinh ra tại Giê-ru-sa-lem (1 Sb 14: 3-7)

¹³ Sau khi từ Khép-rôn tới, vua Ða-vít lấy thêm tỳ thiếp và vợ ở Giê-ru-sa-lem, và vua Ða-vít sinh thêm con trai con gái. ¹⁴ Ðây là tên những người vua sinh được tại Giê-ru-sa-lem: Sam-mu-a, Sô-váp, Na-than, Sa-lô-môn, ¹⁵ Gíp-kha, Ê-li-su-a, Ne-phéc, Gia-phia,16 Ê-li-sa-ma, En-gia-đa và Ê-li-phe-lét.

Chiến thắng quân Phi-li-tinh (1 Sb 14: 8-16)

¹⁷ Khi quân Phi-li-tinh nghe biết là người ta đã xức dầu tấn phong vua Ða-vít làm vua Ít-ra-en, thì toàn thể quân Phi-li-tinh lên tìm bắt vua Ða-vít. Vua Ða-vít nghe tin liền xuống nơi ẩn náu. ¹⁸ Quân Phi-li-tinh đến và tràn vào thung lũng người Ra-pha. ¹⁹ Vua Ða-vít thỉnh ý Ðức Chúa: “Con có nên tiến đánh quân Phi-li-tinh không? Ngài có trao chúng vào tay con không?” Ðức Chúa trả lời vua Ða-vít: “Cứ lên, vì chắc chắn ta sẽ trao quân Phi-li-tinh vào tay ngươi.” ²⁰ Vua Ða-vít đến Ba-an Pơ-ra-xim, và vua Ða-vít đánh bại chúng ở đó. Vua nói: “Ðức Chúa đã chọc thủng quân thù trước mặt tôi, như chỗ bị nước chọc thủng.” Vì thế, người ta đặt tên cho nơi ấy là Ba-an Pơ-ra-xim. ²¹ Chúng đã bỏ lại đó các tượng thần của chúng, và vua Ða-vít và người của vua đã mang đi.

²² Một lần nữa, quân Phi-li-tinh lại lên và tràn vào thung lũng người Ra-pha. ²³ Vua Ða-vít thỉnh ý Ðức Chúa; Người phán: “Ðừng lên, nhưng hãy đi vòng, đánh tập hậu, và tấn công chúng từ phía lùm cây sếu. ²⁴ Khi nào ngươi nghe tiếng chân bước trên ngọn các cây sếu, bấy giờ ngươi hãy mau mau tấn công, vì bấy giờ Ðức Chúa sẽ ra trận trước mặt ngươi để đánh quân đội Phi-li-tinh.” ²⁵ Vua Ða-vít làm như Ðức Chúa đã truyền cho vua, và vua đã đánh bại người Phi-li-tinh từ Ghe-va cho đến lối vào Ghe-de.

- Chương 06 -

Rước Hòm Bia về Giê-ru-sa-lem (1 Sb 13: 1-14; 15: 25 -16: 3.43)

¹ Vua Ða-vít lại quy tụ toàn thể tinh binh Ít-ra-en: ba mươi ngàn người. ² Từ Ba-a-lê Giu-đa, vua Ða-vít lên đường và cùng đi với toàn dân đang ở với vua, để đưa Hòm Bia Thiên Chúa từ đó lên, Hòm Bia mang danh Ðức Chúa các đạo binh, Ðấng ngự trên các thần hộ giá. ³ Người ta đặt Hòm Bia Thiên Chúa lên một cỗ xe mới và mang đi từ nhà ông A-vi-na-đáp ở trên đồi. Các con ông A-vi-na-đáp là Út-da và Ác-giô điều khiển cỗ xe mới. ⁴ Họ đưa xe đi từ nhà ông A-vi-na-đáp ở trên đồi, trên xe có Hòm Bia Thiên Chúa, còn ông Ác-giô đi trước Hòm Bia. ⁵ Vua Ða-vít và toàn thể nhà Ít-ra-en vui đùa trước nhan Ðức Chúa, với mọi thứ nhạc cụ bằng gỗ trắc bá, với đàn cầm đàn sắt, trống con, chũm choẹ, thanh la.

⁶ Khi đoàn người tới sân lúa Na-khôn, thì ông Út-da giơ tay ra về phía Hòm Bia Thiên Chúa và giữ lại, vì bò trượt chân. ⁷ Ðức Chúa nổi cơn thịnh nộ với ông Út-da, và Thiên Chúa đánh phạt ông tại chỗ vì lầm lỗi đó. Ông chết tại đó, bên Hòm Bia Thiên Chúa. ⁸ Vua Ða-vít buồn bực vì Ðức Chúa đã đột phá hại ông Út-da. Người ta gọi nơi ấy là Pe-rét Út-da cho đến ngày nay.

⁹ Ngày hôm đó, vua Ða-vít sợ Ðức Chúa, ông nói: “Hòm Bia Ðức Chúa đến với tôi thế nào được?” ¹⁰ Vua Ða-vít không muốn đưa Hòm Bia Ðức Chúa về với mình trong Thành vua Ða-vít, nên cho chuyển hướng sang nhà ông Ô-vết Ê-đôm, người thành Gát. ¹¹ Hòm Bia Ðức Chúa ở nhà ông Ô-vết Ê-đôm người thành Gát, ba tháng, và Ðức Chúa giáng phúc cho ông Ô-vết Ê-đôm cùng cả nhà ông.

¹² Người ta báo tin cho vua Ða-vít rằng: “Vì Hòm Bia Thiên Chúa, Ðức Chúa đã giáng phúc cho nhà ông Ô-vết Ê-đôm cùng tất cả những gì thuộc về ông.” Vua Ða-vít liền đi và rước Hòm Bia Thiên Chúa từ nhà ông Ô-vết Ê-đôm lên Thành vua Ða-vít, trong niềm hân hoan. ¹³ Khi những người khiêng Hòm Bia của Ðức Chúa đi được sáu bước, thì vua sát tế một con bò và một con bê béo. ¹⁴ Vua Ða-vít quấn ê-phốt vải gai, nhảy múa hết sức mình trước nhan Ðức Chúa. ¹⁵ Vua Ða-vít và toàn thể nhà Ít-ra-en rước Hòm Bia Ðức Chúa lên giữa tiếng hò reo với tiếng tù và. ¹⁶ Khi Hòm Bia Ðức Chúa vào Thành vua Ða-vít, bà Mi-khan, con gái vua Sa-un, từ cửa sổ nhìn xuống thấy vua Ða-vít nhảy múa quay cuồng trước nhan Ðức Chúa, thì sinh lòng khinh dể. ¹⁷ Người ta đưa Hòm Bia Ðức Chúa đặt vào chỗ đã dọn giữa lều vua Ða-vít đã dựng sẵn. Vua Ða-vít dâng lên trước nhan Ðức Chúa những lễ toàn thiêu và những lễ kỳ an. ¹⁸ Khi đã hoàn tất việc dâng các lễ toàn thiêu và lễ kỳ an, vua Ða-vít nhân danh Ðức Chúa các đạo binh chúc phúc cho dân. ¹⁹ Rồi vua phân phát cho toàn dân, cho tất cả đám đông Ít-ra-en, đàn ông cũng như đàn bà, mỗi người một cái bánh ngọt, một phần thịt và một cái bánh nho. Rồi toàn dân ai nấy về nhà mình.

²⁰ Khi vua Ða-vít trở về để chúc phúc cho nhà mình, bà Mi-khan, con gái vua Sa-un, ra đón vua và nói: “Vua Ít-ra-en hôm nay thật là danh giá, khi để hở hang trước mắt các nữ tỳ của tôi tớ mình, như một đứa vô danh tiểu tốt để hở hang!” ²¹ Vua Ða-vít nói với bà Mi-khan: “Trước nhan Ðức Chúa, Ðấng đã chọn tôi thay vì thân phụ bà và cả nhà thân phụ bà, để đặt tôi làm người lãnh đạo dân Ðức Chúa là Ít-ra-en, trước nhan Ðức Chúa tôi sẽ vui đùa. ²² Tôi sẽ còn hạ mình hơn thế nữa, tôi sẽ coi mình là thấp hèn; nhưng đối với các nữ tỳ mà bà nói, đối với chúng, tôi sẽ được danh giá.” ²³ Và bà Mi-khan, con gái vua Sa-un, không có con cho đến ngày chết.

- Chương 07 -

Lời sấm của ông Na-than (1 Sb 17: 1-15)

¹ Khi vua được yên cửa yên nhà và Ðức Chúa đã cho vua được thảnh thơi mọi bề, không còn thù địch nào nữa, ² thì vua nói với ngôn sứ Na-than: “Ông xem, tôi được ở nhà bằng gỗ bá hương, còn Hòm Bia Thiên Chúa thì ở trong lều vải.” ³ Ông Na-than thưa với vua: “Tất cả những gì ngài ấp ủ trong lòng, xin ngài cứ đi mà thực hiện, vì Ðức Chúa ở với ngài.”

⁴ Nhưng ngay đêm ấy, có lời Ðức Chúa phán với ông Na-than rằng:

⁵ “Hãy đi nói với tôi tớ của Ta là Ða-vít: Ðức Chúa phán thế này: Ngươi mà xây nhà cho Ta ở sao? ⁶ Thật vậy, từ ngày Ta đưa con cái Ít-ra-en lên từ Ai-cập cho tới ngày hôm nay, Ta không hề ở trong một ngôi nhà, nhưng Ta đã nay đây mai đó trong một cái lều và trong một nhà tạm. ⁷ Trong suốt thời gian rày đây mai đó với toàn thể con cái Ít-ra-en, có bao giờ Ta đã lên tiếng hỏi một trong các thủ lãnh Ít-ra-en mà Ta đã đặt lên chăn dắt dân Ta là Ít-ra-en: “Sao các ngươi không xây cho Ta một ngôi nhà bằng gỗ bá hương? ⁸ Bây giờ ngươi hãy nói với tôi tớ Ta là Ða-vít như sau: Ðức Chúa các đạo binh phán thế này: Chính Ta đã cất nhắc ngươi, từ một kẻ lùa chiên ngoài đồng cỏ, lên làm người lãnh đạo dân Ta là Ít-ra-en. ⁹ Ngươi đi đâu, Ta cũng đã ở với ngươi; mọi thù địch ngươi, Ta đã diệt trừ cho khuất mắt ngươi. Ta sẽ làm cho tên tuổi ngươi lẫy lừng, như tên tuổi những bậc vĩ nhân trên mặt đất. ¹⁰ Ta sẽ cho dân Ta là Ít-ra-en một chỗ ở, Ta sẽ định cư chúng, và chúng sẽ ở luôn tại đó, chúng sẽ không còn run sợ, và quân gian ác cũng không còn tiếp tục áp bức chúng như thuở ban đầu, ¹¹ kể từ thời Ta đặt các thủ lãnh cai quản dân Ta là Ít-ra-en. Ta sẽ cho ngươi được thảnh thơi, không còn thù địch nào nữa, Ðức Chúa báo cho ngươi biết là Ðức Chúa lập cho ngươi một nhà. ¹² Khi ngày đời của ngươi đã mãn và ngươi đã nằm xuống với cha ông, Ta sẽ cho dòng dõi ngươi đứng lên kế vị ngươi -một người do chính ngươi sinh ra-, và Ta sẽ làm cho vương quyền của nó được vững bền. ¹³ Chính nó sẽ xây một nhà để tôn kính danh Ta, và Ta sẽ làm cho ngai vàng của nó vững bền mãi mãi. ¹⁴ Ðối với nó, Ta sẽ là cha, đối với Ta, nó sẽ là con. Khi nó phạm lỗi, Ta sẽ sửa phạt nó bằng roi của người phàm, bằng đòn của con người. ¹⁵ Tình thương của Ta sẽ không rời khỏi nó, như Ta đã cho rời khỏi Sa-un, kẻ Ta đã bắt rời khỏi mặt ngươi. ¹⁶ Nhà của ngươi và vương quyền của ngươi sẽ tồn tại mãi mãi trước mặt Ta; ngai vàng của ngươi sẽ vững bền mãi mãi.”

¹⁷ Ông Na-than đã nói lại với vua Ða-vít, đúng y như tất cả những lời ấy và tất cả thị kiến ấy.

Vua Ða-vít cầu nguyện (1 Sb 17: 16 -27)

¹⁸ Vua Ða-vít vào ngồi chầu trước nhan Ðức Chúa và thưa: “Lạy Ðức Chúa là Chúa Thượng, con là ai và nhà của con là gì, mà Ngài đã đưa con tới địa vị này? ¹⁹ Nhưng lạy Ðức Chúa là Chúa Thượng, Ngài còn coi đó là quá ít; Ngài lại hứa cho nhà của tôi tớ Ngài một tương lai lâu dài. Phải chăng đó là luật chung cho con người, lạy Ðức Chúa là Chúa Thượng? ²⁰ Ða-vít còn nói được gì thêm với Ngài? Ngài biết tôi tớ Ngài, lạy Ðức Chúa là Chúa Thượng! ²¹ Vì lời Ngài đã phán và theo như lòng Ngài muốn, Ngài đã thực hiện tất cả công trình vĩ đại này, để làm cho tôi tớ Ngài được biết. ²² Vì thế, lạy Ðức Chúa là Chúa Thượng, Ngài thật vĩ đại: không ai sánh được như Ngài; và không có Thiên Chúa nào khác ngoại trừ Ngài, theo như mọi điều tai chúng con đã từng được nghe. ²³ Dưới đất có một dân tộc nào được như dân Ngài là Ít-ra-en? Thiên Chúa đã đến cứu chuộc dân này để làm thành dân của Ngài, đặt tên cho nó, thực hiện cho nó những điều vĩ đại và khủng khiếp, hầu xua đuổi các dân tộc và các thần của chúng cho khuất mắt dân mà Ngài đã cứu chuộc từ Ai-cập về cho mình. ²⁴ Ngài đã lập Ít-ra-en, dân Ngài, để nó thành dân Ngài mãi mãi; còn Ngài, lạy Ðức Chúa, Ngài đã trở thành Thiên Chúa của chúng. ²⁵ Giờ đây, lạy Ðức Chúa là Thiên Chúa, lời Ngài đã phán về tôi tớ Ngài và nhà của nó, xin Ngài giữ mãi mãi, và xin hành động như Ngài đã phán. ²⁶ Danh Ngài sẽ vĩ đại mãi mãi và người ta sẽ nói: “Ðức Chúa các đạo binh là Thiên Chúa thống trị Ít-ra-en. Nhà của tôi tớ Ngài là Ða-vít sẽ vững bền trước nhan Ngài. ²⁷ Thật vậy, lạy Ðức Chúa các đạo binh, Thiên Chúa của Ít-ra-en, chính Ngài đã mặc khải cho tôi tớ Ngài rằng: Ta sẽ xây cho ngươi một nhà. Vì thế tôi tớ Ngài đủ can đảm dâng lên Ngài lời cầu nguyện ấy. ²⁸ Giờ đây, lạy Ðức Chúa là Chúa Thượng, chính Ngài là Thiên Chúa, những lời Ngài phán là chân lý, và Ngài đã hứa ban cho tôi tớ Ngài điều tốt đẹp ấy. ²⁹ Vậy giờ đây, cúi xin Ngài giáng phúc cho nhà của tôi tớ Ngài, để nhà ấy được tồn tại mãi trước nhan Ngài. Bởi vì, lạy Ðức Chúa là Chúa Thượng, chính Ngài đã phán, và nhờ Ngài giáng phúc mà nhà của tôi tớ Ngài sẽ được chúc lành mãi mãi.”

- Chương 08 -

Các cuộc chiến tranh thời vua Ða-vít (1 Sb 18: 1-13)

¹ Sau đó, vua Ða-vít đánh bại người Phi-li-tinh, hạ nhục chúng và đoạt quyền bá chủ từ tay người Phi-li-tinh. ² Vua đánh bại người Mô-áp, bắt chúng nằm rạp xuống đất và lấy dây đo: vua đo hai dây để giết và đủ một dây để cho sống. Người Mô-áp phải làm nô lệ cho vua Ða-vít và triều cống vua.

³ Vua Ða-vít đánh bại vua nước Xô-va là Ha-đát-e-de, con ông Rơ-khốp, khi vua này đi tái lập chủ quyền trên vùng Sông Cả. ⁴ Vua Ða-vít bắt được của vua ấy một ngàn bảy trăm kỵ binh và hai mươi ngàn bộ binh; và vua Ða-vít đã cắt gân chân tất cả những con ngựa kéo xe, chỉ chừa lại một trăm. ⁵ Người A-ram ở Ða-mát đến cứu viện Ha-đát-e-de, vua Xô-va, nhưng vua Ða-vít đã hạ của A-ram hai mươi ngàn người. ⁶ Vua Ða-vít đặt những trấn thủ cai trị người A-ram ở Ða-mát; người A-ram phải làm nô lệ cho vua Ða-vít và triều cống vua. Ðức Chúa đã cho vua Ða-vít đi đâu thắng đó. ⁷ Vua Ða-vít lấy các khiên vàng mà tôi tớ vua Ha-đát-e-de mang, và đưa về Giê-ru-sa-lem. ⁸ Tại Be-tác và Bê-rô-thai, các thành của vua Ha-đát-e-de, vua Ða-vít đã lấy được rất nhiều đồng.

⁹ Tô-i, vua Kha-mát, nghe tin vua Ða-vít đã đánh bại toàn thể quân đội vua Ha-đát-e-de. ¹⁰ Vua Tô-i sai con là Giô-ram đến với vua Ða-vít để vấn an và chúc mừng vua vì đã chiến đấu với vua Ha-đát-e-de và đánh bại vua ấy, vì vua Ha-đát-e-de là kẻ thù của vua Tô-i. Giô-ram mang theo những đồ bạc, đồ vàng và đồ đồng. ¹¹ Các đồ ấy, vua Ða-vít cũng đã thánh hiến cho Ðức Chúa, cùng với bạc và vàng vua đã thánh hiến, bạc vàng của mọi dân tộc vua đã khuất phục, ¹² là: A-ram, Mô-áp, con cái Am-mon, người Phi-li-tinh và A-ma-lếch, cũng như từ chiến lợi phẩm thu được của vua Xô-va là Ha-đát-e-de, con ông Rơ-khốp.

¹³ Vua Ða-vít làm cho danh mình lẫy lừng, lúc trở về sau khi đánh bại mười tám ngàn người Ê-đôm trong thung lũng Muối. ¹⁴ Vua Ða-vít đặt các trấn thủ tại Ê-đôm; vua đặt các trấn thủ trong toàn xứ Ê-đôm, và toàn dân Ê-đôm phải làm nô lệ cho vua Ða-vít. Ðức Chúa đã cho vua Ða-vít đi đâu thắng đó.

Việc cai trị vương quốc (1 Sb 18: 14 -17)

¹⁵ Vua Ða-vít trị vì toàn thể Ít-ra-en. Vua Ða-vít thực hiện điều chính trực công minh cho toàn dân. ¹⁶ Ông Giô-áp, con bà Xơ-ru-gia, chỉ huy quân đội. Ông Giơ-hô-sa-phát, con ông A-khi-lút, làm quốc vụ khanh. ¹⁷ Ông Xa-đốc, con ông A-khi-túp, và ông A-khi-me-léc con ông Ép-gia-tha, làm tư tế. Ông Xơ-ra-gia làm ký lục. ¹⁸ Ông Bơ-na-gia-hu, con ông Giơ-hô-gia-đa, chỉ huy quân Cơ-rê-thi và quân Pơ-lê-thi. Các con trai vua Ða-vít làm tư tế.

- Chương 09 -

3. Gia Ðình Vua Ða-Vít. Việc Kế Thừa Ngôi Vua.

A. Mơ-phi-bô-sét

Vua Ða-vít xử tốt với con trai ông Giô-na-than

¹ Vua Ða-vít nói: “Nhà Sa-un có còn người nào sống sót không? Vì ông Giô-na-than, ta sẽ lấy tình mà đối xử với người ấy.” ² Nhà Sa-un có một người tôi tớ tên là Xi-va. Người ta mời ông đến gặp vua Ða-vít. Vua hỏi ông: “Ngươi là Xi-va phải không? ” Ông thưa: “Chính tôi tớ ngài đây.” ³ Vua bảo ông: “Nhà Sa-un không còn người nào nữa sao, để ta lấy tình mà đối xử với người ấy như Thiên Chúa đòi hỏi?” Ông Xi-va trả lời vua: “Vẫn còn một người con trai của ông Giô-na-than, bị bại hai chân.” ⁴ Vua hỏi ông: “Ông ấy ở đâu?” Ông Xi-va trả lời vua: “Ông ấy đang ở nhà ông Ma-khia, con ông A-mi-ên, tại Lô Ðơ-va.” ⁵ Vua Ða-vít sai người đi đón ông về từ nhà ông Ma-khia, con ông Am-mi-ên, tại Lô Ðơ-va.

⁶ Khi ông Mơ-phi-bô-sét, con ông Giô-na-than, cháu vua Sa-un, đến gặp vua Ða-vít, ông cúi rạp xuống mà lạy. Vua Ða-vít gọi: “Mơ-phi-bô-sét!” Ông thưa: “Dạ, tôi tớ ngài đây!” ⁷ Vua Ða-vít bảo ông: “Ðừng sợ! Vì ông Giô-na-than, cha cháu, ta muốn lấy tình mà đối xử với cháu. Ta sẽ trả cho cháu tất cả ruộng đất của vua Sa-un, ông của cháu. Phần cháu, cháu sẽ luôn luôn dùng bữa tại bàn ăn của ta.” ⁸ Ông lạy và nói: “Tôi tớ ngài là gì, mà ngài quay về phía một con chó chết như cháu?”

⁹ Vua Ða-vít gọi ông Xi-va, đầy tớ vua Sa-un, và bảo ông: “Tất cả những gì thuộc về vua Sa-un và thuộc về toàn thể nhà Sa-un, ta ban cho con trai của chủ ngươi. ¹⁰ Ngươi, con cái ngươi và tôi tớ ngươi sẽ cày cấy đất đai cho ông ấy. Ngươi sẽ thu hoạch và cái đó sẽ là lương thực cho con của chủ ngươi ăn. Còn ông Mơ-phi-bô-sét, con của chủ ngươi, ông sẽ luôn luôn dùng bữa tại bàn ăn của ta.” Ông Xi-va có mười lăm con trai và hai mươi tôi tớ. ¹¹ Ông Xi-va thưa vua: “Tất cả những gì đức vua là chúa thượng tôi truyền cho tôi tớ ngài, tôi tớ ngài sẽ làm như thế.” Vậy ông Mơ-phi-bô-sét ăn tại bàn của vua, như một trong các hoàng tử. ¹² Ông Mơ-phi-bô-sét có một con trai nhỏ tên là Mi-kha. Mọi người ở trong nhà ông Xi-va đều là tôi tớ ông Mơ-phi-bô-sét. ¹³ Nhưng ông Mơ-phi-bô-sét ở Giê-ru-sa-lem, vì ông luôn luôn ăn tại bàn của vua. Ông bị què hai chân.

- Chương 10 -

B. Chiến tranh với Am-mon. Vua Sa-lô-môn sinh ra.

Người Am-mon làm nhục sứ giả vua Ða-vít (1 Sb 19: 1-5)

¹ Sau đó, vua của con cái Am-mon qua đời, và Kha-nun, con vua ấy, lên ngôi kế vị. ² Vua Ða-vít nói: “Ta sẽ lấy tình mà đối xử với vua Kha-nun, con vua Na-khát, như cha vua ấy đã lấy tình mà đối xử với ta. Vua Ða-vít sai bề tôi chuyển lời chia buồn với vua ấy về vua cha. Nhưng khi bề tôi vua Ða-vít đến đất con cái Am-mon, ³ thì các tướng lãnh của con cái Am-mon thưa với vua Kha-nun, chúa thượng của chúng: “Ngài tưởng là Ða-vít kính trọng vua cha khi sai người đến chia buồn với ngài sao? Chẳng phải Ða-vít đã sai bề tôi đến với ngài là để quan sát thành, dò thám và lật đổ thành sao?” ⁴ Vua Kha-nun liền bắt bề tôi vua Ða-vít, cạo một nửa râu và cắt một nửa áo của họ cho đến mông, rồi thả về. ⁵ Người ta báo tin cho vua Ða-vít, vua sai người đi đón họ, vì những người ấy nhục nhã lắm. Vua bảo: “Các ngươi cứ ở lại Giê-ri-khô chờ cho râu mọc lại rồi hãy về.”

Chiến dịch thứ nhất đánh người Am-mon (1 Sb 19: 6-15)

⁶ Con cái Am-mon thấy rằng mình đã trở nên đáng ghét đối với vua Ða-vít. Con cái Am-mon đã sai người đi thuê của dân A-ram ở Bết Rơ-khốp và dân A-ram ở Xô-va: hai mươi ngàn bộ binh; của vua thành Ma-a-kha: một ngàn người; của dân thành Tốp: mười hai ngàn người. ⁷ Vua Ða-vít nghe tin thì sai ông Giô-áp đi với toàn thể đạo binh các dũng sĩ. ⁸ Con cái Am-mon tiến ra và dàn trận ở lối vào cửa thành. Quân A-ram Xô-va, quân A-ram Rơ-khốp, quân Tốp và quân Ma-a-kha thì đóng riêng ngoài đồng. ⁹ Ông Giô-áp thấy rằng mình phải đối phó với mặt trận cả phía trước lẫn phía sau, nên đã chọn trong toàn thể tinh binh của Ít-ra-en một số người và dàn trận đối diện với người A-ram. ¹⁰ Phần quân còn lại, ông giao cho ông A-vi-sai, anh ông, để dàn trận đối diện với con cái Am-mon. ¹¹ Ông nói: “Nếu người A-ram mạnh hơn tôi, thì bác sẽ cứu viện tôi. Còn nếu con cái Am-mon mạnh hơn bác, thì tôi sẽ đến cứu viện bác. ¹² Can đảm lên, chúng ta hãy tỏ ra can đảm, vì dân chúng ta và vì các thành của Thiên Chúa chúng ta! Xin Ðức Chúa thực hiện điều Người coi là tốt!” ¹³ Ông Giô-áp và quân binh của ông tiến lên giao chiến với quân A-ram, và chúng chạy trốn trước mặt họ. ¹⁴ Khi con cái Am-mon thấy quân A-ram chạy trốn, thì chúng cũng chạy trốn trước mặt ông A-vi-sai và rút về thành. Sau khi thắng con cái Am-mon, ông Giô-áp trở về Giê-ru-sa-lem.

Thắng quân A-ram (1 Sb 19: 16 -19)

¹⁵ Người A-ram thấy mình bị Ít-ra-en đánh bại, thì họp lại với nhau. ¹⁶ Vua Ha-đát-e-de sai người đi chiêu mộ người A-ram ở bên kia Sông Cả. Chúng đến Khê-lam, có Sô-vác, tướng chỉ huy quân đội của vua Ha-đát-e-de, cầm đầu. ¹⁷ Người ta báo tin cho vua Ða-vít. Vua quy tụ toàn thể Ít-ra-en, vượt sông Gio-đan và đến Khê-lam. Người A-ram dàn trận đối diện với vua Ða-vít và giao chiến với vua. ¹⁸ Người A-ram chạy trốn trước mặt Ít-ra-en. Vua Ða-vít tiêu diệt của người A-ram bảy trăm chiến xa và bốn mươi ngàn kỵ binh. Còn Sô-vác, tướng chỉ huy quân đội, thì bị vua hạ và chết tại đó. ¹⁹ Tất cả các vua chư hầu của vua Ha-đát-e-de thấy mình bị Ít-ra-en đánh bại, thì cầu hoà với Ít-ra-en và làm tôi họ. Người A-ram sợ không dám cứu viện con cái Am-mon nữa.

- Chương 11 -

Chiến dịch thứ hai đánh người Am-mon. Vua Ða-vít phạm tội.

¹ Lúc xuân về, thời mà các vua ra quân, vua Ða-vít sai ông Giô-áp đi, cùng với các bề tôi của vua và toàn thể Ít-ra-en. Họ giết hại con cái Am-mon và vây hãm Ráp-ba. Còn vua Ða-vít thì ở lại Giê-ru-sa-lem.

² Vào một buổi chiều, vua Ða-vít từ trên giường trỗi dậy và đi bách bộ trên sân thượng đền vua. Từ sân thượng, vua thấy một người đàn bà đang tắm. Nàng nhan sắc tuyệt vời. ³ Vua Ða-vít sai người đi điều tra về người đàn bà, và người ta nói: “Ðó chính là bà Bát Se-va, con gái ông Ê-li-am, vợ ông U-ri-gia người Khết.” ⁴ Vua Ða-vít sai lính biệt phái đến đón nàng. Nàng đến với vua và vua nằm với nàng; khi ấy nàng mới thanh tẩy sau thời kỳ ô uế. Rồi nàng trở về nhà. ⁵ Người đàn bà thụ thai. Nàng sai người đến báo tin cho vua Ða-vít rằng: “Tôi có thai.”

⁶ Vua Ða-vít sai người đến nói với ông Giô-áp: “Hãy sai U-ri-gia, người Khết, về gặp ta.” Ông Giô-áp sai ông U-ri-gia về gặp vua Ða-vít. ⁷ Khi ông U-ri-gia đến với vua, vua Ða-vít hỏi thăm về ông Giô-áp, về quân binh, về chiến sự. ⁸ Rồi vua Ða-vít bảo ông U-ri-gia: “Hãy xuống nhà của ngươi và rửa chân.” Ông U-ri-gia ra khỏi đền vua, có người bưng ra một phần thức ăn của nhà vua theo sau. ⁹ Nhưng ông U-ri-gia nằm ở cửa đền vua với tất cả các bề tôi của chúa thượng ông, và ông không xuống nhà mình.

¹⁰ Người ta báo tin cho vua Ða-vít rằng: “Ông U-ri-gia đã không xuống nhà ông.” Vua Ða-vít hỏi ông U-ri-gia: “Chẳng phải ngươi đi đường xa mới về ư? Tại sao ngươi không xuống nhà của ngươi?” ¹¹ Ông U-ri-gia thưa với vua Ða-vít: “Hòm Bia cũng như Ít-ra-en và Giu-đa đang ở lều, chủ tướng tôi là ông Giô-áp và các bề tôi của chúa thượng đang đóng trại ở ngoài đồng trống, mà tôi đây lại về nhà ăn uống và nằm với vợ tôi sao? Tôi xin lấy mạng sống của ngài, lấy chính mạng sống của ngài mà thề: tôi sẽ không làm điều ấy!” ¹² Vua Ða-vít bảo ông U-ri-gia: “Hãy ở lại đây hôm nay nữa, ngày mai ta sẽ cho ngươi đi.” Ông U-ri-gia ở lại Giê-ru-sa-lem ngày hôm đó. Ngày hôm sau, ¹³ vua Ða-vít mời ông; ông ăn uống trước mặt vua, và vua cho ông uống say. Ðến chiều, ông ra nằm giường của ông cùng với các bề tôi của chúa thượng ông, nhưng không xuống nhà mình.

¹⁴ Sáng hôm sau, vua Ða-vít viết thư cho ông Giô-áp và gửi ông U-ri-gia mang đi. ¹⁵ Trong thư, vua viết rằng: “Hãy đặt U-ri-gia ở hàng đầu, chỗ mặt trận nặng nhất, rồi rút lui bỏ nó lại, để nó bị trúng thương mà chết.” ¹⁶ Ông Giô-áp đang thám sát thành liền để ông U-ri-gia ở chỗ ông biết là có quân hùng mạnh nhất. ¹⁷ Người trong thành xông ra, giao chiến với ông Giô-áp. Một số người trong quân binh, trong các bề tôi vua Ða-vít đã ngã gục, và ông U-ri-gia, người Khết, cũng chết.

¹⁸ Ông Giô-áp sai người về báo cho vua Ða-vít biết tất cả diễn tiến trận đánh. ¹⁹ Ông ra lệnh cho người lính biệt phái rằng: “Khi anh kể tất cả diễn tiến trận đánh cho đức vua xong, ²⁰ nếu cơn giận đức vua nổi lên và người hỏi anh: “Tại sao các ngươi lại đến gần thành mà giao chiến? Các ngươi không biết là người ta bắn từ trên tường thành xuống sao? ²¹ Ai đã hạ A-vi-me-léc, con ông Giơ-rúp-be-sét? Chẳng phải một người đàn bà đã liệng xuống ông một thớt cối đá và ông đã chết tại Tê-vết đó sao? Tại sao các ngươi lại đến gần tường thành?, thì anh sẽ nói: “Tôi tớ ngài là ông U-ri-gia, người Khết, cũng đã chết”.”

²² Người lính biệt phái ra đi và đến báo cho vua Ða-vít biết mọi điều ông Giô-áp đã sai anh về nói. ²³ Người lính biệt phái nói với vua Ða-vít: “Những người ấy đã mạnh hơn chúng tôi và đã xông ra đánh chúng tôi ở ngoài đồng, nhưng chúng tôi đã đẩy lui chúng cho đến lối vào cửa thành. ²⁴ Từ trên tường thành, lính bắn cung đã bắn xuống các bề tôi của ngài. Một số bề tôi đức vua đã chết, cả tôi tớ ngài là ông U-ri-gia, người Khết, cũng đã chết.”

²⁵ Vua Ða-vít bảo người lính biệt phái: “Hãy nói với ông Giô-áp thế này: “Ðừng bực mình về chuyện ấy, vì việc binh đao là thế: khi thì người này, khi thì người kia bị chém. Hãy mạnh mẽ tấn công và phá huỷ thành. Ngươi hãy khích lệ ông ấy.”

²⁶ Vợ ông U-ri-gia nghe tin ông U-ri-gia, chồng mình, đã chết, thì làm ma cho chồng. ²⁷ Khi tang lễ đã qua, vua Ða-vít sai người đi đón nàng về nhà mình. Nàng trở thành vợ vua và sinh cho vua một con trai. Nhưng hành động của vua Ða-vít không đẹp lòng Ðức Chúa.

- Chương 12 -

Ngôn sứ Na-than trách vua Ða-vít. Vua hối hận.

¹ Ðức Chúa sai ông Na-than đến với vua Ða-vít. Ông vào gặp vua và nói với vua:

“Có hai người ở trong cùng một thành,

một người giàu, một người nghèo.

² Người giàu thì có chiên dê và bò, nhiều lắm.

³ Còn người nghèo chẳng có gì cả,

ngoài con chiên cái nhỏ độc nhất ông đã mua.

Ông nuôi nó, nó lớn lên ở bên ông, cùng với con cái ông,

nó ăn chung bánh với ông, uống chung chén với ông,

ngủ trong lòng ông: ông coi nó như một đứa con gái.

⁴ Có khách đến thăm người giàu,

ông này tiếc của, không bắt chiên dê hay bò của mình

mà làm thịt đãi người lữ khách đến thăm ông.

Ông bắt con chiên cái của người nghèo

mà làm thịt đãi người đến thăm ông.”

⁵ Vua Ða-vít bừng bừng nổi giận với người ấy và nói với ông Na-than: “Có Ðức Chúa hằng sống! Kẻ nào làm điều ấy, thật đáng chết! ⁶ Nó phải đền gấp bốn con chiên cái, bởi vì nó đã làm chuyện ấy và đã không có lòng thương xót.” ⁷ Ông Na-than nói với vua Ða-vít: “Kẻ đó chính là ngài! Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en, phán thế này: Chính Ta đã xức dầu phong ngươi làm vua cai trị Ít-ra-en, chính Ta đã giải thoát ngươi khỏi tay vua Sa-un. ⁸ Ta đã ban cho ngươi nhà của chúa thượng ngươi, và đã đặt các người vợ của chúa thượng ngươi vào vòng tay ngươi. Ta đã cho ngươi nhà Ít-ra-en và Giu-đa. Nếu bấy nhiêu mà còn quá ít, thì Ta sẽ ban thêm cho ngươi gấp mấy lần như thế nữa. ⁹ Vậy tại sao ngươi lại khinh dể lời Ðức Chúa mà làm điều dữ trái mắt Người? Ngươi đã dùng gươm đâm U-ri-gia, người Khết; vợ y, ngươi đã cướp làm vợ ngươi; còn chính y, ngươi đã dùng gươm của con cái Am-mon mà giết. ¹⁰ Ấy vậy, gươm sẽ không bao giờ ngừng chém người nhà của ngươi, bởi vì ngươi đã khinh dể Ta và cướp vợ của U-ri-gia, người Khết, làm vợ ngươi.

¹¹ “Ðức Chúa phán thế này: Ta sắp dùng chính nhà của ngươi mà gây hoạ cho ngươi. Ta sẽ bắt các vợ của ngươi trước mắt ngươi mà cho một người khác, và nó sẽ nằm với các vợ của ngươi giữa thanh thiên bạch nhật. ¹² Thật vậy, ngươi đã hành động lén lút, nhưng Ta, Ta sẽ làm điều ấy trước mặt toàn thể Ít-ra-en và giữa thanh thiên bạch nhật.”

¹³ Bấy giờ vua Ða-vít nói với ông Na-than: “Tôi đắc tội với Ðức Chúa.” Ông Na-than nói với vua Ða-vít: “Về phía Ðức Chúa, Người đã bỏ qua tội của ngài; ngài sẽ không phải chết. ¹⁴ Thế nhưng vì trong việc này ngài đã cả gan khinh thị Ðức Chúa, nên đứa trẻ ngài sinh được, chắc chắn sẽ phải chết.” ¹⁵ Rồi ông Na-than trở về nhà.

Con bà Bát Se-va chết. Vua Sa-lô-môn chào đời.

¹⁶ Vua Ða-vít cầu khẩn Thiên Chúa cho đứa trẻ, vua ăn chay nhiệm nhặt, và khi về nhà ngủ đêm thì nằm dưới đất. ¹⁷ Các kỳ mục trong nhà của vua nài nỉ xin vua trỗi dậy, nhưng vua không chịu và cũng chẳng ăn chút gì với họ. ¹⁸ Ðến ngày thứ bảy, đứa bé chết. Triều thần vua Ða-vít sợ không dám báo tin cho vua biết là đứa bé đã chết, vì họ bảo nhau: “Khi đứa trẻ còn sống, chúng ta đã nói với đức vua và người đã không nghe chúng ta. Bây giờ làm thế nào để nói với người là đứa bé đã chết? Hẳn người sẽ làm liều!” ¹⁹ Thấy triều thần thì thầm với nhau, vua Ða-vít hiểu là đứa bé đã chết. Vua Ða-vít hỏi triều thần: “Có phải đứa bé chết rồi không?” Họ thưa: “Vâng, chết rồi!”

²⁰ Bấy giờ vua Ða-vít từ dưới đất trỗi dậy, tắm rửa, xức dầu thơm, thay quần áo; rồi vua vào Nhà Ðức Chúa mà phủ phục. Trở về nhà, vua yêu cầu người ta dọn bữa, và vua đã ăn. ²¹ Triều thần nói với vua: “Ngài làm gì vậy? Khi đứa bé còn sống, thì ngài ăn chay và khóc lóc vì nó. Khi đứa bé chết rồi, thì ngài lại trỗi dậy và dùng bữa!” ²² Vua trả lời: “Bao lâu đứa bé còn sống, ta ăn chay và khóc lóc vì ta tự bảo: “Biết đâu Ðức Chúa sẽ thương xót ta và đứa bé sẽ sống! ²³ Bây giờ nó chết rồi, ta ăn chay làm gì? Hỏi rằng ta còn có thể làm cho nó trở lại được không? Ta đi đến với nó, chứ nó không trở lại với ta.”

²⁴ Vua Ða-vít an ủi bà Bát Se-va, vợ mình. Vua đến với nàng và nằm với nàng. Nàng sinh một con trai và vua gọi tên nó là Sa-lô-môn. Ðức Chúa yêu thương nó, ²⁵ và sai ngôn sứ Na-than đến cho biết điều đó. Vì Ðức Chúa, ông gọi tên nó là Giơ-đi-đơ-gia.

Hạ thành Ráp-ba (1 Sb 20: 1-3)

²⁶ Ông Giô-áp tấn công thành Ráp-ba của con cái Am-mon và hạ được hoàng thành. ²⁷ Ông Giô-áp sai lính biệt phái về nói với vua Ða-vít: “Tôi đã tấn công Ráp-ba, tôi còn hạ được cả thành dưới, chỗ có nhiều nước. ²⁸ Giờ đây, xin ngài tập hợp số quân binh còn lại, bao vây và chiếm thành, kẻo chính tôi sẽ hạ thành và nó sẽ mang tên tôi.” ²⁹ Vua Ða-vít tập hợp toàn thể quân binh, đi Ráp-ba, tấn công và hạ thành. ³⁰ Vua lột vương miện trên đầu vua chúng, vương miện cân nặng ba mươi ký vàng và có một viên ngọc quý; viên ngọc ấy được đặt trên đầu vua Ða-vít. Vua lấy đi rất nhiều chiến lợi phẩm của thành. ³¹ Còn dân trong thành thì vua đưa đi và bắt phải làm những việc dùng đến cưa, cuốc sắt, rìu sắt, và phải đúc gạch. Vua xử như thế với mọi thành của con cái Am-mon. Rồi vua Ða-vít và toàn thể quân binh trở về Giê-ru-sa-lem.

- Chương 13 -

C. Truyện Áp-sa-lôm

Am-nôn làm nhục em gái là Ta-ma

¹ Sau đó xảy ra chuyện này. Áp-sa-lôm, con trai vua Ða-vít, có một cô em gái xinh đẹp, tên là Ta-ma. Am-nôn, con trai vua Ða-vít, yêu cô. ² Am-nôn khắc khoải đến ốm tương tư vì Ta-ma, em gái cậu, bởi cô là gái còn trinh và Am-nôn thấy không có cách làm gì được cô. ³ Am-nôn có người bạn tên là Giô-na-đáp, con ông Sim-a, ông này là anh vua Ða-vít. Giô-na-đáp là người rất khôn lanh. ⁴ Cậu hỏi Am-nôn: “Này hoàng tử, sao mà sáng nào cũng bơ phờ như thế? Không nói cho anh biết được sao?” Am-nôn nói với cậu: “Em yêu Ta-ma, em gái của Áp-sa-lôm em trai em.” ⁵ Giô-na-đáp bảo cậu: “Chú cứ nằm trên giường và giả bệnh. Cha của chú sẽ đến thăm chú, chú sẽ thưa với người: “Xin cho phép Ta-ma, em con, đến lo việc ăn uống cho con: em con sẽ làm món ăn trước mắt con, để con thấy, và sẽ tự tay mang đến cho con ăn”.” ⁶ Am-nôn đi nằm và giả bệnh. Vua đến thăm, và Am-nôn thưa với vua: “Xin cho phép Ta-ma, em con, đến làm trước mắt con hai cái bánh và tự tay mang đến cho con dùng.” ⁷ Vua Ða-vít sai người đến nhà cô Ta-ma mà bảo: “Con hãy đến nhà Am-nôn, anh con, và làm món ăn cho anh.” ⁸ Ta-ma đến nhà Am-nôn, anh cô. Cậu đang nằm. Cô lấy bột, nhào, làm bánh trước mắt cậu và đem chiên. ⁹ Rồi cô cầm chảo và đổ bánh ra trước mặt cậu, nhưng cậu từ chối không chịu ăn. Am-nôn nói: “Hãy bảo mọi người ra khỏi đây.” Mọi người ra khỏi đó. ¹⁰ Am-nôn bảo Ta-ma: “Em đưa món ăn vào trong phòng, và tự tay mang đến cho anh dùng.” Ta-ma lấy những cái bánh cô đã làm, và đưa vào phòng cho Am-nôn, anh cô. ¹¹ Cô đang bưng đến cho cậu thì cậu nắm lấy cô và nói với cô: “Ðến đây em, nằm với anh đi!” ¹² Cô bảo cậu: “Ðừng, anh! Ðừng cưỡng hiếp em; vì không được phép làm điều ấy trong Ít-ra-en. Chớ làm chuyện đồi bại ấy. ¹³ Em đây, em sẽ mang nỗi hổ nhục của em đi đâu? Còn anh, anh sẽ bị coi như một tên đồi bại trong Ít-ra-en. Bây giờ, xin anh cứ thưa với đức vua, người sẽ không từ chối gả em cho anh đâu.” ¹⁴ Nhưng cậu không muốn nghe lời cô. Mạnh hơn cô, cậu cưỡng hiếp cô và nằm với cô.

¹⁵ Bấy giờ Am-nôn đâm ra ghét cô, ghét thậm tệ: cậu còn ghét cô hơn là đã yêu cô. Am-nôn bảo cô: “Ðứng dậy! Cút đi!” ¹⁶ Cô nói với cậu: “Ðừng, đuổi em như vậy còn ác hơn là điều ác anh vừa làm đối với em.” Nhưng cậu không muốn nghe cô. ¹⁷ Cậu gọi người đầy tớ hầu hạ cậu và bảo: “Ðuổi cô này ra khỏi đây và khoá cửa lại sau khi cô ấy ra.” ¹⁸ Bấy giờ cô đang mặc áo chùng dài tay, vì các công chúa còn trinh thường mặc như thế. Người hầu của cậu cho cô ra ngoài, rồi khoá cửa lại sau khi cô ra.

¹⁹ Ta-ma lấy tro bụi rắc lên đầu, xé cái áo chùng dài tay cô đang mặc, đặt tay lên đầu, vừa đi vừa kêu la. ²⁰ Áp-sa-lôm, anh cô, hỏi cô: “Có phải thằng Am-nôn, anh của em, đã nằm với em không? Bây giờ, em ơi, nín đi: nó là anh của em. Ðừng để tâm vào chuyện này.” Ta-ma ở vậy trong nhà của Áp-sa-lôm, anh cô. ²¹ Vua Ða-vít nghe biết tất cả sự việc ấy thì giận lắm. ²² Áp-sa-lôm không nói bất cứ điều gì với Am-nôn, bởi lẽ Áp-sa-lôm ghét Am-nôn vì chuyện cưỡng hiếp Ta-ma, em cậu.

Áp-sa-lôm ám sát Am-nôn rồi trốn đi

²³ Hai năm sau, nhân dịp Áp-sa-lôm thuê thợ xén lông cừu tại Ba-an Kha-xo, gần Ép-ra-im, Áp-sa-lôm mời tất cả các hoàng tử. ²⁴ Áp-sa-lôm vào gặp vua và thưa: “Tôi tớ ngài có thuê thợ xén lông cừu. Kính xin đức vua và triều thần đến với tôi tớ ngài.” ²⁵ Vua nói với Áp-sa-lôm: “Không được, con ạ, chúng ta không nên đi cả, kẻo thành gánh nặng cho con.” Cậu nài nỉ vua, nhưng vua không muốn đi. Vua chúc phúc cho cậu. ²⁶ Áp-sa-lôm nói: “Vậy ít là xin cho anh Am-nôn của con đi với chúng con.” Vua hỏi cậu: “Nó đi với con làm gì?” ²⁷ Áp-sa-lôm nài nỉ vua, nên vua cho Am-nôn và tất cả các hoàng tử đi với cậu.

²⁸ Áp-sa-lôm ra lệnh cho các đầy tớ của cậu rằng: “Các ngươi hãy để ý! Khi rượu đã làm cho lòng Am-nôn vui vẻ, và ta bảo các ngươi: “Hạ Am-nôn! , thì các ngươi hãy giết chết nó. Ðừng sợ! Chẳng phải là chính ta ra lệnh cho các ngươi sao? Can đảm lên, hãy tỏ ra là những người dũng cảm!” ²⁹ Các đầy tớ của Áp-sa-lôm đã xử với Am-nôn như Áp-sa-lôm đã ra lệnh. Tất cả các hoàng tử đứng lên, mỗi người cưỡi la của mình mà chạy trốn.

³⁰ Khi họ còn đang trên đường, thì có tin báo về cho vua Ða-vít rằng: “Áp-sa-lôm đã hạ tất cả các hoàng tử, không người nào sống sót.” ³¹ Vua đứng dậy, xé áo ra và nằm xuống đất. Toàn thể triều thần đứng chung quanh đều xé áo ra. ³² Nhưng Giô-na-đáp, con ông Sim-a là anh vua Ða-vít, lên tiếng nói: “Xin chúa thượng đừng nói rằng người ta đã giết chết tất cả các cậu hoàng tử. Chỉ một mình Am-nôn chết thôi, vì Áp-sa-lôm đã quyết định điều ấy từ ngày Ta-ma, em gái mình bị cưỡng hiếp. ³³ Giờ đây, xin đức vua là chúa thượng tôi đừng có tưởng rằng tất cả các hoàng tử đã chết. Không, chỉ một mình Am-nôn chết thôi. ³⁴ Còn Áp-sa-lôm thì đã trốn đi.”

Người đầy tớ đứng cạnh ngước mắt lên nhìn thì thấy một đám đông đi trên con đường sau lưng mình, bên sườn núi. ³⁵ Giô-na-đáp nói với vua: “Kìa, các hoàng tử đang đến. Việc đã xảy ra như lời tôi tớ ngài nói.” ³⁶ Cậu vừa nói xong thì này các hoàng tử đến. Họ oà lên khóc. Cả vua và toàn thể triều thần cũng lớn tiếng than khóc. ³⁷ Còn Áp-sa-lôm thì trốn đi và đến với ông Tan-mai, là con ông Am-mi-hút và là vua xứ Gơ-sua. Ngày ngày vua để tang con.

Ông Giô-áp điều đình cho Áp-sa-lôm trở về

³⁸ Áp-sa-lôm đã trốn đi, đến Gơ-sua và ở đó ba năm. ³⁹ Vua Ða-vít hết giận Áp-sa-lôm, vì vua đã khuây khoả được nỗi buồn mất Am-nôn.

- Chương 14 -

¹ Ông Giô-áp, con bà Xơ-ru-gia, biết rằng lòng vua hướng về Áp-sa-lôm. ² Ông Giô-áp sai người đi Tơ-cô-a tìm một người đàn bà khôn lanh và bảo bà ấy: “Xin bà giả bộ để tang: bà hãy mặc áo tang, đừng xức dầu thơm, và làm như một người đàn bà đã từ lâu để tang một người chết. ³ Rồi bà đến gặp đức vua và thưa với người lời lẽ thế này.” Ông Giô-áp đặt lời lẽ vào miệng bà.

⁴ Vậy người đàn bà Tơ-cô-a đến nói với vua. Bà sấp mặt xuống đất mà lạy rồi thưa: “Thưa đức vua, xin cứu tôi với!” ⁵ Vua hỏi bà: “Ngươi có chuyện gì?” Bà thưa: “Than ôi! Tôi là đàn bà goá, chồng tôi đã chết. ⁶ Nữ tỳ ngài có hai con trai. Hai đứa xô xát ở ngoài đồng, không có ai can ngăn chúng. Ðứa này đánh đứa kia và giết chết nó. ⁷ Và này toàn thể thị tộc đã đứng lên chống lại nữ tỳ ngài và bảo: “Bà hãy nộp kẻ đã hạ người anh em mình. Chúng tôi sẽ bắt nó chết để đền mạng người anh em nó đã giết, và sẽ tiêu diệt luôn cả người thừa kế. Họ sẽ dập tắt chút than hồng còn sót lại cho tôi, không để cho chồng tôi được duy trì tên tuổi và còn người nối dõi trên mặt đất.” ⁸ Vua nói với người đàn bà: “Ngươi cứ về nhà. Chính ta sẽ ra lệnh về việc của ngươi.” ⁹ Người đàn bà Tơ-cô-a thưa vua: “Thưa đức vua là chúa thượng tôi, tội đổ xuống đầu tôi và xuống nhà cha tôi! Còn đức vua và ngai vàng của người thì vô can.” ¹⁰ Vua nói: “Kẻ nào nói gì với ngươi, cứ đưa nó đến với ta, và nó sẽ không còn đụng tới ngươi nữa.” ¹¹ Bà nói: “Xin đức vua lấy Ðức Chúa, Thiên Chúa của ngài, mà thề, để kẻ đòi nợ máu đừng gây thêm chết chóc, và người ta đừng tiêu diệt con trai tôi.” Vua nói: “Có Ðức Chúa hằng sống! Không một sợi tóc nào của con trai ngươi sẽ rơi xuống đất!”

¹² Người đàn bà nói: “Xin cho nữ tỳ ngài được thưa với đức vua là chúa thượng tôi một lời.” Vua bảo: “Cứ nói.” ¹³ Người đàn bà nói: “Vậy tại sao ngài lại tính một chuyện có hại cho dân Thiên Chúa như thế? Vì đã nói lời ấy, nên đức vua giống như một kẻ mắc tội, nếu đức vua không cho kẻ ngài đã đày biệt xứ được trở về. ¹⁴ Thật vậy, thế nào chúng ta cũng phải chết, như nước chảy xuống đất không thể hốt lại được. Nhưng Thiên Chúa không lấy sự sống đi và Người định liệu cho kẻ bị đày biệt xứ khỏi bị biệt xứ xa Người.

¹⁵ “Giờ đây, nếu tôi đến thưa điều ấy với đức vua là chúa thượng tôi, chính là vì dân đã làm cho tôi sợ. Nữ tỳ ngài tự nhủ: “Tôi phải thưa với đức vua, may ra đức vua sẽ làm điều nữ tỳ người nói. ¹⁶ Thật vậy, đức vua sẽ nhận lời mà giải thoát nữ tỳ người khỏi bàn tay kẻ muốn tiêu diệt tôi cùng với con trai tôi, không cho hưởng cơ nghiệp của Thiên Chúa”. ¹⁷ Nữ tỳ ngài tự nhủ: “Ước chi lời của đức vua là chúa thượng tôi làm tôi yên lòng, vì đức vua là chúa thượng tôi khác nào sứ giả Thiên Chúa để lắng nghe điều thiện điều ác. Xin Ðức Chúa, Thiên Chúa của ngài, ở với ngài.”

¹⁸ Vua trả lời người đàn bà rằng: “Ðừng giấu ta điều ta sắp hỏi ngươi.” Người đàn bà nói: “Xin đức vua là chúa thượng tôi cứ nói.” ¹⁹ Vua hỏi: “Có phải bàn tay ông Giô-áp ở với ngươi trong tất cả việc này không?” Người đàn bà thưa rằng: “Thưa đức vua là chúa thượng tôi, tôi xin lấy mạng sống ngài mà thề: không ai có thể đi trệch bên phải bên trái ra khỏi mọi điều đức vua là chúa thượng tôi đã nói. Phải, chính tôi tớ ngài là ông Giô-áp đã truyền cho tôi và đã đặt vào miệng nữ tỳ ngài mọi lời ấy. ²⁰ Chính là để cho sự việc có một bộ mặt khác mà tôi tớ ngài là ông Giô-áp đã làm việc đó. Nhưng sự khôn ngoan của chúa thượng sánh được với sự khôn ngoan của sứ giả Thiên Chúa: ngài biết tất cả những gì xảy ra trên mặt đất.”

²¹ Vua bảo ông Giô-áp: “Ðược, ta làm ngay điều đó. Cứ đi, dẫn cậu Áp-sa-lôm về.” ²² Ông Giô-áp sấp mặt xuống đất mà lạy và chúc phúc cho vua. Ông Giô-áp nói: “Ngày hôm nay tôi tớ ngài biết rằng tôi được đẹp lòng đức vua là chúa thượng tôi, vì đức vua đã làm theo như lời của tôi tớ ngài.” ²³ Ông Giô-áp lên đường đi Gơ-sua và đưa Áp-sa-lôm về Giê-ru-sa-lem. ²⁴ Vua nói: “Nó hãy lui về nhà nó và sẽ không được gặp mặt ta.” Áp-sa-lôm lui về nhà mình và không được gặp mặt vua.

Một vài chi tiết về Áp-sa-lôm

²⁵ Trong toàn thể Ít-ra-en, không có ai đẹp trai như Áp-sa-lôm, khiến người ta hết lời ca tụng: từ bàn chân cho tới đỉnh đầu không có một khuyết điểm nào. ²⁶ Khi y cạo đầu -cuối mỗi năm y cạo đầu, vì tóc đè nặng trên đầu y và phải cạo- tóc đầu y cân nặng hai ký, theo quả cân của nhà vua. ²⁷ Áp-sa-lôm sinh được ba con trai, và một con gái tên là Ta-ma. Nàng là một phụ nữ có nhan sắc.

Áp-sa-lôm được tha thứ

²⁸ Áp-sa-lôm ở Giê-ru-sa-lem hai năm mà không được gặp mặt vua. ²⁹ Áp-sa-lôm sai người tìm ông Giô-áp để cử ông đến gặp vua, nhưng ông không chịu đến gặp y. Y lại sai người đi tìm một lần nữa, nhưng ông không chịu đến. ³⁰ Y bảo các tôi tớ: “Hãy xem cánh đồng của ông Giô-áp, ở bên cánh đồng của ta, ông ấy trồng lúa mạch ở đó. Hãy đi nổi lửa mà đốt.” Tôi tớ của Áp-sa-lôm đã nổi lửa đốt cánh đồng. ³¹ Ông Giô-áp đứng lên và đến nhà Áp-sa-lôm mà hỏi y: “Tại sao tôi tớ của chú nổi lửa đốt cánh đồng của tôi?” ³² Áp-sa-lôm nói với ông Giô-áp: “Anh xem: tôi đã sai người đến mời anh tới đây, để cử anh đi thưa với đức vua: “Con từ Gơ-sua về làm gì? Thà con vẫn ở đó còn hơn. Bây giờ tôi muốn được gặp mặt đức vua. Nếu tôi có lỗi gì, xin người cứ giết tôi đi!” ³³ Ông Giô-áp vào gặp vua và báo cho vua biết. Vua cho gọi Áp-sa-lôm. Y vào gặp vua, sấp mặt xuống đất trước mặt vua mà lạy. Vua hôn Áp-sa-lôm.

- Chương 15 -

Thủ đoạn của Áp-sa-lôm

¹ Sau đó, Áp-sa-lôm đóng cho mình một cỗ xe, với những con ngựa và năm mươi người hộ tống. ² Áp-sa-lôm dậy sớm và đứng ở bên đường vào cửa thành. Mỗi khi người nào có kiện cáo mà đến với vua để xin xét xử, thì Áp-sa-lôm gọi người ấy lại mà hỏi: “Ông người thành nào?” Người kia thưa: “Tôi tớ ngài thuộc chi tộc này, chi tộc nọ trong Ít-ra-en.” ³ Áp-sa-lôm bảo người ấy: “Ông xem: vụ kiện của ông đúng và hợp lý, nhưng không có ai thay mặt đức vua để nghe ông đâu.” ⁴ Áp-sa-lôm nói: “Phải chi có ai đặt tôi làm thẩm phán trong xứ này! Tất cả những người có kiện cáo và cần xét xử, sẽ đến với tôi, và tôi sẽ xử công minh cho họ.” ⁵ Khi có người đến lạy y thì y đưa tay ra, giữ lấy người ấy mà hôn. ⁶ Áp-sa-lôm làm như thế với mọi người Ít-ra-en đến xin vua xét xử. Và Áp-sa-lôm đã mua chuộc lòng người Ít-ra-en.

Áp-sa-lôm làm loạn

⁷ Sau bốn năm, Áp-sa-lôm thưa với vua: “Xin cho phép con đi Khép-rôn để con giữ trọn lời đã khấn hứa với Ðức Chúa, ⁸ vì khi còn ở Gơ-sua miền A-ram, tôi tớ ngài đã có lời khấn hứa rằng: “Nếu quả thực Ðức Chúa cho con trở về Giê-ru-sa-lem, thì con sẽ thờ phượng Ðức Chúa”.” ⁹ Vua bảo y: “Con đi bình an.” Y lên đường đi Khép-rôn.

¹⁰ Áp-sa-lôm sai người bí mật đến tất cả các chi tộc Ít-ra-en mà nói: “Khi anh em nghe thấy tiếng tù và thì hãy nói: Áp-sa-lôm đã lên ngôi vua tại Khép-rôn!” ¹¹ Cùng với Áp-sa-lôm có hai trăm người đi từ Giê-ru-sa-lem; họ là những khách được mời, vô tình mà đến, không hay biết gì về chuyện đó. ¹² Khi dâng các hy lễ, Áp-sa-lôm sai người đi tìm A-khi-thô-phen, người thành Ghi-lô, cố vấn của vua Ða-vít, và triệu y về từ thành của y là Ghi-lô. Bọn mưu phản thêm mạnh và dân theo Áp-sa-lôm ngày càng đông.

Vua Ða-vít chạy trốn

¹³ Người đưa tin đến nói với vua Ða-vít: “Lòng người Ít-ra-en đã theo Áp-sa-lôm.” ¹⁴ Vua Ða-vít bảo toàn thể triều thần ở với vua tại Giê-ru-sa-lem: “Ðứng lên! Chúng ta chạy trốn đi, vì chúng ta sẽ không thoát được Áp-sa-lôm. Ði cho mau, kẻo chẳng mấy chốc nó đuổi kịp chúng ta, giáng tai hoạ xuống chúng ta và dùng lưỡi gươm giết dân thành.” ¹⁵ Triều thần thưa với vua: “Ðức vua là chúa thượng chọn cái gì, các tôi tớ ngài đây xin sẵn sàng!” ¹⁶ Vua đi ra và cả nhà theo chân, nhưng vua để lại mười người tỳ thiếp để giữ nhà. ¹⁷ Vua đi ra và toàn dân theo chân, họ dừng lại ở ngôi nhà cuối cùng. ¹⁸ Toàn thể triều thần đi qua, sát bên cạnh vua, tất cả quân Cơ-rê-thi, tất cả quân Pơ-lê-thi và tất cả quân Gát -tức là sáu trăm người đã theo chân vua từ Gát đến- đi qua trước mặt vua. ¹⁹ Vua nói với ông Ít-tai, người Gát: “Tại sao cả ngươi nữa cũng đi với chúng ta? Hãy trở về và ở với nhà vua, bởi vì ngươi là người nước ngoài, ngươi còn bỏ quê hương mà sống lưu vong. ²⁰ Ngươi mới đến hôm qua, mà hôm nay ta lại bắt ngươi phải đi lang thang với chúng ta, trong khi ta đi mà chẳng biết đi đâu! Hãy trở về và đưa các anh em ngươi trở về cùng với ngươi. Xin Ðức Chúa lấy tình thương và lòng thành tín mà đối xử với ngươi.” ²¹ Ông Ít-tai trả lời vua rằng: “Có Ðức Chúa hằng sống và có đức vua là chúa thượng tôi đang sống, tôi thề: đức vua là chúa thượng tôi ở đâu, thì dù sống dù chết, tôi tớ ngài cũng ở đó!” ²² Vua Ða-vít bảo ông Ít-tai: “Hãy đi qua!” Ông Ít-tai, người Gát, đã đi qua cùng với tất cả những người của ông và mọi trẻ con theo ông. ²³ Cả xứ khóc to tiếng và toàn dân đi qua. Vua đi qua thung lũng Kít-rôn, và toàn dân đi qua phía trước con đường vào sa mạc.

Hòm Bia ở lại Giê-ru-sa-lem

²⁴ Và có cả ông Xa-đốc, và cùng với ông, có tất cả các thầy Lê-vi khiêng Hòm Bia Giao Ước của Thiên Chúa. Họ đặt Hòm Bia Thiên Chúa xuống, và ông Ép-gia-tha tiến lên, cho đến khi toàn dân ra khỏi thành đã đi qua hết. ²⁵ Vua bảo ông Xa-đốc: “Hãy đưa Hòm Bia Thiên Chúa về thành. Nếu ta được đẹp lòng Ðức Chúa, thì Người sẽ đưa ta trở về và cho ta thấy Hòm Bia và nơi Người ngự. ²⁶ Nhưng nếu Người nói là Người không thương ta nữa, thì này ta đây, Người cứ làm cho ta điều Người cho là tốt.” ²⁷ Vua nói với tư tế Xa-đốc: “Ngươi thấy không? Cứ trở về thành bình an. Có hai con trai của các ngươi ở với các ngươi: A-khi-ma-át, con của ngươi, và Giô-na-than, con của Ép-gia-tha. ²⁸ Các ngươi xem: ta sẽ nán lại ở các chỗ qua sông vào sa mạc, chờ khi có lời các ngươi gửi đến báo tin cho ta.” ²⁹ Ông Xa-đốc và ông Ép-gia-tha đưa Hòm Bia Thiên Chúa về Giê-ru-sa-lem, và họ ở lại đó.

Vua Ða-vít nhờ ông Khu-sai giúp

³⁰ Vua Ða-vít lên dốc Cây Ô-liu, vừa lên vừa khóc, đầu trùm khăn, chân đi đất, và toàn dân đi với vua ai cũng đầu trùm khăn, vừa lên vừa khóc. ³¹ Người ta báo tin cho vua Ða-vít rằng: “A-khi-thô-phen ở trong đám những người âm mưu cùng với Áp-sa-lôm.” Vua Ða-vít nói: “Lạy ÐỨC CHÚA, xin làm cho lời bàn của A-khi-thô-phen ra vô hiệu!”

³² Khi vua Ða-vít lên tới đỉnh, nơi người ta thờ lạy Thiên Chúa, thì này ông Khu-sai, người Ác-ki, đón gặp vua, áo chùng ông xé rách, đầu thì rắc đất. ³³ Vua Ða-vít nói với ông: “Nếu ông qua đây với ta, thì ông sẽ nên gánh nặng cho ta. ³⁴ Nhưng nếu ông trở về thành và nói với Áp-sa-lôm: “Thưa đức vua, tôi là tôi tớ ngài; trước đây tôi là tôi tớ cha ngài, còn bây giờ tôi là tôi tớ ngài”, thì ông sẽ phá cho ta lời bàn của A-khi-thô-phen. ³⁵ Nào các tư tế Xa-đốc và Ép-gia-tha sẽ chẳng có ở đó với ông sao? Tất cả những gì nghe được từ đền vua, ông sẽ báo cho các tư tế Xa-đốc và Ép-gia-tha. ³⁶ Họ có hai người con trai ở đó với họ là A-khi-ma-át, con Xa-đốc và Giô-na-than, con Ép-gia-tha. Các ông sẽ nhờ chúng báo cho ta mọi điều các ông nghe được.” ³⁷ Ông Khu-sai, bạn vua Ða-vít, vào thành khi Áp-sa-lôm đến Giê-ru-sa-lem.

- Chương 16 -

Vua Ða-vít và ông Xi-va

¹ Khi vua Ða-vít đi qua đỉnh được một chút, thì có ông Xi-va, đầy tớ ông Mơ-phi-bô-sét đón gặp vua, dẫn theo hai con lừa thồ chở hai trăm cái bánh, một trăm chùm nho khô, một trăm trái cây và một bầu da đầy rượu. ² Vua Ða-vít hỏi ông Xi-va: “Ngươi định làm gì với những thứ này?” Ông Xi-va trả lời: “Lừa thì để cho hoàng gia cưỡi, bánh và trái cây thì để cho các đầy tớ ăn, rượu thì để cho người mệt lả trong sa mạc uống.” ³ Vua hỏi: “Người con của chủ ngươi đâu?” Ông Xi-va thưa với vua: “Ông ấy ở lại Giê-ru-sa-lem, vì ông tự bảo: “Hôm nay nhà Ít-ra-en sẽ trả lại cho ta vương quyền của cha ta.” ⁴ Vua bảo ông Xi-va: “Vậy tất cả những gì là của Mơ-phi-bô-sét thì là của ngươi.” Ông Xi-va nói: “Tôi xin bái tạ. Ước chi tôi được đẹp lòng ngài, thưa đức vua là chúa thượng tôi.”

Sim-y nguyền rủa vua Ða-vít

⁵ Khi vua Ða-vít đến Ba-khu-rim thì kìa có một người từ đó đi ra. Y thuộc cùng một thị tộc với nhà Sa-un, và tên là Sim-y, con ông Ghê-ra. Y vừa đi ra vừa nguyền rủa. ⁶ Y ném đá vào vua Ða-vít và tất cả bề tôi vua, mặc dầu có toàn thể quân đội và toàn thể các dũng sĩ ở bên phải và bên trái vua. ⁷ Sim-y nói thế này trong lời nguyền rủa của y: “Cút đi, cút đi, tên khát máu, thằng vô lại! ⁸ Ðức Chúa đã đổ xuống đầu mày tất cả máu của nhà Sa-un, người đã bị mày chiếm ngôi, và Ðức Chúa đã trao vương quyền vào tay Áp-sa-lôm, con mày. Và này, mày phải tai hoạ, vì mày là tên khát máu!” ⁹ Ông A-vi-sai, con bà Xơ-ru-gia, thưa với vua: “Tại sao thằng chó chết này dám nguyền rủa đức vua là chúa thượng tôi? Xin cho tôi qua chặt đầu nó!” ¹⁰ Vua nói: “Chuyện của ta can gì đến các ngươi, hỡi các con bà Xơ-ru-gia? Nếu nó nguyền rủa và nếu Ðức Chúa bảo nó: “Hãy nguyền rủa Ða-vít”, thì ai dám hỏi: “Tại sao mày làm như thế?” ¹¹ Vua Ða-vít nói với ông A-vi-sai và tất cả bề tôi: “Này con trai ta, do chính ta sinh ra mà còn tìm hại mạng sống ta, huống chi là tên Ben-gia-min này! Cứ để nó nguyền rủa, nếu Ðức Chúa đã bảo nó. ¹² May ra Ðức Chúa sẽ đoái nhìn đến nỗi khổ cực của ta và Ðức Chúa sẽ trả lại cho ta hạnh phúc, thay vì lời nguyền rủa của nó hôm nay.” ¹³ Vua Ða-vít và người của vua vẫn đi trên đường, còn Sim-y thì đi ở sườn núi, song song với vua, vừa đi vừa nguyền rủa và ném đá, song song với vua; y làm bụi tung lên. ¹⁴ Vua và toàn dân theo vua đi tới nơi thì mệt lả. Họ nghỉ lấy sức tại đó.

Ông Khu-sai đến với Áp-sa-lôm

¹⁵ Áp-sa-lôm và toàn thể quân binh người Ít-ra-en vào Giê-ru-sa-lem, có A-khi-thô-phen cùng đi. ¹⁶ Khi ông Khu-sai, người Ác-ki, bạn vua Ða-vít, đến gặp Áp-sa-lôm, thì ông Khu-sai nói với Áp-sa-lôm: “Vạn tuế đức vua! Vạn tuế đức vua!” ¹⁷ Áp-sa-lôm hỏi ông Khu-sai: “Tình nghĩa của ông đối với người bạn ông là như thế ư? Tại sao ông không đi với bạn ông?” ¹⁸ Ông Khu-sai nói với ông Áp-sa-lôm: “Ðức Chúa, cũng như dân này và tất cả mọi người Ít-ra-en đã chọn ai, thì tôi sẽ thuộc về người ấy và ở với người ấy. ¹⁹ Thứ đến, tôi sẽ phục vụ ai, nếu không phải là con của người ấy? Tôi đã phục vụ cha ngài thế nào, thì tôi cũng sẽ phục vụ ngài như vậy.”

Áp-sa-lôm và các tỳ thiếp của vua Ða-vít

²⁰ Áp-sa-lôm bảo A-khi-thô-phen: “Các ngươi hãy bàn nhau xem chúng ta phải làm gì.” ²¹ A-khi-thô-phen nói với Áp-sa-lôm: “Xin ngài hãy đến với các tỳ thiếp mà cha ngài đã để lại giữ nhà. Toàn thể Ít-ra-en sẽ nghe biết rằng ngài đã trở nên đáng ghét đối với cha ngài, và mọi người theo ngài sẽ mạnh bạo lên.” ²² Người ta căng lều cho Áp-sa-lôm trên sân thượng, và Áp-sa-lôm đến với các tỳ thiếp của cha mình trước mắt toàn thể Ít-ra-en. ²³ Lời bàn mà A-khi-thô-phen đưa ra trong những ngày ấy thì giống như lời Thiên Chúa phán, khi người ta thỉnh ý. Mọi lời bàn của A-khi-thô-phen đều có giá trị như thế đối với cả vua Ða-vít lẫn Áp-sa-lôm.

- Chương 17 -

Ông Khu-sai làm hỏng kế hoạch của A-khi-thô-phen

¹ A-khi-thô-phen nói với Áp-sa-lôm: “Xin để tôi tuyển mười hai ngàn người, tôi sẽ lên đường đuổi theo Ða-vít ngay đêm nay. ² Tôi sẽ đến tấn công ông ấy, trong lúc ông ấy kiệt sức, tay chân rụng rời, tôi sẽ làm cho ông khiếp sợ, toàn dân theo ông sẽ bỏ trốn, và tôi sẽ hạ một mình nhà vua. ³ Tôi sẽ đưa toàn dân về với ngài. Hạ được người mà ngài đang tìm thì cũng như làm cho mọi người trở về: toàn dân sẽ được bình an.” ⁴ Áp-sa-lôm và toàn thể các kỳ mục Ít-ra-en thấy lời đó là phải.

⁵ Nhưng Áp-sa-lôm nói: “Hãy mời cả ông Khu-sai, người Ác-ki, để chúng ta cũng nghe cả ông ấy nữa, xem ông nói gì.” ⁶ Ông Khu-sai đến gặp Áp-sa-lôm. Áp-sa-lôm nói với ông rằng: “Ông A-khi-thô-phen đã nói như vậy. Chúng ta có nên làm điều ông ấy nói không? Nếu không thì chính ông nói đi.” ⁷ Ông Khu-sai nói với Áp-sa-lôm: “Lần này lời bàn ông A-khi-thô-phen đưa ra không hay.” ⁸ Rồi ông Khu-sai nói: “Ngài biết rằng cha ngài và người của ông là những dũng sĩ và họ cay đắng trong tâm hồn như gấu mẹ mất con ngoài đồng. Cha ngài là một chiến binh, ông sẽ không nghỉ đêm với dân. ⁹ Bây giờ chắc ông đang ẩn núp trong một hầm hố hay một nơi nào đó. Nếu ngay từ đầu có những người phe ta ngã gục, chắc chắn có người sẽ nghe biết và sẽ nói: “Dân theo Áp-sa-lôm đã bị bại! ¹⁰ Bấy giờ cả người can đảm, có gan như gan sư tử, cũng sẽ nản lòng, vì toàn thể Ít-ra-en biết rằng cha ngài là một dũng sĩ và những kẻ theo ông là người can đảm. ¹¹ Vậy tôi xin bàn thế này: toàn thể Ít-ra-en, từ Ðan tới Bơ-e Se-va sẽ tập trung về với ngài, đông như cát ngoài bãi biển, và ngài sẽ đích thân đi đánh trận. ¹² Chúng ta sẽ đến đánh ông tại bất cứ nơi nào ông đang ở, chúng ta sẽ đậu trên ông như sương rơi trên đất đai, và ông cũng như những người theo ông sẽ không còn sót lại một ai. ¹³ Nếu ông tập trung vào một thành, toàn thể Ít-ra-en sẽ đem dây thừng đến thành đó và chúng ta sẽ lôi thành ấy xuống thung lũng, đến nỗi không còn tìm thấy ở đó một hòn sỏi.” ¹⁴ Áp-sa-lôm và tất cả các người Ít-ra-en nói: “Lời bàn của ông Khu-sai, người Ác-ki, hay hơn lời bàn của ông A-khi-thô-phen.” Thật vậy, Ðức Chúa đã quyết định phá lời bàn hay của A-khi-thô-phen, để đem tai hoạ đến cho Áp-sa-lôm.

¹⁵ Ông Khu-sai nói với các tư tế Xa-đốc và Ép-gia-tha: “A-khi-thô-phen đã bàn thế này thế này với Áp-sa-lôm và các kỳ mục Ít-ra-en; còn tôi, tôi đã bàn thế kia thế kia. ¹⁶ Bây giờ các ông hãy mau sai người đi báo tin cho vua Ða-vít rằng: “Xin đức vua đừng dừng lại đêm nay tại các vùng đất hoang trong sa mạc, nhưng ngài phải đi qua ngay, kẻo đức vua và toàn dân theo người sẽ bị tiêu diệt”.”

Ðược tin báo, vua Ða-vít qua sông Gio-đan.

¹⁷ Giô-na-than và A-khi-ma-át đứng sẵn ở Ên Rô-ghên. Một nữ tỳ đi báo tin cho họ, rồi họ đi báo tin cho vua Ða-vít, họ không vào thành, vì không được để người ta nhìn thấy. ¹⁸ Nhưng một thanh niên thấy họ và báo cho Áp-sa-lôm. Cả hai vội vàng đi và đến nhà một người ở Ba-khu-rim, người này có một cái giếng trong sân. Họ xuống đó. ¹⁹ Vợ người ấy lấy tấm bố, trải ra trên miệng giếng rồi rải hạt lên trên. Chẳng ai hay biết gì.

²⁰ Các tôi tớ Áp-sa-lôm vào nhà bà ấy và hỏi: “A-khi-ma-át và Giô-na-than đâu?” Bà trả lời chúng: “Họ đã đi qua sông.” Chúng tìm nhưng không thấy, nên trở về Giê-ru-sa-lem. ²¹ Sau khi chúng đi rồi, thì hai người lên khỏi giếng và đi báo tin cho vua Ða-vít. Họ nói với vua Ða-vít: “Xin các ngài lên đường và mau mau qua sông, bởi vì A-khi-thô-phen đã bàn thế này để hại các ngài.” ²² Vua Ða-vít và tất cả quân binh theo vua đã lên đường qua sông Gio-đan. Khi trời sáng, mọi người đã qua sông, không sót một ai.

²³ A-khi-thô-phen thấy người ta không làm theo lời bàn của mình thì thắng lừa, lên đường đi về nhà, trong thành mình. Y thu xếp việc nhà, rồi thắt cổ tự tử. Y được chôn cất trong phần mộ của cha y.

Áp-sa-lôm qua sông Gio-đan. Vua Ða-vít tại Ma-kha-na-gim.

²⁴ Vua Ða-vít đến Ma-kha-na-gim, trong khi Áp-sa-lôm và toàn thể người Ít-ra-en cùng với y qua sông Gio-đan. ²⁵ Áp-sa-lôm đã đặt A-ma-xa chỉ huy quân đội thay ông Giô-áp. A-ma-xa là con trai một người đàn ông tên là Gít-ra, người Ít-ra-en; người này đã đi lại với bà A-vi-ga-gin là con gái ông Na-khát và là chị em với bà Xơ-ru-gia, mẹ ông Giô-áp. ²⁶ Ít-ra-en và Áp-sa-lôm đóng trại ở đất Ga-la-át.

²⁷ Khi vua Ða-vít đến Ma-kha-na-gim, thì ông Sô-vi con ông Na-khát, từ thành Ráp-ba của con cái Am-mon, ông Ma-khia con ông Am-mi-ên, từ Lô Ðơ-va, và ông Bác-di-lai người Ga-la-át, từ Rốc-lim, ²⁸ đem giường, chậu, bát đĩa, lúa mì, lúa mạch, bột, gié lúa rang, đậu tằm, đậu nâu, ²⁹ mật ong, sữa chua, chiên dê và bê sữa, đến dâng cho vua Ða-vít và dân ở với vua, vì họ nói: “Dân đói, mệt lả và khát trong sa mạc.”

- Chương 18 -

Phe Áp-sa-lôm bại trận

¹ Vua Ða-vít duyệt đám quân binh theo ông và đặt những người chỉ huy một ngàn, chỉ huy một trăm quân, để điều khiển họ. ² Vua Ða-vít sai quân binh đi: một phần ba giao cho ông Giô-áp, một phần ba giao cho ông A-vi-sai, là con bà Xơ-ru-gia và là em ông Giô-áp, một phần ba giao cho ông Ít-tai, người Gát. Vua nói với quân binh: “Ta sẽ đích thân ra trận với các ngươi.” ³ Nhưng quân binh nói: “Ngài không được ra trận; vì nếu chúng tôi chạy trốn, người ta sẽ không để tâm đến chúng tôi, nếu một nửa số chúng tôi chết, người ta sẽ không để tâm đến chúng tôi, còn ngài, ngài bằng mười ngàn người chúng tôi; vậy tốt hơn là ngài cứ ở trong thành mà tiếp viện chúng tôi. ” ⁴ Vua nói với họ: “Ta sẽ làm điều các ngươi coi là tốt.” Vua đứng ở bên cửa thành, trong khi quân binh kéo ra từng đơn vị một trăm, một ngàn. ⁵ Vua ra lệnh cho ông Giô-áp, ông A-vi-sai và ông Ít-tai rằng: “Vì ta, hãy nhẹ tay với cậu Áp-sa-lôm!” Toàn thể quân binh nghe thấy vua ra lệnh cho tất cả các tướng về Áp-sa-lôm.

⁶ Quân binh ra ngoài đồng nghênh chiến với Ít-ra-en, và cuộc giao tranh xẩy ra trong rừng Ép-ra-im. ⁷ Tại đó, quân binh Ít-ra-en bị bề tôi vua Ða-vít đánh bại. Hôm ấy là một ngày đại bại: hai mươi ngàn người chết tại đó. ⁸ Cuộc giao tranh tản ra khắp xứ, và ngày hôm ấy quân binh chết vì rừng nhiều hơn là chết vì gươm.

Áp-sa-lôm chết

⁹ Áp-sa-lôm bị bề tôi vua Ða-vít bắt gặp. Áp-sa-lôm đang cưỡi con la đi vào dưới một cây vân hương lớn, cành lá chằng chịt. Ðầu y mắc vào cây vân hương và y bị treo giữa trời và đất, còn con la y cưỡi thì đi mất. ¹⁰ Một người trông thấy và báo tin cho ông Giô-áp: “Này, tôi thấy Áp-sa-lôm treo trên một cây vân hương.” ¹¹ Ông Giô-áp nói với người đã báo tin cho ông: “Này, anh đã thấy, sao anh không hạ nó ngay tại chỗ? Như thế, hẳn ta đã phải cho anh ba lượng bạc và một cái thắt lưng rồi!” ¹² Người kia nói với ông Giô-áp: “Giả như người ta cân ngay vào tay tôi ba trăm lượng bạc, tôi cũng không dám ra tay hại hoàng tử, vì chính tai chúng tôi đã nghe đức vua ra lệnh cho ông, ông A-vi-sai và ông Ít-tai rằng: “Dù là ai đi nữa, các người cũng phải giữ gìn cậu Áp-sa-lôm! ¹³ Cho dù tôi liều mạng làm điều thất trung ấy, thì cũng chẳng có gì giấu được đức vua, còn ông, ông sẽ đứng xa.” ¹⁴ Ông Giô-áp nói: “Tôi không mất thời giờ với anh như thế nữa”, rồi ông cầm lấy ba cây thương trong tay, đâm vào tim Áp-sa-lôm, khi y vẫn còn sống, treo trên cây vân hương. ¹⁵ Rồi mười thanh niên, người hầu cận của ông Giô-áp, xúm lại đánh Áp-sa-lôm và giết y.

¹⁶ Ông Giô-áp cho thổi tù và, cùng lúc đó quân binh thôi không đuổi theo Ít-ra-en nữa, vì ông Giô-áp đã giữ quân binh lại. ¹⁷ Người ta đem Áp-sa-lôm quăng vào một cái hố lớn trong rừng, rồi chất một đống đá rất lớn lên trên. Toàn thể Ít-ra-en đã chạy trốn, ai nấy về lều mình.

¹⁸ Khi còn sống, Áp-sa-lôm đã khởi công dựng cho mình một tấm bia trong thung lũng Nhà Vua, vì y tự bảo: “Tôi không có con trai để lưu truyền tên tuổi.” Y đã lấy tên mình mà đặt cho tấm bia ấy. Người ta còn gọi là “đài Áp-sa-lôm” cho đến ngày nay.

Vua Ða-vít được tin Áp-sa-lôm chết

¹⁹ A-khi-ma-át, con ông Xa-đốc, nói: “Xin cho phép tôi chạy đi báo tin mừng cho đức vua là Ðức Chúa đã phân xử để đức vua thoát khỏi tay các kẻ thù của đức vua.” ²⁰ Ông Giô-áp nói với anh: “Hôm nay, anh sẽ không phải là người đem tin mừng. Hôm khác, anh sẽ đem tin mừng, nhưng hôm nay anh sẽ không đem tin mừng, vì lý do là hoàng tử đã chết.” ²¹ Ông Giô-áp bảo một người Cút: “Ði báo cho đức vua điều anh đã thấy.” Người Cút sụp xuống lạy ông Giô-áp rồi chạy đi. ²² Một lần nữa, A-khi-ma-át, con ông Xa-đốc, lại nói với ông Giô-áp: “Ra sao thì ra! Xin cho phép tôi cũng chạy theo người Cút.” Ông Giô-áp nói: “Chạy làm gì, con ơi? Ðem tin mừng đó chẳng lợi lộc gì cho con đâu!” ²³ Anh nói: “Ra sao thì ra! Tôi cứ chạy đi!” Ông bảo: “Thì chạy đi!” A-khi-ma-át chạy theo con đường vùng sông Gio-đan và vượt qua người Cút.

²⁴ Vua Ða-vít đang ngồi giữa hai cửa thành. Người lính canh đi tới sân thượng cửa thành, trên tường thành. Anh ngước mặt lên nhìn thì thấy một người đang chạy một mình. ²⁵ Người lính canh kêu lên và báo tin cho vua. Vua nói: “Nếu nó chỉ có một mình, tức là nó có tin mừng để báo.” Trong khi người này tiếp tục đi đến gần, ²⁶ thì người lính canh thấy một người khác đang chạy. Anh gọi người giữ cửa và nói: “Kìa, một người nữa đang chạy một mình.” Vua nói: “Cả người ấy cũng báo tin mừng.” ²⁷ Người lính canh nói: “Tôi thấy kiểu chạy của người thứ nhất như kiểu chạy của anh A-khi-ma-át, con ông Xa-đốc.” Vua nói: “Anh ta là một người tốt, anh đến để đem tin mừng, tin tốt đấy!”

²⁸ A-khi-ma-át kêu lên và nói với vua: “Kính chúc bình an! ” Rồi anh sấp mặt xuống đất lạy vua và nói: “Chúc tụng Ðức Chúa là Thiên Chúa của ngài, đã nộp những kẻ giơ tay chống lại đức vua là chúa thượng của con!” ²⁹ Vua hỏi: “Cậu Áp-sa-lôm có được bình an không?” A-khi-ma-át trả lời: “Con thấy có đông người xôn xao khi ông Giô-áp sai một tôi tớ đức vua và tôi tớ ngài đây, nhưng con không biết có chuyện gì.” ³⁰ Vua nói: “Hãy lui ra một bên và đứng đó.” Anh lui ra một bên và đứng chờ.

³¹ Bấy giờ người Cút đến. Người Cút nói: “Xin đức vua là chúa thượng tôi nghe tin mừng. Hôm nay Ðức Chúa đã phân xử để ngài thoát khỏi tay tất cả những kẻ đứng lên chống lại ngài.” ³² Ðức vua hỏi người Cút: “Cậu Áp-sa-lôm có được bình an không?” Người Cút trả lời: “Ước chi các kẻ thù của đức vua là chúa thượng tôi và mọi kẻ đứng lên chống lại ngài để làm hại ngài, đều phải chung một số phận như cậu ấy! “

- Chương 19 -

Vua Ða-vít khóc con

¹ Vua Ða-vít run rẩy, đi lên lầu trên cửa thành và khóc. Vua vừa đi vừa nói: “Áp-sa-lôm con ơi, con ơi, Áp-sa-lôm con ơi! Phải chi cha chết thay con! Áp-sa-lôm con ơi, con ơi!” ² Người ta báo cho ông Giô-áp: “Kìa đức vua đang khóc, đang khóc thương Áp-sa-lôm!” ³ Hôm ấy, chiến thắng đã trở thành tang tóc cho toàn thể quân binh, vì hôm ấy, quân binh được nghe nói rằng: “Ðức vua buồn phiền vì mất con.” ⁴ Hôm ấy, quân binh lén lút vào thành như một đám quân binh lén lút về, xấu hổ vì đã trốn chạy trong khi giao chiến. ⁵ Còn vua thì che mặt và lớn tiếng kêu: “Áp-sa-lôm con ơi, Áp-sa-lôm con ơi, con ơi!”

⁶ Ông Giô-áp vào gặp vua trong nhà và nói: “Hôm nay ngài làm bẽ mặt tất cả bề tôi ngài, là những kẻ hôm nay đã cứu sống ngài, cứu sống các con trai con gái ngài, cứu sống các bà vợ và cứu sống các tỳ thiếp của ngài. ⁷ Ngài yêu những kẻ ghét ngài và ghét những kẻ yêu ngài. Vâng, hôm nay ngài đã cho thấy rằng tướng với binh chẳng là gì cả đối với ngài, vì hôm nay tôi biết, nếu Áp-sa-lôm còn sống và tất cả chúng tôi có chết hôm nay thì ngài cũng coi là đương nhiên. ⁸ Giờ đây, xin ngài đứng lên và ra uỷ lạo bề tôi ngài, vì tôi xin lấy Ðức Chúa mà thề: nếu ngài không ra, thì sẽ không còn ai ở lại với ngài đêm nay, và đối với ngài, đó sẽ là một tai hoạ lớn hơn mọi tai hoạ đã xảy đến cho ngài, từ lúc ngài còn trẻ cho đến bây giờ.” ⁹ Vua đứng lên và ra ngồi ở cửa thành. Người ta báo cho toàn thể quân binh rằng: “Kìa đức vua đang ngồi ở cửa thành”, và toàn thể quân binh đến trước mặt vua.

Chuẩn bị đưa vua Ða-vít trở về

¹⁰ Trong tất cả các chi tộc Ít-ra-en, toàn dân tranh luận với nhau, họ nói: “Ðức vua đã giải thoát chúng ta khỏi bàn tay kẻ thù, người đã cứu chúng ta khỏi bàn tay người Phi-li-tinh, và bây giờ người đã phải trốn khỏi xứ để thoát Áp-sa-lôm. ¹¹ Còn Áp-sa-lôm, người mà chúng ta đã xức dầu tôn lên làm vua chúng ta, thì đã tử trận. Bây giờ, sao anh em còn ngồi yên đó mà không đưa đức vua về?”

¹² Vua Ða-vít sai người đi nói với các tư tế Xa-đốc và Ép-gia-tha rằng: “Các ngươi hãy nói với các kỳ mục Giu-đa rằng: “Tại sao anh em lại là những người cuối cùng để đưa đức vua về nhà người, trong khi điều mà toàn thể Ít-ra-en nói đã đến tai đức vua tại nhà người? ¹³ Anh em là những anh em của tôi, anh em là cốt nhục của tôi. Vậy tại sao anh em lại là những người cuối cùng để đưa đức vua về? ¹⁴ Các ngươi hãy nói với A-ma-xa: “Ngươi chẳng phải là cốt nhục của ta sao? Xin Thiên Chúa phạt ta thế này và còn thêm thế kia nữa, nếu ngươi không mãi mãi là tướng quân chỉ huy quân đội ta, thay cho Giô-áp!” ¹⁵ Vua làm cho mọi người Giu-đa, muôn người như một, phải xiêu lòng, và họ sai người đến nói với vua: “Xin ngài và toàn thể bề tôi trở về!”

Trên đường về. Sim-y đón vua Ða-vít.

¹⁶ Vậy vua trở về và tới sông Gio-đan. Người Giu-đa tới Ghin-gan để đón vua và đưa vua qua sông Gio-đan. ¹⁷ Sim-y, con ông Ghê-ra, người Ben-gia-min ở Ba-khu-rim, vội vàng xuống với người Giu-đa để đón vua Ða-vít. ¹⁸ Cùng với y có một ngàn người Ben-gia-min. Ông Xi-va, đầy tớ nhà Sa-un, và cùng với ông, mười lăm con trai và hai mươi đầy tớ, ào tới sông Gio-đan trước vua. ¹⁹ Họ đưa bè sang để đón hoàng gia qua và làm điều vua coi là tốt.

²⁰ Y thưa với vua: “Xin chúa thượng đừng hạch tội tôi. Xin đừng nhớ đến tội tôi tớ ngài đã phạm ngày đức vua là chúa thượng tôi ra khỏi Giê-ru-sa-lem. Xin đức vua đừng để tâm đến. ²¹ Quả thật, tôi tớ ngài biết rằng mình đã phạm tội. Nhưng này, hôm nay tôi là người đầu tiên trong toàn thể nhà Giu-se đã tới đón đức vua là chúa thượng tôi.”

²² Ông A-vi-sai, con bà Xơ-ru-gia, lên tiếng nói: “Có phải vì thế mà Sim-y, kẻ đã nguyền rủa đấng Ðức Chúa đã xức dầu tấn phong, không bị xử tử sao?” ²³ Vua Ða-vít nói: “Chuyện của ta can gì đến các ngươi, hỡi các con bà Xơ-ru-gia, khiến hôm nay các ngươi trở nên người chống đối ta? Hôm nay mà lại có người trong Ít-ra-en bị xử tử sao? Ta chẳng biết rằng hôm nay ta là vua Ít-ra-en sao?” ²⁴ Vua nói với Sim-y: “Ngươi sẽ không phải chết.” Và vua đã thề với y.

Ông Mơ-phi-bô-sét

²⁵ Ông Mơ-phi-bô-sét, con cháu vua Sa-un, xuống đón vua. Ông đã không cắt móng chân, không xén râu ria, không giặt áo, từ ngày vua đi cho đến ngày vua về bình an. ²⁶ Vậy khi ông tới Giê-ru-sa-lem để đón vua, thì vua hỏi ông: “Tại sao ngươi đã không đi với ta, Mơ-phi-bô-sét?” ²⁷ Ông trả lời: “Thưa đức vua là chúa thượng tôi, người đầy tớ của tôi đã đánh lừa tôi. Thật vậy, tôi tớ ngài đã tự bảo: “Ta sẽ thắng cho mình con lừa cái, ta sẽ cưỡi lừa và đi với đức vua”, vì tôi tớ ngài bị què. ²⁸ Nó đã vu khống tôi tớ ngài trước mặt đức vua là chúa thượng tôi. Nhưng đức vua là chúa thượng tôi khác nào sứ giả Thiên Chúa, xin ngài cứ làm điều ngài coi là tốt. ²⁹ Thật vậy, đối với đức vua là chúa thượng tôi, tất cả nhà cha tôi chỉ toàn những người đáng chết; thế mà đức vua lại đặt tôi tớ ngài vào số những kẻ ăn tại bàn của ngài. Tôi còn quyền gì nữa? Tôi còn có thể kêu xin đức vua gì nữa?” ³⁰ Vua bảo ông: “Ngươi còn nói những chuyện ấy làm gì nữa? Ta bảo: ngươi và Xi-va, các ngươi hãy chia đất với nhau.” ³¹ Ông Mơ-phi-bô-sét nói với vua: “Nó cứ lấy cả đi, vì nay đức vua là chúa thượng tôi đã trở về nhà bình an.”

Ông Bác-di-lai

³² Ông Bác-di-lai, người Ga-la-át, đã từ Rốc-lim xuống. Ông đã qua sông Gio-đan với vua, để tiễn vua gần sông Gio-đan. ³³ Ông Bác-di-lai bấy giờ đã già lắm, ông được tám mươi tuổi. Chính ông đã cấp dưỡng cho vua, khi vua ở Ma-kha-na-gim, vì ông là người rất giàu. ³⁴ Vua nói với ông Bác-di-lai: “Ông hãy đi tiếp với ta, ta sẽ đưa ông về ở với ta tại Giê-ru-sa-lem và sẽ cấp dưỡng cho ông.” ³⁵ Ông Bác-di-lai trả lời vua: “Tôi còn sống được bao nhiêu năm nữa, để lên Giê-ru-sa-lem cùng với đức vua? ³⁶ Hôm nay, tôi đã tám mươi tuổi rồi. Tôi còn phân biệt được tốt xấu nữa không? Tôi tớ ngài còn thưởng thức được của ăn thức uống nữa không? Tôi còn nghe được giọng hát của các nam ca sĩ với nữ ca sĩ nữa không? Tôi tớ ngài còn trở nên gánh nặng cho đức vua là chúa thượng tôi làm gì nữa? ³⁷ Tôi tớ ngài sẽ chỉ đi với đức vua mấy bước qua sông Gio-đan. Ðức vua ban cho tôi phần thưởng đó làm gì? ³⁸ Xin cho phép tôi tớ ngài trở về, để được chết trong thành của tôi bên phần mộ cha mẹ tôi. Ðây có tôi tớ ngài là Kim-ham. Xin cho nó đi tiếp với đức vua là chúa thượng tôi, ngài cứ làm cho nó điều ngài coi là tốt.” ³⁹ Vua nói: “Kim-ham sẽ đi tiếp với ta. Ta sẽ làm cho nó điều ông coi là tốt, và tất cả những gì ông muốn xin ta, ta sẽ làm cho ông.” ⁴⁰ Toàn dân qua sông Gio-đan, và vua cũng qua. Vua hôn ông Bác-di-lai và chúc phúc cho ông, rồi ông trở về nhà.

Giu-đa và Ít-ra-en tranh nhau đón vua

⁴¹ Vua đi tiếp tới Ghin-gan và Kim-ham đi tiếp với vua. Toàn dân Giu-đa cũng như một nửa dân Ít-ra-en đã đưa vua đi qua. ⁴² Mọi người Ít-ra-en đến gặp vua và nói với vua: “Tại sao anh em chúng tôi, những người Giu-đa, đã bắt cóc và đưa đức vua cùng với hoàng gia và mọi người phò Ða-vít qua sông Gio-đan?” ⁴³ Mọi người Giu-đa trả lời người Ít-ra-en: “Vì đức vua là bà con gần với tôi. Sao anh lại tức giận vì điều ấy? Chúng tôi đâu có ăn bám đức vua, hoặc được người mang đến cho cái gì?” ⁴⁴ Người Ít-ra-en trả lời người Giu-đa rằng: “Tôi có quyền trên đức vua gấp mười lần, ngay cả trên vua Ða-vít, tôi cũng có quyền hơn anh. Sao anh lại khinh tôi? Tôi chẳng phải là người đầu tiên nói đến chuyện đưa đức vua của tôi về sao?” Nhưng lời lẽ của người Giu-đa thì cứng cỏi hơn lời lẽ của người Ít-ra-en.

- Chương 20 -

Se-va làm loạn

¹ Tình cờ ở đó có một đứa vô lại tên là Se-va, con của Bích-ri, người Ben-gia-min. Y thổi tù và và nói:

“Chúng ta không chung phần với Ða-vít, chúng ta chẳng chung gia tài với con của Gie-sê. Hỡi Ít-ra-en, ai nấy về lều mình!”

² Mọi người Ít-ra-en bỏ vua Ða-vít mà lên theo Se-va, con của Bích-ri. Nhưng người Giu-đa thì theo sát vua của họ, từ sông Gio-đan tới Giê-ru-sa-lem.

³ Vua Ða-vít về nhà tại Giê-ru-sa-lem. Vua bắt mười người tỳ thiếp mà vua đã để lại giữ nhà, và cho họ vào một nhà có người canh giữ. Vua cấp dưỡng cho họ nhưng không đi lại với họ. Họ bị giam cho tới ngày chết, goá bụa khi chồng vẫn sống.

Ông A-ma-xa bị giết

⁴ Vua bảo ông A-ma-xa: “Trong vòng ba ngày, ngươi hãy triệu tập các người Giu-đa lại cho ta, rồi ngươi hãy có mặt ở đây.” ⁵ Ông A-ma-xa đi triệu tập Giu-đa, nhưng ông đã chậm trễ quá hạn vua ấn định. ⁶ Vua Ða-vít nói với ông A-vi-sai: “Bây giờ, Se-va, con của Bích-ri, sẽ làm hại chúng ta hơn Áp-sa-lôm. Phần ngươi, hãy đem các bề tôi của chúa thượng ngươi mà đuổi theo nó, kẻo nó tìm được những thành kiên cố và thoát khỏi tầm mắt chúng ta.” ⁷ Theo ông ra trận, có người của ông Giô-áp, quân Cơ-rê-thi, quân Pơ-lê-thi và toàn thể các dũng sĩ. Họ từ Giê-ru-sa-lem đi ra để đuổi theo Se-va, con của Bích-ri. ⁸ Khi họ ở gần tảng đá lớn tại Ghíp-ôn, thì ông A-ma-xa đến trước mặt họ. Ông Giô-áp mặc quân phục, trên có một thắt lưng với một thanh gươm để trong bao đeo ngang lưng. Khi ông bước ra thì gươm rơi xuống. ⁹ Ông Giô-áp nói với ông A-ma-xa: “Thưa anh, anh có được bình an không?” Rồi ông Giô-áp đưa tay phải cầm lấy râu ông A-ma-xa mà hôn. ¹⁰ Ông A-ma-xa không để ý đến thanh gươm ở trong tay ông Giô-áp. Ông này dùng gươm đâm vào bụng ông A-ma-xa, khiến ruột gan lòi ra rơi xuống đất. Ông không cần đâm nhát thứ hai mà ông A-ma-xa cũng chết. Rồi ông Giô-áp và anh ông là A-vi-sai đuổi theo Se-va, con của Bích-ri.

¹¹ Một người trong các đầy tớ ông Giô-áp đứng bên ông A-ma-xa và nói: “Ai thích ông Giô-áp, ai phò vua Ða-vít, hãy theo ông Giô-áp!” ¹² Ông A-ma-xa nằm giữa đường cái, mình bê bết máu, và người kia thấy dân ai cũng đứng lại. Anh lôi ông A-ma-xa từ đường cái xuống cánh đồng và phủ một cái áo lên trên, vì anh thấy ai đến bên ông cũng đứng lại. ¹³ Khi anh đã đem ông ra khỏi đường cái, thì ai nấy đều đi qua luôn theo ông Giô-áp, để đuổi bắt Se-va, con của Bích-ri.

Cuộc nổi loạn chấm dứt

¹⁴ Y đi qua tất cả các chi tộc Ít-ra-en cho đến A-vên Bết Ma-a-kha. Mọi người Bê-rim tụ tập lại và cũng theo y vào thành. ¹⁵ Người ta đến vây hãm y trong thành A-vên Bết Ma-a-kha. Họ đắp luỹ đánh thành, luỹ đó dựa vào tường ngoài. Tất cả quân binh theo ông Giô-áp đang tìm cách phá sập tường thành, ¹⁶ thì một người đàn bà khôn lanh từ trong thành gọi ra: “Nghe đây, nghe đây! Xin nói với ông Giô-áp: Mời ông đến gần đây. Tôi muốn nói với ông.” ¹⁷ Ông Giô-áp đến gần chỗ bà. Người đàn bà hỏi: “Có phải ông là ông Giô-áp không?” Ông đáp: “Tôi đây.” Bà nói với ông: “Xin nghe những lời của nữ tỳ ông.” Ông nói: “Tôi nghe đây.” ¹⁸ Bà nói rằng: “Người xưa quen nói: “Cứ đến A-vên mà thỉnh ý, và như vậy là xong việc. ¹⁹ Chúng tôi thuộc số những người hiền hoà và trung tín nhất tại Ít-ra-en. Còn ông, ông lại tìm cách giết hại một thành, một thành mẹ tại Ít-ra-en. Sao ông muốn tiêu diệt cơ nghiệp của Ðức Chúa?” ²⁰ Ông Giô-áp trả lời rằng: “Không đời nào! Không đời nào tôi muốn tiêu diệt hay phá huỷ! ²¹ Không phải vậy đâu! Nhưng một người từ miền núi Ép-ra-im, tên là Se-va, con của Bích-ri, đã giơ tay chống lại vua Ða-vít. Các người hãy nộp nó, một mình nó thôi, thì tôi sẽ rút đi không vây thành nữa.” Người đàn bà nói với ông Giô-áp: “Ðây, đầu nó sẽ được ném qua tường thành xuống cho ông.” ²² Với sự khôn ngoan của mình, người đàn bà đến gặp toàn dân. Người ta chặt đầu Se-va, con của Bích-ri, và ném xuống cho ông Giô-áp. Ông cho thổi tù và, rồi họ bỏ thành mà phân tán đi, ai nấy về lều mình, còn ông Giô-áp thì về Giê-ru-sa-lem với vua.

Các quan trong triều vua Ða-vít (2 Sm 8:16 -18)

²³ Ông Giô-áp chỉ huy toàn thể quân đội Ít-ra-en. Ông Bơ-na-gia, con ông Giơ-hô-gia-đa, chỉ huy quân Cơ-rê-thi và quân Pơ-lê-thi. ²⁴ Ông A-đô-ram phụ trách việc lao dịch. Ông Giơ-hô-sa-phát, con ông A-khi-lút, làm quốc vụ khanh. ²⁵ Ông Sơ-va làm ký lục. Ông Xa-đốc và ông Ép-gia-tha làm tư tế. ²⁶ Cả ông I-ra, người Gia-ia, cũng là tư tế của vua Ða-vít.

- Chương 21 -

V. Phụ Lục

Nạn đói. Dòng dõi vua Sa-un bị xử tử.

¹ Vào thời vua Ða-vít, xảy ra một nạn đói kéo dài ba năm. Vua tìm kiếm thánh nhan Ðức Chúa và Ðức Chúa phán: “Tại Sa-un và nhà của nó có nợ máu, vì nó đã xử tử người thành Ghíp-ôn.” ² Vua triệu tập người Ghíp-ôn đến và nói với họ. – Người Ghíp-ôn không phải là con cái Ít-ra-en, nhưng thuộc số người E-mô-ri còn sót lại. Con cái Ít-ra-en đã có lời thề với họ, nhưng vua Sa-un, vì lòng nhiệt thành với con cái Ít-ra-en và Giu-đa, đã tìm cách đánh giết họ. – ³ Vua Ða-vít nói với người Ghíp-ôn: “Ta phải làm gì cho các ngươi, và phải lấy gì làm lễ xá tội, để các ngươi chúc phúc cho cơ nghiệp của Ðức Chúa?” ⁴ Người Ghíp-ôn nói với vua Ða-vít: “Giữa chúng tôi với vua Sa-un và nhà của vua ấy, không có chuyện bạc vàng. Cũng chẳng có chuyện chúng tôi muốn giết chết ai trong Ít-ra-en.” Vua nói: “Các ngươi nói gì, ta sẽ làm như vậy cho các ngươi.” ⁵ Họ thưa với vua: “Con người đã tận diệt chúng tôi và định huỷ diệt chúng tôi, để chúng tôi không còn tồn tại trên lãnh thổ Ít-ra-en, ⁶ thì xin người ta nộp cho chúng tôi bảy người trong số con cháu của người ấy, và chúng tôi sẽ treo chúng trước mặt Ðức Chúa tại Ghíp-a thành của vua Sa-un, là người Ðức Chúa tuyển chọn.” Vua nói: “Ta sẽ nộp.” ⁷ Vua tha chết cho ông Mơ-phi-bô-sét, con ông Giô-na-than là con vua Sa-un, vì giữa hai người, nghĩa là giữa vua Ða-vít và ông Giô-na-than, con vua Sa-un, có lời thề trước mặt Ðức Chúa. ⁸ Vua bắt Ác-mô-ni và Mơ-phi-bô-sét là hai người con trai mà bà Rít-pa, con gái ông Ai-gia, đã sinh cho vua Sa-un, và bắt năm người con trai của bà Mi-khan, con gái vua Sa-un, đã sinh cho ông Át-ri-ên, con ông Bác-di-lai người Mơ-khô-la. ⁹ Vua nộp chúng vào tay người Ghíp-ôn, và họ treo chúng trên núi, trước nhan Ðức Chúa. Chúng đã mất mạng, cả bảy người một trật. Chúng đã bị xử tử vào những ngày đầu mùa gặt, khi người ta khởi sự gặt lúa mạch.

¹⁰ Bà Rít-pa, con gái ông Ai-gia, lấy tấm vải thô và trải ra trên tảng đá, từ đầu mùa gặt cho đến khi mưa từ trời trút xuống trên chúng. Bà không để cho chim trời đậu xuống trên chúng ban ngày hay dã thú đụng tới chúng ban đêm. ¹¹ Người ta báo cho vua Ða-vít biết hành động của bà Rít-pa, con gái ông Ai-gia, tỳ thiếp của vua Sa-un. ¹² Vua Ða-vít đến lấy hài cốt vua Sa-un và hài cốt ông Giô-na-than, con vua ấy, từ tay các thân hào thành Gia-vết miền Ga-la-át. Các người này đã lấy trộm xác hai cha con vua, từ quảng trường Bết San, nơi người Phi-li-tinh đã treo hai cha con, vào ngày người Phi-li-tinh hạ vua Sa-un ở Ghin-bô-a. ¹³ Vua đưa hài cốt vua Sa-un và hài cốt ông Giô-na-than, con vua ấy, từ đó lên. Người ta cũng thu hài cốt của những người đã bị treo ¹⁴ và mai táng cùng với hài cốt của vua Sa-un và của ông Giô-na-than, con vua ấy, ở đất Ben-gia-min, tại Xê-la, trong phần mộ ông Kít, cha của vua ấy. Người ta đã làm mọi điều vua truyền. Sau đó, Thiên Chúa đã thương đến xứ sở.

Các anh hùng trong cuộc chiến chống người Phi-li-tinh (1 Sb 20: 4-8)

¹⁵ Lại có giao tranh giữa người Phi-li-tinh và Ít-ra-en. Vua Ða-vít cùng với bề tôi xuống chiến đấu với người Phi-li-tinh. Vua Ða-vít đã mệt mỏi. ¹⁶ Có tên Gít-bi Bơ-nốp, một người con cháu Ra-pha; cây giáo đồng của nó cân nặng ba ký, nó trang bị toàn đồ mới và nói tới chuyện hạ vua Ða-vít. ¹⁷ Nhưng ông A-vi-sai, con bà Xơ-ru-gia, đã đến giúp vua. Ông đâm tên Phi-li-tinh và giết nó. Bấy giờ người của vua Ða-vít thề mà nói với vua: “Ngài sẽ không ra trận với chúng tôi nữa, kẻo ngài dập tắt ngọn đèn của Ít-ra-en.”

¹⁸ Sau đó lại có giao tranh ở Gốp với người Phi-li-tinh. Bấy giờ ông Xíp-bơ-khai, người Khu-sa, hạ tên Xáp, con cháu Ra-pha.

¹⁹ Lại có giao tranh ở Gốp với người Phi-li-tinh. Ông En-kha-nan, con ông Gia-rê O-ghim, người Bê-lem, hạ tên Go-li-át, người Gát; cán giáo của nó như trục khung cửi thợ dệt.

²⁰ Lại có giao tranh ở Gát. Có một người cao lớn, tay chân đều có sáu ngón, vị chi hai mươi bốn ngón; nó cũng là con cháu Ra-pha. ²¹ Nó thách Ít-ra-en, và ông Giơ-hô-na-than, con ông Sim-a là anh vua Ða-vít, đã hạ nó.

²² Bốn tên ấy là con cháu Ra-pha, ở Gát, và chúng đã ngã gục do tay vua Ða-vít và do tay bề tôi của vua.

- Chương 22 -

Thánh vịnh của vua Ða-vít (Thi 18: 1-50)

¹ Vua Ða-vít dâng lên Ðức Chúa những lời của bài ca này, vào ngày Ðức Chúa đã giải thoát vua khỏi bàn tay mọi kẻ thù của vua và khỏi bàn tay vua Sa-un. ² Vua nói:

“Lạy Ðức Chúa là núi đá, là thành luỹ, là Ðấng giải thoát con;

³ Lạy Thiên Chúa con thờ, là núi đá cho con trú ẩn,

là khiên mộc, là Ðấng cứu độ quyền năng,

là thành trì bảo vệ, là chốn con nương mình,

là Ðấng cứu độ con, Ngài cứu con khỏi quân tàn bạo.

⁴ Tôi kêu cầu Ðức Chúa, là Ðấng xứng muôn lời ngợi khen,

và tôi được cứu thoát khỏi quân thù.

⁵ Sóng tử thần dồn dập chung quanh,

thác diệt vong làm tôi kinh hãi,

⁶ màng lưới âm ty bủa vây tứ phía,

bẫy tử thần ập xuống trên tôi.

⁷ Lúc ngặt nghèo tôi kêu cầu Ðức Chúa,

kêu cầu Người là Thiên Chúa của tôi.

Từ thánh điện, Người nghe tiếng tôi cầu cứu,

lời tôi khẩn nguyện vọng đến tai Người.

⁸ Trái đất bỗng ầm ầm rung chuyển,

nền móng các tầng trời chấn động lung lay, vì Chúa nổi lôi đình.

⁹ Từ thánh nhan Người, khói bốc lửa thiêu,

và than hồng tung toé.

¹⁰ Chúa nghiêng trời ngự xuống, chân đạp lớp mây mù,

¹¹ ngự trên thần hộ giá, Người bay

và xuất hiện trên cánh gió.

¹² Chúa dùng bóng tối chung quanh,

dùng khối nước tụ và mây đen nghịt, để làm trướng che Người.

¹³ Từ chớp loé đi trước mặt Chúa, than hồng cháy bừng lên.

¹⁴ Ðức Chúa nổi sấm từ trời, Ðấng Tối Cao lớn tiếng.

¹⁵ Người bắn tên, khiến địch thù tán loạn,

phóng chớp ra làm chúng phải tan tành.

¹⁶ Lòng đại dương xuất hiện, thềm lục địa phơi trần,

khi thấy Ðức Chúa doạ nạt ngăm đe và bừng bừng nổi giận.

¹⁷ Từ chốn cao vời, Chúa đưa tay nắm lấy,

vớt tôi lên khỏi nước lũ mênh mông,

¹⁸ cứu tôi thoát đối phương tàn bạo, và kẻ thù mạnh thế hơn tôi.

¹⁹ Chúng tấn công tôi ngày tôi lâm nạn,

nhưng Ðức Chúa thương bênh đỡ phù trì,

²⁰ Người kéo tôi ra chỗ thảnh thơi,

vì yêu thương tôi nên Người giải thoát.

²¹ Ðức Chúa xử tốt với tôi bởi tôi sống ngay lành,

Người ban thưởng cho tôi vì tay tôi trong sạch.

²² Chính bởi tôi đã theo đường lối Ðức Chúa,

không lỗi đạo cùng Thiên Chúa tôi thờ.

²³ Mọi quyết định của Người luôn ở trước mặt tôi,

thánh chỉ Người truyền, tôi không lìa bỏ.

²⁴ Trước mặt Chúa, tôi là kẻ thập toàn, và tránh xa tội lỗi.

²⁵ Ðức Chúa thưởng cho tôi bởi tôi sống ngay lành,

và vì tôi trong sạch như mắt người đã thấy.

²⁶ Lạy Chúa, Ngài tín trung với kẻ tín trung,

xử tuyệt hảo với người tuyệt hảo.

²⁷ Ngài ở liêm khiết cùng người liêm khiết,

nhưng dùng mưu mẹo với kẻ gian ngoan.

²⁸ Vì Chúa cứu độ dân nghèo hèn,

quắc mắt nhìn xuống kẻ tự cao.

²⁹ Vâng, Ngài là ngọn đèn của con, lạy Ðức Chúa,

Ðức Chúa soi chiếu vào đời con tăm tối mịt mù.

³⁰ Cậy sức Ngài, con tấn công bọn giặc,

nhờ ơn Ngài là Thiên Chúa của con,

con vượt thành vượt luỹ.

³¹ Ðường lối Thiên Chúa quả là toàn thiện,

lời Ðức Chúa hứa được chứng nghiệm tỏ tường.

Chính Người là khiên che thuẫn đỡ

cho những ai ẩn náu bên Người.

³² Ngoài Ðức Chúa, hỏi ai là Thiên Chúa?

Ai là núi đá độ trì, ngoài Thiên Chúa của ta?

³³ Chính Thiên Chúa là nơi trú ẩn vững chắc của tôi,

mở ra cho tôi đường lối thiện toàn.

³⁴ Chúa cho đôi chân này lanh lẹ tựa chân nai,

Người đặt tôi đứng vững trên đỉnh núi,

³⁵ tập cho tôi thạo phép binh đao,

luyện đôi tay rành nghề cung nỏ.

³⁶ Lạy Chúa, Ngài ban ơn cứu độ làm khiên mộc chở che con,

săn sóc ân cần giúp con lớn mạnh.

³⁷ Ðường con đi, Chúa mở rộng thênh thang,

chân con bước không bao giờ lảo đảo.

³⁸ Con đuổi theo, huỷ diệt quân thù,

chỉ trở về khi chúng bị dẹp tan;

³⁹ con dẹp tan chúng, đánh cho quỵ, không sao dậy nữa,

chúng ngã gục, nằm dưới chân con.

⁴⁰ Chúa làm cho con nên hùng dũng để xông ra chiến trường,

Ngài cho con đè bẹp đối phương.

⁴¹ Ngài bắt cừu địch con quay lưng chạy trốn;

con tiêu diệt những kẻ oán thù con.

⁴² Chúng kêu cứu mà không ai cứu chữa,

kêu lên Ðức Chúa, nhưng Chúa chẳng đáp lời.

⁴³ Con nghiền tan chúng như bụi đất,

giẫm nát, chà đạp chúng như bùn ở ngoài đường.

⁴⁴ Dân của con phản loạn, Ngài cứu con thoát khỏi,

vẫn giữ con làm đầu các nước;

dân xa lạ phải thần phục con,

⁴⁵ người nước ngoài cầu thân nịnh bợ,

vừa nghe con ra lệnh, chúng đã tuân hành;

⁴⁶ người nước ngoài tiêu tan nhuệ khí,

từ trong đồn luỹ, run rẩy kéo nhau ra.

⁴⁷ Ðức Chúa vạn vạn tuế!

Chúc tụng Người là núi đá cho tôi trú ẩn.

Tôn vinh Thiên Chúa là núi đá độ trì tôi,

⁴⁸ là Thượng đế giúp tôi rửa sạch hận thù,

đặt chư dân ở dưới quyền tôi.

⁴⁹ Lạy Chúa, Ngài gỡ con ra khỏi tay thù địch,

cho thắng cả đối phương, cứu khỏi người tàn bạo.

⁵⁰ Vì thế giữa muôn dân, con cảm tạ Ngài, lạy Ðức Chúa,

dâng điệu hát cung đàn ca mừng danh thánh Chúa.

⁵¹ Chúa ban nhiều chiến thắng lớn lao

cho Ðức Vua chính Người đã lập.

Chúa hằng ưu ái Ðấng Người đã xức dầu tấn phong,

là Ða-vít cùng dòng dõi đến muôn đời.”

- Chương 23 -

Những lời cuối cùng của vua Ða-vít

¹ Ðây là những lời cuối cùng của vua Ða-vít:

“Sấm ngôn của vua Ða-vít, con ông Gie-sê,

sấm ngôn của người được đặt lên cao,

của người được Thiên Chúa nhà Gia-cóp xức dầu tấn phong,

của người ca sĩ được Ít-ra-en ái mộ.

² Thần khí Ðức Chúa dùng tôi mà phán,

lời Người ở trên lưỡi tôi.

³ Thiên Chúa của Ít-ra-en đã nói,

Núi Ðá của Ít-ra-en đã phán cùng tôi:

Ai cai trị con người với đức công minh,

ai cai trị với lòng kính sợ Thiên Chúa,

⁴ thì khác nào ánh ban mai lúc mặt trời mọc,

một buổi sáng không mây,

ánh sáng chói loà sau cơn mưa,

làm cỏ xanh mọc lên từ lòng đất.

⁵ Nhà Ða-vít bên Thiên Chúa chẳng như thế sao,

vì Người đã lập với tôi một giao ước vĩnh cửu,

được sắp đặt chi li và được duy trì?

Mọi chiến thắng của tôi và mọi ước vọng,

Người chẳng làm cho nẩy mầm đó sao?

⁶ Nhưng phường vô lại đều như gai bị vứt bỏ:

người ta chẳng bắt chúng bằng tay.

⁷ Người nào đụng đến chúng,

phải mang sắt và cán giáo nơi mình,

chúng sẽ bị quăng vào lửa mà thiêu rụi tại chỗ.”

Các dũng sĩ của vua Ða-vít (1 Sb 11: 10-41)

⁸ Ðây là tên các dũng sĩ của vua Ða-vít: ông Ít-bô-sét, một người Tác-cơ-môn, đứng đầu Bộ Ba; chính ông đã vung giáo đâm chết tám trăm người cùng một lúc. ⁹ Kế đến là ông E-la-da, con ông Ðô-đô, con một người A-khô-ác. Ông ở trong số ba dũng sĩ đi theo vua Ða-vít khi họ thách người Phi-li-tinh, lúc chúng tập trung tại đó để giao chiến. Người Ít-ra-en đã rút đi, ¹⁰ nhưng ông đứng vững và chém giết người Phi-li-tinh, cho đến khi bàn tay ông mệt mỏi dính chặt vào gươm. Và ngày đó Ðức Chúa đã thắng lớn. Quân binh trở lại phía sau ông, nhưng chỉ là để lột các xác chết. ¹¹ Sau ông là ông Sam-ma, con ông A-ghê, người Ha-ra. Người Phi-li-tinh đã tập trung thành một đạo quân. Ở đó có một thửa đất trồng toàn đậu nâu. Quân binh đã chạy trốn người Phi-li-tinh, ¹² nhưng ông đứng giữa thửa đất, đuổi người Phi-li-tinh ra khỏi đó, và đánh bại chúng. Ðức Chúa đã thắng lớn.

¹³ Ba người trong Nhóm Ba Mươi làm thành một tốp đi xuống và đến gặp vua Ða-vít ở hang A-đu-lam, vào mùa gặt. Một đạo quân Phi-li-tinh đóng trại ở thung lũng người Ra-pha. ¹⁴ Vua Ða-vít bấy giờ đang ở nơi ẩn náu, còn người Phi-li-tinh bấy giờ đóng đồn ở Bê-lem. ¹⁵ Vua Ða-vít ước ao và nói: “Phải chi có ai cho ta uống nước lấy ở giếng tại cổng thành Bê-lem!” ¹⁶ Ba dũng sĩ đã đột nhập trại Phi-li-tinh, lấy nước ở giếng tại cổng thành Bê-lem, đưa về cho vua Ða-vít. Nhưng vua không muốn uống mà đổ nước ấy làm lễ rưới dâng Ðức Chúa. ¹⁷ Vua nói: “Xin Ðức Chúa đừng để ta làm điều ấy! Ðó là máu của những người đã liều mạng đi lấy!” Vậy vua không muốn uống nước. Ðó là việc ba dũng sĩ đã làm.

¹⁸ Ông A-vi-sai, em ông Giô-áp, con bà Xơ-ru-gia, là người chỉ huy Nhóm Ba Mươi. Chính ông đã vung giáo đâm chết ba trăm người, và được nổi danh trong Nhóm Ba Mươi. ¹⁹ Ông được vinh dự nhất trong Nhóm Ba Mươi, nên ông được đứng đầu, nhưng không được vào Bộ Ba.

²⁰ Ông Bơ-na-gia-hu, con ông Giơ-hô-gia-đa, con một người dũng cảm, nhiều thành tích, xuất thân từ Cáp-xơ-ên. Chính ông đã hạ sát hai anh hùng Mô-áp. Chính ông đã xuống đập chết con sư tử ở trong giếng vào một ngày có tuyết. ²¹ Chính ông đã hạ một tên Ai-cập tướng mạo khác thường. Tên Ai-cập cầm giáo trong tay. Ông xuống đánh nó với một cây gậy, cướp giáo khỏi tay tên Ai-cập và lấy giáo của nó mà giết nó. ²² Ðó là những việc ông Bơ-na-gia-hu, con ông Giơ-hô-gia-đa đã làm, và ông được nổi danh trong Nhóm Ba Mươi dũng sĩ. ²³ Ông được vinh dự nhất trong Nhóm Ba Mươi, nhưng không được vào Bộ Ba. Vua Ða-vít đặt ông vào số cận vệ của vua.

²⁴ A-xa-hên, em của Giô-áp, ở trong Nhóm Ba Mươi, En-kha-nan, con của Ðô-đô, người Bê-lem, ²⁵ Sam-ma, người Kha-rốt, Ê-li-ca, người Kha-rốt, ²⁶ Khe-lét, người Pan-ti, I-ra, con của Ích-kết, người Tơ-cô-a, ²⁷ A-vi-e-de, người A-na-thốt, Mơ-vun-nai, người Khu-sa, ²⁸ Xan-môn, người A-khô-khi, Ma-rai, người Nơ-tô-pha, ²⁹ Khê-lép, con của Ba-a-na, người Nơ-tô-pha, Ít-tai, con của Ri-vai, quê ở Ghíp-a thuộc con cái Ben-gia-min, ³⁰ Bơ-na-gia-hu, người Pia-a-thôn, Hít-đai, quê ở khe núi Ga-át, ³¹ A-vi An-vôn, người A-ra-va, Át-ma-vét, người Bác-khum, ³² En-giác-ba, người Sa-an-vôn, các con của Gia-sên: Giơ-hô-na-than, ³³ Sam-ma, người Ha-ra, A-khi-am, con của Sa-ra, người A-ra-ri, ³⁴ Ê-li-phe-lét, con của A-khát-bai, người Ma-a-kha, Ê-li-am, con của A-khi-thô-phen, người Ghi-lô, ³⁵ Khét-rai, người Các-men, Pa-a-rai, người A-ráp, ³⁶ Gích-an, con của Na-than, quê Xô-va, Ba-ni, người Gát, ³⁷ Xe-léc, người Am-mon, Nác-rai, người Bơ-ê-rốt, người hầu cận của Giô-áp là con bà Xơ-ru-gia, ³⁸ I-ra, người Gít-ri, Ga-rếp, người Gít-ri, ³⁹ U-ri-gia, người Khết. Tất cả là ba mươi bảy.

- Chương 24 -

Cuộc điều tra dân số (1 Sb 21: 1-6)

¹ Ðức Chúa lại nổi giận với Ít-ra-en, và Người xúi giục vua Ða-vít gây hoạ cho họ. Người phán: “Hãy đi đếm dân Ít-ra-en và người Giu-đa.” ² Vua bảo ông Giô-áp, tướng chỉ huy quân lực, đang ở với vua: “Hãy rảo khắp các chi tộc Ít-ra-en, từ Ðan tới Bơ-e Se-va, và điều tra nhân khẩu để ta biết dân số.” ³ Ông Giô-áp thưa với vua: “Ước chi Ðức Chúa, Thiên Chúa của ngài, làm cho dân tăng lên gấp trăm lần con số hiện nay, và ước chi chính mắt của đức vua là chúa thượng tôi được thấy! Nhưng tại sao đức vua là chúa thượng tôi lại muốn điều ấy?” ⁴ Tuy nhiên, lời vua buộc ông Giô-áp và các tướng chỉ huy quân lực; ông Giô-áp và các tướng chỉ huy quân lực đang ở trước mặt vua đã ra đi điều tra dân số Ít-ra-en.

⁵ Họ đi qua sông Gio-đan và đóng trại ở A-rô-e, ở phía nam của thành nằm giữa thung lũng Gát, rồi đi về phía Gia-de. ⁶ Họ đến miền Ga-la-át và Vùng đất thấp ở Khót-si, rồi đến Ðan Gia-an và vòng về Xi-đôn. ⁷ Họ đến Tia, một thành luỹ kiên cố, và mọi thành của người Khi-vi và của người Ca-na-an, rồi họ ra vùng Ne-ghép của Giu-đa, tại Bơ-e Se-va. ⁸ Họ đã rảo qua khắp xứ, và sau chín tháng hai mươi ngày, họ về Giê-ru-sa-lem. ⁹ Ông Giô-áp nộp cho vua con số của cuộc điều tra dân số: Ít-ra-en có tám trăm ngàn chiến binh biết tuốt gươm, và Giu-đa có năm trăm ngàn.

Bệnh dịch. Thiên Chúa tha thứ. (1 Sb 21: 7-17)

¹⁰ Vua Ða-vít áy náy trong lòng sau khi đã kiểm tra dân số như vậy. Vua Ða-vít thưa cùng Ðức Chúa: “Con đã phạm tội nặng khi làm như thế. Giờ đây, lạy Ðức Chúa, xin bỏ qua lỗi lầm của tôi tớ Ngài, vì con đã hành động rất ngu xuẩn.” ¹¹ Sáng hôm sau, khi vua Ða-vít dậy, đã có lời Ðức Chúa phán với ngôn sứ Gát, thầy chiêm của vua Ða-vít, rằng: ¹² “Hãy đi nói với Ða-vít: Ðức Chúa phán thế này: “Ta đưa ra cho ngươi ba điều. Ngươi hãy chọn lấy một trong ba, và Ta sẽ thực hiện cho ngươi.” ¹³ Vậy ông Gát đến gặp vua Ða-vít, báo cho vua và nói: “Ngài muốn điều gì xảy ra: hoặc bảy năm đói trong toàn nước ngài, hoặc ba tháng chạy trốn trước mặt kẻ thù đuổi theo ngài, hoặc ba ngày ôn dịch? Bây giờ xin ngài suy nghĩ xem tôi phải trả lời thế nào cho Ðấng đã sai tôi.” ¹⁴ Vua Ða-vít nói với ông Gát: “Tôi lâm vào cảnh rất ngặt nghèo. Thà chúng ta sa vào tay Ðức Chúa còn hơn, vì lòng thương của Người bao la, nhưng ước chi tôi đừng sa vào tay người phàm!”

¹⁵ Ðức Chúa giáng ôn dịch xuống Ít-ra-en từ sáng hôm đó cho đến lúc đã định, và từ Ðan tới Bơ-e Se-va, có bảy mươi ngàn người trong dân đã chết. ¹⁶ Thiên sứ đưa tay về phía Giê-ru-sa-lem để tàn phá thành, nhưng Ðức Chúa hối tiếc vì tai hoạ đó, và Người bảo thiên sứ có nhiệm vụ tiêu diệt dân: “Ðủ rồi! Bây giờ rút tay lại.” Thiên sứ của Ðức Chúa đang ở gần sân lúa của ông A-rau-na, người Giơ-vút. ¹⁷ Vua Ða-vít thưa với Ðức Chúa, khi thấy thiên sứ có nhiệm vụ đánh phạt dân, ông nói: “Ngài coi, chính con đã phạm tội, chính con có lỗi; nhưng đàn chiên đó đã làm gì? Xin tay Ngài cứ đè trên con và nhà cha con!”

Vua Ða-vít dựng bàn thờ (1 Sb 21: 18 -27)

¹⁸ Ngày hôm đó, ông Gát đến gặp vua Ða-vít và nói với vua: “Xin ngài lên dựng một bàn thờ để kính Ðức Chúa tại sân lúa của ông A-rau-na, người Giơ-vút.” ¹⁹ Vua Ða-vít đi lên theo lời ông Gát, như Ðức Chúa đã truyền. ²⁰ Ông A-rau-na nhìn xuống, thấy vua và bề tôi đang đi qua phía mình. Ông A-rau-na liền đi ra và sấp mặt xuống đất lạy vua. ²¹ Ông A-rau-na nói: “Chẳng hay đức vua là chúa thượng tôi đến gặp tôi tớ người có mục đích gì?” Vua Ða-vít nói: “Ðến mua sân lúa của ngươi và xây một bàn thờ để kính Ðức Chúa, hầu chấm dứt tai ương đang làm hại dân.” ²² Ông A-rau-na thưa với vua Ða-vít: “Xin đức vua là chúa thượng tôi cứ lấy sân lúa và dâng lên cái gì ngài coi là tốt. Ngài xem: đây có bò làm lễ toàn thiêu, có bàn đạp lúa và ách bò làm củi. ²³ Thưa đức vua, tất cả những cái đó, A-rau-na xin dâng đức vua.” Ông A-rau-na thưa với vua: “Xin Ðức Chúa, Thiên Chúa của ngài, khứng nhận cho ngài!”

²⁴ Nhưng vua nói với ông A-rau-na: “Không! Ta muốn mua của ngươi, giá cả sòng phẳng, và ta không muốn dâng lên Ðức Chúa, Thiên Chúa của ta, những lễ toàn thiêu mà ta không mất tiền mua.” Vua Ða-vít đã trả mười lăm lượng bạc để mua sân lúa và bò. ²⁵ Vua Ða-vít xây một bàn thờ ở đó để kính Ðức Chúa và dâng những lễ toàn thiêu và những lễ kỳ an. Ðức Chúa đã thương đến xứ sở, và tai ương đã chấm dứt không làm hại Ít-ra-en nữa.

I. Ông Sa-Mu-En

1. Thời Thơ Ấu Của Ông Sa-Mu-En

Hành hương Si-lô

¹ Có một người quê thành Ra-ma-tha-gim Xô-phim, thuộc miền núi Ép-ra-im, tên là En-ca-na, con ông Giơ-rô-kham; ông Giơ-rô-kham là con ông Ê-li-hu, ông Ê-li-hu là con ông Tô-khu, ông Tô-khu là con ông Xúp, người Ép-ra-tha. ² Người ấy có hai vợ, một bà tên là An-na, một bà tên là Pơ-nin-na. Bà Pơ-nin-na có con, còn bà An-na không có con. ³ Hằng năm, người ấy từ thành mình lên thờ lạy và dâng hy lễ cho Ðức Chúa các đạo binh tại Si-lô. Ở đó có hai con trai ông Ê-li là Khóp-ni và Pin-khát làm tư tế của Ðức Chúa.

⁴ Ðến ngày ông En-ca-na dâng hy lễ, ông thường chia các phần cho bà Pơ-nin-na, vợ ông, và cho các con trai con gái bà ấy. ⁵ Còn bà An-na, thì ông chia cho một phần ngon, vì ông yêu bà, mặc dù Ðức Chúa đã làm cho bà không sinh sản được. ⁶ Bà kia, đối thủ của bà, cứ chọc tức bà, để hạ nhục bà, vì Ðức Chúa đã làm cho bà không sinh sản được. ⁷ Ông vẫn làm như thế năm này qua năm nọ, mỗi lần bà lên Nhà của Ðức Chúa; còn bà kia cứ chọc tức bà như thế. Bà khóc và không chịu ăn. ⁸ Ông En-ca-na, chồng bà, bảo bà: “An-na, sao em khóc? Sao em không chịu ăn? Sao lòng em rầu rĩ vậy? Ðối với em, anh lại không hơn mười đứa con trai sao?”

Bà An-na cầu nguyện

⁹ Bà An-na đứng dậy sau khi họ đã ăn uống tại Si-lô. Tư tế Ê-li đang ngồi trên ghế ở cửa đền thờ Ðức Chúa. ¹⁰ Tâm hồn cay đắng, bà cầu nguyện với Ðức Chúa và khóc nức nở. ¹¹ Bà khấn hứa rằng: “Lạy Ðức Chúa các đạo binh, nếu Ngài đoái nhìn đến nỗi khổ cực của nữ tỳ Ngài đây, nếu Ngài nhớ đến con và không quên nữ tỳ Ngài, nếu Ngài cho nữ tỳ Ngài một mụn con trai, thì con sẽ dâng nó cho Ðức Chúa mọi ngày đời nó, và dao cạo sẽ không đụng tới đầu nó.”

¹² Vì bà cứ cầu nguyện lâu trước nhan Ðức Chúa, nên ông Ê-li để ý đến miệng bà. ¹³ Bà An-na thầm thĩ trong lòng: chỉ có môi bà mấp máy, không nghe thấy tiếng bà. Ông Ê-li nghĩ rằng bà say rượu. ¹⁴ Ông Ê-li bảo bà: “Bà còn say đến bao giờ? Hãy lo dã rượu đi!” ¹⁵ Bà An-na trả lời rằng: “Không, thưa ngài, tôi chỉ là một người đàn bà tâm thần đau khổ. Tôi đã không uống rượu và đồ uống có men, tôi chỉ thổ lộ tâm can trước nhan Ðức Chúa. ¹⁶ Xin đừng coi nữ tỳ ngài đây là đứa vô lại: chỉ vì quá lo âu phiền muộn mà tôi đã nói cho đến bây giờ.” ¹⁷ Ông Ê-li trả lời rằng: “Bà hãy đi về bình an. Xin Thiên Chúa của Ít-ra-en ban cho bà điều bà đã xin Người!” ¹⁸ Bà thưa: “Ước chi nữ tỳ của ngài đây được đẹp lòng ngài!” Rồi người đàn bà ra đi; bà dùng bữa và nét mặt bà không còn như trước nữa.

Ông Sa-mu-en sinh ra và được thánh hiến

¹⁹ Sáng hôm sau, họ dậy sớm và sụp lạy trước nhan Ðức Chúa, rồi trở về nhà ở Ra-ma. Ông En-ca-na ăn ở với bà An-na, vợ mình, và Ðức Chúa đã nhớ đến bà. ²⁰ Ngày qua tháng lại, bà An-na thụ thai, sinh con trai và đặt tên cho nó là Sa-mu-en, vì bà nói: “Tôi đã xin Ðức Chúa được nó.” ²¹ Người chồng là En-ca-na lên với cả gia đình để dâng hy lễ thường niên cho Ðức Chúa và để giữ trọn lời khấn hứa của mình. ²² Bà An-na không lên, vì bà nói với chồng: “Ðợi cho đến khi đứa trẻ cai sữa đã. Khi đó em sẽ đưa nó đi, nó sẽ ra mắt Ðức Chúa và sẽ ở lại đó mãi mãi.” ²³ Ông En-ca-na, chồng bà, bảo bà: “Em nghĩ thế nào là phải thì cứ làm; cứ ở lại cho đến khi cai sữa cho nó. Chỉ xin Ðức Chúa thực hiện lời Người.” Người đàn bà ở lại và cho con bú cho đến khi cai sữa cho nó.

²⁴ Sau khi cai sữa cho con, bà đưa nó lên với mình, mang theo một con bò mộng ba tuổi, hai thùng bột và một bầu da đầy rượu. Bà đưa con vào Nhà Ðức Chúa tại Si-lô; đứa trẻ còn nhỏ lắm. ²⁵ Họ sát tế con bò và đưa đứa trẻ đến với ông Ê-li. ²⁶ Bà nói: “Thưa ngài, xin thứ lỗi, tôi xin lấy mạng sống ngài mà thề: tôi là người đàn bà đã đứng bên ngài, tại đây, để cầu nguyện với Ðức Chúa. ²⁷ Tôi đã cầu nguyện để được đứa trẻ này, và Ðức Chúa đã ban cho tôi điều tôi đã xin Người. ²⁸ Ðến lượt tôi, tôi xin nhượng nó lại cho Ðức Chúa. Mọi ngày đời nó, nó sẽ được nhượng cho Ðức Chúa.” Và ở đó, họ thờ lạy Ðức Chúa.

- Chương 02 -

Bài ca của bà An-na

¹ Bà An-na cầu nguyện và nói:

“Tâm hồn con hoan hỷ vì Ðức Chúa,

nhờ Ðức Chúa, con ngẩng đầu hiên ngang.

Con mở miệng nhạo báng quân thù:

Vâng, con vui sướng vì được Ngài cứu độ.

² Chẳng có Ðấng thánh nào như Ðức Chúa,

chẳng một ai khác, ngoại trừ Ngài,

chẳng có Núi Ðá nào như Thiên Chúa chúng ta.

³ Các người chớ nhiều lời huênh hoang tự đắc,

miệng đừng thốt ra điều ngạo mạn,

vì Ðức Chúa là Thiên Chúa quán thông,

mọi hành vi, chính Người xét xử.

⁴ Cung nỏ người hùng bị bẻ tan,

kẻ yếu sức lại trở nên hùng dũng.

⁵ Người no phải làm mướn kiếm ăn,

còn kẻ đói được an nhàn thư thái.

Người hiếm hoi thì sinh năm đẻ bảy,

mẹ nhiều con lại ủ rũ héo tàn.

⁶ Ðức Chúa là Ðấng cầm quyền sinh tử,

đẩy xuống âm phủ rồi lại kéo lên.

⁷ Ðức Chúa bắt phải nghèo và cho giàu có,

Người hạ xuống thấp, Người cũng nhắc lên cao.

⁸ Kẻ mọn hèn, Chúa kéo ra khỏi nơi cát bụi,

ai nghèo túng, Người cất nhắc từ đống phân tro,

đặt ngồi chung với hàng quyền quý,

tặng ngai vinh hiển làm sản nghiệp riêng.

Vì nền móng địa cầu là của Ðức Chúa,

Người đặt cả hoàn vũ lên trên.

⁹ Chúa gìn giữ bước chân người trung hiếu,

còn ác nhân bị tiêu diệt trong chốn mịt mù,

vì con người đâu phải mạnh mà thắng.

¹⁰ Kẻ thù Ðức Chúa sẽ bị đập tan,

từ trời cao, người cho sấm sét giáng trên đầu.

Ðức Chúa xét xử khắp cùng cõi đất,

ban quyền năng cho đức vua Người chọn,

nêu uy thế đấng Người đã xức dầu tấn phong.”

¹¹ Ông En-ca-na về nhà ở Ra-ma. Còn đứa trẻ thì phụng sự Ðức Chúa, có tư tế Ê-li trông nom.

Các con trai ông Ê-li

¹² Các con trai ông Ê-li là những tên vô lại, chúng không biết gì đến Ðức Chúa ¹³ và đến quyền lợi các tư tế được hưởng trên dân. Mỗi khi có ai dâng hy lễ, thì đầy tớ của tư tế đến, tay cầm xiên ba răng, trong lúc người ta đang nấu thịt. ¹⁴ Nó thọc vào vạc, vào nồi, vào chảo hay vào niêu; hễ xiên đưa lên được miếng nào, thì tư tế lấy cho mình. Chúng vẫn làm như thế với tất cả những người Ít-ra-en đến đó, tại Si-lô. ¹⁵ Cả trước khi người ta đốt mỡ cho cháy nghi ngút, thì đầy tớ của tư tế đến và bảo người dâng hy lễ: “Ðưa thịt đây để quay cho tư tế! Người không lấy thịt ông đã nấu đâu, chỉ lấy thịt sống thôi!” ¹⁶ Người kia có nói: “Ðể người ta đốt mỡ cho cháy nghi ngút trước đã, rồi anh thích gì thì cứ lấy”, thì nó bảo: “Không, phải đưa ngay bây giờ! Nếu không, tôi dùng sức mạnh mà lấy.” ¹⁷ Tội của những người thanh niên này rất lớn trước nhan Ðức Chúa, vì những người ấy khinh thường lễ phẩm dâng Ðức Chúa.

Ông Sa-mu-en tại Si-lô

¹⁸ Sa-mu-en phụng sự trước nhan Ðức Chúa, cậu bé mặc ê-phốt vải gai. ¹⁹ Mẹ cậu vẫn may cho cậu một áo khoác nhỏ và đưa lên cho cậu mỗi năm, khi bà cùng chồng lên dâng hy lễ thường niên. ²⁰ Ông Ê-li chúc phúc cho ông En-ca-na và vợ ông này rằng: “Xin Ðức Chúa cho người đàn bà này sinh con cái cho ông, để thay thế đứa con đã nhượng cho Ðức Chúa.” Rồi hai ông bà trở về nhà. ²¹ Ðức Chúa viếng thăm bà An-na; bà thụ thai và sinh được ba trai hai gái, còn cậu bé Sa-mu-en thì lớn lên bên cạnh Ðức Chúa.

Lại nói về các con ông Ê-li

²² Ông Ê-li đã già lắm. Ông nghe nói các con ông đối xử thế nào với toàn thể Ít-ra-en; ông còn nghe nói chúng nằm với những phụ nữ phục vụ ở cửa Lều Hội Ngộ. ²³ Ông nói với chúng: “Sao các con lại làm những điều ấy, những điều xấu mà cha nghe toàn dân nói? ²⁴ Không, các con ơi, tiếng kháo láo cha nghe dân Ðức Chúa đồn thổi thì không tốt đẹp gì. ²⁵ Nếu một người có tội với một người, thì Thiên Chúa sẽ phân xử cho; nhưng nếu một người có tội với Ðức Chúa thì ai sẽ cầu nguyện cho nó?” Nhưng chúng không chịu nghe lời cha chúng, vì Ðức Chúa muốn làm cho chúng phải chết.

²⁶ Còn cậu bé Sa-mu-en thì càng lớn lên và đẹp lòng cả Ðức Chúa lẫn người ta.

Báo trước hình phạt

²⁷ Một người của Thiên Chúa đến gặp ông Ê-li và nói với ông: “Ðức Chúa phán thế này: Ta đã chẳng tỏ mình ra một cách rõ ràng cho nhà của cha ngươi, khi chúng ở dưới quyền triều đình Pha-ra-ô bên Ai-cập đó sao? ²⁸ Ta đã chọn chúng trong mọi chi tộc Ít-ra-en, để chúng làm tư tế cho Ta, bước lên bàn thờ của Ta, đốt hương cho cháy nghi ngút, mang ê-phốt trước nhan Ta, và Ta đã ban cho nhà cha ngươi mọi hoả tế của con cái Ít-ra-en. ²⁹ Tại sao ngươi lại coi thường hy lễ và lễ phẩm dành cho Ta, là những thứ Ta đã truyền dâng trong nơi Ta ngự? Tại sao ngươi lại coi trọng các con ngươi hơn Ta, mà cả cha con béo mập ra, vì ăn những thứ ngon nhất trong mọi lễ phẩm của Ít-ra-en, dân Ta?

³⁰ “Vì vậy -sấm ngôn của Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en- quả Ta có nói là nhà của ngươi và nhà cha ngươi sẽ đi trước nhan Ta mãi mãi, nhưng giờ đây – sấm ngôn của Ðừc Chúa – không đời nào! Vì những kẻ coi trọng Ta thì Ta coi trọng, còn những kẻ khinh dể Ta thì bị khinh thường. ³¹ Này sắp đến những ngày Ta sẽ chặt cánh tay ngươi và cánh tay của nhà cha ngươi, khiến cho không còn người già trong nhà của ngươi. ³² Ngươi sẽ trông thấy một đối thủ nơi Ta ngự, trong khi tại Ít-ra-en mọi sự đều tốt đẹp, và trong nhà ngươi sẽ không bao giờ có người già nữa. ³³ Tuy nhiên, Ta sẽ không loại mọi người của ngươi khỏi bàn thờ Ta, như vậy mắt ngươi sẽ mỏi mòn, tâm hồn ngươi sẽ kiệt sức, và tất cả con cháu trong nhà ngươi sẽ phải chết giữa tuổi thành nhân.

³⁴ “Ðiều xảy ra cho hai con trai ngươi, Khóp-ni và Pin-khát, sẽ là dấu cho ngươi: cả hai sẽ chết trong cùng một ngày. ³⁵ Ta sẽ cho xuất hiện một tư tế trung kiên để phục vụ Ta, nó sẽ hành động theo lòng Ta và ý muốn của Ta; Ta sẽ xây cho nó một nhà kiên cố, và ngày ngày nó sẽ đi trước người được Ta xức dầu tấn phong. ³⁶ Bất cứ ai còn sót lại trong nhà ngươi sẽ đến sụp lạy nó để được một đồng bạc và một ổ bánh, và sẽ nói với nó: “Xin vui lòng nhận tôi vào làm một chức vụ tư tế nào đó, để tôi có miếng bánh ăn.”

- Chương 03 -

Thiên Chúa gọi ông Sa-mu-en

¹ Cậu bé Sa-mu-en phụng sự Ðức Chúa, có ông Ê-li trông nom. Thời ấy, lời Ðức Chúa thì hiếm và thị kiến cũng không hay xảy ra. ² Một ngày kia, ông Ê-li đang ngủ ở chỗ ông, mắt ông đã bắt đầu mờ, ông không còn thấy nữa. ³ Ðèn của Thiên Chúa chưa tắt và Sa-mu-en đang ngủ trong đền thờ Ðức Chúa, nơi có đặt Hòm Bia Thiên Chúa. ⁴ Ðức Chúa gọi Sa-mu-en. Cậu thưa: “Dạ, con đây!” ⁵ Rồi chạy lại với ông Ê-li và thưa: “Dạ, con đây, thầy gọi con.” Ông bảo: “Thầy không gọi con đâu. Con về ngủ đi.” Cậu bèn đi ngủ. ⁶ Ðức Chúa lại gọi Sa-mu-en lần nữa. Sa-mu-en dậy, đến với ông Ê-li và thưa: “Dạ, con đây, thầy gọi con.” Ông bảo: “Thầy không gọi con đâu, con ạ. Con về ngủ đi.” ⁷ Bấy giờ Sa-mu-en chưa biết Ðức Chúa, và lời Ðức Chúa chưa được mặc khải cho cậu. ⁸ Ðức Chúa lại gọi Sa-mu-en lần thứ ba. Cậu dậy, đến với ông Ê-li và thưa: “Dạ, con đây, thầy gọi con.” Bấy giờ ông Ê-li hiểu là Ðức Chúa gọi cậu bé. ⁹ Ông Ê-li nói với Sa-mu-en: “Con về ngủ đi, và hễ có ai gọi con thì con thưa: “Lạy Ðức Chúa, xin Ngài phán, vì tôi tớ Ngài đang lắng nghe.” Sa-mu-en về ngủ ở chỗ của mình.

¹⁰ Ðức Chúa đến, đứng đó và gọi như những lần trước: “Sa-mu-en! Sa-mu-en!” Sa-mu-en thưa: “Xin Ngài phán, vì tôi tớ Ngài đang lắng nghe.” ¹¹ Ðức Chúa phán với Sa-mu-en: “Này Ta sắp làm một điều tại Ít-ra-en mà bất cứ ai nghe nói cũng phải ù cả hai tai. ¹² Ngày ấy, để phạt Ê-li, Ta sẽ thực hiện mọi điều Ta đã phán về nhà nó, từ đầu đến cuối. ¹³ Ta báo cho nó là Ta vĩnh viễn kết án nhà nó vì lỗi của nó: Nó biết các con nó nguyền rủa Thiên Chúa mà đã không sửa dạy chúng. ¹⁴ Vì vậy Ta thề với nhà Ê-li: nhà Ê-li sẽ không bao giờ được xá lỗi, dù là bằng hy lễ hay lễ phẩm.”

¹⁵ Sa-mu-en cứ ngủ cho đến sáng, rồi mở các cửa của Nhà Ðức Chúa. Sa-mu-en sợ không dám kể lại thị kiến cho ông Ê-li. ¹⁶ Ông Ê-li gọi Sa-mu-en và nói: “Sa-mu-en, con ơi!” Cậu thưa: “Dạ, con đây!” ¹⁷ Ông nói: “Người đã phán với con điều gì? Thầy xin con đừng giấu thầy. Xin Thiên Chúa phạt con thế này và còn thêm thế kia nữa, nếu con giấu thầy một điều nào trong tất cả những lời Người đã phán với con.” ¹⁸ Sa-mu-en kể lại cho ông mọi điều, không giấu ông điều nào. Ông nói: “Người là Ðức Chúa. Xin Người cứ làm điều Người cho là tốt.”

¹⁹ Sa-mu-en lớn lên. Ðức Chúa ở với ông và Người không để cho một lời nào của Người ra vô hiệu. ²⁰ Toàn thể Ít-ra-en, từ Ðan tới Bơ-e Se-va, biết rằng ông Sa-mu-en được Ðức Chúa tín nhiệm cho làm ngôn sứ của Người. ²¹ Ðức Chúa tiếp tục hiện ra ở Si-lô, vì Ðức Chúa dùng lời của Ðức Chúa mà tự mặc khải cho ông Sa-mu-en ở Si-lô.

- Chương 04 -

¹ và lời của ông Sa-mu-en đến với toàn thể Ít-ra-en.

2. Hòm Bia Bị Người Phi-Li-Tinh Chiếm Ðoạt

Ít-ra-en bị đánh bại và Hòm Bia bị chiếm đoạt

² Người Phi-li-tinh dàn quân đối diện với quân Ít-ra-en, cuộc chiến trở nên ác liệt và Ít-ra-en bị người Phi-li-tinh đánh bại: tại mặt trận, ở ngoài đồng, chúng đã giết chừng bốn ngàn người. ³ Khi dân trở về trại, các kỳ mục Ít-ra-en nói: “Sao hôm nay Ðức Chúa để chúng ta bị người Phi-li-tinh đánh bại? Chúng ta hãy đi Si-lô lấy Hòm Bia Giao Ước của Ðức Chúa về: Hòm Bia sẽ đến giữa chúng ta và sẽ cứu chúng ta khỏi bàn tay quân thù.” ⁴ Dân sai người đi Si-lô; từ đó họ mang về Hòm Bia Giao Ước của Ðức Chúa các đạo binh, Ðấng ngự trên các thần hộ giá; ở đó, bên cạnh Hòm Bia Giao Ước của Thiên Chúa, có hai con ông Ê-li là Khóp-ni và Pin-khát. ⁵ Khi Hòm Bia Giao Ước của Ðức Chúa xuống trại, toàn thể Ít-ra-en hò reo vang dội khiến đất rung chuyển. ⁶ Người Phi-li-tinh nghe thấy tiếng hò reo thì hỏi nhau: “Tiếng hò reo vang dội ấy trong trại bọn Híp-ri là gì vậy?” Chúng biết là Hòm Bia Ðức Chúa đã đến trại. ⁷ Người Phi-li-tinh sợ hãi, vì chúng nói: “Một vị thần đã đến trại!” Chúng bảo nhau: “Khốn thân ta, vì trước đây không có như vậy! ⁸ Khốn thân ta! Ai sẽ giải thoát ta khỏi tay những thần hùng mạnh ấy? Ðó là những thần đã dùng mọi thứ đòn mà đánh phạt người Ai-cập trong sa mạc. ⁹ Hỡi người Phi-li-tinh, can đảm lên, hãy tỏ ra là nam nhi, kẻo phải làm nô lệ cho bọn Híp-ri như chúng đã làm nô lệ cho anh em. Hãy tỏ ra là nam nhi và chiến đấu!” ¹⁰ Người Phi-li-tinh giao chiến. Ít-ra-en bị đánh bại và ai nấy chạy trốn về lều của mình. Ðó là một đòn rất đau: về phía Ít-ra-en có ba mươi ngàn bộ binh tử trận. ¹¹ Hòm Bia Thiên Chúa bị chiếm đoạt, và hai con ông Ê-li là Khóp-ni và Pin-khát bị giết.

Ông Ê-li qua đời

¹² Một người thuộc chi tộc Ben-gia-min từ mặt trận chạy về, và ngay hôm đó tới Si-lô, áo quần xé rách, đầu thì rắc đất. ¹³ Khi người ấy đến thì ông Ê-li đang ngồi trên ghế ở bên đường mà ngóng trông. Vì lòng ông bồn chồn lo sợ cho Hòm Bia Thiên Chúa. Người kia vào loan tin trong thành, và cả thành kêu gào lên. ¹⁴ Nghe tiếng kêu la, ông Ê-li hỏi: “Sao có tiếng ồn ào như thế?” Người kia vội vàng đến báo tin cho ông Ê-li. ¹⁵ Ông Ê-li đã chín mươi tám tuổi, mắt ông cứng đờ, ông không thấy được nữa. ¹⁶ Người kia nói với ông Ê-li: “Tôi từ mặt trận về. Tôi đã từ mặt trận trốn về hôm nay.” Ông hỏi: “Cái gì đã xảy ra vậy con?” ¹⁷ Người đưa tin trả lời rằng: “Ít-ra-en đã chạy trốn quân Phi-li-tinh; dân đại bại, hai con ông là Khóp-ni và Pin-khát đã chết, và Hòm Bia Thiên Chúa đã bị chiếm đoạt.” ¹⁸ Người kia vừa nhắc tới Hòm Bia Thiên Chúa, thì ông từ ghế ngã ngửa xuống, bên cạnh cửa, giập gáy mà chết, vì ông đã già lại nặng cân. Ông đã làm thủ lãnh xét xử Ít-ra-en bốn mươi năm.

Vợ Pin-khát chết

¹⁹ Con dâu ông, tức là vợ của Pin-khát, đang có thai và sắp sinh. Nghe tin Hòm Bia bị chiếm đoạt, cha chồng và chồng chết, nàng khuỵu xuống và sinh con, vì lên cơn đau đột ngột. ²⁰ Lúc nàng sắp chết, những người đàn bà đứng quanh bảo nàng: “Cô đừng sợ, vì cô đã sinh được một con trai!” Nhưng nàng không trả lời và không để tâm đến. ²¹ Nàng gọi đứa trẻ là I-kha-vốt, và nói: “Vinh quang đã bị cướp khỏi Ít-ra-en”, vì Hòm Bia Thiên Chúa đã bị chiếm đoạt, vì cha chồng và chồng nàng đã chết. ²² Nàng nói: “Vinh quang đã bị cướp khỏi Ít-ra-en”, vì Hòm Bia Thiên Chúa đã bị chiếm đoạt.

- Chương 05 -

Người Phi-li-tinh gặp rủi ro vì Hòm Bia

¹ Người Phi-li-tinh chiếm đoạt Hòm Bia Thiên Chúa và đưa từ E-ven Ha E-de về thành Át-đốt. ² Người Phi-li-tinh lấy Hòm Bia, đưa vào nhà của thần Ða-gôn và đặt bên cạnh thần Ða-gôn. ³ Hôm sau, người Át-đốt dậy sớm và kìa Ða-gôn ngã sấp mặt xuống đất, trước Hòm Bia Ðức Chúa. Chúng đem Ða-gôn đặt vào chỗ cũ. ⁴ Sáng hôm sau chúng dậy sớm và kìa Ða-gôn lại ngã sấp mặt xuống đất, trước Hòm Bia Ðức Chúa. Ðầu Ða-gôn và hai bàn tay đã bị chặt, thì ở trên ngưỡng cửa, chỉ còn lại thân Ða-gôn. ⁵ Vì thế, cho đến ngày hôm nay, ở Át-đốt, các tư tế Ða-gôn và tất cả những ai vào Nhà của Ða-gôn không giẫm lên ngưỡng cửa Ða-gôn.

⁶ Bàn tay Ðức Chúa đè nặng trên người Át-đốt, Người làm cho chúng phải điêu linh, và mắc những khối u, tại Át-đốt và trong lãnh thổ. ⁷ Thấy vậy, người Át-đốt nói: “Ðừng để Hòm Bia Thiên Chúa Ít-ra-en ở lại với chúng ta, vì Người đã ra tay đối xử nghiệt ngã với chúng ta và với thần Ða-gôn của chúng ta; ⁸ chúng sai người đi mời tất cả các vương hầu người Phi-li-tinh đến với chúng. Chúng nói: “Chúng tôi phải làm gì với Hòm Bia Thiên Chúa Ít-ra-en?” Các vương hầu trả lời: “Phải di chuyển Hòm Bia Thiên Chúa Ít-ra-en đến Gát.” Họ đã di chuyển Hòm Bia Thiên Chúa Ít-ra-en đi. ⁹ Sau khi di chuyển Hòm Bia, tay Ðức Chúa giáng xuống trên thành. Chúng vô cùng hoảng sợ. Ðức Chúa đánh phạt người trong thành, từ bé đến lớn: khối u mọc trên khắp người chúng. ¹⁰ Chúng gửi Hòm Bia Thiên Chúa đến Éc-rôn. Nhưng khi Hòm Bia đến Éc-rôn thì người Éc-rôn kêu lên rằng: “Họ di chuyển Hòm Bia Thiên Chúa Ít-ra-en đến với (chúng) ta, để giết (chúng) ta và dân (chúng) ta.” ¹¹ Chúng sai người đi mời tất cả các vương hầu người Phi-li-tinh đến. Chúng nói: “Các ông hãy trả lại Hòm Bia Thiên Chúa Ít-ra-en; Hòm Bia phải trở về chỗ cũ, để Hòm Bia đừng giết (chúng) tôi và dân (chúng) tôi!” Thật vậy, trong toàn thành, người ta hoảng sợ trước cái chết, vì bàn tay Thiên Chúa giáng rất mạnh xuống trên đó. ¹² Những người không chết thì bị mắc những khối u, và tiếng kêu của thành đã thấu tới trời.

- Chương 06 -

Trả lại Hòm Bia

¹ Hòm Bia Ðức Chúa ở trong lãnh thổ người Phi-li-tinh bảy tháng. ² Người Phi-li-tinh mời các tư tế và thầy bói đến và hỏi: “Chúng tôi phải làm gì với Hòm Bia Ðức Chúa? Xin cho chúng tôi biết phải trả Hòm Bia về chỗ cũ bằng cách nào.” ³ Họ đáp: “Nếu anh em trả lại Hòm Bia Thiên Chúa Ít-ra-en, thì đừng trả lại không, nhưng phải nộp cho Người một của lễ đền tội. Bấy giờ anh em sẽ khỏi bệnh và sẽ biết tại sao tay của Người đã không tha anh em.” ⁴ Người Phi-li-tinh hỏi: “Của lễ đền tội chúng tôi phải nộp cho Người là gì?” Họ đáp: “Năm cái khối u bằng vàng và năm con chuột bằng vàng, tính theo số các vương hầu người Phi-li-tinh, vì cũng một tai hoạ đã giáng xuống trên tất cả anh em và trên các vương hầu của anh em. ⁵ Anh em hãy làm những hình ảnh các khối u của anh em, và hình ảnh các con chuột đang phá phách xứ sở, và hãy tôn vinh Thiên Chúa Ít-ra-en. May ra Người sẽ nhẹ tay với anh em, với các thần của anh em và xứ sở anh em. ⁶ Tại sao anh em để lòng mình ra nặng nề cứng cỏi, như người Ai-cập và Pha-ra-ô đã để lòng chúng ra nặng nề cứng cỏi? Khi Người thị uy với chúng, chúng đã chẳng phải để cho Ít-ra-en đi sao? ⁷ Bây giờ hãy đóng một cỗ xe mới và bắt hai con bò sữa chưa hề mang ách. Hãy lấy hai con bò đó mà thắng xe, và hãy tách con chúng ra mà đưa về nhà. ⁸ Anh em hãy đem Hòm Bia Ðức Chúa đặt lên xe. Còn các đồ bằng vàng anh em nộp cho Người làm của lễ đền tội, thì hãy để vào một cái tráp ở bên cạnh, rồi hãy để cho Hòm Bia đi. ⁹ Anh em sẽ xem: nếu Hòm Bia theo hướng lãnh thổ mình mà lên Bết Se-mét, thì chính là Người đã gây ra cho chúng ta đại hoạ này. Nếu không, chúng ta sẽ biết là chẳng phải tay Người đã đánh chúng ta, mà chỉ là chuyện tình cờ xảy đến cho chúng ta.”

¹⁰ Những người ấy làm như vậy. Chúng bắt hai con bò sữa mà thắng xe, còn bò con thì nhốt ở nhà. ¹¹ Chúng đặt Hòm Bia Ðức Chúa lên xe, cùng với cái tráp đựng các con chuột bằng vàng và hình ảnh các khối u của chúng.

¹² Các con bò cái thẳng đường đi về hướng Bết Se-mét. Chúng cứ theo một đường mà đi, vừa đi vừa rống, không đi trệch bên phải bên trái. Các vương hầu người Phi-li-tinh đi theo sau chúng cho đến ranh giới Bết Se-mét.

Hòm Bia tại Bết Se-mét

¹³ Người Bết Se-mét đang gặt lúa mì trong thung lũng. Ngước mắt lên, họ nhìn thấy Hòm Bia, và khi nhìn thấy, họ vui mừng. ¹⁴ Cỗ xe đến cánh đồng ông Giơ-hô-su-a người Bết Se-mét, và dừng lại ở đó. Ở đó có một tảng đá lớn. Họ bổ gỗ xe ra, còn những con bò cái thì họ dâng Ðức Chúa làm lễ toàn thiêu. ¹⁵ Các thầy Lê-vi đưa Hòm Bia Ðức Chúa xuống, cùng với cái tráp bên cạnh, trong đó có các đồ vật bằng vàng. Họ đặt tất cả lên tảng đá lớn. Người Bết Se-mét dâng những lễ toàn thiêu và tiến những hy lễ lên Ðức Chúa, ngày hôm đó. ¹⁶ Năm vương hầu người Phi-li-tinh thấy vậy, cũng trở về Éc-rôn ngày hôm đó. ¹⁷ Ðây là các u bướu bằng vàng người Phi-li-tinh đã nộp cho Ðức Chúa làm lễ đền tội: một cho Át-đốt, một cho Ga-da, một cho Át-cơ-lôn, một cho Gát, một cho Éc-rôn. ¹⁸ Ngoài ra còn có các con chuột bằng vàng, tính theo số tất cả các thành người Phi-li-tinh thuộc về năm vương hầu, từ thành kiên cố cho đến làng bỏ ngỏ. Tảng đá lớn trên đó người ta đã đặt Hòm Bia Ðức Chúa là bằng chứng cho đến ngày hôm nay, trong cánh đồng ông Giơ-hô-su-a người Bết Se-mét. ¹⁹ Người đã đánh phạt những người Bết Se-mét vì họ đã nhìn thấy Hòm Bia Ðức Chúa. Trong dân, Người đã đánh phạt bảy mươi người. Dân để tang vì Ðức Chúa đã đánh dân một đòn đau.

Hòm Bia tại Kia-giát Giơ-a-rim

²⁰ Người Bết Se-mét nói: “Ai có thể đứng vững trước nhan Ðức Chúa, Thiên Chúa thánh thiện này? Khi rời chúng tôi, Người sẽ lên với ai?” ²¹ Họ sai sứ giả đến với dân cư thành Kia-giát Giơ-a-rim và nói: “Người Phi-li-tinh đã trả lại Hòm Bia Ðức Chúa. Hãy xuống mà đưa lên với anh em.”

- Chương 07 -

¹ Người Kia-giát Giơ-a-rim đến và đưa Hòm Bia Ðức Chúa lên. Họ đưa Hòm Bia vào nhà ông A-vi-na-đáp, ở trên đồi, và thánh hiến E-la-da, con ông, để giữ Hòm Bia Ðức Chúa.

Ông Sa-mu-en làm thủ lãnh và cứu dân

² Từ ngày Hòm Bia được đặt ở Kia-giát Giơ-a-rim, một thời gian dài trôi qua: đã hai mươi năm rồi. Toàn thể nhà Ít-ra-en thiết tha hướng về Ðức Chúa. ³ Bấy giờ ông Sa-mu-en nói với toàn thể nhà Ít-ra-en rằng: “Nếu anh em hết lòng trở về với Ðức Chúa, thì hãy loại bỏ các thần ngoại bang và các nữ thần Át-tô-rét ra khỏi anh em; hãy hướng lòng anh em về với Ðức Chúa và phụng sự một mình Người, thì Người sẽ giải thoát anh em khỏi tay người Phi-li-tinh.” ⁴ Con cái Ít-ra-en loại bỏ các thần Ba-an và các nữ thần Át-tô-rét và chỉ phụng sự một mình Ðức Chúa.

⁵ Ông Sa-mu-en nói: “Hãy tập hợp toàn thể Ít-ra-en về Mít-pa: tôi sẽ cầu nguyện với Ðức Chúa cho anh em.” ⁶ Họ tập hợp về Mít-pa. Họ múc nước và đổ ra trước nhan Ðức Chúa. Ngày hôm ấy họ ăn chay và nói tại đó: “Chúng tôi đắc tội với Ðức Chúa.” Ông Sa-mu-en làm thủ lãnh xét xử con cái Ít-ra-en tại Mít-pa.

⁷ Khi người Phi-li-tinh nghe tin con cái Ít-ra-en tập hợp về Mít-pa, thì các vương hầu người Phi-li-tinh lên đánh Ít-ra-en. Con cái Ít-ra-en nghe tin và sợ người Phi-li-tinh. ⁸ Con cái Ít-ra-en nói với ông Sa-mu-en: “Xin ông chớ ngừng kêu lên Ðức Chúa, Thiên Chúa chúng tôi, để người cứu chúng tôi khỏi tay người Phi-li-tinh!” ⁹ Ông Sa-mu-en bắt một con chiên sữa và dâng toàn bộ làm lễ toàn thiêu lên Ðức Chúa. Rồi ông Sa-mu-en kêu lên Ðức Chúa cho Ít-ra-en và Ðức Chúa đã đáp lời ông. ¹⁰ Trong khi ông Sa-mu-en dâng lễ toàn thiêu thì người Phi-li-tinh tiến lại giao chiến với Ít-ra-en. Nhưng ngày hôm đó Ðức Chúa giáng sấm sét ầm ầm xuống người Phi-li-tinh; Người khiến chúng tán loạn và chúng bị Ít-ra-en đánh bại. ¹¹ Người Ít-ra-en ra khỏi Mít-pa, đuổi theo quân Phi-li-tinh và đánh chúng đến tận bên dưới Bết Ca. ¹² Ông Sa-mu-en lấy một tảng đá và đặt giữa Mít-pa và Cái Răng. Ông đặt tên tảng đá là E-ven Ha E-de và nói: “Cho đến chỗ này, Ðức Chúa đã cứu giúp chúng ta.”

¹³ Người Phi-li-tinh bị hạ nhục và không còn đến lãnh thổ Ít-ra-en nữa. Tay Ðức Chúa đè trên người Phi-li-tinh suốt đời ông Sa-mu-en. ¹⁴ Các thành mà người Phi-li-tinh đã chiếm của Ít-ra-en lại trở về với Ít-ra-en, từ Éc-rôn đến Gát, và Ít-ra-en đã giải phóng lãnh thổ họ khỏi tay người Phi-li-tinh. Có hoà bình giữa Ít-ra-en và người E-mô-ri.

¹⁵ Ông Sa-mu-en làm thủ lãnh xét xử Ít-ra-en mọi ngày trong đời ông. ¹⁶ Năm này qua năm nọ, ông đi một vòng Bết Ên, Ghin-gan, Mít-pa, và ông xét xử Ít-ra-en tại tất cả những nơi ấy. ¹⁷ Rồi ông trở về Ra-ma vì nhà ông ở đó và ông xét xử Ít-ra-en ở đó. Tại đây ông dựng một bàn thờ để kính Ðức Chúa.

- Chương 08 -

II. Ông Sa-Mu-En Và Ông Sa-Un

1. Thiết Lập Chế Ðộ Quân Chủ

Dân xin một vua

¹ Khi ông Sa-mu-en đã già, ông đặt các con trai ông làm thủ lãnh Ít-ra-en. ² Con đầu lòng của ông tên là Giô-en, con thứ hai tên là A-vi-gia. Họ làm thủ lãnh tại Bơ-e Se-va. ³ Các con trai ông không đi theo đường lối của ông, chúng ngả theo lợi lộc, nhận quà hối lộ và làm sai lệch công lý. ⁴ Toàn thể các kỳ mục tập hợp lại và đến với ông Sa-mu-en ở Ra-ma. ⁵ Họ nói với ông: “Ông coi, ông già rồi, và các con ông lại không đi theo đường lối của ông. Vậy bây giờ, xin ông lập cho chúng tôi một vua để vua xét xử chúng tôi, như trong tất cả các dân tộc.” ⁶ Ông Sa-mu-en bực mình vì lời họ nói: “Xin ông cho chúng tôi một vua để xét xử chúng tôi.” Và ông Sa-mu-en đã cầu nguyện với Ðức Chúa. ⁷ Ðức Chúa phán với ông Sa-mu-en: “Ngươi cứ nghe theo tiếng của dân trong mọi điều chúng nói với ngươi, vì không phải chúng gạt bỏ ngươi, mà là chúng gạt bỏ Ta, không chịu để Ta làm vua của chúng. ⁸ Chúng xử sự với ngươi như chúng vẫn xử sự từ ngày Ta đưa chúng lên từ Ai-cập cho đến ngày hôm nay: Chúng đã bỏ Ta mà phụng sự những thần khác. ⁹ Vậy bây giờ ngươi cứ nghe theo tiếng chúng. Chỉ có điều là ngươi phải long trọng cảnh cáo chúng và nói cho chúng biết quyền hành của nhà vua sẽ cai trị chúng.”

Những bất tiện của chế độ quân chủ

¹⁰ Ông Sa-mu-en nói lại mọi lời của Ðức Chúa cho dân bấy giờ đang xin ông một vua. ¹¹ Ông nói: “Ðây là quyền hành của nhà vua sẽ cai trị anh em. Các con trai anh em, ông sẽ bắt mà cắt đặt vào việc trông coi xe và ngựa của ông, và chúng sẽ chạy đàng trước xe của ông. ¹² Ông sẽ đặt chúng làm người chỉ huy một ngàn và chỉ huy năm mươi, sẽ bắt chúng cày đất cho ông, gặt lúa cho ông, chế tạo vũ khí cho ông và dụng cụ cho xe của ông. ¹³ Các con gái anh em, ông sẽ bắt vào làm thợ chế nước hoa, nấu ăn và làm bánh. ¹⁴ Ðồng ruộng, vườn nho, vườn cây ô-liu tốt nhất của anh em, ông sẽ lấy mà cho bề tôi của ông. ¹⁵ Lúa thóc và vườn nho của anh em, ông sẽ đánh thuế thập phân mà cho các thái giám và bề tôi của ông. ¹⁶ Các tôi tớ nam nữ, các người trai tráng khá nhất của anh em, các con lừa của anh em, ông sẽ bắt mà dùng vào việc của ông. ¹⁷ Chiên dê của anh em, ông sẽ đánh thuế thập phân. Còn chính anh em sẽ làm nô lệ cho ông. ¹⁸ Ngày ấy, anh em sẽ kêu than vì vua của anh em mà anh em đã chọn cho mình, nhưng ngày ấy Ðức Chúa sẽ không đáp lời anh em.”

¹⁹ Nhưng dân không chịu nghe theo tiếng ông Sa-mu-en. Họ nói: “Không! Phải có một vua cai trị chúng tôi! ²⁰ Cả chúng tôi cũng sẽ giống như mọi dân tộc. Vua chúng tôi sẽ xét xử chúng tôi, sẽ dẫn đầu chúng tôi và sẽ lãnh đạo các cuộc chiến của chúng tôi.” ²¹ Ông Sa-mu-en nghe tất cả những lời của dân và nói lại những lời ấy cho Ðức Chúa nghe. ²² Ðức Chúa phán với ông Sa-mu-en: “Hãy nghe theo tiếng chúng, và hãy đặt một vua cai trị chúng.” Ông Sa-mu-en nói với người Ít-ra-en: “Ai nấy hãy về thành của mình.”

- Chương 09 -

Ông Sa-un đi tìm lừa của cha

¹ Có một người thuộc chi tộc Ben-gia-min tên là Kít, con ông A-vi-ên; ông A-vi-ên là con ông Xơ-ro; ông Xơ-ro là con ông Bơ-khô-rát; ông Bơ-khô-rát là con ông A-phi-ác; ông A-phi-ác là con một người Ben-gia-min. Ông Kít là một người có thế giá. ² Ông có một người con trai tên là Sa-un, một người trẻ và đẹp trai; trong số con cái Ít-ra-en, không có người nào đẹp trai hơn ông. Ông cao hơn toàn dân từ vai trở lên.

³ Các con lừa cái của ông Kít, cha ông Sa-un, bị lạc; ông Kít bảo ông Sa-un, con ông: “Con hãy đem một trong các người đầy tớ đi với con và lên đường đi tìm lừa.” ⁴ Ông Sa-un đi qua miền núi Ép-ra-im, rồi đi qua đất Sa-li-sa, mà không tìm thấy. Họ đi qua đất Sa-a-lim: cũng không thấy gì. Ông đi qua đất Ben-gia-min, mà không tìm thấy. ⁵ Khi họ đến đất Xúp, ông Sa-un nói với người đầy tớ đi với mình: “Nào, chúng ta hãy trở về, kẻo cha tôi không còn nghĩ đến lừa mà lại lo cho chúng ta.” ⁶ Người đầy tớ nói với ông: “Này, trong thành kia có một người của Thiên Chúa; ông là người có uy tín: tất cả những gì ông nói đều chắc chắn xảy ra. Bây giờ chúng ta hãy đi đến đó. May ra ông ấy sẽ chỉ cho chúng ta phải đi đường nào.” ⁷ Ông Sa-un nói với người đầy tớ: “Ðược, chúng ta đi! Nhưng chúng ta sẽ đem gì đến biếu ông ấy? Bị chúng ta hết bánh rồi, chúng ta không có quà đem biếu người của Thiên Chúa. Chúng ta có gì nào?” 8 Người đầy tớ lại trả lời ông Sa-un: “Ðây tôi có sẵn trong tay một chỉ bạc. Tôi sẽ tặng người của Thiên Chúa và ông ấy sẽ chỉ cho chúng ta con đường của chúng ta.” ⁹ – Ngày xưa, tại Ít-ra-en, khi người nào đi thỉnh ý Ðức Chúa thì nói thế này: “Nào chúng ta đến với thầy thị kiến”, vì “ngôn sứ” ngày nay thì ngày xưa gọi là “thầy thị kiến”. – ¹⁰ Ông Sa-un nói với đầy tớ: “Anh nói phải. Nào chúng ta đi! ” Rồi họ đi đến thành trong đó có người của Thiên Chúa.

Ông Sa-un gặp ông Sa-mu-en

¹¹ Họ đang lên dốc dẫn đến thành thì gặp những cô gái đi ra múc nước; họ hỏi các cô: “Thầy thị kiến có ở đây không?” ¹² Các cô trả lời họ rằng: “Có, ngay trước mặt ông kia kìa, ông đi mau lên, vì hôm nay ông ấy đến thành, và hôm nay có hy lễ cho dân ở nơi cao. ¹³ Vào thành là các ông sẽ gặp ông ấy trước khi ông ấy lên nơi cao để dùng bữa: dân sẽ không dùng bữa trước khi ông ấy đến, vì ông ấy là người chúc phúc cho hy lễ; sau đó các khách mời sẽ dùng bữa. Vậy bây giờ các ông lên đi, các ông sẽ gặp ông ấy ngay lập tức.”

¹⁴ Họ lên thành. Khi họ vào trong thành, thì thấy ông Sa-mu-en đang đi ra đón họ để lên nơi cao. ¹⁵ Một ngày trước khi ông Sa-un đến, Ðức Chúa đã mặc khải cho ông Sa-mu-en rằng: ¹⁶ “Ngày mai, vào giờ này, Ta sẽ sai một người xứ Ben-gia-min đến với ngươi, ngươi sẽ xức dầu tấn phong nó làm người lãnh đạo dân Ta là Ít-ra-en, và nó sẽ cứu dân Ta khỏi tay người Phi-li-tinh, vì Ta đã nhìn thấy dân Ta, và tiếng rên siết của nó đã thấu tới Ta.” ¹⁷ Khi ông Sa-mu-en thấy ông Sa-un thì Ðức Chúa mách bảo ông: “Ðây là người mà Ta đã nói với ngươi: chính nó sẽ cai trị dân Ta.” ¹⁸ Ông Sa-un lại gần ông Sa-mu-en ở giữa cửa thành và nói: “Xin ông làm ơn cho tôi biết nhà thầy thị kiến ở đâu.” ¹⁹ Ông Sa-mu-en trả lời ông Sa-un rằng: “Tôi là thầy thị kiến đây. Ông hãy lên nơi cao, trước mặt tôi. Các ông sẽ dùng bữa với tôi hôm nay. Sáng mai tôi sẽ để cho ông đi và sẽ nói cho ông biết tất cả những gì đang làm ông bận tâm. ²⁰ Còn những con lừa cái của ông đã lạc ba ngày nay, ông đừng để tâm, vì đã tìm thấy rồi. Vả lại, mọi cái quý nhất trong Ít-ra-en thuộc về ai? Chẳng phải là thuộc về ông và nhà cha ông hay sao?” ²¹ Ông Sa-un trả lời rằng: “Tôi chẳng phải là một người Ben-gia-min, chi tộc nhỏ nhất trong Ít-ra-en sao? Thị tộc tôi chẳng phải là hèn mọn nhất trong các thị tộc của chi tộc Ben-gia-min sao? Sao ông lại nói với tôi như thế?”

²² Ông Sa-mu-en dẫn ông Sa-un và người đầy tớ ông này, đưa vào phòng và cho họ một chỗ ở hàng đầu những khách mời, khoảng ba mươi người. ²³ Ông Sa-mu-en bảo người đầu bếp: “Hãy dọn phần tôi đã trao cho anh, khi bảo anh để riêng ra.” ²⁴ Người đầu bếp mang cái đùi và cái đuôi ra đặt trước mặt ông Sa-un. Ông Sa-mu-en nói: “Ðây là phần để lại, dọn ra cho ông. Mời ông ăn, vì nó được giữ lại cho ông nhân dịp này là dịp tôi mời dân.” Ngày hôm đó, ông Sa-un dùng bữa với ông Sa-mu-en. ²⁵ Sau đó, từ nơi cao, họ xuống thành, và ông Sa-mu-en nói chuyện với ông Sa-un trên sân thượng.

Ông Sa-un được xức dầu phong vương

²⁶ Hôm sau, họ dậy sớm. Khi hừng đông ló rạng, ông Sa-mu-en gọi ông Sa-un đang ở trên sân thượng và nói: “Mời ông dậy, tôi sẽ tiễn ông đi.” Ông Sa-un dậy, rồi cả hai người, ông và ông Sa-mu-en, ra ngoài. ²⁷ Khi họ đang xuống đến cuối thành thì ông Sa-mu-en nói với ông Sa-un: “Xin ông bảo người đầy tớ đi qua trước chúng ta.” – Người ấy đi qua – “Còn ông, bây giờ xin ông đứng lại để tôi nói cho ông nghe lời của Thiên Chúa.”

- Chương 10 -

¹ Ông Sa-mu-en lấy lọ dầu và đổ trên đầu ông Sa-un, rồi hôn ông và nói: “Chẳng phải Ðức Chúa đã xức dầu tấn phong ông làm người lãnh đạo cơ nghiệp của Người sao? ² Hôm nay, khi từ biệt tôi mà đi, ông sẽ gặp hai người đàn ông gần mộ bà Ra-khen, ở ranh giới Ben-gia-min, tại Xen-xác. Họ sẽ nói với ông: “Các con lừa cái ông đang đi tìm, đã tìm được rồi, và bây giờ cha ông đã quên chuyện các con lừa, nhưng đang lo cho các ông và tự hỏi: Tôi phải làm gì cho con trai tôi? ³ Từ đó đi xa hơn nữa, ông sẽ đến Cây Sồi Ta-bo, ở đó ba người đàn ông sẽ gặp ông, họ đang lên với Thiên Chúa ở Bết Ên, một người mang ba con dê con, một người mang ba cái bánh, một người mang một bầu da đầy rượu. ⁴ Họ sẽ vấn an ông, sẽ biếu ông hai cái bánh và ông sẽ nhận từ tay họ. ⁵ Sau đó, ông sẽ đến Ghíp-a của Thiên Chúa, là nơi có viên trấn thủ Phi-li-tinh. Tại đó, khi ông vào thành, ông sẽ gặp một nhóm ngôn sứ đang từ nơi cao xuống, trước mặt họ có đàn hạc, trống, sáo, đàn cầm, và họ đang lên cơn xuất thần ngôn sứ. ⁶ Bấy giờ thần khí Ðức Chúa sẽ nhập vào ông, ông sẽ lên cơn xuất thần ngôn sứ cùng với họ, và ông sẽ biến thành một người khác. ⁷ Vậy khi các dấu ấy xảy đến cho ông, thì ông hãy tuỳ cơ ứng biến, vì Thiên Chúa ở với ông. ⁸ Ông hãy xuống Ghin-gan trước tôi; phần tôi, tôi sẽ xuống gặp ông, để dâng những lễ toàn thiêu và tiến những hy lễ kỳ an. Xin ông đợi bảy ngày, cho đến khi tôi tới. Tôi sẽ cho ông biết ông phải làm gì.”

Ông Sa-un trở về

⁹ Ông Sa-un vừa quay lưng bỏ ông Sa-mu-en mà đi, thì Thiên Chúa biến đổi lòng ông, và tất cả các dấu đó đã xảy ra ngày hôm ấy. ¹⁰ Khi họ đến Ghíp-a thì thấy một nhóm ngôn sứ đi về phía họ. Thần khí Thiên Chúa nhập vào ông, và ông lên cơn xuất thần ngôn sứ ở giữa họ. ¹¹ Tất cả những người quen biết ông trước kia đều thấy ông: ông làm ngôn sứ với những ngôn sứ! Trong dân người ta bảo nhau: “Cái gì đã xảy ra cho con ông Kít? Ông Sa-un mà cũng ở trong số các ngôn sứ sao?” ¹² Một người ở đó lên tiếng hỏi: “Ai là cha của họ vậy?” Vì thế có câu ngạn ngữ rằng: “Ông Sa-un mà cũng ở trong số các ngôn sứ sao?”

¹³ Khi hết cơn xuất thần ngôn sứ, thì ông Sa-un đi lên nơi cao. ¹⁴ Chú ông Sa-un hỏi ông và người đầy tớ: “Các anh đã đi đâu vậy?” Ông Sa-un trả lời: “Chúng cháu đi tìm các con lừa cái, nhưng không thấy gì, nên đã đến gặp ông Sa-mu-en.” ¹⁵ Chú ông Sa-un nói: “Cháu hãy kể lại cho chú nghe ông Sa-mu-en đã nói gì với hai người.” ¹⁶ Ông Sa-un trả lời chú: “Ông ấy chỉ báo cho chúng cháu là đã tìm thấy con lừa cái rồi.” Nhưng về chuyện làm vua, thì ông không kể lại cho chú điều ông Sa-mu-en đã nói.

Ông Sa-un trúng thăm làm vua

¹⁷ Ông Sa-mu-en triệu tập dân đến với Ðức Chúa ở Mít-pa. ¹⁸ Ông nói với con cái Ít-ra-en: “Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en, phán như sau: Chính Ta đã đưa các ngươi lên từ Ai-cập và đã giải thoát các ngươi khỏi tay người Ai-cập và khỏi tay mọi vương quốc đang áp bức các ngươi. ¹⁹ Còn các ngươi, hôm nay các ngươi đã gạt bỏ Thiên Chúa của các ngươi, Ðấng cứu các ngươi khỏi mọi tai hoạ và mọi cơn ngặt nghèo của các ngươi, và các ngươi đã thưa với Người: “Xin Ngài lập một vua cai trị chúng tôi. Vậy bây giờ hãy đến đứng trước mặt Ðức Chúa theo chi tộc và thị tộc.” ²⁰ Ông Sa-mu-en cho mọi chi tộc Ít-ra-en tiến đến và chi tộc Ben-gia-min trúng thăm. ²¹ Ông cho chi tộc Ben-gia-min tiến đến theo thị tộc, và thị tộc Mát-ri trúng thăm. Rồi ông Sa-un con ông Kít trúng thăm. Họ tìm ông mà không thấy.

²² Họ lại thỉnh ý Ðức Chúa: “Thưa còn người nào đến đây nữa không?” Ðức Chúa trả lời: “Nó đây này, nó đang lẩn trốn trong đống hành lý.” ²³ Họ chạy đến, lôi ông từ đó ra, và ông đến đứng giữa dân. Ông cao hơn toàn dân từ vai trở lên. ²⁴ Ông Sa-mu-en nói với toàn dân: “Anh em đã xem thấy người Ðức Chúa chọn chưa? Trong toàn dân không có ai được như ông.” Toàn dân reo hò và nói: “Vạn tuế đức vua!”

²⁵ Ông Sa-mu-en nói cho dân biết quyền hành vua chúa, ghi chép vào một quyển sách và đặt trước nhan Ðức Chúa. Rồi ông Sa-mu-en cho toàn dân ai nấy về nhà mình.

²⁶ Ông Sa-un cũng đi về nhà ở Ghíp-a. Cùng đi với ông có những người can đảm đã được Ðức Chúa cảm hoá tâm hồn. ²⁷ Nhưng có những tên vô lại đã nói: “Làm sao hắn cứu chúng ta được?” Chúng coi thường ông và không đem quà biếu ông. Nhưng ông làm như không nghe thấy.

- Chương 11 -

Thắng người Am-mon

¹ Na-khát, người Am-mon, lên bao vây thành Gia-vết, miền Ga-la-át. Mọi người Gia-vết nói với Na-khát: “Xin ông lập giao ước với chúng tôi, và chúng tôi sẽ làm tôi ông.” ² Na-khát, người Am-mon, nói với họ: “Ta sẽ lập giao ước với các ngươi với điều kiện này là ta sẽ chọc thủng mắt phải của tất cả các ngươi. Ta sẽ bắt toàn thể Ít-ra-en phải chịu điều sỉ nhục đó.” ³ Các kỳ mục Gia-vết nói với ông: “Xin để cho chúng tôi bảy ngày. Chúng tôi sẽ sai sứ giả đi khắp lãnh thổ Ít-ra-en, và nếu không có ai cứu chúng tôi, thì chúng tôi sẽ ra hàng ông.” ⁴ Các sứ giả đến Ghíp-a, thành của ông Sa-un, và nói những lời ấy cho dân nghe. Toàn dân oà lên khóc.

⁵ Và này ông Sa-un từ ngoài đồng về theo sau đàn bò. Ông hỏi: “Có gì mà dân khóc vậy? ” Họ kể lại cho ông những lời người Gia-vết nói. ⁶ Khi ông Sa-un nghe những lời ấy, thần khí của Ðức Chúa nhập vào ông, và ông bừng bừng nổi giận. ⁷ Ông bắt một cặp bò, xả thịt và gửi các sứ giả mang đi khắp lãnh thổ Ít-ra-en với lời này: “Ai không theo Sa-un và Sa-mu-en ra trận, thì bò của nó sẽ bị như thế này.” Ðức Chúa gieo kinh hoàng xuống trên dân, và họ đã ra trận, muôn người như một. ⁸ Ông Sa-un duyệt binh tại Be-déc: Con cái Ít-ra-en là ba trăm ngàn và người Giu-đa là ba mươi ngàn. ⁹ Ông nói với các sứ giả đã đến: “Các ông hãy nói với người Gia-vết thế này: Ngày mai, vào lúc mặt trời nóng nhất, anh em sẽ được cứu viện.” Các sứ giả về báo tin cho người Gia-vết, khiến họ vui mừng. ¹⁰ Người Gia-vết nói với Na-khát: “Ngày mai, chúng tôi sẽ ra hàng các ông, và các ông cứ xử với chúng tôi theo mọi điều các ông coi là tốt.”

¹¹ Hôm sau, ông Sa-un chia dân ra thành ba cánh quân. Họ vào giữa trại khi gần sáng và đánh người Am-mon cho đến lúc nóng nực nhất trong ngày. Những tên sống sót thì tán loạn không còn có lấy hai tên ở với nhau.

Ông Sa-un được tôn làm vua

¹² Dân nói với ông Sa-mu-en: “Ai là người nói: “Sa-un mà lại làm vua cai trị chúng tôi sao”? Các ông hãy nộp chúng cho chúng tôi xử tử.” ¹³ Ông Sa-un nói: “Không ai sẽ bị xử tử hôm nay, vì hôm nay Ðức Chúa đã chiến thắng tại Ít-ra-en.” ¹⁴ Ông Sa-mu-en nói với dân: “Nào, chúng ta đi Ghin-gan và khai mạc vương quyền mới ở đó.”

¹⁵ Toàn dân đi Ghin-gan. Ở đó, trước nhan Ðức Chúa, tại Ghin-gan, họ đã tôn ông Sa-un làm vua, và ở đó họ dâng những hy lễ kỳ an trước nhan Ðức Chúa. Ở đó, ông Sa-un và mọi người Ít-ra-en đã liên hoan tưng bừng.

- Chương 12 -

Ông Sa-mu-en nhường chỗ cho ông Sa-un

¹ Ông Sa-mu-en nói với toàn thể Ít-ra-en: “Ðây tôi đã nghe theo tiếng của anh em trong mọi điều anh em nói với tôi, và tôi đã đặt một vua cai trị anh em. ² Bây giờ, đây là vua dẫn đầu anh em. Phần tôi, tôi đã già nua tóc bạc, và các con trai tôi, chúng đang ở giữa anh em đó. Tôi đã dẫn đầu anh em, từ lúc tôi còn trẻ cho đến hôm nay. ³ Này tôi đây. Hãy cáo tội tôi trước mặt Ðức Chúa và trước mặt vị Người đã xức dầu tấn phong: tôi đã lấy bò của ai, lấy lừa của ai? Tôi đã bóc lột ai, áp bức ai? Tôi đã nhận quà đút lót từ tay ai để nhắm mắt làm ngơ cho nó? Tôi sẽ trả lại cho anh em.” ⁴ Họ trả lời: “Ông đã không bóc lột chúng tôi, không áp bức chúng tôi, không lấy cái gì từ tay ai.” ⁵ Ông nói với họ: “Có Ðức Chúa làm chứng trước mặt anh em, và có vị Người đã xức dầu tấn phong cũng làm chứng hôm nay, rằng anh em đã không tìm thấy gì nơi tay tôi.” Họ trả lời: “Vâng, có Người làm chứng.”

⁶ Ông Sa-mu-en nói với dân: “Phải, chính Thiên Chúa, Ðấng đã cho ông Mô-sê và ông A-ha-ron xuất hiện và đã đưa cha ông anh em lên từ đất Ai-cập. ⁷ Bây giờ, anh em hãy đứng đây, để tôi tranh tụng với anh em trước mặt Ðức Chúa về mọi hồng ân Ðức Chúa đã ban cho anh em và cha ông anh em. ⁸ Sau khi ông Gia-cóp vào Ai-cập, thì cha ông anh em đã kêu gào lên Ðức Chúa, và Ðức Chúa đã sai ông Mô-sê và ông A-ha-ron đến; các ông đã đưa cha ông anh em ra khỏi Ai-cập và định cư họ ở nơi này. ⁹ Nhưng họ đã quên Ðức Chúa, Thiên Chúa của họ, nên Người đã trao họ vào tay Xi-xơ-ra, tổng chỉ huy quân đội thành Kha-xo, vào tay người Phi-li-tinh và vào tay vua Mô-áp, và chúng đã giao tranh với họ. ¹⁰ Họ đã kêu lên Ðức Chúa và nói: “Chúng tôi đã phạm tội, vì chúng tôi đã bỏ Ðức Chúa, đã phụng thờ các thần Ba-an và các nữ thần Át-tô-rét. Giờ đây, xin giải thoát chúng tôi khỏi tay quân thù và chúng tôi sẽ phụng thờ Ngài. ¹¹ Ðức Chúa đã sai các ông Giơ-rúp-ba-an, Bơ-đan, Gíp-tác và Sa-mu-en đến; Người đã giải thoát anh em khỏi tay thù địch chung quanh và anh em đã được sống yên hàn.

¹² “Nhưng khi anh em thấy Na-khát, vua của con cái Am-mon, đến đánh anh em, thì anh em đã nói với tôi: “Không! Phải có một vua cai trị chúng tôi! Trong khi chính Ðức Chúa, Thiên Chúa của anh em, là vua anh em. ¹³ Bây giờ, đây là vua anh em đã chọn, đã xin; Ðức Chúa đã ban một vua cai trị anh em đó. ¹⁴ Nếu anh em kính sợ Ðức Chúa và phụng thờ Người, nếu anh em nghe theo tiếng Người và không cưỡng lệnh Ðức Chúa, thì cả anh em, cả vua của anh em sẽ theo Ðức Chúa, Thiên Chúa của anh em. ¹⁵ Nhưng nếu anh em không nghe theo tiếng Ðức Chúa, nếu anh em cưỡng lệnh Ðức Chúa, thì bàn tay Ðức Chúa sẽ đè trên anh em cũng như trên cha ông anh em.

¹⁶ Bây giờ, một lần nữa, hãy đứng đây và xem điều vĩ đại Ðức Chúa sắp thực hiện trước mắt anh em. ¹⁷ Hiện nay đang là mùa gặt lúa mì phải không? Tôi sẽ kêu cầu Ðức Chúa và Người sẽ cho sấm nổ mưa rơi. Anh em hãy hiểu và thấy rằng anh em đã làm một điều rất xấu xa trái mắt Ðức Chúa, khi đòi có vua.” ¹⁸ Ông Sa-mu-en kêu cầu Ðức Chúa và Người cho sấm nổ mưa rơi ngày hôm đó. Toàn dân rất kính sợ Ðức Chúa và ông Sa-mu-en. ¹⁹ Toàn dân nói với ông Sa-mu-en: “Xin ông cầu nguyện với Ðức Chúa, Thiên Chúa của ông, cho các tôi tớ ông đây, để chúng tôi khỏi chết, vì ngoài mọi tội lỗi của chúng tôi, chúng tôi còn làm thêm điều xấu xa là đòi có vua.”

²⁰ Ông Sa-mu-en nói với dân: “Ðừng sợ! Chính anh em đã làm tất cả điều xấu xa ấy. Tuy nhiên, anh em đừng có bỏ không theo Ðức Chúa, mà hãy phụng thờ Ðức Chúa hết lòng. ²¹ Ðừng có bỏ mà theo những cái hư không, chúng chẳng ích gì và chẳng giải thoát được ai, vì chúng chỉ là hư không. ²² Thật vậy, Ðức Chúa sẽ không bỏ rơi dân Người, vì danh vĩ đại của Người, vì Ðức Chúa đã muốn làm cho anh em thành dân của Người. ²³ Phần tôi, không đời nào tôi phạm tội nghịch cùng Ðức Chúa là thôi cầu nguyện cho anh em. Tôi sẽ cho anh em biết đường ngay nẻo chính. ²⁴ Chỉ có một điều là anh em hãy kính sợ Ðức Chúa và trung tín phụng thờ Người hết lòng: anh em hãy xem việc vĩ đại Người đã làm giữa anh em. ²⁵ Nhưng nếu anh em cứ làm điều xấu xa, thì cả anh em lẫn vua của anh em sẽ bị huỷ diệt.”

- Chương 13 -

2. Những Năm Ðầu Của Triều Ðại Sa-Un

Nổi dậy chống người Phi-li-tinh

¹ Ông Sa-un được… tuổi khi lên làm vua, và ông đã làm vua cai trị Ít-ra-en được hai năm. ² Vua Sa-un chọn lấy ba ngàn người Ít-ra-en: hai ngàn ở với vua Sa-un tại Mích-mát và trong núi Bết Ên, một ngàn ở với ông Giô-na-than tại Ghíp-a thuộc Ben-gia-min, số còn lại trong dân thì vua cho ai nấy về lều mình.

³ Ông Giô-na-than hạ viên trấn thủ Phi-li-tinh ở Ghe-va và người Phi-li-tinh nghe biết. Vua Sa-un cho thổi tù và trong toàn xứ. Ông nói: “Các người Híp-ri hãy nghe đây!” ⁴ Toàn thể Ít-ra-en nghe tin rằng: vua Sa-un đã hạ viên trấn thủ Phi-li-tinh, và Ít-ra-en cũng đã trở nên đáng ghét đối với người Phi-li-tinh. Dân liền tập hợp lại sau lưng vua Sa-un ở Ghin-gan. ⁵ Người Phi-li-tinh họp nhau lại để giao tranh với Ít-ra-en. Chúng có ba ngàn chiến xa, sáu ngàn kỵ binh và quân đông như cát ngoài bãi biển. Chúng lên đóng trại ở Mích-mát, về phía đông Bết A-ven. ⁶ Người Ít-ra-en thấy mình lâm cảnh ngặt nghèo vì dân bị siết chặt. Dân trốn vào trong các hang, động, khe đá, hầm hố và hồ chứa nước. ⁷ Người Híp-ri đi qua sông Gio-đan sang đất Gát và Ga-la-át.

Ông Sa-mu-en đoạn giao với vua Sa-un

Vua Sa-un vẫn còn ở Ghin-gan và sau lưng vua toàn dân run sợ. ⁸ Vua đợi bảy ngày, theo thời hạn ông Sa-mu-en đã ấn định, nhưng ông Sa-mu-en không đến Ghin-gan, và dân bỏ vua Sa-un đi tản mác. ⁹ Vua Sa-un bảo: “Hãy đem lễ vật toàn thiêu và những lễ vật kỳ an đến cho ta.” Và vua đã dâng lễ toàn thiêu.

¹⁰ Vua vừa dâng lễ toàn thiêu xong, thì này ông Sa-mu-en đến. Vua Sa-un ra đón chào ông. ¹¹ Ông Sa-mu-en hỏi: “Ngài đã làm gì thế?” Vua Sa-un trả lời: “Khi tôi thấy dân bỏ tôi đi tản mác, còn ông lại không đến đúng thời hạn và người Phi-li-tinh họp nhau ở Mích-mát, ¹² thì tôi đã tự bảo: “Bây giờ người Phi-li-tinh sắp kéo xuống Ghin-gan đánh tôi mà tôi không làm cho nét mặt Ðức Chúa dịu lại, nên buộc lòng tôi phải dâng lễ toàn thiêu.” ¹³ Ông Sa-mu-en nói với vua Sa-un: “Ngài đã hành động ngu xuẩn! Ngài đã không giữ mệnh lệnh Ðức Chúa, Thiên Chúa của ngài, đã truyền. Nếu ngài đã giữ thì bây giờ Ðức Chúa đã làm cho vương quyền của ngài được vững bền mãi mãi. ¹⁴ Nhưng bây giờ vương quyền của ngài sẽ không đứng vững. Ðức Chúa đã tìm cho mình một kẻ như lòng Người mong muốn, và Ðức Chúa đã đặt kẻ ấy làm người lãnh đạo dân Người, bởi vì ngài đã không giữ điều Ðức Chúa truyền cho ngài.” ¹⁵ Ông Sa-mu-en đứng dậy và từ Ghin-gan lên Ghíp-a thuộc Ben-gia-min. Vua Sa-un duyệt đám quân binh đang ở với vua: khoảng sáu trăm người.

Chuẩn bị giao chiến

¹⁶ Vua Sa-un, ông Giô-na-than, con vua, và đám quân binh đang ở với hai ông thì giữ Ghe-va thuộc Ben-gia-min, còn người Phi-li-tinh thì đóng trại ở Mích-mát. ¹⁷ Ðạo quân tiễu trừ, chia thành ba toán, xuất phát từ trại Phi-li-tinh: một toán đi về hướng Óp-ra, ở xứ Su-an, ¹⁸ một toán đi về hướng Bết Khô-rôn, một toán đi về hướng ranh giới ở bên trên thung lũng Linh Cẩu, về phía sa mạc.

¹⁹ Bấy giờ trong toàn đất Ít-ra-en không tìm được một thợ rèn, vì người Phi-li-tinh đã tự bảo: “Không thể để bọn Híp-ri chế tạo gươm hay giáo.” ²⁰ Toàn thể người Ít-ra-en xuống chỗ người Phi-li-tinh để rèn, người thì lưỡi cày, kẻ thì cái cuốc, cái rìu hay cái đục. ²¹ Giá tiền công là hai chỉ bạc cho lưỡi cày và cái cuốc, một chỉ bạc để mài rìu và sửa gậy thúc bò. ²² Vì vậy trong ngày giao tranh, không tìm được một cây gươm cây giáo ở tay người nào thuộc đám quân binh đang ở với vua Sa-un và ông Giô-na-than. Chỉ vua Sa-un và ông Giô-na-than, con vua, mới có.

²³ Người Phi-li-tinh ra đóng đồn trên ải Mích-mát.

- Chương 14 -

Ông Giô-na-than tấn công đồn Phi-li-tinh

¹ Một hôm, ông Giô-na-than, con vua Sa-un, bảo người hầu cận: “Nào đi, ta sang đồn người Phi-li-tinh ở bên kia.” Nhưng ông không báo cho cha ông biết. ² Vua Sa-un bấy giờ đang ngồi ở ranh giới Ghíp-a, dưới cây lựu ở Mích-rôn, và đám quân binh đang ở với vua khoảng sáu trăm người. ³ Ông A-khi-gia, con ông A-khi-túp, lúc ấy mang ê-phốt; ông A-khi-túp là anh ông I-kha-vót; ông I-kha-vót là con ông Pin-khát; ông Pin-khát là con ông Ê-li, tư tế của Ðức Chúa ở Si-lô. Quân binh không biết là ông Giô-na-than đã đi.

⁴ Trên những ải mà ông Giô-na-than tìm cách vượt qua để tới đồn Phi-li-tinh, có hai đỉnh đá nhọn, một đỉnh bên này, một đỉnh bên kia; một đỉnh tên là Bô-xét, một đỉnh tên là Xen-ne; ⁵ một đỉnh đứng phía bắc, đối diện với Mích-mát, một đỉnh đứng phía nam, đối diện với Ghe-va. ⁶ Ông Giô-na-than bảo người hầu cận: “Nào ta sang phía đồn bọn không cắt bì kia. Biết đâu Ðức Chúa sẽ hành động giúp ta, vì không gì ngăn cản Ðức Chúa cứu, dù số người nhiều hay ít.” ⁷ Người hầu cận nói: “Ông nghĩ gì trong lòng thì hãy làm như vậy. Ông cứ đi, tôi đây xin một lòng theo ông.” ⁸ Ông Giô-na-than nói: “Này ta sang phía bọn người ấy, và sẽ để chúng thấy ta. ⁹ Nếu chúng bảo: “Ðứng lại! Ðợi chúng tao đến chỗ chúng mày đã”, thì ta sẽ đứng tại chỗ và sẽ không lên phía chúng. ¹⁰ Nhưng nếu chúng bảo: “Lên đây với chúng tao! , thì ta sẽ lên, vì Ðức Chúa đã trao chúng vào tay ta. Ðó là dấu hiệu cho ta.” ¹¹ Vậy cả hai người để đồn Phi-li-tinh thấy mình. Người Phi-li-tinh nói: “Kìa bọn Híp-ri đang chui ra khỏi hang hốc chúng trốn.” ¹² Những người trong đồn nói với ông Giô-na-than và người hầu cận: “Lên đây với chúng tao, chúng tao sẽ cho chúng mày biết tay!” Ông Giô-na-than nói với người hầu cận: “Hãy lên theo tôi, vì Ðức Chúa đã trao chúng vào tay Ít-ra-en.” ¹³ Ông Giô-na-than dùng cả tay cả chân mà leo lên, còn người hầu cận thì theo sau. Chúng ngã gục trước mặt ông Giô-na-than, và người hầu cận đằng sau ông kết liễu đời chúng. ¹⁴ Ðòn đầu tiên mà ông Giô-na-than và người hầu cận giáng xuống, đã giết chừng hai mươi người, trên diện tích bằng nửa luống cày của một sào đất.

Cuộc chiến lan rộng

¹⁵ Sự kinh hãi lan rộng khắp nơi: trong trại, ngoài đồng và trong toàn dân. Ðồn binh và đạo quân tiễu trừ cũng kinh hãi. Ðất rung chuyển và đó là một sự kinh hãi Thiên Chúa gieo xuống. ¹⁶ Lính canh của vua Sa-un tại Ghíp-a thuộc Ben-gia-min quan sát và thấy đám đông chạy tán loạn. ¹⁷ Vua Sa-un nói với dân đang ở với mình: “Hãy điểm quân và xem ai đã bỏ đây mà đi.” Họ điểm quân và thấy thiếu ông Giô-na-than và người hầu cận của ông.

¹⁸ Vua Sa-un nói với ông A-khi-gia: “Hãy đem Hòm Bia Thiên Chúa lại gần”, vì hồi ấy Hòm Bia Thiên Chúa ở với con cái Ít-ra-en. ¹⁹ Ðang khi vua Sa-un nói với tư tế thì trại Phi-li-tinh mỗi lúc một thêm náo động. Vua Sa-un nói với tư tế: “Rút tay lại!” ²⁰ Vua Sa-un và tất cả quân binh đang ở với vua tập hợp lại và ra chiến trường: kìa chúng rút gươm chém nhau và vô cùng hoảng sợ. ²¹ Những người Híp-ri trước đó đã theo người Phi-li-tinh và lên trại với chúng, cũng trở mặt mà theo người Ít-ra-en đang ở với vua Sa-un và ông Giô-na-than. ²² Tất cả những người Ít-ra-en đã trốn lên núi Ép-ra-im, nghe tin người Phi-li-tinh chạy trốn, cũng đuổi theo sát gót mà đánh. ²³ Ngày ấy Ðức Chúa đã cứu Ít-ra-en.

Ông Giô-na-than vi phạm một lệnh cấm của vua Sa-un

Cuộc giao tranh vượt quá Bết A-ven. ²⁴ Ngày đó người Ít-ra-en mệt lử, vì vua Sa-un đã ràng buộc dân bằng lời thề nguyền sau đây: “Khốn cho kẻ nào ăn gì từ bây giờ cho đến chiều, trước khi ta trả thù xong các kẻ thù của ta!” Toàn dân không ai nếm một chút gì.

²⁵ Toàn dân trong xứ vào rừng. Trên mặt đất có mật ong. ²⁶ Dân vào rừng, và kìa có mật ong đang chảy; nhưng không ai dám nhúng tay vào đưa lên miệng, vì dân sợ lời thề. ²⁷ Ông Giô-na-than đã không nghe thấy cha ông bắt dân thề. Ông nhúng đầu cây gậy đang cầm trong tay vào tầng mật ong rồi đưa tay lên miệng; mắt ông liền sáng ra. ²⁸ Bấy giờ một người trong dân lên tiếng nói: “Cha ông đã long trọng bắt dân thề và nói: “Khốn cho kẻ nào ăn gì hôm nay. Và dân đã kiệt sức.” ²⁹ Ông Giô-na-than nói: “Cha tôi đã gây tai hoạ cho xứ sở. Anh em coi: mắt tôi sáng ra vì tôi đã nếm chút mật này. ³⁰ Giả như hôm nay dân đã được ăn phần chiến lợi phẩm tìm thấy nơi quân thù, thì có phải là đòn giáng xuống người Phi-li-tinh đã mạnh hơn không?”

Dân phạm lỗi về nghi thức

³¹ Hôm ấy họ đánh người Phi-li-tinh từ Mích-mát đến Ai-gia-lôn. Dân đã kiệt sức, ³² nên xông vào lấy chiến lợi phẩm: họ bắt chiên dê, bò bê, giết ngay trên đất và ăn thịt có máu. ³³ Người ta báo tin cho vua Sa-un rằng: “Kìa dân đang phạm tội nghịch cùng Ðức Chúa là ăn thịt có máu.” Vua nói: “Các người đã phản bội. Hãy lập tức vần đến cho ta một tảng đá lớn!” ³⁴ Vua Sa-un nói: “Hãy chia nhau đi đến với dân và bảo họ mỗi người phải đem lại cho ta con bò hay con chiên, con dê của mình. Các người phải giết nó ở đây và ăn thịt, và đừng phạm tội nghịch cùng Ðức Chúa là ăn thịt có máu.” Ðêm ấy, toàn dân mỗi người đem đến con bò họ có trong tay và họ giết tại đó. ³⁵ Vua Sa-un dựng một bàn thờ để kính Ðức Chúa: đó là bàn thờ đầu tiên ông dựng để kính Ðức Chúa.

Ông Giô-na-than có lỗi nhưng được dân cứu

³⁶ Vua Sa-un nói: “Chúng ta hãy xuống đuổi theo người Phi-li-tinh ban đêm, và hãy cướp phá chúng cho đến khi trời sáng, đừng để cho một tên nào sống sót.” Họ nói: “Ðiều ngài cho là tốt, xin ngài cứ làm.” Vị tư tế nói: “Chúng ta hãy lại gần Thiên Chúa, ngay tại chỗ này.” ³⁷ Vua Sa-un thỉnh ý Thiên Chúa: “Con có nên xuống đuổi theo người Phi-li-tinh không? Ngài có trao chúng vào tay người Ít-ra-en không?” Nhưng ngày hôm ấy Người không trả lời vua. ³⁸ Vua Sa-un nói: “Tất cả các cột trụ của dân, hãy lại gần đây, hãy xem xét cho kỹ tội của ngày hôm nay là ở chỗ nào. ³⁹ Có Ðức Chúa hằng sống, Ðấng cứu Ít-ra-en! Dù là chính Giô-na-than, con ta, thì chắc chắn nó cũng sẽ phải chết.” Toàn dân không có ai trả lời vua. ⁴⁰ Vua nói với toàn thể Ít-ra-en: “Các người hãy ở một bên, còn ta và Giô-na-than, con ta, sẽ ở một bên.” Toàn dân nói với vua Sa-un: “Ðiều ngài coi là tốt, xin ngài cứ làm.”

⁴¹ Vua Sa-un thưa với Ðức Chúa: “Lạy Thiên Chúa của Ít-ra-en, xin cho biết đầy đủ.” Ông Giô-na-than và vua Sa-un bị trúng thăm, còn dân thì thoát. ⁴² Vua Sa-un nói: “Hãy rút thăm giữa ta và Giô-na-than, con ta.” Ông Giô-na-than bị trúng thăm.

⁴³ Vua Sa-un bảo ông Giô-na-than: “Hãy kể cho cha biết con đã làm gì.” Ông Giô-na-than kể cho cha biết, ông nói: “Quả con đã có nếm chút mật ở đầu chiếc gậy con cầm ở tay. Con đây, con sẵn sàng chết.” ⁴⁴ Vua Sa-un nói: “Xin Thiên Chúa phạt tôi thế này, và còn thêm thế kia nữa! … Ðúng chắc chắn con sẽ phải chết, Giô-na-than ơi!” ⁴⁵ Dân nói với vua Sa-un: “Sao? Ông Giô-na-than, người đã thực hiện cuộc chiến thắng vĩ đại này trong Ít-ra-en, mà phải chết ư? Không đời nào! Có Ðức Chúa hằng sống. Không một sợi tóc nào trên đầu Giô-na-than sẽ rụng xuống đất, vì hôm nay ông đã hành động cùng với Thiên Chúa.” Thế là dân đã giải thoát ông Giô-na-than và ông không phải chết.

⁴⁶ Vua Sa-un đi lên, không đuổi theo người Phi-li-tinh nữa; còn người Phi-li-tinh thì về xứ mình.

Tóm tắt về triều đại vua Sa-un

⁴⁷ Khi vua Sa-un nắm được vương quyền cai trị Ít-ra-en, vua giao chiến với mọi kẻ thù tứ phía: với Mô-áp, với con cái Am-mon, với Ê-đôm, với các vua Xô-va, với người Phi-li-tinh; quay về phía nào, vua cũng thắng. ⁴⁸ Vua biểu dương sức mạnh, đánh người A-ma-lếch và giải thoát Ít-ra-en khỏi tay kẻ cướp phá họ.

⁴⁹ Các con trai vua Sa-un là ông Giô-na-than, ông Gít-vi và ông Man-ki Su-a; còn các con gái vua, thì cô chị tên là Mê-ráp, cô em tên là Mi-khan. ⁵⁰ Vợ vua Sa-un tên là A-khi-nô-am, con gái ông A-khi-ma-át. Tướng chỉ huy quân đội của vua tên là Áp-ne, con ông Ne, ông này là chú vua Sa-un. ⁵¹ Ông Kít, cha vua Sa-un, và ông Ne, cha ông Áp-ne, đều là con ông A-vi-ên.

⁵² Suốt đời vua Sa-un, luôn có chiến tranh kịch liệt với người Phi-li-tinh. Hễ thấy ai là dũng sĩ hay người can đảm, thì vua Sa-un đều thu dụng.

- Chương 15 -

Thánh chiến chống người A-ma-lếch

¹ Ông Sa-mu-en nói với vua Sa-un: “Tôi đã được Ðức Chúa sai đến xức dầu tấn phong ngài làm vua cai trị dân Người là Ít-ra-en. Giờ đây ngài hãy nghe những lời Ðức Chúa phán. ² Ðức Chúa các đạo binh phán thế này: Ta sắp hạch tội A-ma-lếch về cách nó đã đối xử với Ít-ra-en khi chặn đường Ít-ra-en đang từ Ai-cập lên. ³ Giờ đây, ngươi hãy đi đánh A-ma-lếch. Các ngươi phải tru hiến tất cả những gì thuộc về nó. Ngươi không được tha chết cho nó. Ngươi phải giết từ đàn ông đến đàn bà, từ nhi đồng đến trẻ con đang bú, từ bò đến chiên dê, từ lạc đà đến lừa.”

⁴ Vua Sa-un triệu tập dân và duyệt binh tại Tơ-la-im: hai trăm ngàn bộ binh và mười ngàn người Giu-đa. ⁵ Vua Sa-un đến thành của A-ma-lếch và mai phục trong thung lũng. ⁶ Vua Sa-un nói với người Kê-ni: “Các người hãy đi, hãy ly khai, hãy bỏ hàng ngũ người A-ma-lếch, kẻo ta cũng coi các người như bọn chúng, vì các người đã lấy tình mà đối xử với toàn thể con cái Ít-ra-en khi họ ra khỏi Ai-cập.” Người Kê-ni liền ly khai hàng ngũ A-ma-lếch.

⁷ Vua Sa-un đã đánh A-ma-lếch từ Kha-vi-la cho đến Sua, ⁸ bắt sống A-gác, vua A-ma-lếch, và dùng lưỡi gươm mà tru hiến toàn dân. ⁹ Nhưng vua Sa-un và toàn dân đã tha chết cho A-gác, cho những con tốt nhất trong đoàn chiên dê và bò, các con mập, các chiên con và tất cả những gì tốt; họ không muốn tru hiến chúng. Còn tất cả các con vật xấu xí và vô giá trị, thì họ đã tru hiến.

Vua Sa-un bị Ðức Chúa từ bỏ

¹⁰ Có lời Ðức Chúa phán với ông Sa-mu-en rằng: ¹¹ “Ta hối hận đã đặt Sa-un làm vua, vì nó đã bỏ không theo Ta và không thi hành các lệnh của Ta.” Ông Sa-mu-en buồn bực, và suốt đêm ông kêu lên Ðức Chúa.

¹² Sáng hôm sau, ông Sa-mu-en dậy sớm để đi gặp vua Sa-un. Người ta báo tin cho ông Sa-mu-en rằng: “Vua Sa-un đã đi Các-men, đã dựng một đài kỷ niệm, rồi bỏ nơi đó, đi xa hơn, và xuống Ghin-gan.” ¹³ Ông Sa-mu-en đến với vua Sa-un. Vua Sa-un nói: “Xin Ðức Chúa chúc phúc cho ông. Tôi đã thi hành lệnh của Ðức Chúa.” ¹⁴ Ông Sa-mu-en nói: “Thế thì tiếng chiên dê bên tai tôi và tiếng bò rống tôi nghe là gì vậy?” ¹⁵ Vua Sa-un trả lời: “Người ta đã đưa chúng từ nơi người A-ma-lếch về, vì dân đã tha chết cho những con tốt nhất trong đàn chiên dê và bò, để làm hy lễ dâng Ðức Chúa, Thiên Chúa của ông; những con còn lại, chúng tôi đã tru hiến.”

¹⁶ Ông Sa-mu-en nói với vua Sa-un: “Thôi! Tôi sẽ báo cho ngài biết điều Ðức Chúa đã phán với tôi đêm qua.” Vua Sa-un bảo: “Xin ông cứ nói.” ¹⁷ Ông Sa-mu-en nói: “Dù ngài tự coi mình là nhỏ bé, ngài chẳng phải là đầu của các chi tộc Ít-ra-en sao? Ðức Chúa đã xức dầu phong ngài làm vua cai trị Ít-ra-en. ¹⁸ Ðức Chúa đã sai ngài lên đường và phán: “Hãy đi, ngươi phải tru hiến quân tội lỗi là bọn A-ma-lếch ấy, và phải giao chiến với chúng cho đến khi tận diệt chúng. ¹⁹ Tại sao ngài đã không nghe theo tiếng Ðức Chúa? Tại sao ngài đã xông vào lấy chiến lợi phẩm và làm điều dữ trái mắt Ðức Chúa?” ²⁰ Vua Sa-un nói với ông Sa-mu-en: “Tôi đã nghe theo tiếng Ðức Chúa. Tôi đã đi theo con đường Ðức Chúa sai tôi đi. Tôi đã đưa A-gác, vua A-ma-lếch, về và đã tru hiến A-ma-lếch. ²¹ Trong số chiến lợi phẩm là chiên dê và bò, trong số những vật bị tru hiến, dân đã lấy những con tốt nhất để làm hy lễ dâng Ðức Chúa, Thiên Chúa của ông, tại Ghin-gan.”

²² Ông Sa-mu-en nói:

“Ðức Chúa có ưa thích các lễ toàn thiêu và hy lễ

như ưa thích người ta vâng lời Ðức Chúa không?

Này, vâng phục thì tốt hơn là dâng hy lễ,

lắng nghe thì tốt hơn là dâng mỡ cừu.

²³ Phản nghịch cũng có tội như bói toán,

ngoan cố là tội ác giống như thờ ngẫu tượng.

Bởi vì ngài đã gạt bỏ lời của Ðức Chúa,

nên Người đã gạt bỏ ngài, không cho làm vua nữa.”

Vua Sa-un xin tha thứ nhưng không được

²⁴ Vua Sa-un nói với ông Sa-mu-en: “Tôi đã phạm tội, vì đã vi phạm lệnh Ðức Chúa và các lời của ông. Lý do là vì tôi đã sợ dân và nghe theo tiếng họ. ²⁵ Giờ đây, xin ông vui lòng tha tội cho tôi và trở lại cùng với tôi, để tôi phục xuống lạy Ðức Chúa.” ²⁶ Ông Sa-mu-en trả lời vua Sa-un: “Tôi sẽ không trở lại cùng với ngài, vì ngài đã gạt bỏ lời Ðức Chúa; Ðức Chúa đã gạt bỏ ngài, không cho làm vua cai trị Ít-ra-en nữa.” ²⁷ Khi ông Sa-mu-en quay mặt để đi thì vua Sa-un níu vạt áo khoác của ông và áo bị giật rách. ²⁸ Ông Sa-mu-en nói với vua: “Hôm nay Ðức Chúa đã giật vương quyền Ít-ra-en ra khỏi ngài và đã ban cho một người khác tốt hơn ngài. ²⁹ Ðấng là Vinh Dự của Ít-ra-en không lừa dối cũng không hối hận, vì Người đâu phải là con người để mà hối hận.” ³⁰ Vua nói: “Tôi đã phạm tội, nhưng giờ đây xin ông kính trọng tôi trước mặt các kỳ mục trong dân của tôi và trước mặt Ít-ra-en. Xin ông trở lại cùng với tôi để tôi phục xuống lạy Ðức Chúa, Thiên Chúa của ông.” ³¹ Ông Sa-mu-en trở lại, theo sau vua Sa-un, và vua Sa-un đã phục xuống lạy Ðức Chúa.

Vua A-gác bị giết. Ông Sa-mu-en ra đi.

³² Ông Sa-mu-en nói: “Hãy đem A-gác, vua A-ma-lếch lại cho tôi.” A-gác vui vẻ đến với ông và nói: “Hẳn là ta thoát được cái chết cay đắng.” ³³ Ông Sa-mu-en nói:

“Cũng như gươm của ngươi đã cướp con của những người đàn bà,

thì giữa các người đàn bà,

mẹ ngươi cũng sẽ bị cướp con như vậy!”

Rồi ông Sa-mu-en xé xác A-gác trước nhan Ðức Chúa, tại Ghin-gan.

³⁴ Ông Sa-mu-en đi Ra-ma, còn vua Sa-un lên nhà mình tại Ghíp-a, thành của vua Sa-un. ³⁵ Cho đến chết, ông Sa-mu-en không gặp lại vua Sa-un nữa: ông Sa-mu-en khóc thương vua Sa-un, vì Ðức Chúa hối hận đã đặt Sa-un làm vua cai trị Ít-ra-en.

- Chương 16 -

III. Vua Sa-Un Và Ông Ða-Vít

1. Ông Ða-Vít Trong Triều Ðình

Ông Ða-vít được xức dầu phong vương

¹ Ðức Chúa phán với ông Sa-mu-en: “Ngươi còn khóc thương Sa-un cho đến bao giờ, khi ta đã gạt bỏ nó, không cho làm vua cai trị Ít-ra-en nữa? Ngươi hãy lấy dầu đổ đầy sừng và lên đường. Ta sai ngươi đến gặp Gie-sê người Bê-lem, vì Ta đã thấy trong các con trai nó một người Ta muốn đặt làm vua.” ² Ông Sa-mu-en thưa: “Con đi thế nào được? Vua Sa-un mà nghe biết thì vua sẽ giết con! ” Ðức Chúa phán: “Ngươi hãy đem theo một con bò cái tơ và hãy nói: “Tôi tới đây là để dâng hy lễ lên Ðức Chúa. ³ Ngươi sẽ mời Gie-sê đến dự hy lễ; phần Ta, Ta sẽ cho ngươi biết điều ngươi phải làm, và ngươi sẽ xức dầu tấn phong cho Ta kẻ Ta sẽ nói cho ngươi hay.”

⁴ Ông Sa-mu-en làm điều Ðức Chúa đã phán; ông đến Bê-lem và các kỳ mục trong thành run sợ ra đón ông. Họ nói: “Ông đến có phải là để đem bình an không?” ⁵ Ông trả lời: “Bình an! Tôi tới đây là để dâng hy lễ lên Ðức Chúa. Các ông hãy thanh tẩy mình và đến dự hy lễ với tôi.” Ông thanh tẩy ông Gie-sê và các con trai ông ấy và mời họ đến dự hy lễ.

⁶ Khi họ đến, ông thấy Ê-li-áp, ông nghĩ: “Ðúng rồi! Người Ðức Chúa xức dầu tấn phong đang ở trước mặt Ðức Chúa đây!” ⁷ Nhưng Ðức Chúa phán với ông Sa-mu-en: “Ðừng xét theo hình dáng và vóc người cao lớn của nó, vì Ta đã gạt bỏ nó. Thiên Chúa không nhìn theo kiểu người phàm: người phàm chỉ thấy điều mắt thấy, còn Ðức Chúa thì thấy tận đáy lòng.” ⁸ Ông Gie-sê gọi A-vi-na-đáp và cho cậu đi qua trước mặt Sa-mu-en, nhưng ông Sa-mu-en nói: “Cả người này, Ðức Chúa cũng không chọn.” ⁹ Ông Gie-sê cho Sa-ma đi qua, nhưng ông Sa-mu-en nói: “Cả người này, Ðức Chúa cũng không chọn.” ¹⁰ Ông Gie-sê cho bảy người con trai đi qua trước mặt ông Sa-mu-en, nhưng ông Sa-mu-en nói với ông Gie-sê: “Ðức Chúa không chọn những người này.” ¹¹ Rồi ông lại hỏi ông Gie-sê: “Các con ông có mặt đầy đủ chưa?” Ông Gie-sê trả lời: “Còn cháu út nữa, nó đang chăn chiên.” Ông Sa-mu-en liền nói với ông Gie-sê: “Xin ông cho người đi tìm nó về, chúng ta sẽ không nhập tiệc trước khi nó tới đây.” ¹² Ông Gie-sê cho người đi đón cậu về. Cậu có mái tóc hung, đôi mắt đẹp và khuôn mặt xinh xắn. Ðức Chúa phán với ông Sa-mu-en: “Ðứng dậy, xức dầu tấn phong nó đi! Chính nó đó!” ¹³ Ông Sa-mu-en cầm lấy sừng dầu và xức cho cậu, ở giữa các anh của cậu. Thần khí Ðức Chúa nhập vào Ða-vít từ ngày đó trở đi. Ông Sa-mu-en đứng dậy và đi Ra-ma.

Ông Ða-vít vào phục vụ vua Sa-un

¹⁴ Thần khí Ðức Chúa rời khỏi vua Sa-un và một thần khí xấu từ Ðức Chúa đến ám vua. ¹⁵ Triều thần nói với vua Sa-un: “Ngài thấy đó, một thần khí xấu của Thiên Chúa ám ngài. ¹⁶ Xin ngài truyền. Bề tôi của ngài đang ở trước mặt ngài: họ sẽ tìm một người biết gảy đàn, và khi thần khí xấu của Thiên Chúa xuống trên ngài, thì người ấy sẽ gảy đàn và ngài sẽ cảm thấy dễ chịu.” ¹⁷ Vua Sa-un nói với triều thần: “Các người hãy đi tìm cho ta một tay gảy đàn giỏi và đưa đến cho ta.” ¹⁸ Một người trong đám gia nhân thưa rằng: “Tôi biết ông Gie-sê người Bê-lem, có một người con trai biết gảy đàn. Anh ta là một dũng sĩ can đảm, một chiến binh, một người có tài ăn nói, đẹp trai, và Ðức Chúa ở với anh.” ¹⁹ Vua Sa-un sai sứ giả đến với ông Gie-sê và nói với ông: “Ngươi hãy gửi cho ta Ða-vít, con ngươi, đứa chăn chiên.” ²⁰ Ông Gie-sê bắt một con lừa, cho chở bánh, một bầu da rượu, và một con dê con, rồi sai Ða-vít, con ông, mang đến cho vua Sa-un. ²¹ Ða-vít đến với vua Sa-un và chầu chực trước mặt vua. Vua thương cậu lắm và cậu trở thành người hầu cận của vua. ²² Vua Sa-un sai người đến nói với ông Gie-sê: “Hãy để Ða-vít chầu chực trước mặt ta, vì nó được đẹp lòng ta.” ²³ Như vậy, khi thần khí Thiên Chúa xuống trên vua Sa-un, thì Ða-vít cầm đàn và gảy. Bấy giờ vua Sa-un nguôi bệnh, cảm thấy dễ chịu, và thần khí xấu rời khỏi vua.

- Chương 17 -

Go-li-át thách thức quân đội Ít-ra-en

¹ Người Phi-li-tinh tập trung quân đội để giao chiến. Chúng tập trung ở Xô-khô thuộc Giu-đa và đóng trại giữa Xô-khô và A-dê-ca, tại E-phét Ðam-mim. ² Vua Sa-un và người Ít-ra-en cũng tập trung, đóng trại trong thung lũng Cây Vân Hương, và dàn trận đối diện với người Phi-li-tinh. ³ Người Phi-li-tinh đứng trên núi bên này, còn người Ít-ra-en đứng trên núi bên kia, giữa họ là thung lũng.

⁴ Một đấu thủ từ doanh trại Phi-li-tinh tiến ra. Tên nó là Go-li-át, người thành Gát. Nó cao khoảng ba thước, ⁵ đầu đội mũ chiến bằng đồng, mình mặc áo giáp vảy cá; áo giáp ấy bằng đồng, nặng năm mươi ký. ⁶ Chân nó mang tấm che bằng đồng, vai đeo cây lao bằng đồng. ⁷ Cán giáo của nó như trục khung cửi thợ dệt; và mũi giáo của nó bằng sắt, nặng sáu ký. Ði trước mặt nó là người mang thuẫn.

⁸ Nó đứng lại và gọi hàng ngũ Ít-ra-en. Nó bảo họ: “Sao chúng bay ra dàn trận? Ta đây chẳng phải là người Phi-li-tinh, còn chúng bay chẳng phải là bề tôi Sa-un sao? Hãy chọn lấy một người và nó hãy xuống đây với ta. ⁹ Nếu nó đủ mạnh để chiến đấu với ta và hạ được ta, thì chúng tao sẽ làm nô lệ chúng bay. Còn nếu ta mạnh hơn nó và hạ được nó, thì chúng bay sẽ làm nô lệ chúng tao và sẽ hầu hạ chúng tao.” ¹⁰ Tên Phi-li-tinh lại nói: “Ta đây, hôm nay ta thách hàng ngũ Ít-ra-en: Hãy đưa ra cho ta một người, để chiến đấu tay đôi!” ¹¹ Khi vua Sa-un và toàn thể Ít-ra-en nghe tên Phi-li-tinh nói những lời ấy thì họ kinh khiếp sợ hãi lắm.

Ông Ða-vít đến trại

¹² Ða-vít là con một người Ép-ra-tha ở Bê-lem thuộc Giu-đa; ông này tên là Gie-sê và có tám người con trai. Thời vua Sa-un, ông đã già và giữa người ta, ông là người có tuổi. ¹³ Ba con trai lớn của ông Gie-sê đã ra đi; họ đi theo vua Sa-un để đánh giặc. Ba con trai của ông đã đi đánh giặc tên là: Ê-li-áp, trưởng nam, A-vi-na-đáp, thứ hai, và Sam-ma, thứ ba. ¹⁴ Ða-vít là người nhỏ nhất, ba anh lớn đã đi theo vua Sa-un. ¹⁵ Ða-vít đi đi về về từ chỗ vua Sa-un đến Bê-lem, để chăn chiên cho cha. ¹⁶ Sáng nào chiều nào tên Phi-li-tinh cũng tiến ra và đứng như thế suốt bốn mươi ngày. ¹⁷ Ông Gie-sê bảo Ða-vít, con ông: “Con mang cho các anh con hai thùng gié lúa rang với mười cái bánh này, và chạy đến trại các anh con. ¹⁸ Còn mười miếng bánh sữa này thì con đưa cho viên chỉ huy ngàn quân. Con hãy hỏi thăm sức khoẻ các anh và lấy một vật của các anh làm bằng. ¹⁹ Vua Sa-un và các anh con, cũng như toàn thể các người Ít-ra-en, ở thung lũng Cây Vân Hương, đang giao chiến với người Phi-li-tinh.”

²⁰ Sáng hôm sau, Ða-vít dậy sớm, để chiên dê lại cho một người giữ, rồi khăn gói lên đường như ông Gie-sê đã dạy. Cậu đến trại binh lúc quân đội đang ra trận và reo hò giao chiến. ²¹ Người Ít-ra-en và người Phi-li-tinh dàn quân, trận tuyến đối nhau. ²² Ða-vít để hành lý lại, giao cho người giữ đồ, rồi chạy ra trận tuyến, đến vấn an các anh.

²³ Cậu còn đang nói với họ, thì kìa từ trận tuyến Phi-li-tinh, tên đấu thủ tiến lên, nó là Go-li-át, người Phi-li-tinh, quê ở Gát. Nó nói những lời như trước và Ða-vít nghe thấy. ²⁴ Vừa thấy tên đó, mọi người Ít-ra-en trốn xa nó và sợ hãi lắm. ²⁵ Một người Ít-ra-en nói: “Anh em có thấy người đang tiến lên đó không? Nó tiến lên là để thách thức Ít-ra-en đấy. Ai mà hạ được nó thì nhà vua sẽ cho của cải dư dật, sẽ gả con gái cho và sẽ cho gia đình người ấy được miễn sưu thuế tại Ít-ra-en.” ²⁶ Ða-vít hỏi những người đang đứng với cậu rằng: “Người ta sẽ làm gì cho kẻ hạ được tên Phi-li-tinh ấy và cất nỗi ô nhục khỏi Ít-ra-en? Thật vậy, tên Phi-li-tinh không cắt bì kia là ai mà dám thách thức hàng ngũ của Thiên Chúa Hằng Sống?” ²⁷ Dân trả lời cậu như trên, họ nói: “Người ta sẽ làm như thế cho kẻ hạ được nó.”

²⁸ Ê-li-áp, anh cả của cậu, nghe thấy cậu nói chuyện với những người ấy. Ê-li-áp nổi giận với Ða-vít và nói: “Mày xuống đây làm gì? Mày bỏ mấy con chiên kia trong sa mạc cho ai? Tao, tao biết mày hỗn láo và xấu bụng: mày xuống chỉ để xem đánh nhau!” ²⁹ Ða-vít trả lời: “Em có làm gì đâu? Nói chuyện cũng không được sao?” ³⁰ Cậu bỏ anh đến với người khác, và cũng hỏi như thế. Người ta cũng trả lời như trước. ³¹ Người ta đã nghe các lời Ða-vít nói và thuật lại cho vua Sa-un. Vua cho gọi Ða-vít đến.

Ông Ða-vít tình nguyện nhận lời thách thức

³² Ða-vít nói với vua Sa-un: “Ðừng ai ngã lòng vì nó. Tôi tớ ngài đây sẽ đi chiến đấu với tên Phi-li-tinh ấy.” ³³ Vua Sa-un nói với Ða-vít: “Con không thể đến với tên Phi-li-tinh ấy để chiến đấu với nó, vì con chỉ là một đứa trẻ, còn nó là một chiến binh từ khi còn trẻ.”

³⁴ Ða-vít thưa với vua Sa-un: “Tôi tớ ngài là người chăn chiên dê cho cha. Khi sư tử hay gấu đến tha đi một con chiên trong bầy gia súc, ³⁵ thì con ra đuổi theo nó, đánh nó và giật con chiên khỏi mõm nó. Nó mà chồm lên con, thì con nắm lấy râu nó, đánh cho nó chết. ³⁶ Tôi tớ ngài đã đánh cả sư tử lẫn gấu, thì tên Phi-li-tinh không cắt bì này cũng sẽ như một trong các con vật đó, vì nó đã thách thức các hàng ngũ của Thiên Chúa hằng sống.” ³⁷ Ða-vít nói: “Ðức Chúa là Ðấng đã giật con khỏi vuốt sư tử và vuốt gấu, chính Người sẽ giật con khỏi tay tên Phi-li-tinh này.” Vua Sa-un nói với Ða-vít: “Con hãy đi, xin Ðức Chúa ở với con!” ³⁸ Vua Sa-un lấy y phục của mình mặc cho Ða-vít, đội mũ chiến bằng đồng lên đầu và mặc áo giáp cho cậu. ³⁹ Ða-vít đeo gươm của vua ngoài y phục rồi thử bước đi, vì cậu không quen. Ða-vít nói với vua Sa-un: “Con không thể bước đi với những thứ này được, vì con không quen.” Rồi Ða-vít bỏ những thứ đó ra.

Cuộc chiến tay đôi

⁴⁰ Cậu cầm gậy trong tay, chọn lấy năm hòn đá cuội dưới suối, bỏ vào túi chăn chiên, vào bị của cậu, rồi tay cầm dây phóng đá, cậu tiến về phía tên Phi-li-tinh. ⁴¹ Tên Phi-li-tinh từ từ tiến lại gần Ða-vít, đi trước mặt nó là người mang thuẫn. ⁴² Tên Phi-li-tinh nhìn, và khi thấy Ða-vít, nó khinh dể cậu, vì cậu còn trẻ, có mái tóc hung và đẹp trai. ⁴³ Tên Phi-li-tinh nói với Ða-vít: “Tao là chó hay sao mà mầy cầm gậy đến với tao?” Và tên Phi-li-tinh lấy tên các thần của mình mà nguyền rủa Ða-vít. ⁴⁴ Tên Phi-li-tinh nói với Ða-vít: “Ðến đây với tao, tao sẽ đem thịt mày làm mồi cho chim trời và dã thú.” ⁴⁵ Ða-vít bảo tên Phi-li-tinh: “Mày mang gươm, mang giáo, cầm lao mà đến với tao. Còn tao, tao đến với mày nhân danh Ðức Chúa các đạo binh là Thiên Chúa các hàng ngũ Ít-ra-en mà mày thách thức. ⁴⁶ Ngay hôm nay Ðức Chúa sẽ nộp mày vào tay tao, tao sẽ hạ mày và làm cho đầu mày lìa khỏi thân. Ngay hôm nay tao sẽ đem xác chết của quân đội Phi-li-tinh làm mồi cho chim trời và dã thú. Toàn cõi đất sẽ biết rằng có một Thiên Chúa che chở Ít-ra-en, ⁴⁷ và toàn thể đại hội này sẽ biết rằng không phải nhờ gươm, nhờ giáo mà Ðức Chúa ban chiến thắng, vì chiến đấu là việc của Ðức Chúa và Người sẽ trao chúng mày vào tay chúng tao!”

⁴⁸ Khi tên Phi-li-tinh bắt đầu xông lên và đến gần để đương đầu với Ða-vít, thì Ða-vít vội vàng chạy từ trận tuyến ra để đương đầu với tên Phi-li-tinh. ⁴⁹ Ða-vít thọc tay vào bị, rút từ đó ra một hòn đá, rồi dùng dây phóng mà ném trúng vào trán tên Phi-li-tinh. Hòn đá cắm sâu vào trán, khiến nó ngã sấp mặt xuống đất. ⁵⁰ Thế là Ða-vít thắng tên Phi-li-tinh nhờ dây phóng và hòn đá. Cậu hạ tên Phi-li-tinh và giết nó. Nhưng trong tay Ða-vít không có gươm. ⁵¹ Ða-vít chạy lại, đứng trên xác tên Phi-li-tinh, lấy gươm của nó, rút khỏi bao, kết liễu đời nó và dùng gươm chặt đầu nó.

Người Phi-li-tinh thấy người hùng của mình đã chết thì chạy trốn. ⁵² Người Ít-ra-en và Giu-đa xông lên, reo hò và đuổi theo người Phi-li-tinh cho đến lối vào thung lũng và cho đến cửa thành Éc-rôn. Thây người Phi-li-tinh ngã gục trên đường Sa-a-ra-gim, cho đến Gát và Éc-rôn. ⁵³ Sau khi ráo riết đuổi theo người Phi-li-tinh, con cái Ít-ra-en quay trở lại cướp phá trại chúng. ⁵⁴ Ða-vít lấy đầu tên Phi-li-tinh và đem về Giê-ru-sa-lem; còn các vũ khí của nó thì đặt trong lều mình.

Sau khi chiến thắng, Ða-vít ra trình diện vua Sa-un

⁵⁵ Khi vua Sa-un thấy Ða-vít ra đương đầu với tên Phi-li-tinh, thì hỏi ông Áp-ne, tướng chỉ huy quân đội: “Ðứa trẻ ấy là con ai, Áp-ne?” Ông Áp-ne trả lời: “Thưa đức vua, tôi xin lấy mạng sống ngài mà thề, tôi không biết!” ⁵⁶ Vua nói: “Hỏi xem thiếu niên ấy là con ai.”

⁵⁷ Lúc Ða-vít trở về sau khi hạ tên Phi-li-tinh, ông Áp-ne đón cậu, dẫn cậu đến trước mặt vua Sa-un, tay cậu xách cái đầu tên Phi-li-tinh. ⁵⁸ Vua Sa-un hỏi cậu: “Hỡi người thanh niên, con là con ai?” Ða-vít trả lời: “Con là con của tôi tớ ngài là Gie-sê, người Bê-lem.”

- Chương 18 -

¹ Ông Ða-vít vừa nói với vua Sa-un xong thì tâm hồn ông Giô-na-than gắn bó với tâm hồn ông Ða-vít, và ông Giô-na-than yêu mến ông như chính mình. ² Hôm ấy vua Sa-un giữ ông Ða-vít lại và không cho về nhà cha ông. ³ Ông Giô-na-than lập giao ước với ông Ða-vít, vì ông yêu mến ông ấy như chính mình. ⁴ Ông Giô-na-than cởi chiếc áo khoác đang mặc mà cho ông Ða-vít, cho áo, cho cả gươm, cả cung, cả thắt lưng của ông. ⁵ Khi ông Ða-vít ra trận, mọi nơi vua Sa-un sai ông đi, ông đều thành công, và vua Sa-un đặt ông chỉ huy các chiến binh. Ông vừa lòng toàn dân và cả triều thần vua Sa-un nữa.

Vua Sa-un bắt đầu ghen tị

⁶ Lúc quân dân đến, khi ông Ða-vít hạ được tên Phi-li-tinh trở về, thì phụ nữ từ hết mọi thành của Ít-ra-en kéo ra, ca hát múa nhảy, đón vua Sa-un, với trống con, với tiếng reo mừng và tiếng não bạt. ⁷ Phụ nữ vui đùa ca hát rằng:

“Vua Sa-un hạ được hàng ngàn,

ông Ða-vít hàng vạn.”

⁸ Vua Sa-un giận lắm, và bực mình vì lời ấy. Vua nói: “Người ta cho Ða-vít hàng vạn, còn ta thì họ cho hàng ngàn. Nó chỉ còn thiếu ngôi vua nữa thôi!” ⁹ Từ ngày đó về sau, vua Sa-un nhìn Ða-vít với con mắt ghen tị.

¹⁰ Ngày hôm sau, một thần khí xấu của Thiên Chúa nhập vào vua Sa-un, và vua lên cơn xuất thần ngôn sứ ở giữa nhà. Ông Ða-vít đang gảy đàn như mọi ngày và vua Sa-un cầm cây giáo trong tay. ¹¹ Vua Sa-un phóng cây giáo và nói: “Ta phải đâm Ða-vít, ghim nó vào tường mới được.” Nhưng hai lần Ða-vít tránh được.

¹² Vua Sa-un sợ ông Ða-vít, bởi vì Ðức Chúa ở với ông và đã rời khỏi vua Sa-un. ¹³ Vua Sa-un đẩy ông đi xa và đặt ông làm người chỉ huy ngàn quân. Ông dẫn đầu dân. ¹⁴ Ông Ða-vít thành công trong mọi công việc và Ðức Chúa ở với ông. ¹⁵ Thấy ông thành công lớn, vua Sa-un sợ ông. ¹⁶ Nhưng toàn thể Ít-ra-en và Giu-đa mến ông Ða-vít, vì ông dẫn đầu họ.

Ông Ða-vít cưới vợ

¹⁷ Vua Sa-un nói với ông Ða-vít: “Ðây con gái lớn của ta là Mê-ráp, ta sẽ gả nó cho con. Nhưng con hãy tỏ ra là một người can đảm phục vụ ta và hãy chiến đấu những cuộc chiến của Ðức Chúa.” Vua Sa-un tự bảo: “Mình đừng tự tay hại nó, nhưng để tay người Phi-li-tinh hại nó.” ¹⁸ Ông Ða-vít-thưa với vua Sa-un: “Con là gì, và dòng họ con, thị tộc của cha con là gì trong Ít-ra-en, mà con được làm rể đức vua?” ¹⁹ Nhưng đến lúc phải gả cô Mê-ráp, con gái vua Sa-un, cho ông Ða-vít, thì cô lại được gả cho ông Át-ri-ên, người Mơ-khô-la.

²⁰ Cô Mi-khan, con gái vua Sa-un, yêu ông Ða-vít. Người ta cho vua hay và vua thấy điều đó là phải. ²¹ Vua Sa-un tự bảo: “Mình sẽ gả con gái cho nó, để con này thành cạm bẫy cho nó, và tay người Phi-li-tinh hại nó.” Vậy vua Sa-un nói với ông Ða-vít lần thứ hai: “Hôm nay con sẽ là rể của ta.” ²² Vua Sa-un ra lệnh cho triều thần: “Hãy nói nhỏ với Ða-vít rằng: “Nhà vua có cảm tình với ông và triều thần ai cũng mến ông. Bây giờ ông hãy làm rể nhà vua.” ²³ Triều thần vua Sa-un nói lại những lời ấy cho ông Ða-vít nghe. Ông Ða-vít nói: “Các ông coi chuyện làm rể nhà vua là chuyện không đáng kể ư? Tôi, tôi chỉ là một người nghèo không đáng kể.” ²⁴ Triều thần vua Sa-un thưa lại với vua rằng: “Ông Ða-vít đã nói những lời như thế.” ²⁵ Vua Sa-un nói: “Các ngươi hãy nói với Ða-vít-thế này: Nhà vua không đòi sính lễ nào khác ngoài một trăm bao quy đầu người Phi-li-tinh, để trả thù quân địch của nhà vua.” Vua Sa-un tính dùng tay người Phi-li-tinh mà hạ ông Ða-vít.

²⁶ Triều thần vua Sa-un thuật lại cho ông Ða-vít những lời ấy. Ông Ða-vít thấy chuyện làm rể vua là phải. Chưa hết hạn, ²⁷ ông Ða-vít đã lên đường, đi với người của ông. Ông hạ hai trăm người Phi-li-tinh, rồi đem bao quy đầu của chúng về, đếm đủ cho vua, để làm rể vua. Bấy giờ vua Sa-un gả cô Mi-khan, con gái vua, cho ông Ða-vít.

²⁸ Thấy thế, vua Sa-un hiểu rằng Ðức Chúa ở với ông Ða-vít và cô Mi-khan, con vua, yêu ông. ²⁹ Vua Sa-un càng thêm sợ ông Ða-vít, và vua Sa-un trở thành kẻ thù của ông Ða-vít suốt đời. ³⁰ Các thủ lãnh người Phi-li-tinh ra trận, nhưng mỗi khi chúng ra trận, thì ông Ða-vít thành công hơn mọi bề tôi vua Sa-un, khiến danh tiếng ông lừng lẫy.

- Chương 19 -

Ông Giô-na-than can thiệp cho ông Ða-vít

¹ Vua Sa-un nói với ông Giô-na-than, con vua, và với toàn thể triều thần về ý định giết ông Ða-vít. Nhưng ông Giô-na-than, con vua Sa-un, lại rất có cảm tình với ông Ða-vít. ² Ông Giô-na-than báo cho ông Ða-vít rằng: “Vua Sa-un, cha tôi, đang tìm cách giết anh. Vậy sáng mai anh hãy coi chừng, hãy ở nơi kín đáo và ẩn mình đi. ³ Phần tôi, tôi sẽ đi ra, sẽ đứng cạnh cha tôi trong cánh đồng, nơi anh đang trốn, tôi sẽ nói với cha tôi về anh. Thấy thế nào, tôi sẽ báo cho anh.”

⁴ Ông Giô-na-than nói tốt cho ông Ða-vít với vua Sa-un, cha mình; ông nói với vua: “Xin đức vua đừng phạm tội hại tôi tớ ngài là Ða-vít, vì anh ấy đã không phạm tội hại ngài, và các hành động của anh là điều rất lợi cho ngài. ⁵ Anh đã liều mạng và hạ được tên Phi-li-tinh, và Ðức Chúa đã thắng lớn để bảo vệ toàn thể Ít-ra-en. Ngài đã thấy và đã vui mừng. Vậy sao ngài lại phạm tội đổ máu vô tội, mà vô cớ giết Ða-vít?” ⁶ Vua Sa-un nghe theo lời ông Giô-na-than, và vua Sa-un thề rằng: “Có Ðức Chúa hằng sống, ta thề: nó sẽ không bị giết.” ⁷ Ông Giô-na-than gọi ông Ða-vít đến và ông Giô-na-than thuật lại tất cả những điều ấy; rồi ông Giô-na-than dẫn ông Ða-vít đến với vua Sa-un, và ông Ða-vít lại phục vụ vua như trước.

2. Ông Ða-Vít Trốn Ði

Vua Sa-un toan sát hại ông Ða-vít

⁸ Chiến tranh lại tái diễn, ông Ða-vít ra trận và chiến đấu với người Phi-li-tinh. Ông đánh chúng một đòn đau và chúng chạy trốn trước mặt ông. ⁹ Một thần khí xấu của Ðức Chúa xuống trên vua Sa-un. Vua đang ở trong nhà, tay cầm cây giáo, còn ông Ða-vít đang gảy đàn. ¹⁰ Vua Sa-un tìm cách dùng cây giáo ghim ông Ða-vít vào tường, nhưng ông này tránh được, và vua cắm cây giáo vào tường. Ông Ða-vít chạy đi và trốn thoát đêm ấy.

Bà Mi-khan cứu ông Ða-vít

¹¹ Vua Sa-un sai lính biệt phái đến nhà ông Ða-vít để canh chừng ông và sáng hôm sau giết ông. Bà Mi-khan, vợ ông, báo cho ông rằng: “Nếu anh không thoát thân đêm nay, thì ngày mai anh sẽ bị giết.” ¹² Bà Mi-khan thả ông Ða-vít xuống qua cửa sổ. Ông đi trốn và thoát được.

¹³ Bà Mi-khan lấy tượng thần, đặt lên giường, để ở phía đầu một tấm lông dê, rồi lấy áo phủ lên. ¹⁴ Vua Sa-un sai lính biệt phái đến bắt ông Ða-vít, nhưng bà Mi-khan bảo họ: “Ông ấy đang bệnh.” ¹⁵ Vua Sa-un sai lính biệt phái đến để xem ông Ða-vít ra sao; vua bảo họ: “Cứ để nó trên giường mà khiêng lên cho ta, để ta giết nó.” ¹⁶ Lính biệt phái vào thì thấy tượng thần trên giường, với tấm lông dê ở phía đầu! ¹⁷ Vua Sa-un nói với bà Mi-khan: “Sao con đánh lừa cha như thế? Con đã để cho kẻ thù cha đi và nó đã thoát được!” Bà Mi-khan thưa với vua Sa-un: “Anh ấy bảo con: “Ðể cho anh đi, nếu không anh sẽ giết em!”

Vua Sa-un đến tìm ông Ða-vít tại nhà ông Sa-mu-en

¹⁸ Sau khi đã trốn đi và thoát được, ông Ða-vít đến với ông Sa-mu-en tại Ra-ma, và nói hết cho ông này biết vua Sa-un đã đối xử với mình như thế nào. Rồi ông và ông Sa-mu-en đến Nai-giốt. ¹⁹ Người ta báo cho vua Sa-un rằng: “Kìa ông Ða-vít đang ở Nai-giốt thuộc Ra-ma.” ²⁰ Vua Sa-un sai lính biệt phái đến bắt ông Ða-vít. Họ thấy đoàn ngôn sứ đang lên cơn xuất thần ngôn sứ, có ông Sa-mu-en đứng đầu. Thần khí Thiên Chúa xuống trên các lính biệt phái của vua Sa-un, và cả những người này cũng lên cơn xuất thần ngôn sứ. ²¹ Người ta báo cho vua Sa-un, vua lại sai các lính biệt phái khác đến, và cả những người này cũng lên cơn xuất thần ngôn sứ. Vua lại sai nhóm lính biệt phái thứ ba, và cả những người này cũng lên cơn xuất thần ngôn sứ.

²² Vua liền đích thân đi Ra-ma và đến bể nước lớn tại Xe-khu. Vua hỏi rằng: “Ông Sa-mu-en và Ða-vít ở đâu?” Người ta trả lời: “Ở Nai-giốt thuộc Ra-ma.” ²³ Vua đi tới đó, tới Nai-giốt thuộc Ra-ma. Thần khí Thiên Chúa cũng xuống trên vua, và vua vừa đi vừa lên cơn xuất thần ngôn sứ cho tới khi vua đến Nai-giốt thuộc Ra-ma. ²⁴ Cả vua cũng cởi áo ra, cả vua cũng lên cơn xuất thần ngôn sứ trước mặt ông Sa-mu-en. Rồi cứ ở trần như vậy, vua ngã vật xuống, nằm suốt ngày suốt đêm hôm ấy. Vì thế mới có câu: “Ông Sa-un mà cũng ở trong số các ngôn sứ sao? “

- Chương 20 -

Ông Giô-na-than giúp ông Ða-vít trốn thoát

¹ Ông Ða-vít trốn khỏi Nai-giốt thuộc Ra-ma, và đến nói trước mặt ông Giô-na-than: “Tôi đã làm gì, tôi có lỗi gì, có tội gì với cha anh, mà người lại tìm hại mạng sống tôi?” ² Ông Giô-na-than trả lời: “Không đời nào! Anh sẽ không chết đâu! Anh xem: cha tôi không làm điều gì, lớn hay nhỏ, mà không tiết lộ cho tôi. Vậy sao cha tôi lại giấu tôi điều này? Không có chuyện đó đâu!” ³ Ông Ða-vít nói lại và thề: “Cha anh thừa biết tôi được đẹp lòng anh, nên đã tự bảo: “Giô-na-than không được biết điều này, kẻo nó buồn phiền. Có Ðức Chúa hằng sống, có anh đang sống đó, tôi xin thề: giữa tôi và cái chết chỉ còn một bước.” ⁴ Ông Giô-na-than nói với ông Ða-vít: “Lòng anh muốn sao, tôi sẽ làm cho anh như vậy.” ⁵ Ông Ða-vít trả lời ông Giô-na-than: “Mai là ngày đầu tháng, và tôi phải ngồi ăn với đức vua. Anh sẽ để cho tôi đi và tôi sẽ ẩn ngoài đồng cho đến chiều ngày kia. ⁶ Nếu cha anh thấy vắng tôi, anh cứ nói: “Anh Ða-vít đã nài nẵng xin phép con chạy về Bê-lem, thành của anh, vì ở đó có hy lễ hằng năm cho toàn thị tộc. ⁷ Nếu người nói: “Tốt lắm”, thì tôi tớ anh đây được bình an. Nhưng nếu người nổi giận, thì anh nên biết rằng người đã quyết tâm làm điều ác. ⁸ Xin anh lấy tình mà xử với tôi tớ anh đây, vì anh đã nhân danh Ðức Chúa mà lập giao ước với tôi tớ anh. Nếu tôi có lỗi, thì chính anh hãy giết tôi đi, chứ sao lại đưa tôi đến với cha anh?” ⁹ Ông Giô-na-than nói: “Không đời nào anh được nghĩ thế! Vì nếu tôi biết rằng cha tôi đã quyết tâm làm điều ác để hại anh, chẳng lẽ tôi lại không báo cho anh biết sao?” ¹⁰ Ông Ða-vít nói với ông Giô-na-than: “Ai sẽ báo cho tôi biết, nếu cha anh trả lời anh cách cứng cỏi?”

¹¹ Ông Giô-na-than bảo ông Ða-vít: “Nào chúng ta ra ngoài đồng”, và cả hai ra ngoài đồng. ¹² Ông Giô-na-than nói với ông Ða-vít: “Có Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en chứng giám! Ngày mai ngày kia, vào giờ này, tôi sẽ dò ý cha tôi. Nếu mọi sự tốt đẹp cho Ða-vít, mà bấy giờ tôi lại không sai người đến tiết lộ cho anh, ¹³ thì xin Ðức Chúa phạt Giô-na-than thế này, và còn thêm thế kia nữa! Còn nếu cha tôi muốn làm điều ác hại anh, thì tôi sẽ tiết lộ cho anh, sẽ để cho anh đi, và anh sẽ đi bình an. Xin Ðức Chúa ở với anh như đã ở với cha tôi! ¹⁴ Nếu tôi còn sống, thì xin anh lấy tình mà xử với tôi như Ðức Chúa đòi hỏi. Còn nếu tôi chết, ¹⁵ thì xin anh đừng dứt bỏ tình nghĩa với gia đình tôi mãi mãi, ngay cả khi Ðức Chúa loại bỏ các kẻ thù của Ða-vít khỏi mặt đất, không sót một tên.” ¹⁶ Ông Giô-na-than lập giao ước với nhà ông Ða-vít và nói: “Xin Ðức Chúa hỏi tội các kẻ thù của Ða-vít!” ¹⁷ Ông Giô-na-than còn bắt ông Ða-vít thề, vì tình yêu của ông đối với ông Ða-vít: thật vậy, ông yêu Ða-vít như yêu chính mình.

¹⁸ Ông Giô-na-than bảo ông Ða-vít: “Mai là ngày đầu tháng, người ta sẽ thấy vắng anh vì chỗ anh trống. ¹⁹ Ngày kia, anh sẽ xuống mau, sẽ đến chỗ anh đã ẩn ngày xảy ra vụ đó và sẽ ngồi bên cạnh tảng đá E-den. ²⁰ Còn tôi, tôi sẽ bắn ba mũi tên về một phía, làm như nhắm vào một cái bia. ²¹ Tôi sẽ sai người đầy tớ: “Ði tìm các mũi tên đi! Nếu tôi bảo người đầy tớ: “Ðây này, các mũi tên ở đằng sau ngươi, nhặt đi! thì anh hãy đến: anh được bình an, và không có gì cả. Có Ðức Chúa hằng sống, tôi xin thề. ²² Nhưng nếu tôi nói với người thiếu niên thế này: “Kia kìa, các mũi tên ở đằng trước ngươi! thì anh hãy đi, vì Ðức Chúa bảo anh đi. ²³ Còn lời mà tôi và anh, chúng ta đã nói với nhau, thì có Ðức Chúa chứng giám giữa tôi và anh mãi mãi.”

²⁴ Vậy ông Ða-vít ẩn ngoài đồng. Ðến ngày đầu tháng, nhà vua ngồi bàn dùng bữa. ²⁵ Nhà vua ngồi chỗ mình, như mọi khi, ở chỗ gần vách. Ông Giô-na-than ngồi đối diện. Ông Áp-ne ngồi bên cạnh vua Sa-un, còn chỗ ông Ða-vít thì trống. ²⁶ Hôm đó, vua Sa-un không nói gì, vì vua tự bảo: “Ðó là chuyện tình cờ. Nó không thanh sạch, hẳn nó không thanh sạch.” ²⁷ Hôm sau ngày đầu tháng, ngày thứ hai, chỗ ông Ða-vít vẫn trống. Vua Sa-un hỏi ông Giô-na-than, con vua: “Tại sao cả hôm qua lẫn hôm nay, con trai ông Gie-sê không đến dùng bữa?” ²⁸ Ông Giô-na-than trả lời vua Sa-un: “Anh Ða-vít đã nài nẵng xin phép con về Bê-lem. ²⁹ Anh ấy đã nói: “Xin để cho tôi đi, vì chúng tôi có hy lễ của thị tộc trong thành, và anh tôi đã ra lệnh cho tôi về. Bây giờ nếu tôi được đẹp lòng anh, xin anh cho tôi đi khỏi đây để về thăm các anh tôi. Vì thế anh ấy không đến bàn ăn của đức vua.”

³⁰ Vua Sa-un nổi cơn thịnh nộ với ông Giô-na-than, và vua nói với ông: “Thằng con của mụ đàn bà hư thân mất nết kia! Tao lại không biết mày cặp kè với thằng con trai lão Gie-sê, để mày phải nhục và con mẹ đã đẻ ra mày cũng phải nhục sao? ³¹ Thật vậy, bao lâu thằng con trai lão Gie-sê còn sống trên mặt đất, thì mày và vương quyền của mày sẽ không vững đâu. Bây giờ hãy sai người đi bắt nó về đây cho tao, vì nó đáng chết.” ³² Ông Giô-na-than thưa với vua Sa-un, cha của ông, và nói: “Sao lại giết anh ấy? Anh ấy đã làm gì?” ³³ Vua Sa-un phóng cây giáo vào ông Giô-na-than, để đâm ông, và ông biết rằng cha ông đã quyết định giết ông Ða-vít. ³⁴ Nổi giận bừng bừng, ông Giô-na-than đứng lên khỏi bàn ăn, và ngày thứ hai sau ngày đầu tháng đó, ông không dùng bữa, vì ông buồn cho ông Ða-vít, bởi lẽ cha ông đã xử bất công với ông ấy.

³⁵ Sáng hôm sau, ông Giô-na-than ra ngoài đồng, đến chỗ đã hẹn với ông Ða-vít, có một đầy tớ nhỏ đi với ông. ³⁶ Ông bảo đầy tớ: “Ngươi chạy đi tìm những mũi tên ta bắn!” Người đầy tớ chạy đi, và ông bắn mũi tên sao cho vượt qua nó. ³⁷ Người đầy tớ đến chỗ mũi tên ông Giô-na-than vừa bắn. Ông Giô-na-than kêu ở phía sau người đầy tớ, ông nói: “Mũi tên không phải ở đằng trước ngươi sao”? ³⁸ Ông Giô-na-than kêu ở phía sau: “Mau lên, lẹ lên, đừng đứng lại!” Người đầy tớ của ông Giô-na-than lượm mũi tên và đến với chủ. ³⁹ Người đầy tớ không biết gì hết, chỉ có ông Giô-na-than và ông Ða-vít biết sự việc.

⁴⁰ Ông Giô-na-than giao vũ khí cho người đầy tớ và bảo: “Ði mang về thành.” ⁴¹ Người đầy tớ về rồi, ông Ða-vít đứng dậy từ phía nam, sấp mặt xuống đất ba lần, rồi hai ông hôn nhau và cùng khóc, cho đến khi ông Ða-vít nén được cơn xúc động. ⁴² Ông Giô-na-than nói với ông Ða-vít: “Anh hãy đi bình an, vì cả hai chúng ta đã nhân danh Ðức Chúa mà thề rằng: Ðức Chúa sẽ ở giữa tôi và anh, giữa dòng dõi tôi và dòng dõi anh, mãi mãi!”

- Chương 21 -

¹ Ông Ða-vít đứng dậy và ra đi, còn ông Giô-na-than thì trở về thành.

Ông Ða-vít dừng lại ở Nốp

² Ông đến Nốp gặp tư tế A-khi-me-léc. Ông A-khi-me-léc run sợ ra đón ông Ða-vít và hỏi ông: “Sao ông chỉ có một mình, không ai đi theo?” ³ Ông Ða-vít nói với tư tế A-khi-me-léc: “Ðức vua đã giao cho tôi một nhiệm vụ và bảo tôi: “Không ai được biết gì về sứ mệnh và nhiệm vụ ta giao cho ngươi. Các đầy tớ thì tôi đã hẹn đến chỗ kia rồi. ⁴ Bây giờ ông có sẵn gì không? Xin ông cho tôi năm cái bánh hay có gì cũng được.” ⁵ Tư tế trả lời ông Ða-vít rằng: “Tôi không có sẵn bánh thường, chỉ có bánh thánh hiến, miễn là các đầy tớ đã giữ mình, không gần gũi đàn bà.”

⁶ Ông Ða-vít trả lời tư tế rằng: “Phải, chúng tôi bị cấm không được gần gũi đàn bà, như xưa nay, mỗi khi tôi ra trận: các đầy tớ đã giữ thân thể cho được thánh. Ðây là một chuyến đi thường, nhưng quả thật hôm nay họ đã giữ thân thể cho được thánh.” ⁷ Bấy giờ tư tế cho ông của thánh, vì ở đó không có bánh nào khác ngoài bánh tiến, thứ bánh đặt trước nhan Ðức Chúa, mà người ta lấy đi để đặt bánh nóng vào, trong ngày thay bánh.

⁸ Chính hôm ấy, ở đó có một người trong các bề tôi vua Sa-un, bị giữ lại trước nhan Ðức Chúa. Nó tên là Ðô-ếch, người Ê-đôm, và đứng đầu các người chăn chiên của vua Sa-un.

⁹ Ông Ða-vít nói với ông A-khi-me-léc: “Ông không có sẵn ở đây một cây giáo hay một thanh gươm ư? Tôi đã không mang theo cả gươm lẫn vũ khí của tôi, vì việc của đức vua quá khẩn cấp!” ¹⁰ Tư tế nói: “Có thanh gươm của tên Go-li-át người Phi-li-tinh, ông đã hạ tại thung lũng Cây Vân Hương; thanh gươm đó ở kia, bọc trong một áo choàng, đàng sau ê-phốt. Nếu ông muốn lấy, thì cứ lấy, vì ngoài nó ra, ở đây không có gươm nào khác.” Ông Ða-vít nói: “Ðó là thanh gươm có một không hai. Ông hãy đưa cho tôi.”

Ông Ða-vít đến với người Phi-li-tinh

¹¹ Ông Ða-vít lên đường và ngày hôm đó trốn vua Sa-un. Ông đến gặp A-khít, vua thành Gát. ¹² Triều thần vua A-khít thưa với vua: “Tên này chẳng phải là Ða-vít, vua xứ đó sao? Người ta đã chẳng múa nhảy hát mừng nó rằng:

“Vua Sa-un hạ được hàng ngàn,

ông Ða-vít hàng vạn”?”

¹³ Ông Ða-vít suy nghĩ về những lời ấy, và sợ A-khít, vua thành Gát lắm. ¹⁴ Bấy giờ ông giả dại trước mắt chúng, và trong tay chúng, ông làm bộ khùng: ông viết nguệch ngoạc trên các cánh cửa và để dãi chảy xuống râu.

¹⁵ Vua A-khít bảo triều thần: “Ðấy các ngươi thấy nó là một thằng điên. Tại sao các ngươi lại đưa nó đến với ta? ¹⁶ Ta đâu thiếu người điên mà các ngươi còn đưa tên này đến để nó làm thằng điên bên ta? Tên này mà lại vào nhà ta ư?

- Chương 22 -

3. Ông Ða-Vít Cầm Ðầu Một Bọn Thủ Hạ

Ông Ða-vít bắt đầu cuộc sống nay đây mai đó

¹ Ông Ða-vít đi khỏi đó và trốn thoát vào hang A-đu-lam. Các anh ông và tất cả nhà cha ông nghe tin và xuống đó với ông. ² Bấy giờ tất cả những người cùng khốn, mắc nợ, bất mãn đều quy tụ quanh ông, và ông trở thành thủ lãnh của họ. Có khoảng chừng bốn trăm người ở với ông.

³ Từ nơi ấy ông Ða-vít đi Mít-pê thuộc Mô-áp. Ông nói với vua Mô-áp: “Xin cho cha mẹ tôi sang với các ông cho đến khi tôi biết Thiên Chúa sẽ làm gì cho tôi.” ⁴ Ông dẫn họ đến trước mặt vua Mô-áp, và họ ở lại với vua suốt thời gian ông Ða-vít ở trong nơi ẩn náu.

⁵ Ngôn sứ Gát nói với Ða-vít: “Ông đừng ở lại trong nơi ẩn náu, hãy ra đi và trở về miền Giu-đa.” Ông Ða-vít ra đi và đến rừng Khe-rét.

Các tư tế thành Nốp bị tàn sát

⁶ Vua Sa-un nghe tin là người ta đã tìm ra ông Ða-vít và những người ở với ông. Vua Sa-un đang ngồi ở Ghíp-a, dưới cây liễu bách, tại nơi cao, tay cầm cây giáo, có toàn thể triều thần đứng bên. ⁷ Vua Sa-un nói với triều thần đang đứng bên: “Nghe đây, hỡi các người Ben-gia-min, có phải thằng con của Gie-sê cũng sẽ cho tất cả các ngươi những cánh đồng và vườn nho, sẽ đặt các ngươi làm chỉ huy một ngàn và chỉ huy một trăm quân không? ⁸ Sao tất cả các ngươi đã âm mưu chống lại ta? Không có ai tiết lộ cho ta, khi con ta lập giao ước với thằng con của Gie-sê; không ai trong các ngươi buồn cho ta, khi con ta xui người đầy tớ của ta nổi lên gài bẫy hại ta, như hôm nay!”

⁹ Ðô-ếch, người Ê-đôm, đang đứng bên triều thần vua Sa-un, lên tiếng nói: “Tôi đã thấy thằng con của Gie-sê đến Nốp gặp ông A-khi-me-léc, con ông A-khi-túp. ¹⁰ Ông A-khi-me-léc đã thỉnh ý Ðức Chúa cho nó, đã tiếp tế lương thực cho nó, và còn cho nó thanh gươm của Go-li-át, người Phi-li-tinh.” ¹¹ Nhà vua sai người đi đòi tư tế A-khi-me-léc, con ông A-khi-túp đến, cùng với toàn thể nhà cha ông, là các tư tế ở Nốp. Tất cả những người đó đến với vua.

¹² Vua Sa-un nói: “Nghe đây, hỡi con của A-khi-túp.” Ông đáp: “Thưa chúa thượng, tôi đây.” ¹³ Vua Sa-un nói với ông: “Tại sao ngươi và thằng con của Gie-sê, các ngươi đã âm mưu chống lại ta? Ngươi đã cho nó bánh và gươm, lại thỉnh ý Thiên Chúa cho nó, để nó nổi lên gài bẫy hại ta, như hôm nay?” ¹⁴ Ông A-khi-me-léc thưa với vua rằng: “Trong triều thần của ngài, có ai trung tín như ông Ða-vít, con rể của nhà vua, chỉ huy cận vệ của ngài, người được kính nể trong triều đình? ¹⁵ Có phải hôm nay tôi mới bắt đầu thỉnh ý Thiên Chúa cho ông ấy? Không đời nào! Xin đức vua đừng buộc tội tôi tớ ngài và toàn thể nhà cha tôi, vì tôi tớ ngài không biết một điều gì, lớn hay nhỏ, về tất cả chuyện này.” ¹⁶ Vua nói: “A-khi-me-léc, ngươi sẽ phải chết, ngươi và toàn thể nhà cha ngươi.”

¹⁷ Vua bảo các thị vệ đang đứng bên: “Hãy đi xử tử các tư tế của Ðức Chúa, vì cả chúng cũng tiếp tay cho Ða-vít: chúng biết nó trốn đi mà không báo cho ta.” Nhưng triều thần không muốn tra tay giết các tư tế của Ðức Chúa. ¹⁸ Vua mới bảo Ðô-ếch: “Hãy đi giết các tư tế.” Ðô-ếch, người Ê-đôm, đi và chính nó giết các tư tế. Ngày hôm ấy, nó đã xử tử tám mươi lăm người mặc ê-phốt vải gai. ¹⁹ Còn Nốp, thành của các tư tế, vua đã dùng gươm mà giết từ đàn ông đến đàn bà, từ nhi đồng đến trẻ con đang bú, và bò, lừa, chiên dê.

²⁰ Chỉ có một người là con ông A-khi-me-léc và là cháu ông A-khi-túp, thoát được. Người ấy tên là Ép-gia-tha. Ông trốn đi theo ông Ða-vít. ²¹ Ông Ép-gia-tha báo tin cho ông Ða-vít là vua Sa-un đã giết các tư tế của Ðức Chúa. ²² Ông Ða-vít nói với ông Ép-gia-tha: “Hôm ấy, tôi biết là Ðô-ếch, người Ê-đôm, có ở đó và chắc chắn nó sẽ báo cho vua Sa-un. Chính tôi đã là nguyên do khiến cả nhà cha ông phải thiệt mạng. ²³ Ông cứ ở lại với tôi, đừng sợ: ai tìm hại mạng sống ông là tìm hại mạng sống tôi. Ở bên tôi, ông sẽ được bảo vệ.”

- Chương 23 -

Ông Ða-vít đến Cơ-i-la

¹ Người ta báo tin cho ông Ða-vít biết rằng: “Kìa người Phi-li-tinh đang tấn công Cơ-i-la và cướp phá các sân lúa.” ² Ông thỉnh ý Ðức Chúa rằng: “Con có nên đi không và có đánh bại được những tên Phi-li-tinh này không?” Ðức Chúa phán với ông Ða-vít: “Cứ đi, ngươi sẽ đánh bại người Phi-li-tinh và cứu được Cơ-i-la.” ³ Người của ông Ða-vít nói với ông: “Ở đây, tại Giu-đa, mà chúng ta còn sợ hãi, huống chi là đi Cơ-i-la, xông vào trận tuyến người Phi-li-tinh!” ⁴ Ông Ða-vít lại thỉnh ý Ðức Chúa một lần nữa. Ðức Chúa trả lời ông rằng: “Ðứng lên! Hãy xuống Cơ-i-la, vì Ta sắp trao người Phi-li-tinh vào tay ngươi.” ⁵ Ông Ða-vít cùng với người của ông đi Cơ-i-la; ông tấn công người Phi-li-tinh, dẫn những bầy gia súc của chúng đi và đánh chúng một đòn đau. Thế là ông Ða-vít cứu được dân thành Cơ-i-la.

⁶ Khi ông Ép-gia-tha, con ông A-khi-me-léc, trốn đến với ông Ða-vít, ông đã xuống Cơ-i-la, tay cầm ê-phốt.

⁷ Người ta báo tin cho vua Sa-un là ông Ða-vít đã vào Cơ-i-la, vua Sa-un nói: “Thiên Chúa đã nộp nó vào tay ta, vì nó đã tự nhốt mình khi vào một thành có cửa đóng then cài.” ⁸ Vua Sa-un triệu tập toàn dân đi giao chiến để xuống Cơ-i-la vây ông Ða-vít và người của ông. ⁹ Ông Ða-vít biết rằng chính để hại ông mà vua Sa-un đang ngầm mưu điều ác, ông bảo tư tế Ép-gia-tha: “Ðem ê-phốt lại đây!” ¹⁰ Ông Ða-vít thưa: “Lạy Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en, tôi tớ Ngài đây đã nghe nói rằng vì con, vua Sa-un đang tìm cách đến Cơ-i-la để phá huỷ thành này. ¹¹ Các thân hào Cơ-i-la có nộp con vào tay vua không? Vua Sa-un có xuống, như tôi tớ Ngài đã nghe nói không? Lạy Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en, xin cho tôi tớ Ngài biết.” Ðức Chúa phán: “Nó sẽ xuống.” ¹² Ông Ða-vít lại hỏi: “Các thân hào Cơ-i-la có nộp con và người của con vào tay vua Sa-un không?” Ðức Chúa phán: “Chúng sẽ nộp.” ¹³ Ông Ða-vít đứng lên cùng với người của ông, khoảng chừng sáu trăm người; họ ra khỏi Cơ-i-la và đi lang thang. Người ta báo cho vua Sa-un là ông Ða-vít đã trốn thoát khỏi Cơ-i-la, và vua thôi không ra trận nữa.

¹⁴ Ông Ða-vít ở trong sa mạc, trên các đỉnh núi; ông ở trong núi, trong sa mạc Díp. Trong suốt thời gian ấy, vua Sa-un tìm ông, nhưng Thiên Chúa không trao ông vào tay vua.

Ông Ða-vít ở Khoóc-sa. Ông Giô-na-than tới gặp.

¹⁵ Ông Ða-vít thấy rằng vua Sa-un đã ra trận để tìm hại mạng sống ông. Ông Ða-vít ở trong sa mạc Díp, tại Khoóc-sa. ¹⁶ Ông Giô-na-than, con vua Sa-un, lên đường, đến gặp ông Ða-vít tại Khoóc-sa và khuyến khích ông nhân danh Thiên Chúa. ¹⁷ Ông nói với ông Ða-vít: “Anh đừng sợ, vì bàn tay vua Sa-un, cha tôi, sẽ không đụng tới anh được. Chính anh sẽ làm vua cai trị Ít-ra-en, còn tôi sẽ làm phó cho anh; cả vua Sa-un, cha tôi, cũng biết như thế.” ¹⁸ Hai người lập giao ước trước nhan Ðức Chúa. Ông Ða-vít ở lại Khoóc-sa, còn ông Giô-na-than thì đi về nhà.

Ông Ða-vít thoát tay vua Sa-un

¹⁹ Có những người vùng Díp lên gặp vua Sa-un tại Ghíp-a và thưa: “Ða-vít chẳng trốn giữa chúng tôi, ở những đỉnh núi, tại Khoóc-sa, trên đồi Kha-khi-la ở phía nam hoang địa đó sao? ²⁰ Bây giờ, thưa đức vua, khi nào ngài muốn xuống thì xin cứ xuống. Phận sự của chúng tôi là nộp nó vào tay đức vua.” ²¹ Vua Sa-un nói: “Xin Ðức Chúa chúc phúc cho các ngươi, vì các ngươi đã động lòng thương xót tôi. ²² Các ngươi hãy đi, điều tra nữa cho chắc chắn; hãy tìm cho biết và xem nó đặt chân ở đâu, có ai đã thấy nó ở đấy không, vì người ta nói với tôi rằng nó xảo quyệt lắm. ²³ Các ngươi hãy xem và tìm cho biết hết những nơi nó ẩn, những chỗ nó núp. Khi đã chắc rồi, thì hãy trở lại gặp ta, và ta sẽ đi với các ngươi. Nếu như nó có ở trong xứ, thì ta sẽ truy nã nó trong mọi thị tộc Giu-đa.” ²⁴ Họ lên đường và đi Díp trước vua Sa-un. Ông Ða-vít và người của ông thì ở trong sa mạc Ma-ôn, trong thung lũng phía nam hoang địa. ²⁵ Vua Sa-un và người của vua đi tìm ông. Người ta báo tin cho ông Ða-vít, ông xuống Tảng Ðá và ở trong sa mạc Ma-ôn. Vua Sa-un nghe biết thì đuổi theo ông Ða-vít trong sa mạc Ma-ôn. ²⁶ Vua Sa-un đi phía sườn núi bên này, còn ông Ða-vít và người của ông đi phía sườn núi bên kia. Ông Ða-vít vội vàng ra đi để thoát vua Sa-un. Vua Sa-un và người của vua đang bao vây ông Ða-vít và người của ông để bắt họ, ²⁷ thì một người đưa tin đến nói với vua Sa-un: “Xin đức vua đến mau, vì người Phi-li-tinh đã tràn vào xứ.” ²⁸ Vua Sa-un thôi không đuổi theo ông Ða-vít nữa, để ra nghênh chiến với người Phi-li-tinh. Vì thế người ta gọi chỗ ấy là Tảng Ðá Phân Ly.

- Chương 24 -

Ông Ða-vít tha chết cho vua Sa-un

¹ Ông Ða-vít lên khỏi chỗ đó và ở trên những đỉnh núi Ên Ghe-đi. ² Sau khi vua Sa-un đuổi người Phi-li-tinh và trở về, người ta báo tin cho vua rằng: “Này Ða-vít đang ở trong sa mạc Ên Ghe-đi.” ³ Vua Sa-un lấy trong toàn thể Ít-ra-en ba ngàn quân tinh nhuệ, và lên đường để tìm bắt ông Ða-vít và người của ông, ở phía đông các Mỏm Ðá Sơn Dương. ⁴ Vua đến các bãi quây chiên dê bên đường. Ở đó có một cái hang và vua Sa-un vào đó để đi việc cần. Ông Ða-vít và người của ông đang ngồi ở cuối hang. ⁵ Người của ông Ða-vít nói với ông: “Ðây là ngày Ðức Chúa phán với ông: “Này ta trao kẻ thù của ngươi vào tay ngươi, ngươi sẽ đối xử với nó thế nào tuỳ ý.” Ông Ða-vít đứng dậy và cắt vạt áo khoác của vua Sa-un. ⁶ Sau đó, ông Ða-vít áy náy trong lòng vì đã cắt vạt áo của vua Sa-un. ⁷ Ông bảo người của ông: “Xin Ðức Chúa đừng để tôi làm điều này cho chúa thượng của tôi, đấng Ðức Chúa đã xức dầu tấn phong, là tra tay hại vua, vì người là đấng Ðức Chúa đã xức dầu tấn phong.” ⁸ Nhờ những lời ấy, ông Ða-vít đã ngăn chặn người của ông, không để cho họ xông vào vua Sa-un.

Vua Sa-un đứng lên, ra khỏi hang và lên đường. ⁹ Sau đó, ông Ða-vít đứng lên, ra khỏi hang và kêu đằng sau vua Sa-un rằng: “Thưa đức vua là chúa thượng con!” Vua Sa-un ngoái lại đằng sau. Ông Ða-vít sấp mặt sát đất mà lạy. ¹⁰ Ông Ða-vít nói với vua Sa-un: “Tại sao cha lại nghe lời người ta nói rằng Ða-vít đang tìm cách hại cha? ¹¹ Hôm nay đây, chính mắt cha thấy Ðức Chúa đã trao cha vào tay con, hôm nay, trong hang; người ta nói đến chuyện giết cha, nhưng con đã thương hại cha và nói: “Tôi sẽ không tra tay hại chúa thượng tôi, vì người là đấng Ðức Chúa đã xức dầu tấn phong. ¹² Thưa cha, xin nhìn xem, vâng, xin nhìn xem vạt áo choàng của cha trong tay con. Vì con đã cắt áo choàng của cha và không giết cha, thì xin cha biết và thấy cho rằng tay con không làm điều ác, điều lỗi, và con đã không phạm tội hại cha, trong khi cha mưu toan lấy mạng sống con. ¹³ Xin Ðức Chúa phân xử giữa con và cha và xin Ðức Chúa phạt cha để trả thù cho con, nhưng tay con sẽ không đụng đến cha. ¹⁴ Như tục ngữ người xưa có nói: “Ðiều ác từ kẻ ác mà ra”, nên tay con sẽ không đụng đến cha. ¹⁵ Ðức vua Ít-ra-en đã ra trận để đánh ai? Cha đuổi theo ai? Một con chó chết! Một con bọ chét! ¹⁶ Ðức Chúa sẽ là trọng tài, Người sẽ phân xử giữa con và cha. Xin Người nhìn xem và biện hộ cho con, xin Người phân xử để con thoát khỏi tay cha!”

¹⁷ Khi ông Ða-vít nói với vua Sa-un những lời đó xong, thì vua Sa-un hỏi: “Ða-vít con cha, có phải tiếng của con đấy không?” Rồi vua Sa-un oà lên khóc. ¹⁸ Vua nói với ông Ða-vít: “Con công chính hơn cha, vì con xử tốt với cha, còn cha thì xử ác với con. ¹⁹ Hôm nay con đã tỏ ra là con làm điều tốt cho cha, vì Ðức Chúa đã nộp cha vào tay con mà con đã không giết cha. ²⁰ Có ai gặp kẻ thù của mình mà cứ để nó đi yên lành không? Xin Ðức Chúa thưởng con vì điều tốt con làm cho cha hôm nay. ²¹ Giờ đây cha biết rằng chắc chắn con sẽ làm vua và vương quyền Ít-ra-en sẽ vững mãi trong tay con. ²² Vậy giờ đây con hãy lấy Ðức Chúa mà thề với cha là sẽ không loại trừ dòng dõi cha sau này, và sẽ không xoá bỏ tên tuổi cha khỏi nhà của tổ phụ cha.” ²³ Ông Ða-vít thề với vua Sa-un. Rồi vua Sa-un đi về nhà, còn ông Ða-vít và người của ông thì đi lên nơi ẩn náu.

- Chương 25 -

Ông Sa-mu-en qua đời

¹ Ông Sa-mu-en qua đời. Toàn thể Ít-ra-en tập hợp lại cử hành tang lễ cho ông. Họ chôn cất ông tại quê nhà ông, ở Ra-ma.

Chuyện ông Na-van và bà A-vi-ga-gin

Ông Ða-vít lên đường và xuống sa mạc Pa-ran.

² Ở Ma-ôn có một người có cơ sở làm ăn tại Các-men. Người ấy rất giàu: ông có ba ngàn con cừu và một ngàn con dê. Ông đang ở Các-men để xén lông cừu của ông. ³ Ông ấy tên là Na-van, còn vợ ông tên là A-vi-ga-gin. Người vợ thì khôn khéo và có duyên, người chồng thì cứng cỏi và ưa làm điều ác; ông ta là người Ca-lếp.

⁴ Trong sa mạc, ông Ða-vít nghe tin là ông Na-van đang xén lông cừu của ông ấy. ⁵ Ông Ða-vít sai mười đầy tớ đi. Ông bảo các đầy tớ: “Các anh hãy lên Các-men, đến gặp ông Na-van và nhân danh tôi vấn an ông ấy. ⁶ Các anh hãy nói với người anh em tôi thế này: “Chúc ông được bình an, chúc gia đình ông được bình an, chúc ông vạn sự bình an! ⁷ Bây giờ tôi nghe tin là có thợ đang xén lông cừu cho ông. Khi người chăn súc vật của ông ở với chúng tôi, chúng tôi đã không quấy nhiễu họ, họ đã không bị mất mát gì trong suốt thời gian ở Các-men. ⁸ Ông cứ hỏi đầy tớ ông, họ sẽ nói cho ông biết. Mong rằng đầy tớ tôi được đẹp lòng ông, vì chúng tôi đã tới vào một ngày lễ. Xin vui lòng cho các đầy tớ ông và cho Ða-vít, con ông, cái gì ông sẵn có trong tay”.”

⁹ Các đầy tớ ông Ða-vít đến và nói lại với ông Na-van tất cả những lời ấy nhân danh ông Ða-vít, rồi họ đợi. ¹⁰ Ông Na-van trả lời cho tôi tớ ông Ða-vít rằng: “Ða-vít là ai? Con ông Gie-sê là ai? Ngày nay có nhiều tôi tớ trốn chủ mà đi. ¹¹ Chẳng lẽ tôi lại phải lấy bánh của tôi, nước của tôi, các con vật tôi đã làm thịt cho thợ xén lông của tôi, mà cho những người tôi không biết từ đâu đến sao?” ¹² Các đầy tớ ông Ða-vít quay lại đường cũ và trở về. Khi đến nơi, họ thuật lại cho ông Ða-vít tất cả những lời đó. ¹³ Ông Ða-vít bảo người của ông: “Mỗi người hãy đeo gươm của mình vào!” Mỗi người đã đeo gươm của mình, ông Ða-vít cũng đeo gươm của ông. Có khoảng chừng bốn trăm người lên theo ông Ða-vít, còn hai trăm thì ở lại giữ đồ đạc.

¹⁴ Một trong số các đầy tớ báo tin cho bà A-vi-ga-gin, vợ ông Na-van rằng: “Này, ông Ða-vít đã sai người từ sa mạc đến chào ông chủ, và ông chủ đã xông vào họ. ¹⁵ Những người ấy rất tốt với chúng tôi. Chúng tôi đã không bị quấy nhiễu, đã không mất mát gì, suốt thời gian chúng tôi di chuyển bên họ, khi chúng tôi ở ngoài đồng. ¹⁶ Họ đã là thành luỹ bảo vệ chúng tôi, cả đêm lẫn ngày, suốt thời gian chúng tôi ở với họ mà chăn chiên dê. ¹⁷ Bây giờ xin bà biết cho và xem phải làm gì, vì người ta đã quyết định hại ông chủ và cả nhà ông. Còn ông ấy thì là một tên vô lại, không nói chuyện với ông ấy được.”

¹⁸ Bà A-vi-ga-gin vội vàng lấy hai trăm cái bánh, hai bầu da đầy rượu, năm con cừu đã làm thịt, năm thúng gié lúa rang, một trăm bánh nho khô và hai trăm bánh vả, và chất lên lưng lừa. ¹⁹ Bà bảo đầy tớ: “Các anh hãy đi đằng trước tôi, còn tôi, tôi theo sau các anh.” Nhưng bà không nói cho chồng bà là ông Na-van biết.

²⁰ Bà đang cỡi lừa đi xuống, khuất sau ngọn núi thì kìa ông Ða-vít và người của ông đang xuống về phía bà, và bà đã gặp họ. ²¹ Ông Ða-vít tự bảo: “Thật uổng công tôi đã giữ tất cả những gì thuộc về tên này trong sa mạc, và không để mất một cái gì của nó. Nó đã lấy oán đền ơn. ²² Xin Thiên Chúa phạt các kẻ thù của Ða-vít thế này và còn thêm thế kia nữa, nếu cho đến sáng mai, trong tất cả những người thuộc về nó, tôi còn để lại một tên đàn ông con trai nào!” ²³ Thấy ông Ða-vít, bà A-vi-ga-gin vội vàng xuống lừa, sấp mình xuống trước mặt ông Ða-vít và sụp lạy sát đất. ²⁴ Bà phục xuống dưới chân ông và nói: “Thưa đức ông, tôi xin chịu tội! Nữ tỳ ngài xin được nói thấu tai ngài! Xin ngài nghe nữ tỳ ngài nói. ²⁵ Xin đức ông đừng để tâm đến Na-van, kẻ vô lại ấy, vì tên nó thế nào, thì nó như vậy: tên nó là Ngu và cái ngu gắn liền với nó. Nhưng tôi, nữ tỳ ngài, đã không trông thấy các đầy tớ mà đức ông sai đến. ²⁶ Giờ đây, thưa đức ông, có Ðức Chúa hằng sống, và có ngài đang sống đó, Ðức Chúa đã ngăn cản không cho ngài đi đến chỗ đổ máu và tự tay trả thù. Bây giờ, ước chi kẻ thù ngài, các kẻ tìm cách hại đức ông, phải bị như Na-van! ²⁷ Giờ đây, món quà này mà tớ nữ của ngài đã đem đến cho đức ông, xin được giao cho các đầy tớ đi theo chân đức ông. ²⁸ Xin vui lòng xá lỗi cho nữ tỳ ngài. Thật vậy, Ðức Chúa chắc chắn sẽ làm cho đức ông một nhà kiên cố, vì đức ông chiến đấu những cuộc chiến của Ðức Chúa, và suốt đời ngài, người ta không tìm được nơi ngài một điều ác nào. ²⁹ Có người đứng lên để đuổi theo ngài và tìm hại mạng sống ngài, nhưng mạng sống của đức ông sẽ được bọc trong bọc những kẻ sống bên Ðức Chúa, Thiên Chúa của ngài; còn mạng sống các kẻ thù ngài, thì Ðức Chúa dùng dây phóng đá mà phóng đi. ³⁰ Vậy khi Ðức Chúa làm cho đức ông tất cả điều tốt lành Người đã nói về ngài, và đặt ngài làm người lãnh đạo Ít-ra-en, ³¹ thì đức ông sẽ không phải ân hận và áy náy lương tâm vì đã đổ máu vô cớ và trả thù cho chính mình. Khi Ðức Chúa xử tốt với đức ông, thì xin ngài nhớ đến nữ tỳ ngài.”

³² Ông Ða-vít nói với bà A-vi-ga-gin: “Chúc tụng Ðức Chúa là Thiên Chúa Ít-ra-en, hôm nay đã sai bà đến gặp tôi! ³³ Bà được chúc phúc vì bà khôn ngoan, bà được chúc phúc vì hôm nay đã giữ không cho tôi đi tới chỗ đổ máu và tự tay trả thù. ³⁴ Nhưng có Ðức Chúa hằng sống là Thiên Chúa Ít-ra-en, Ðấng đã ngăn cản không cho tôi làm hại bà! Giả như bà đã không vội vàng đến gặp tôi, thì cho đến khi trời sáng, sẽ không còn lại một tên đàn ông con trai nào của Na-van.” ³⁵ Ông Ða-vít nhận từ tay bà những gì bà mang đến cho ông, và ông nói với bà: “Bà hãy lên nhà bà bình an. Bà xem đây: tôi đã nghe theo tiếng bà và đã nể bà.” ³⁶ Bà A-vi-ga-gin về với ông Na-van. Kìa ông đang mở tiệc ở nhà ông, một bữa tiệc vương giả! Lòng ông Na-van vui vẻ. Ông say khướt nên bà không kể lại cho ông điều gì, dù nhỏ hay lớn, cho đến khi trời sáng. ³⁷ Sáng hôm sau, khi ông Na-van tỉnh rượu, vợ ông mới kể lại cho ông các sự việc ấy. Tim ông chết lặng trong lồng ngực, ông cứng đờ ra như đá. ³⁸ Khoảng mười ngày sau, Ðức Chúa đánh phạt ông Na-van và ông chết.

³⁹ Ông Ða-vít nghe tin ông Na-van đã chết, thì nói: “Chúc tụng Ðức Chúa, Ðấng đã biện hộ cho tôi, khi tôi bị Na-van sỉ nhục, và đã ngăn không cho tôi tớ Người làm điều ác. Còn điều ác Na-van đã làm, thì Ðức Chúa đã đổ lại trên đầu nó.”

Ông Ða-vít sai người đi hỏi bà A-vi-ga-gin làm vợ. ⁴⁰ Tôi tớ Ða-vít đến với bà A-vi-ga-gin tại Các-men và nói với bà rằng: “Ông Ða-vít sai chúng tôi đến xin cưới bà làm vợ.” ⁴¹ Bà đứng dậy, sấp mặt xuống đất và nói: “Này nữ tỳ ngài xin làm tớ nữ để rửa chân cho tôi tớ của đức ông.” ⁴² Bà A-vi-ga-gin vội vã đứng dậy, lên lừa và có năm tớ gái theo chân bà. Bà đi theo những người ông Ða-vít sai đến. Bà đã trở thành vợ ông.

⁴³ Ông Ða-vít cũng đã cưới bà A-khi-nô-am, người Gít-rơ-en. Cả hai bà đều là vợ ông. ⁴⁴ Vua Sa-un đã gả bà Mi-khan là con gái vua và là vợ ông Ða-vít, cho ông Pan-ti, con ông La-gít, người Ga-lim.

- Chương 26 -

Ông Ða-vít tha chết cho vua Sa-un

¹ Người vùng Díp đến gặp vua Sa-un tại Ghíp-a và thưa: “Ða-vít chẳng trốn trên đồi Kha-khi-la, đối diện với hoang địa đó sao?” ² Vua Sa-un lên đường và xuống sa mạc Díp, cùng với ba ngàn quân tinh nhuệ của Ít-ra-en, để tìm bắt ông Ða-vít trong sa mạc Díp. ³ Vua Sa-un đóng trại trên đồi Kha-khi-la, đối diện với hoang địa, ở bên đường, còn ông Ða-vít thì ở trong sa mạc. Thấy vua Sa-un đến đuổi theo ông trong sa mạc, ⁴ ông Ða-vít sai người đi do thám và ông biết là vua Sa-un chắc chắn đã đến. ⁵ Ông Ða-vít lên đường và đến nơi vua Sa-un đóng trại. Ông Ða-vít trông thấy chỗ vua Sa-un và ông Áp-ne, con ông Ne, tướng chỉ huy quân đội của vua, đang nằm. Vua Sa-un nằm trong trại binh; còn quân binh thì đóng trại chung quanh ông.

⁶ Ông Ða-vít lên tiếng hỏi ông A-khi-me-léc, người Khết, và ông A-vi-sai là con bà Xơ-ru-gia và là anh ông Giô-áp: “Ai muốn cùng tôi xuống chỗ vua Sa-un đóng trại?” Ông A-vi-sai thưa: “Cháu xin xuống với cậu.” ⁷ Ðang đêm, ông Ða-vít và ông A-vi-sai đến chỗ quân binh. Vua Sa-un đang nằm ngủ trong trại binh, cây giáo của vua cắm xuống đất, ở phía đầu vua, còn ông Áp-ne và quân binh thì nằm chung quanh.

⁸ Ông A-vi-sai nói với ông Ða-vít: “Hôm nay Thiên Chúa đã nộp kẻ thù của cậu vào tay cậu. Bây giờ, xin cho cháu dùng giáo ghim nó xuống đất, một nhát thôi; cháu không cần đâm nhát thứ hai.” ⁹ Ông Ða-vít nói với ông A-vi-sai: “Ðừng giết vua! Có ai tra tay hại đấng Ðức Chúa đã xức dầu tấn phong mà vô sự đâu?” ¹⁰ Ông Ða-vít nói: “Có Ðức Chúa hằng sống! Chính Ðức Chúa sẽ đánh phạt vua, hoặc khi ngày của vua đến mà vua phải chết, hoặc khi vua xuống giao chiến mà vua thiệt mạng. ¹¹ Nhưng xin Ðức Chúa đừng bao giờ để tôi tra tay hại đấng Ðức Chúa đã xức dầu tấn phong! Bây giờ anh hãy lấy cây giáo ở phía đầu vua, cùng với bình nước, rồi chúng ta đi.” ¹² Ông Ða-vít lấy cây giáo và bình nước ở phía đầu vua Sa-un, rồi cả hai người ra đi. Không ai thấy, không ai hay, không ai thức dậy. Họ đều ngủ cả, vì Ðức Chúa đã cho một giấc ngủ mê ập xuống trên họ.

¹³ Ông Ða-vít đi sang phía bên kia và đứng trên đỉnh núi, ở đàng xa; có một khoảng cách lớn giữa họ. ¹⁴ Ông Ða-vít gọi quân binh và ông Áp-ne, con ông Ne, rằng: “Ông không trả lời sao, ông Áp-ne?” Ông Áp-ne trả lời rằng: “Ngươi là ai mà dám gọi đức vua?” ¹⁵ Ông Ða-vít nói với ông Áp-ne: “Ông không phải là nam nhi sao? Và trong Ít-ra-en, có ai được như ông? Vậy tại sao ông đã không canh giữ đức vua, chúa thượng của ông? Có một người dân đã đến để giết đức vua, chúa thượng của ông. ¹⁶ Ðiều ông đã làm, thật không tốt. Có Ðức Chúa hằng sống! Các ông đáng chết vì đã không canh giữ chúa thượng của các ông, đấng Ðức Chúa đã xức dầu tấn phong. Bây giờ hãy xem: cây giáo của đức vua đâu rồi, và bình nước ở phía đầu người đâu rồi?”

¹⁷ Vua Sa-un nhận ra tiếng ông Ða-vít và nói: “Ða-vít con cha, có phải tiếng của con đấy không?” Ông Ða-vít nói: “Thưa đức vua là chúa thượng của con, vâng, tiếng con đó!” ¹⁸ Rồi ông nói: “Tại sao chúa thượng lại đuổi theo tôi tớ ngài? Con đã làm gì và tay con đã làm điều gì ác? ¹⁹ Bây giờ xin đức vua là chúa thượng của con vui lòng nghe tôi tớ ngài nói. Nếu là Ðức Chúa đã xúi ngài chống con, thì xin Người ngửi mùi thơm của lễ phẩm. Nhưng nếu là người phàm, thì xin cho chúng bị nguyền rủa trước nhan Ðức Chúa, vì chúng đã xua đuổi con hôm nay, không cho con được dự phần cơ nghiệp của Ðức Chúa, khi chúng bảo: “Hãy đi mà thờ các thần khác! ²⁰ Bây giờ xin cho máu con đừng chảy xuống đất xa nhan Ðức Chúa, vì đức vua Ít-ra-en đã ra trận để tìm bắt một con bọ chét, như người ta đuổi theo một con chim cuốc trong vùng núi.”

²¹ Vua Sa-un nói: “Cha thật đắc tội! Ða-vít con cha, trở về đi! Cha sẽ không hại con nữa, bởi vì ngày hôm nay con đã coi mạng sống của cha là quý. Phải, cha đã hành động ngu xuẩn, cha đã sai lỗi nặng nề!” ²² Ông Ða-vít trả lời: “Cây giáo của đức vua đây. Một trong các đầy tớ hãy sang mà lấy. ²³ Xin Ðức Chúa thưởng công cho mỗi người tuỳ theo sự công chính và lòng trung thành của họ: hôm nay Ðức Chúa đã nộp cha vào tay con, nhưng con đã không muốn tra tay hại đấng Ðức Chúa đã xức dầu tấn phong. ²⁴ Hôm nay con đã coi trọng mạng sống cha, thì xin Ðức Chúa cũng coi trọng mạng sống con như vậy, và giải thoát con khỏi mọi cảnh ngặt nghèo.”

²⁵ Vua Sa-un nói với ông Ða-vít: “Ða-vít con cha ơi, con được chúc phúc! Chắc chắn con sẽ làm việc lớn, và sẽ thành công.” Ông Ða-vít tiếp tục con đường của mình, còn vua Sa-un thì trở về nhà.

- Chương 27 -

4. Ông Ða-Vít Ðến Với Người Phi-Li-Tinh

Ông Ða-vít trốn đi Gát

¹ Ông Ða-vít tự bảo: “Giờ đây, một ngày nào đó, tôi sẽ phải mất mạng bởi tay vua Sa-un. Không gì tốt hơn cho tôi là thoát sang đất người Phi-li-tinh. Vua Sa-un sẽ thôi không tìm bắt tôi trong toàn lãnh thổ Ít-ra-en nữa, và tôi sẽ thoát khỏi tay vua.” ² Ông Ða-vít lên đường và cùng với sáu trăm người theo ông, sang với vua thành Gát là A-khít, con ông Ma-ốc. ³ Ông Ða-vít ở lại với vua A-khít tại Gát, cùng với các người của ông, mỗi người với gia đình mình, ông Ða-vít với hai bà vợ là bà A-khi-nô-am người Gít-rơ-en, và bà A-vi-ga-gin, vợ ông Na-van người Các-men. ⁴ Người ta báo cho vua Sa-un là ông Ða-vít đã trốn đi Gát, và vua không còn tìm bắt ông Ða-vít nữa.

Ông Ða-vít làm chư hầu người Phi-li-tinh

⁵ Ông Ða-vít nói với vua A-khít: “Nếu tôi được đẹp lòng ngài, thì xin cho tôi một chỗ trong thành nào đó ở vùng quê để tôi ở. Tôi tớ ngài ở gần ngài trong hoàng thành sao được?” ⁶ Ngay hôm đó, vua A-khít cho ông thành Xích-lắc; vì vậy Xích-lắc thuộc về các vua Giu-đa cho đến ngày nay. ⁷ Thời gian ông Ða-vít ở vùng quê Phi-li-tinh là một năm bốn tháng.

⁸ Ông Ða-vít và người của ông lên cướp phá vùng đất của người Gơ-sua, người Ghe-de và người A-ma-lếch, vì đó là những dân ở miền ấy từ xa xưa, trên đường vào Sua cho đến tận Ai-cập. ⁹ Ông Ða-vít đánh phá vùng đất ấy và không để một người đàn ông hay đàn bà nào sống sót; ông lấy chiên dê bò lừa, lạc đà và quần áo, rồi trở về và đến gặp vua A-khít. ¹⁰ Vua A-khít hỏi: “Hôm nay các ông đi cướp phá ở đâu?” Ông trả lời là ở vùng Ne-ghép của Giu-đa, hoặc ở vùng Ne-ghép của người Giơ-rác-mơ-ên, hoặc ở vùng Ne-ghép của người Kê-ni. ¹¹ Ông Ða-vít không để một người đàn ông hay đàn bà nào sống sót mà đem về Gát; ông nói: “Sợ chúng báo cáo có hại cho chúng ta mà nói: “Ông Ða-vít đã làm như thế”.” Ðó là cách xử sự của ông Ða-vít trong thời gian ông ở tại vùng quê Phi-li-tinh. ¹² Vua A-khít tin ông Ða-vít; vua nói: “Nó đã làm cho nó trở nên đáng ghét đối với Ít-ra-en, dân của nó, và nó sẽ là tôi tớ ta mãi mãi.”

- Chương 28 -

Người Phi-li-tinh đi đánh Ít-ra-en

¹ Thời ấy, người Phi-li-tinh tập hợp quân đội để ra trận giao chiến với Ít-ra-en. Vua A-khít nói với ông Ða-vít: “Ông phải biết rằng ông và người của ông sẽ ra quân với tôi.” ² Ông Ða-vít nói với vua A-khít: “Thế thì ngài sẽ biết tôi tớ ngài làm được gì.” Vua A-khít bảo ông Ða-vít: “Vậy tôi sẽ đặt ông làm người hộ vệ tôi suốt đời.”

Vua Sa-un và bà đồng bóng tại Ên Ðo

³ Ông Sa-mu-en đã qua đời, toàn thể Ít-ra-en đã cử hành tang lễ cho ông và chôn cất ông ở Ra-ma, thành của ông. Vua Sa-un trục xuất các người đồng bóng và thầy bói ra khỏi xứ.

⁴ Người Phi-li-tinh tập hợp lại và đến đóng trại ở Su-nêm. Vua Sa-un tập hợp toàn thể Ít-ra-en, và họ đóng trại ở Ghin-bô-a. ⁵ Vua Sa-un thấy trại của người Phi-li-tinh thì sợ và tim ông đập mạnh. ⁶ Ông thỉnh ý Ðức Chúa nhưng Ðức Chúa không trả lời, dù bằng giấc mộng, bằng thẻ u-rim, hay qua trung gian ngôn sứ. ⁷ Vua Sa-un bảo triều thần: “Hãy tìm cho ta một bà đồng bóng, để ta thỉnh ý bà ấy.” Triều thần nói với vua: “Thưa có một bà đồng bóng ở Ên Ðo.”

⁸ Vua Sa-un cải trang, mặc áo khác rồi ra đi, có hai người cùng đi với vua. Ðang đêm, họ đến nhà người đàn bà, và vua nói: “Xin bà ngồi đồng mà bói cho tôi, và hãy gọi lên cho tôi người tôi sẽ nói cho bà biết.” ⁹ Người đàn bà nói với vua: “Này chính ông biết điều vua Sa-un đã làm: vua đã diệt trừ các người đồng bóng và các thầy bói trong xứ. Vậy tại sao ông lại gài bẫy hại tôi để làm cho tôi phải chết?” ¹⁰ Vua Sa-un lấy Ðức Chúa mà thề với bà ấy: “Có Ðức Chúa hằng sống, tôi xin thề rằng bà sẽ không mắc lỗi trong việc này.” ¹¹ Người đàn bà nói: “Tôi phải gọi ai lên cho ông?” Vua trả lời: “Bà gọi ông Sa-mu-en lên cho tôi.”

¹² Người đàn bà trông thấy ông Sa-mu-en và rú lên. Người đàn bà nói với vua Sa-un: “Tại sao ngài lại đánh lừa tôi? Ngài là vua Sa-un!” ¹³ Vua nói với bà: “Ðừng sợ! Bà đã trông thấy gì?” Người đàn bà trả lời vua Sa-un: “Tôi đã trông thấy một thần linh đang từ đất đi lên.” ¹⁴ Vua hỏi: “Hình dáng thế nào?” Bà đáp: “Một cụ già đi lên, mình quấn áo choàng.” Vua Sa-un biết đó là ông Sa-mu-en, liền sấp mặt sát đất mà lạy. ¹⁵ Ông Sa-mu-en hỏi vua Sa-un: “Tại sao ngài lại gọi tôi lên mà quấy rầy tôi?” Vua Sa-un trả lời: “Tôi lâm vào cảnh rất ngặt nghèo. Người Phi-li-tinh đang giao chiến với tôi, và Thiên Chúa đã rời khỏi tôi: Người không trả lời tôi nữa, dù qua trung gian ngôn sứ, hay qua giấc mộng. Vậy tôi đã gọi ông, để ông cho tôi biết tôi phải làm gì.” ¹⁶ Ông Sa-mu-en nói: “Tại sao ngài thỉnh ý tôi, trong khi Ðức Chúa đã rời khỏi ngài và đã trở nên thù địch với ngài? ¹⁷ Ðức Chúa đã hành động như Người đã dùng tôi mà phán: Ðức Chúa đã giật vương quyền ra khỏi tay ngài và ban cho một người khác là Ða-vít. ¹⁸ Bởi vì ngài đã không nghe tiếng Ðức Chúa và đã không trút cơn thịnh nộ của Người xuống A-ma-lếch, cho nên hôm nay Ðức Chúa đã xử với ngài như thế. ¹⁹ Cùng với ngài, Ðức Chúa sẽ trao cả Ít-ra-en nữa vào tay người Phi-li-tinh. Ngày mai, ngài và các con trai ngài sẽ ở với tôi. Cả quân đội Ít-ra-en nữa, Ðức Chúa cũng sẽ trao vào tay người Phi-li-tinh.”

²⁰ Lập tức vua Sa-un ngã sóng sượt xuống đất: vua quá sợ hãi vì lời ông Sa-mu-en nói. Hơn nữa, vua không còn sức, vì suốt ngày suốt đêm hôm ấy đã không ăn gì. ²¹ Người đàn bà đến bên vua Sa-un và thấy vua quá kinh hoàng thì nói với vua: “Ngài coi, nữ tỳ ngài đã nghe theo ngài. Tôi đã liều mạng và vâng nghe những lời ngài truyền cho tôi. ²² Vậy bây giờ, xin ngài cũng vui lòng nghe theo nữ tỳ ngài: tôi xin dọn cho ngài miếng bánh, và xin ngài ăn để có sức tiếp tục lên đường.” ²³ Vua từ chối và nói: “Ta sẽ không ăn đâu.” Các người theo hầu cũng như người đàn bà nài nỉ vua, nên vua nghe theo họ. Vua trỗi dậy từ dưới đất và ngồi lên giường. ²⁴ Người đàn bà có một con bê béo trong nhà. Bà vội vàng làm thịt, lấy bột mà nhồi, rồi nướng bánh không men. ²⁵ Bà dọn ra trước mặt vua Sa-un và trước mặt các người theo hầu vua. Họ ăn rồi đứng dậy và đi ngay đêm ấy.

- Chương 29 -

Các người chỉ huy Phi-li-tinh cho ông Ða-vít về

¹ Người Phi-li-tinh tập họp toàn thể quân đội tại A-phếch, còn người Ít-ra-en thì đóng trại tại suối nước ở Gít-rơ-en. ² Các vương hầu người Phi-li-tinh dẫn đầu các đoàn một trăm, một ngàn quân đi diễu hành; ông Ða-vít và người của ông diễu hành sau cùng với vua A-khít. ³ Các người chỉ huy Phi-li-tinh hỏi: “Bọn Híp-ri kia là gì vậy?” Vua A-khít nói với các người chỉ huy Phi-li-tinh: “Ðó là Ða-vít, tôi tớ ông Sa-un, vua Ít-ra-en, chứ ai! Hắn ở với tôi từ một hai năm nay, và tôi không thấy nơi hắn điều gì đáng trách, từ ngày hắn về đầu hàng tôi cho đến hôm nay.” ⁴ Các người chỉ huy Phi-li-tinh nổi giận với vua và nói: “Ông hãy cho người ấy về, nó hãy về nơi ông đã chỉ định cho nó. Nó không được cùng với chúng ta xuống giao chiến, kẻo nó trở nên địch thủ của chúng ta trong chiến trận. Nó sẽ dùng gì mà lấy lòng chúa thượng nó, nếu không phải là dùng đầu của những người này? ⁵ Tên này chẳng phải là Ða-vít mà người ta đã múa nhảy hát mừng rằng:

“Vua Sa-un hạ được hàng ngàn,

ông Ða-vít hàng vạn”?”

⁶ Vua A-khít gọi ông Ða-vít lại và nói với ông: “Có Ðức Chúa hằng sống, ông là người ngay thẳng. Tôi lấy làm vui thấy ông cùng với tôi ra vào chiến đấu, vì tôi không thấy điều gì xấu nơi ông, từ ngày ông đến với tôi cho đến ngày hôm nay. Nhưng ông không được lòng các vương hầu. ⁷ Vậy ông hãy về và ra đi bình an. Ông đừng làm điều gì phật lòng các vương hầu người Phi-li-tinh.” ⁸ Ông Ða-vít nói với vua: “Tôi đã làm gì? Từ ngày tôi phục vụ ngài cho đến hôm nay ngài đã thấy điều gì đáng trách nơi tôi tớ ngài, khiến tôi không thể đến giao chiến với các kẻ thù của đức vua là chúa thượng tôi?” ⁹ Vua A-khít trả lời ông Ða-vít: “Tôi biết ông đẹp lòng tôi như một sứ giả của Thiên Chúa. Có điều là các người chỉ huy Phi-li-tinh đã nói: “Nó không được cùng với chúng ta lên giao chiến. ¹⁰ Vậy sáng mai ông hãy dậy sớm, cũng như các tôi tớ của chủ ông đã đến với ông. Các ông hãy dậy sớm, và khi trời sáng, hãy ra đi.”

¹¹ Ông Ða-vít dậy sớm cùng với người của ông, để ra đi ngay từ sáng sớm và trở về đất Phi-li-tinh. Còn người Phi-li-tinh thì lên Gít-rơ-en.

- Chương 30 -

Ông Ða-vít tiến đánh người A-ma-lếch

¹ Sang ngày thứ ba, khi ông Ða-vít và người của ông đến Xích-lắc, thì người A-ma-lếch đã cướp phá miền Ne-ghép và thành Xích-lắc. Chúng phá phách Xích-lắc và phóng hoả đốt thành. ² Chúng bắt đàn bà và mọi người trong thành, từ nhỏ đến lớn, làm tù, nhưng không giết ai. Chúng dẫn họ đi và tiếp tục lên đường. ³ Khi ông Ða-vít và người của ông đến thành thì thấy thành đã bị phóng hoả, và vợ cùng con trai con gái của họ đã bị bắt làm tù. ⁴ Ông Ða-vít và quân binh ở với ông oà lên khóc cho đến khi không còn sức khóc nữa. ⁵ Hai bà vợ của ông Ða-vít cũng bị bắt làm tù, đó là bà A-khi-nô-am người Gít-rơ-en, và bà A-vi-ga-gin, vợ ông Na-van người Các-men.

⁶ Ông Ða-vít lâm vào cảnh rất ngặt nghèo vì người ta bàn chuyện ném đá ông; thật vậy, tâm hồn ai cũng cay đắng khi nghĩ đến con trai con gái của mình. Nhưng ông Ða-vít lấy lại can đảm, nhờ Ðức Chúa, Thiên Chúa của ông. ⁷ Ông Ða-vít bảo tư tế Ép-gia-tha, con ông A-khi-me-léc: “Xin ông đem ê-phốt lại đây cho tôi.” Ông Ép-gia-tha đem ê-phốt lại cho ông Ða-vít. ⁸ Ông Ða-vít thỉnh ý Ðức Chúa rằng: “Con có nên rượt theo bọn cướp đó không? Con có đuổi kịp chúng không?” Người phán với ông: “Cứ rượt theo, vì ngươi sẽ đuổi kịp và chắc chắn ngươi sẽ giải thoát được tù.” ⁹ Ông Ða-vít đi cùng với sáu trăm người theo ông; khi họ đến khe nước Bơ-xo thì một số người đã dừng lại. ¹⁰ Ông tiếp tục rượt theo cùng với bốn trăm người. Hai trăm người đã dừng lại vì quá mệt, không đủ sức sang qua khe nước Bơ-xo.

¹¹ Người ta thấy một tên Ai-cập ngoài đồng, liền bắt đem đến ông Ða-vít. Họ cho nó bánh, nó ăn, rồi họ cho nó uống nước. ¹² Họ cho nó một miếng bánh vả và hai chùm nho khô. Ăn xong, nó hoàn hồn, vì đã ba ngày ba đêm nó chẳng ăn uống gì. ¹³ Ông Ða-vít hỏi nó: “Anh là người của ai và quê ở đâu?” Nó đáp: “Tôi là một thanh niên Ai-cập, nô lệ của một người A-ma-lếch. Chủ tôi bỏ tôi lại vì tôi ngã bệnh, nay đã ba ngày. ¹⁴ Chúng tôi đã cướp phá vùng Ne-ghép của người Cơ-rê-thi, vùng Ne-ghép của Giu-đa và vùng Ne-ghép của Ca-lếp, và chúng tôi đã phóng hoả đốt Xích-lắc.” ¹⁵ Ông Ða-vít nói: “Anh có muốn đưa tôi xuống chỗ bọn cướp ấy không?” Nó đáp: “Ông hãy lấy Thiên Chúa mà thề với tôi là ông sẽ không giết tôi, và sẽ không nộp tôi vào tay chủ tôi, thì tôi sẽ đưa ông xuống chỗ bọn cướp đó.”

¹⁶ Nó đưa ông xuống, và kìa chúng đang tản mác khắp miền, chè chén, ăn mừng số chiến lợi phẩm lớn đã cướp được ở đất Phi-li-tinh và ở đất Giu-đa. ¹⁷ Ông Ða-vít đánh giết chúng từ hừng đông cho đến chiều hôm sau. Không tên nào thoát, trừ bốn trăm thanh niên cưỡi lạc đà chạy trốn. ¹⁸ Ông Ða-vít giải thoát tất cả những gì người A-ma-lếch đã cướp; ông cũng giải thoát hai bà vợ của ông. ¹⁹ Họ không mất gì: từ người nhỏ đến người lớn, con trai, con gái họ, chiến lợi phẩm và tất cả những gì chúng đã lấy của họ, ông Ða-vít đem về tất cả. ²⁰ Ông Ða-vít lấy tất cả chiên dê và bò. Người ta đi trước, dẫn theo đàn vật và nói: “Ðây là chiến lợi phẩm của ông Ða-vít!”

²¹ Ông Ða-vít đến chỗ hai trăm người đã quá mệt, không đủ sức đi theo ông Ða-vít, và đã bị bỏ lại ở khe nước Bơ-xo. Họ ra đón ông Ða-vít và đón quân binh đi với ông. Ông Ða-vít cùng với quân binh lại gần và vấn an họ. ²² Nhưng tất cả những kẻ xấu và những tên vô lại trong đám người đã đi với ông Ða-vít lên tiếng nói: “Bởi vì họ đã không đi với chúng tôi, nên chúng tôi sẽ không cho họ phần chiến lợi phẩm chúng tôi đã lấy lại được, ngoại trừ vợ con của mỗi người. Họ hãy dẫn những người ấy mà đi.” ²³ Nhưng ông Ða-vít nói: “Thưa anh em, đừng làm như thế với những thứ Ðức Chúa đã ban cho chúng ta. Người đã gìn giữ chúng ta và trao vào tay chúng ta bọn cướp đến tấn công chúng ta. ²⁴ Ai có thể nghe anh em trong việc này? Vì

Phần của người xuống giao chiến thế nào,

phần của người ở lại giữ đồ đạc cũng vậy:

họ sẽ cùng nhau chia phần.”

²⁵ Từ ngày đó về sau, ông đặt điều ấy thành luật lệ và quy định cho Ít-ra-en cho đến ngày nay.

²⁶ Khi ông Ða-vít đến Xích-lắc, ông gửi những phần chiến lợi phẩm cho các kỳ mục Giu-đa, đồng bào của ông, mà nói: “Ðây là quà tặng anh em, lấy từ chiến lợi phẩm cướp được của các kẻ thù Ðức Chúa.” ²⁷ Ông gửi cho: những người ở Bết Ên, những người ở Ra-mốt Ne-ghép, những người ở Giát-tia, ²⁸ những người ở A-rô-e, những người ở Xíp-mốt, những người ở Ét-tơ-mô-a, ²⁹ những người ở Các-men, những người ở các thành người Giơ-rác-mơ-ên, những người ở các thành người Kê-ni, ³⁰ những người ở Khoóc-ma, những người ở Bô A-san, những người ở A-tác, ³¹ những người ở Khép-rôn, và tất cả những nơi ông Ða-vít và người của ông đã thường qua lại.

- Chương 31 -

Trận Ghin-bô-a. Vua Sa-un tử trận. (1 Sb 10: 1-12)

¹ Người Phi-li-tinh giao chiến với Ít-ra-en. Người Ít-ra-en chạy trốn trước mặt người Phi-li-tinh và bị tử thương ngã gục trên núi Ghin-bô-a. ² Người Phi-li-tinh bám sát vua Sa-un cùng các con trai vua, và chúng giết ông Giô-na-than, ông A-vi-na-đáp và ông Man-ki Su-a, các con vua Sa-un. ³ Áp lực của mặt trận dồn về phía vua Sa-un. Lính bắn cung nhận ra vua. Vua rất run sợ khi thấy lính bắn cung. ⁴ Vua Sa-un bảo người hầu cận: “Rút gươm ra và đâm ta đi, kẻo bọn không cắt bì ấy đến đâm ta và ngạo ta.” Nhưng người hầu cận không dám vì quá sợ. Vua Sa-un mới lấy gươm ra và lao vào mũi gươm. ⁵ Người hầu cận thấy vua đã chết cũng lao mình vào mũi gươm của anh ta và chết theo vua. ⁶ Thế là vua Sa-un, với ba con trai, người hầu cận và mọi người của vua đều cùng chết ngày hôm đó. ⁷ Người Ít-ra-en ở bên kia thung lũng và ở bên kia sông Gio-đan, thấy người Ít-ra-en chạy trốn và vua Sa-un cùng các con vua đã chết, thì bỏ các thành của họ mà chạy trốn. Người Phi-li-tinh đến và chiếm cứ các thành ấy.

⁸ Ngày hôm sau, người Phi-li-tinh đến lột các xác chết, thì tìm thấy vua Sa-un và ba người con trai nằm trên núi Ghin-bô-a. ⁹ Chúng chặt đầu vua và tước võ khí của vua. Rồi chúng sai người rảo quanh khắp xứ Phi-li-tinh, để báo tin mừng cho đền thần của chúng và cho dân. ¹⁰ Chúng đặt võ khí của vua Sa-un trong đền các thần Át-tô-rét, còn thi hài vua thì chúng bêu ở tường thành Bết San.

¹¹ Khi dân thành Gia-vết miền Ga-la-át nghe biết cách người Phi-li-tinh đã đối xử với vua Sa-un, ¹² thì tất cả các người can đảm đã lên đường, đi suốt đêm, lấy thi hài vua và thi hài các con vua khỏi tường thành Bết San, rồi trở về Gia-vết và thiêu tại đó.13 Họ lấy hài cốt và chôn dưới cây liễu bách ở Gia-vết, rồi ăn chay bảy ngày.

Rút và bà Na-o-mi

¹ Vào thời các thủ lãnh cai trị, một nạn đói xảy ra trong xứ. Có một người cùng với vợ và hai con trai bỏ Bê-lem miền Giu-đa mà đến ở trong cánh đồng Mô-áp. ² Tên người đàn ông là Ê-li-me-léc, tên người vợ ấy là Na-o-mi và tên của hai con trai là Mác-lôn và Kin-giôn. Họ là người Ép-ra-tha thuộc xứ Bê-lem miền Giu-đa. Họ đến cánh đồng Mô-áp và ở lại đó. ³ Rồi ông Ê-li-me-léc, chồng bà Na-o-mi, chết đi, còn lại bà Na-o-mi và hai đứa con. ⁴ Hai người này lấy vợ Mô-áp, một người tên là Oóc-pa, người kia tên là Rút. Họ ở lại đó chừng mười năm.

⁵ Rồi Mác-lôn và Kin-giôn cả hai đều chết, còn lại bà Na-o-mi mất chồng, mất con. ⁶ Bà lên đường cùng với hai người con dâu, bỏ cánh đồng Mô-áp mà trở về quê hương, vì tại cánh đồng Mô-áp, bà nghe nói là Ðức Chúa đã viếng thăm dân Người và cho họ có bánh ăn. ⁷ Vậy bà cùng với hai con dâu ra khỏi nơi họ đã ở mà lên đường trở về xứ Giu-đa.

⁸ Bà Na-o-mi nói với hai con dâu: “Thôi, mỗi người chúng con hãy trở về nhà mẹ mình. Xin Ðức Chúa tỏ lòng thương chúng con, như chúng con đã tỏ lòng thương những người quá cố và mẹ! ⁹ Xin Ðức Chúa cho mỗi người chúng con tìm được cuộc sống an nhàn dưới mái nhà một người chồng!” Rồi bà ôm hôn hai con dâu. Họ oà lên khóc. ¹⁰ Họ thưa: “Chúng con muốn cùng mẹ trở về với dân của mẹ.” ¹¹ Bà Na-o-mi nói: “Các con ơi, về đi, theo mẹ làm gì? Trong lòng mẹ còn con trai nào nữa đâu mà gả chồng cho các con. ¹² Về đi, các con ơi! Ði đi! Mẹ quá già rồi, không còn tái giá được nữa. Cho dù mẹ có nói được: mẹ còn hy vọng, ngay đêm nay sẽ lấy chồng và sinh được con trai, ¹³ thì chẳng lẽ chúng con cứ đợi mãi cho đến khi chúng lớn lên? Chẳng lẽ chúng con cứ ở vậy, không chịu lấy chồng? Không, các con ơi! Tình cảnh chúng con làm mẹ cay đắng lắm, vì tay Ðức Chúa giáng phạt mẹ.” ¹⁴ Hai người con dâu lại oà lên khóc. Oóc-pa ôm hôn từ giã mẹ chồng, còn Rút thì cứ khắng khít theo bà.

¹⁵ Bà Na-o-mi nói: “Kìa chị dâu con trở về với dân tộc của nó và các thần của nó. Con cũng vậy, hãy theo chị dâu con mà về đi!” ¹⁶ Rút đáp: “Xin mẹ đừng ép con bỏ mẹ mà trở về, không theo mẹ nữa, vì

mẹ đi đâu, con đi đó,

mẹ ở đâu, con ở đó,

dân của mẹ là dân của con,

Thiên Chúa của mẹ là Thiên Chúa của con.

¹⁷ Mẹ chết ở đâu, con chết ở đó,

và nơi đó con sẽ được chôn cất.

Xin Ðức Chúa phạt con thế này

và thêm thế kia nữa,

nếu con lìa xa mẹ

mà không phải vì cái chết!”

¹⁸ Thấy Rút cứ một mực đi với mình, bà Na-o-mi không còn nói gì về chuyện đó nữa. ¹⁹ Hai mẹ con cùng đi cho đến khi tới Bê-lem. Họ tới Bê-lem, làm cả thành xôn xao. Các người phụ nữ hỏi: “Có phải bà Na-o-mi đấy không?” ²⁰ Bà nói: “Ðừng gọi tôi là Na-o-mi nữa, hãy gọi tôi là Ma-ra, vì Ðấng Toàn Năng đã bắt tôi phải chịu quá nhiều cay đắng. ²¹ Tôi ra đi, của cải dư đầy, Ðức Chúa đem tôi về hai bàn tay trắng! Gọi tôi là Na-o-mi làm gì, trong khi Ðức Chúa đã làm cho tôi tủi nhục, Ðấng Toàn Năng đã để tôi đau khổ?”

²² Thế là từ cánh đồng Mô-áp, bà Na-o-mi trở về cùng với con dâu người Mô-áp là Rút. Họ đã đến Bê-lem vào đầu mùa gặt lúa mạch.

- Chương 02 -

Cô Rút trong đồng ruộng của ông Bô-át

¹ Bà Na-o-mi có một thân nhân bên họ nhà chồng, một người khá giàu, thuộc thị tộc Ê-li-me-léc. Người ấy tên là Bô-át. ² Rút, người Mô-áp, nói với bà Na-o-mi: “Xin mẹ để con đi ra ruộng mót lúa đằng sau người nào có lòng nhân từ đoái nhìn con.” Bà trả lời: “Con cứ đi đi.” ³ Nàng đi và đến ruộng mót lúa đằng sau thợ gặt. Nàng may mắn gặp được một thửa ruộng của ông Bô-át, người trong thị tộc Ê-li-me-léc. ⁴ Và kìa ông Bô-át từ Bê-lem đến, nói với thợ gặt: “Xin Ðức Chúa ở cùng các anh!” Họ nói: “Xin Ðức Chúa giáng phúc cho ông!” ⁵ Ông Bô-át nói với người tôi tớ trông coi thợ gặt: “Cô kia là người của ai thế?” ⁶ Người tôi tớ trông coi thợ gặt trả lời: “Ðó là một thiếu phụ Mô-áp, người đã cùng với bà Na-o-mi từ cánh đồng Mô-áp trở về. ⁷ Cô đã nói: “Cho phép tôi mót và nhặt những bông lúa đằng sau thợ gặt. Cô ấy đã đến và ở lại từ sáng tới giờ: Cô ấy chẳng chịu nghỉ ngơi chút nào.”

⁸ Ông Bô-át nói với Rút: “Này con, con có nghe không? Ðừng đi mót ở ruộng nào khác, cũng đừng rời khỏi đây, nhưng cứ theo sát các tớ gái của ta. ⁹ Con nhìn thửa ruộng chúng gặt và cứ đi theo chúng. Nào ta đã chẳng ra lệnh cho các tôi tớ không được đụng tới con sao? Nếu khát, con cứ đến chỗ để bình mà uống nước các tôi tớ đã múc.” ¹⁰ Rút liền cúi rạp xuống đất mà lạy ông, rồi nói: “Sao con lại được ông lấy lòng nhân từ đoái nhìn và quan tâm đến, dù con là một người ngoại quốc?” ¹¹ Ông Bô-át đáp: “Người ta đã kể lại cho ta nghe tất cả những gì con đã làm cho mẹ chồng sau khi chồng con mất, cũng như chuyện con đã bỏ cả cha mẹ và quê hương, mà đến với một dân trước kia con không hề biết tới. ¹² Xin Ðức Chúa trả công cho con vì những gì con đã làm! Chớ gì Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en, thưởng công bội hậu cho con, Người là Ðấng cho con ẩn náu dưới cánh Người!” ¹³ Nàng nói: “Thưa ông, ước gì con được ông lấy lòng nhân từ đoái nhìn, vì ông đã an ủi con và nói những lời thân ái với nữ tỳ của ông, mặc dù con không đáng làm một nữ tỳ của ông.”

¹⁴ Ðến bữa ăn, ông Bô-át nói với nàng: “Con lại gần đây, lấy bánh chấm vào nước dấm mà ăn.” Nàng ngồi bên cạnh thợ gặt. Ông Bô-át đưa cho nàng một mớ lúa rang. Nàng ăn no và còn để dành nữa. ¹⁵ Rồi nàng trỗi dậy mót lúa. Ông Bô-át ra lệnh này cho các tôi tớ của ông: “Cho dù cô ấy có mót ngay giữa những bó lúa đi nữa, các anh cũng đừng nhục mạ cô ấy. ¹⁶ Hơn nữa, các anh hãy để ý rút vài bông lúa ra khỏi đống lúa đã gặt và để lại cho cô ấy mót. Ðừng trách móc cô ấy làm gì.” ¹⁷ Nàng mót trong ruộng cho đến chiều, rồi đập lúa đã mót. Tất cả được gần hai thùng lúa mạch.

¹⁸ Nàng đem lúa trở về thành và mẹ chồng thấy những gì nàng đã mót được. Rồi nàng lấy ra, đưa cho bà những gì nàng để dành sau khi ăn no. ¹⁹ Mẹ chồng nói với nàng: “Hôm nay con đã mót ở đâu? Con đã làm ở đâu? Xin Thiên Chúa giáng phúc cho người đã quan tâm đến con!” Nàng cho mẹ chồng biết mình đã làm ở ruộng người nào. Nàng nói: “Người đã cho con làm ở ruộng mình hôm nay tên là Bô-át.” ²⁰ Bà Na-o-mi nói với con dâu: “Xin Ðức Chúa giáng phúc cho ông ấy, Người là Ðấng đã không từ chối tỏ lòng nhân nghĩa đối với kẻ sống và kẻ chết!” Bà lại nói: “Ông ấy là bà con gần của chúng ta, ông ấy là một trong những người bảo tồn dòng dõi của chúng ta.” ²¹ Rút người Mô-áp thưa: “Ông ấy còn nói với con: “Con cứ theo sát các tôi tớ của ta cho đến khi chúng gặt hái xong tất cả.” ²² Bà Na-o-mi bảo con dâu là Rút: “Con ơi, tốt hơn là con cứ đi ra với các tớ gái của ông ấy, để khỏi bị người ta ngược đãi trong ruộng khác.” ²³ Vậy nàng theo sát các tớ gái của ông Bô-át để mót, cho đến hết mùa gặt lúa mạch và lúa mì. Và nàng vẫn ở với mẹ chồng.

- Chương 03 -

Ông Bô-át nằm ngủ

¹ Bà mẹ chồng Na-o-mi nói với Rút: “Con ơi, mẹ chẳng có bổn phận tìm cho con một chốn an nhàn để con được hạnh phúc sao? ² Mà ông Bô-át không phải là chỗ bà con gần của chúng ta đó ư? Con lại đã chẳng ở với các tớ gái của ông ấy sao? Này, đêm nay ông phải rê lúa mạch dưới sân lúa. ³ Vậy con tắm rửa đi, xức dầu thơm, khoác áo choàng vào, rồi xuống sân lúa. Con đừng cho ông nhận ra con trước khi ông ăn uống xong. ⁴ Khi ông đi ngủ, con hãy để ý xem ông nằm chỗ nào, rồi đến lật góc chăn phủ chân ông mà nằm xuống. Ông sẽ cho con biết con phải làm gì.” ⁵ Rút thưa với bà: “Mẹ dạy gì, con sẽ làm tất cả.”

⁶ Nàng xuống sân lúa và làm đúng như mẹ chồng đã dạy. ⁷ Ông Bô-át ăn uống xong, lòng vui tươi hớn hở. Ông đi ngủ ở đầu đống lúa. Rút nhẹ nhàng đi tới đó, lật góc chăn phủ chân ông và nằm xuống. ⁸ Vào giữa đêm, ông Bô-át rùng mình; ông trở mình thì thấy một phụ nữ nằm dưới chân. ⁹ Ông hỏi: “Chị là ai?” Nàng đáp: “Con là Rút, tớ gái của ông. Xin ông giăng vạt áo choàng ra mà phủ lấy tớ gái của ông, vì ông là người bảo tồn dòng dõi.” ¹⁰ Ông nói: “Này con, xin Ðức Chúa ban phúc lành cho con! Việc hiếu nghĩa thứ hai con đã làm còn có giá hơn việc trước: con đã không chạy theo các người trai trẻ, dù họ nghèo hay giàu. ¹¹ Giờ đây, hỡi con, con đừng sợ. Tất cả những điều con sẽ nói, ta sẽ làm cho con. Vì mọi người hội họp ở cửa thành này đều biết con là một phụ nữ đức hạnh. ¹² Quả thật, hiện nay ta là người bảo tồn dòng dõi, nhưng còn có người bảo tồn dòng dõi họ hàng với con gần hơn ta. ¹³ Con cứ qua đêm ở đây. Sáng mai, nếu người ấy muốn dùng quyền bảo tồn dòng dõi đối với con thì tốt, người ấy cứ việc; nếu người ấy không muốn thì, có Ðức Chúa hằng sống, ta thề sẽ dùng quyền đó! Hãy ngủ đi cho đến sáng.” ¹⁴ Nàng đã ngủ dưới chân ông cho đến sáng. Tờ mờ sáng, lúc chưa ai nhận ra ai, nàng đã chỗi dậy. Ông tự nhủ: “Không được để cho người ta biết là người phụ nữ này đã đến sân lúa.” ¹⁵ Ông nói: “Hãy đưa vạt áo choàng của con ra, và cầm chắc lấy.” Nàng cầm chắc rồi, thì ông đong cho nàng sáu đấu lúa mạch, rồi đặt lên vai nàng. Sau đó, nàng đi vào thành.

¹⁶ Nàng về đến nhà mẹ chồng, mẹ chồng hỏi: “Thế nào, con?” Nàng thuật lại cho mẹ chồng nghe tất cả những gì người đó đã làm cho nàng. ¹⁷ Nàng nói: “Ông ấy đã cho con sáu đấu lúa mạch này, vì ông nói: “Con không được trở về nhà mẹ chồng tay không.” ¹⁸ Bà nói: “Này con, con cứ ở nhà cho đến khi biết việc này ngã ngũ ra sao, vì ông ấy sẽ không chịu ở yên đâu, cho đến khi lo xong việc đó nội ngày hôm nay.”

- Chương 04 -

Ông Bô-át cưới cô Rút

¹ Ông Bô-át lên cửa thành và ngồi ở đó. Và này, người bảo tồn dòng dõi mà ông Bô-át đã nói tới, đi ngang qua. Ông Bô-át nói: “Này ông ơi, mời ông đến và ngồi xuống đây.” Người ấy đến và ngồi xuống. ² Ông Bô-át chọn lấy mười người trong số các kỳ mục của thành và nói: “Mời các ông ngồi lại đây.” Họ ngồi xuống. ³ Ông nói với người bảo tồn dòng dõi: “Bà Na-o-mi từ cánh đồng Mô-áp mới về, định bán thửa ruộng của người anh em chúng ta là Ê-li-me-léc. ⁴ Phần tôi, tôi nghĩ là cần phải báo cho ông biết rằng: trước mặt quý vị hiện diện ở đây và các kỳ mục trong dân, ông hãy tậu thửa ruộng ấy! Nếu ông muốn dùng quyền bảo tồn dòng dõi của ông, thì xin hãy dùng; bằng không thì xin tuyên bố cho tôi biết, vì ngoài ông ra, không ai có quyền bảo tồn dòng dõi; còn tôi thì chỉ đứng sau ông.” Người ấy nói: “Vâng, tôi sẽ dùng quyền bảo tồn đó.” ⁵ Ông Bô-át nói: “Ngày nào ông tậu ruộng chính tay bà Na-o-mi bán, thì lúc đó ông cũng phải lấy cả cô Rút người Mô-áp, vợ của người quá cố, để gia nghiệp người đó mãi mãi mang tên người đó.” ⁶ Người bảo tồn dòng dõi nói: “Thế thì tôi không thể dùng quyền bảo tồn đó được, để khỏi làm hại gia nghiệp của tôi. Xin ông thay tôi mà dùng quyền đó, vì tôi không thể dùng được.”

⁷ Theo phong tục thời xưa tại Ít-ra-en, khi có chuyện liên quan đến quyền bảo tồn hay việc đổi chác, để xác nhận việc đó, thì người này cởi dép trao cho người kia. Ðó là cách chứng nhận tại Ít-ra-en. ⁸ Người bảo tồn dòng dõi nói với ông Bô-át: “Ông hãy tậu cho ông đi”, rồi người ấy cởi dép ra.

⁹ Ông Bô-át nói với các kỳ mục và toàn dân: “Hôm nay, xin quý vị làm chứng cho là tôi tậu từ tay bà Na-o-mi tất cả những gì thuộc về ông Ê-li-me-léc, tất cả những gì thuộc về Kin-giôn và Mác-lôn. ¹⁰ Và cả Rút người Mô-áp, vợ của Mác-lôn nữa, tôi cũng lấy làm vợ, để gia nghiệp người quá cố mãi mãi mang tên người đó, và để người đó khỏi bị xoá tên trong đám bà con họ hàng, cũng như trong số dân cư tụ họp tại cửa thành. Hôm nay, quý vị làm chứng cho điều đó.” ¹¹ Toàn dân ở cửa thành và các kỳ mục đáp: “Chúng tôi xin làm chứng! Xin Ðức Chúa cho người phụ nữ sắp vào nhà ông được nên giống như bà Ra-khen và bà Lê-a, cả hai bà này đã xây dựng nhà Ít-ra-en!

Chúc ông được giàu có ở Ép-ra-tha!

Chúc ông được nổi tiếng ở Bê-lem!

¹² Chớ gì dòng dõi mà Ðức Chúa sẽ ban cho ông, nhờ người thiếu phụ này, làm cho nhà của ông được nên giống như nhà của ông Pe-rét, là người con mà bà Ta-ma đã sinh cho ông Giu-đa!”

¹³ Vậy ông Bô-át lấy cô Rút, và nàng trở thành vợ ông. Ông đến với nàng. Nhờ ơn Ðức Chúa, nàng đã thụ thai và sinh một con trai. ¹⁴ Các phụ nữ nói với bà Na-o-mi: “Chúc tụng Ðức Chúa, Ðấng hôm nay đã không để cho bà phải thiếu người bảo tồn dòng dõi: tên tuổi con trẻ sẽ được tung hô tại Ít-ra-en! ¹⁵ Nó sẽ giúp bà lấy lại sức sống, và sẽ là người nâng đỡ bà trong tuổi già, vì người con dâu biết yêu quý bà đã sinh ra nó, nàng quý giá hơn bảy đứa con trai.” ¹⁶ Bà Na-o-mi bế đứa trẻ lên và ôm vào lòng. Chính bà nuôi nấng đứa trẻ đó.

¹⁷ Các bà hàng xóm láng giềng đặt tên cho đứa trẻ và nói: “Bà Na-o-mi đã sinh được một cháu trai.” Họ đặt tên cho nó là Ô-vết. Ðó là cha của ông Gie-sê, là ông nội vua Ða-vít.

Gia phả vua Ða-vít

¹⁸ Ðây là dòng dõi của ông Pe-rét:

Pe-rét sinh Khét-rôn. ¹⁹ Khét-rôn sinh Ram; Ram sinh Am-mi-na-đáp. ²⁰ Am-mi-na-đáp sinh Nác-sôn; Nác-sôn sinh Xan-môn. ²¹ Xan-môn sinh Bô-át; Bô-át sinh Ô-vết; ²² Ô-vết sinh Gie-sê; Gie-sê sinh Ða-vít.

Lời Dẫn Thứ Nhất

Kể Sơ Lược Về Cuộc Ðịnh Cư Tại Ca-Na-An

Cuộc định cư của Giu-đa, Si-mê-ôn, Ca-lếp và Kê-ni (Gs 15: 13 -19)

¹ Sau khi ông Giô-suê từ trần, con cái Ít-ra-en đã thỉnh ý Ðức Chúa rằng: “Ai trong chúng con sẽ lên đương đầu với quân Ca-na-an trước tiên để giao tranh với chúng?” ² Ðức Chúa phán: “Giu-đa sẽ lên: Này Ta đã trao đất ấy vào tay nó.” ³ Giu-đa liền nói với Si-mê-ôn, anh mình, rằng: “Mời anh cùng tôi lên phần đất tôi đã trúng thăm; chúng ta cùng chiến đấu chống quân Ca-na-an; tới lượt tôi, tôi sẽ cùng anh đi đến phần đất anh đã trúng thăm.” Và Si-mê-ôn đã cùng đi với ông ta. ⁴ Vậy Giu-đa đi lên; Ðức Chúa đã trao quân Ca-na-an và quân Pơ-rít-di vào tay họ; và tại Be-déc, họ đã đánh bại mười ngàn người của chúng. ⁵ Họ đã gặp A-đô-ni Be-déc tại Be-déc; họ liền tấn công y, đánh tan quân Ca-na-an và quân Pơ-rít-di. ⁶ A-đô-ni Be-déc tháo chạy, nhưng họ đã đuổi theo bắt được y, và chặt ngón tay cái và ngón chân cái của y. ⁷ A-đô-ni Be-déc nói: “Bảy mươi vua bị chặt ngón tay cái và ngón chân cái, đã ăn mót dưới gầm bàn của tôi. Tôi đã xử sự thế nào, thì Thiên Chúa cũng xử lại với tôi như vậy.” Họ đưa y vào Giê-ru-sa-lem và y đã chết tại đó. ⁸ Con cái Giu-đa đã tấn công Giê-ru-sa-lem, chiếm lấy thành, dùng gươm giết và nổi lửa đốt thành.

⁹ Sau đó con cái Giu-đa đã xuống tấn công người Ca-na-an bấy giờ đang ở trên núi, ở vùng Ne-ghép và vùng Sơ-phê-la. ¹⁰ Giu-đa cũng tiến đánh quân Ca-na-an bấy giờ đang ở Khép-rôn, -tên của Khép-rôn trước kia là Kia-giát Ác-ba- và họ đã đánh bại Sê-sai, A-khi-man và Tan-mai. ¹¹ Từ đấy họ tiến đánh dân cư thành Ðơ-via -tên của Ðơ-via trước kia là Kia-giát Xê-phe. ¹² Ông Ca-lếp nói: “Ai đánh và chiếm được Kia-giát Xê-phe, tôi sẽ gả Ác-xa con gái tôi cho người ấy.” ¹³ Ót-ni-ên con ông Cơ-nát, em ông Ca-lếp, đã chiếm được thành; và ông Ca-lếp đã gả Ác-xa con gái mình cho Ót-ni-ên. ¹⁴ Khi cô ta đến, Ót-ni-ên liền xúi cô xin cha một thửa ruộng. Cô xuống lừa, và ông Ca-lếp hỏi cô: “Chuyện gì thế con?” ¹⁵ Cô thưa: “Xin cha cho con một món quà: vì cha đã cho con đất Ne-ghép, thì xin cũng cho con cả suối nước nữa.” Ông Ca-lếp đã cho cô suối trên suối dưới. ¹⁶ Con cái ông Kê-ni, nhạc phụ ông Mô-sê, đã từ Thành Chà Là cùng với con cái Giu-đa đi lên sa mạc Giu-đa, trong vùng Ne-ghép A-rát. Họ đã đi và đến ở với dân ấy. ¹⁷ Giu-đa đã đi với Si-mê-ôn anh mình. Họ tấn công quân Ca-na-an bấy giờ đang ở Xơ-phát và đã tru diệt chúng. Người ta đã gọi tên thành ấy là Khoóc-ma. ¹⁸ Rồi Giu-đa chiếm Ga-da và vùng lân cận, chiếm Át-cơ-lôn và vùng lân cận, chiếm Éc-rôn và vùng lân cận. ¹⁹ Ðức Chúa phù trợ Giu-đa và ông đã chiếm giữ vùng núi; nhưng ông không trục xuất được dân cư vùng đồng bằng, vì chúng có xe sắt. ²⁰ Các ông đã cứ lời ông Mô-sê mà giao Khép-rôn cho ông Ca-lếp, và ông này đã đuổi ba người con của A-nác ra khỏi đó. ²¹ Còn những người Giơ-vút cư ngụ tại Giê-ru-sa-lem, thì con cái Ben-gia-min đã không đánh đuổi họ; vì thế những người Giơ-vút vẫn ở với con cái Ben-gia-min tại Giê-ru-sa-lem cho tới ngày nay.

Chiếm Bết Ên

²² Nhà Giu-se cũng tiến lên Bết Ên và Ðức Chúa ở với họ. ²³ Nhà Giu-se đã cho người do thám Bết Ên -tên thành này trước kia là Lút. ²⁴ Các thám tử gặp một người đàn ông từ trong thành đi ra, liền nói với người ấy: “Chỉ cho chúng tôi lối vào thành; chúng tôi sẽ xử khoan hồng với anh!” ²⁵ Người ấy chỉ cho họ lối vào thành, và họ đã dùng gươm tàn sát cả thành; còn người ấy cùng với cả thị tộc thì họ để cho đi. ²⁶ Người ấy ra đi đến đất người Khết, xây một thành và đặt tên là Lút. Ðó là tên của thành ấy cho tới ngày nay.

Các chi tộc phía bắc

²⁷ Mơ-na-se không đánh thắng được Bết San và các vùng phụ thuộc, cũng như Ta-nác và các vùng phụ thuộc, cũng chẳng đánh thắng được dân cư thành Ðo và các vùng phụ thuộc, dân cư thành Gíp-lơ-am và các vùng phụ thuộc, dân cư thành Mơ-ghít-đô và các vùng phụ thuộc. Người Ca-na-an quyết ở lại trong đất đó. ²⁸ Nhưng khi Ít-ra-en trở nên hùng cường, thì bắt người Ca-na-an làm nô dịch cho mình, chứ không trục xuất được chúng. ²⁹ Ép-ra-im không trục xuất được người Ca-na-an cư ngụ ở Ghe-de, và người Ca-na-an vẫn sống giữa họ ở Ghe-de. ³⁰ Dơ-vu-lun không trục xuất được dân cư thành Kít-rôn và dân cư thành Na-ha-lôn; người Ca-na-an vẫn sống giữa họ, nhưng phải làm nô dịch cho họ. ³¹ A-se không trục xuất được dân cư thành Ác-cô, dân cư thành Xi-đôn, Ác-láp, Ác-díp, Khen-ba, A-phích và Rơ-khốp. ³² Thế là người A-se cư ngụ giữa người Ca-na-an đang sống trên đất ấy, vì họ đã không trục xuất được chúng. ³³ Náp-ta-li không trục xuất được dân cư thành Bết Se-mét và dân cư thành Bết A-nát, nên họ cư ngụ giữa người Ca-na-an đang sống trong đất ấy, nhưng dân cư thành Bết Se-mét và Bết A-nát đã phải làm nô dịch cho họ. ³⁴ Người E-mô-ri đã dồn con cháu Ðan lên vùng núi, không để cho họ xuống đồng bằng. ³⁵ Người E-mô-ri quyết giữ vững Ha Khe-rét, Ai-gia-lôn và Sa-an-vim; nhưng khi bàn tay nhà Giu-se đè nặng trên chúng, thì chúng đã phải làm nô dịch cho họ. ³⁶ Ranh giới của người E-mô-ri chạy dài từ dốc Ác-ráp-bim, từ Núi Ðá trở lên.

- Chương 02 -

Thần sứ của Ðức Chúa cho Ít-ra-en biết trước những điều bất hạnh

¹ Thần sứ của Ðức Chúa từ Ghin-gan lên Bô-khim và nói: “Ta đã đưa các ngươi lên từ Ai-cập và dẫn vào đất Ta đã thề ban cho tổ tiên các ngươi. Ta đã phán: Chẳng bao giờ Ta phá huỷ Giao Ước của Ta với các ngươi. ² Còn các ngươi thì không được kết ước với dân cư trong xứ này; phải triệt hạ các bàn thờ của chúng. Nhưng các ngươi đã không nghe lời Ta. Các ngươi đã làm gì thế? ³ Vậy Ta bảo: Ta sẽ không đuổi chúng cho khuất mắt các ngươi, và chúng sẽ sống kè kè bên các ngươi; các thần của chúng sẽ là cạm bẫy cho các ngươi.” ⁴ Khi thần sứ của Ðức Chúa nói những lời ấy cho toàn thể con cái Ít-ra-en, thì dân oà lên khóc. ⁵ Thế là người ta đặt tên cho nơi ấy là Bô-khim và họ đã tế lễ kính Ðức Chúa tại đó.

Lời Dẫn Thứ Hai

Nhận Ðịnh Tổng Quát Về Thời Các Thủ Lãnh

Cuối đời ông Giô-suê

⁶ Bấy giờ ông Giô-suê giải tán dân chúng, và con cái Ít-ra-en ai nấy về nơi mình đã trúng thăm làm gia nghiệp, để chiếm hữu đất đai. ⁷ Dân đã phục vụ Ðức Chúa suốt thời ông Giô-suê và suốt thời các kỳ mục là những người sống lâu sau ông Giô-suê, và đã chứng kiến tất cả những công cuộc vĩ đại Ðức Chúa đã thực hiện cho Ít-ra-en. ⁸ Ông Giô-suê, con ông Nun, tôi trung của Ðức Chúa, từ trần, thọ một trăm mười tuổi. ⁹ Người ta chôn cất ông tại thửa đất ông đã nhận được làm gia nghiệp ở Tim-nát Khe-rét trong vùng núi Ép-ra-im, phía bắc núi Ga-át. ¹⁰ Khi đến lượt cả thế hệ ấy về sum họp với tổ tiên mình, thì xuất hiện một thế hệ kế tiếp không hề biết Ðức Chúa và những công cuộc Người đã thực hiện cho Ít-ra-en.

Ý nghĩa tôn giáo thời các thủ lãnh

¹¹ Con cái Ít-ra-en đã làm điều dữ trái mắt Ðức Chúa, và đã làm tôi các thần Ba-an. ¹² Họ đã lìa bỏ Ðức Chúa, Thiên Chúa của tổ tiên, Ðấng đã đưa họ ra khỏi đất Ai-cập, và họ đã đi theo các thần ngoại lai trong số các thần của các dân chung quanh. Họ sụp lạy các thần ấy và chọc giận Ðức Chúa. ¹³ Họ đã lìa bỏ Ðức Chúa để làm tôi thần Ba-an và các nữ thần Át-tô-rét. ¹⁴ Ðức Chúa nổi cơn thịnh nộ với Ít-ra-en và đã trao họ vào tay quân cướp cho chúng tha hồ bóc lột; Người đã trao họ vào tay kẻ thù chung quanh, nên họ không thể đương đầu nổi với kẻ thù. ¹⁵ Cứ mỗi lần họ xuất trận là tay Ðức Chúa giáng hoạ trên họ, như Ðức Chúa đã phán và thề với họ. Họ lâm cảnh khốn cùng.

¹⁶ Bấy giờ Ðức Chúa cho xuất hiện các thủ lãnh để giải thoát họ khỏi tay những kẻ cướp phá họ. ¹⁷ Nhưng rồi các thủ lãnh của họ, họ cũng chẳng nghe mà cứ đàng điếm với các thần ngoại lai và sụp lạy các thần đó. Họ vội từ bỏ con đường cha ông họ đã đi, là tuân giữ mệnh lệnh của Ðức Chúa; họ đã không noi gương các ngài. ¹⁸ Khi Ðức Chúa cho xuất hiện các thủ lãnh để giúp họ, thì Ðức Chúa ở với vị thủ lãnh và Người cứu họ khỏi tay quân thù bao lâu vị thủ lãnh còn sống, vì Ðức Chúa động lòng trắc ẩn trước những tiếng than khóc của họ, khi họ bị đàn áp và ức hiếp. ¹⁹ Nhưng sau khi vị thủ lãnh qua đời thì họ lại ra hư đốn hơn cả cha ông họ. Họ chạy theo các thần ngoại lai để làm tôi và sụp lạy chúng, chứ không từ bỏ những hành vi và đường lối ngoan cố của họ.

Lý do tồn tại của chư dân

²⁰ Ðức Chúa nổi cơn thịnh nộ với Ít-ra-en; Người phán: “Vì lũ dân này đã vi phạm giao ước Ta đã truyền cho cha ông chúng phải giữ, và chúng đã không nghe tiếng Ta, ²¹ nên trong số các dân mà Giô-suê còn để lại khi từ trần, Ta cũng sẽ không đuổi một dân nào cho khuất mắt chúng. ²² Ta sẽ dùng các dân ấy để thử thách Ít-ra-en, xem chúng có tuân giữ đường lối Ðức Chúa như cha ông chúng đã tuân giữ hay không. ²³ Vậy Ðức Chúa đã để cho các dân ấy tiếp tục tồn tại mà không vội trục xuất chúng, cũng chẳng trao chúng vào tay ông Giô-suê.

- Chương 03 -

¹ Ðây là các dân Ðức Chúa cho tồn tại, để dùng chúng mà thử thách tất cả những người Ít-ra-en đã không biết các cuộc chiến tại Ca-na-an là gì, ² chỉ cốt cho các thế hệ con cái Ít-ra-en biết học việc binh đao, ít là cho những kẻ trước đây chưa biết. ³ Năm vương hầu Phi-li-tinh và tất cả các người Ca-na-an, người Xi-đôn, người Khi-vi ở trên vùng núi Li-băng, từ núi Ba-an Khéc-môn đến Cửa Ải Kha-mát. ⁴ Chúng còn đó để thử thách Ít-ra-en, xem họ có tuân giữ mệnh lệnh Ðức Chúa đã dùng ông Mô-sê mà truyền cho cha ông họ hay không. ⁵ Vậy con cái Ít-ra-en đã sống giữa người Ca-na-an, người Khết, người E-mô-ri, người Pơ-rít-di, người Khi-vi và người Giơ-vút. ⁶ Và họ đã cưới con gái của chúng, cũng như gả con gái mình cho chúng, và họ đã làm tôi các thần của chúng.

Sự Tích Các Thủ Lãnh

1. Ông Ót-Ni-Ên

⁷ Con cái Ít-ra-en đã làm điều dữ trái mắt Ðức Chúa. Họ đã lìa bỏ Ðức Chúa, Thiên Chúa của họ, và làm tôi các thần Ba-an và nữ thần A-sê-ra. ⁸ Ðức Chúa nổi cơn thịnh nộ với Ít-ra-en và đã trao họ vào tay Cu-san Rít-a-tha-gim, vua A-ram Na-ha-ra-gim; con cái Ít-ra-en đã làm tôi Cu-san Rít-a-tha-gim tám năm.

⁹ Con cái Ít-ra-en kêu lên Ðức Chúa và Ðức Chúa cho xuất hiện một vị cứu tinh là ông Ót-ni-ên, con ông Cơ-nát, em ông Ca-lếp, để cứu con cái Ít-ra-en; ông Ót-ni-ên đã giải thoát họ. ¹⁰ Thần khí của Ðức Chúa ở trên ông, và ông đã lãnh đạo Ít-ra-en. Ông xuất trận và Ðức Chúa đã trao Cu-san Rít-a-tha-gim, vua A-ram, vào tay ông, và tay ông đè nặng lên Cu-san Rít-a-tha-gim. ¹¹ Bấy giờ lãnh thổ được bình an bốn mươi năm. Sau đó ông Ót-ni-ên, con ông Cơ-nát, từ trần.

2. Ông Ê-Hút

¹² Con cái Ít-ra-en lại làm điều dữ trái mắt Ðức Chúa, và Ðức Chúa đã tăng cường sức mạnh cho Éc-lon, vua Mô-áp, chống Ít-ra-en, vì họ đã làm điều dữ trái mắt Ðức Chúa. ¹³ Ông đã phối hợp với con cái Am-mon và A-ma-lếch, rồi tiến quân, đánh bại Ít-ra-en và chiếm lấy Thành Chà Là của họ. ¹⁴ Con cái Ít-ra-en phải làm tôi Éc-lon, vua Mô-áp, mười tám năm.

¹⁵ Bấy giờ con cái Ít-ra-en kêu lên Ðức Chúa, Ðức Chúa liền cho xuất hiện một vị cứu tinh là ông Ê-hút, con ông Ghê-ra, người Ben-gia-min, một người thuận tay trái. Vậy con cái Ít-ra-en nhờ ông mang cống lễ nộp cho Éc-lon, vua Mô-áp. ¹⁶ Ông Ê-hút làm cho mình một chiếc gươm hai lưỡi, dài một gô-mét, và cột dưới áo bên hông phải. ¹⁷ Ông mang cống lễ nộp cho Éc-lon, vua Mô-áp; Éc-lon là một người béo phị. ¹⁸ Sau khi đã trao cống lễ, ông cho đám người mang cống lễ đi ra. ¹⁹ Còn chính ông, người đã viếng các tượng đá ở Ghin-gan trở về, thì nói: “Thưa ngài, tôi có một điều bí mật muốn thưa với ngài.” Vua nói: “Im lặng!” Tất cả mọi người túc trực bên vua đều ra ngoài. ²⁰ Bấy giờ ông Ê-hút tới gần vua, lúc ấy đang ngồi ở phòng mát phía trên dành riêng cho vua, và ông Ê-hút nói: “Tôi có một lời của Thiên Chúa phải nói cho ngài.” Vua liền bỏ ghế đứng lên. ²¹ Ông Ê-hút thò tay trái, rút chiếc gươm từ hông phải, thọc vào bụng vua ²² lút cán, mỡ bám chặt lưỡi gươm – vì ông Ê-hút không rút gươm khỏi bụng vua – và lưỡi gươm lòi ra đằng mông. ²³ Ông Ê-hút qua hành lang mà đi ra, sau khi đã đóng các cửa phòng trên và khoá lại.

²⁴ Ông vừa đi ra thì các đầy tớ vua đi vào. Họ thấy các cửa phòng trên vẫn khoá thì nói: “Hẳn là vua đang mắc việc cần trong phòng sau.” ²⁵ Họ đợi hoài mà không thấy mở cửa phòng trên; nên sau cùng họ lấy chìa khoá mở phòng ra, thì kìa tôn chủ của họ nằm chết sóng sượt dưới đất.

²⁶ Phần ông Ê-hút đã tẩu thoát, lúc họ còn đang chờ. Ông đi qua các tượng đá mà trốn chạy về hướng Ha Xơ-i-ra. ²⁷ Vừa tới nơi, ông liền rúc tù và vang khắp núi Ép-ra-im. Con cái Ít-ra-en cùng với ông từ núi tràn xuống; chính ông đi tiên phong. ²⁸ Ông bảo họ: “Hãy theo tôi, vì Ðức Chúa đã trao vào tay anh em kẻ thù của anh em là người Mô-áp.” Họ đi theo ông, chiếm giữ các lối qua sông Gio-đan, không để lọt một người Mô-áp nào. ²⁹ Thời kỳ ấy họ hạ được khoảng mười ngàn người Mô-áp, tất cả những kẻ cường tráng và dũng cảm, không sót một tên. ³⁰ Ngày hôm ấy, Mô-áp đã bị bàn tay Ít-ra-en hạ nhục, và lãnh thổ được bình an tám mươi năm.

3. Ông Sam-Ga

³¹ Sau ông là ông Sam-ga, con ông A-nát, ông đã dùng gậy thúc bò đánh giết sáu trăm người Phi-li-tinh. Ông cũng là một vị cứu tinh của Ít-ra-en.

- Chương 04 -

4. Bà Ðơ-Vô-Ra Và Ông Ba-Rắc

¹ Con cái Ít-ra-en lại làm điều dữ trái mắt Ðức Chúa sau khi ông Ê-hút từ trần, ² nên Ðức Chúa trao họ vào tay Gia-vin, vua Ca-na-an, trị vì tại Kha-xo. Tướng chỉ huy quân đội của ông là Xi-xơ-ra, cư ngụ ở Kha-rô-sét Ha Gô-gim.

³ Con cái Ít-ra-en kêu lên Ðức Chúa, vì ông Gia-vin có đến chín trăm xe sắt, và ông đã đàn áp con cái Ít-ra-en một cách tàn bạo suốt hai mươi năm trường.

Bà Ðơ-vô-ra

⁴ Bà Ðơ-vô-ra, một nữ ngôn sứ, vợ ông Láp-pi-đốt, thời ấy làm thủ lãnh xét xử Ít-ra-en. ⁵ Bà ngồi xử dưới Cây Chà Là Ðơ-vô-ra, giữa Ra-ma và Bết Ên, trên núi Ép-ra-im, và con cái Ít-ra-en đến với bà để bà xét xử cho. ⁶ Bà sai người mời ông Ba-rắc, con ông A-vi-nô-am, từ Ke-đét thuộc Náp-ta-li tới, và nói với ông: “Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en, lại không nói với ông thế này sao? Hãy đi chiêu mộ trong vùng núi Ta-bo lấy mười ngàn người trong số con cái Náp-ta-li và trong số con cái Dơ-vu-lun để đi với ngươi. ⁷ Ta sẽ dụ tướng Xi-xơ-ra, chỉ huy quân đội vua Gia-vin tiến về phía ngươi, bên suối Ki-sôn, cùng với chiến xa và quân binh của nó, và Ta sẽ trao nó vào tay ngươi.” ⁸ Ông Ba-rắc nói với bà: “Nếu bà đi với tôi thì tôi đi, nếu bà không đi với tôi thì tôi không đi.” ⁹ Bà trả lời: “Chắc chắn tôi sẽ đi với ông. Có điều là trong chuyến đi này, vinh dự không thuộc về ông, vì Ðức Chúa sẽ trao Xi-xơ-ra vào tay một người đàn bà.” Bà Ðơ-vô-ra chỗi dậy đi với ông Ba-rắc đến Ke-đét. ¹⁰ Ông Ba-rắc triệu tập Dơ-vu-lun và Náp-ta-li tiến về Ke-đét. Mười ngàn người theo chân ông, cả bà Ðơ-vô-ra cũng đi với ông.

Ông Khe-ve, người Kê-ni

¹¹ Ông Khe-ve, người Kê-ni, đã tách khỏi Ca-in, khỏi con cái ông Khô-váp, nhạc phụ ông Mô-sê, và đã dựng lều bên cây sồi tại Xa-an-na-gim, gần Ke-đét.

Xi-xơ-ra bị đánh bại

¹² Người ta báo tin cho Xi-xơ-ra rằng: “Ông Ba-rắc, con ông A-vi-nô-am, đã lên núi Ta-bo”. ¹³ Tướng Xi-xơ-ra liền tập trung tất cả các chiến xa, chín trăm xe sắt và toàn bộ lực lượng dưới quyền ông, đưa từ Kha-rô-sét Ha Gô-gim đến suối Ki-sôn. ¹⁴ Bấy giờ bà Ðơ-vô-ra nói với ông Ba-rắc: “Ðứng lên! Vì đây là ngày Ðức Chúa trao Xi-xơ-ra vào tay ông. Ðức Chúa lại không xuất trận trước mặt ông sao?” Ông Ba-rắc từ núi Ta-bo đi xuống với mười ngàn quân theo sau. ¹⁵ Ðức Chúa dùng gươm của ông Ba-rắc đánh Xi-xơ-ra cùng với chiến xa và toàn thể doanh trại của ông này, khiến tất cả phải tán loạn trước mặt ông Ba-rắc. Xi-xơ-ra tụt khỏi xe và chạy bộ mà trốn. ¹⁶ Ông Ba-rắc truy kích đoàn xe và quân binh cho đến Kha-rô-sét Ha Gô-gim. Tất cả quân binh của Xi-xơ-ra đều ngã gục dưới lưỡi gươm của ông Ba-rắc, không sót một tên.

Xi-xơ-ra bị giết

¹⁷ Xi-xơ-ra chạy bộ trốn về phía lều bà Gia-ên, vợ ông Khe-ve, người Kê-ni, vì lúc ấy đang có hoà bình giữa Gia-vin, vua Kha-xo, với nhà Khe-ve, người Kê-ni. ¹⁸ Bà Gia-ên ra đón Xi-xơ-ra, và nói với ông: “Thưa ngài, xin dừng lại, xin dừng lại nơi đây, đừng sợ!” Ông dừng lại, đi theo bà vào lều; bà lấy tấm thảm phủ lên ông. ¹⁹ Ông nói với bà: “Cho tôi xin chút nước uống, vì tôi khát quá.” Bà liền mở vò sữa, cho ông uống, rồi lại phủ kín ông. ²⁰ Ông nói với bà: “Xin bà đứng ở cửa lều, hễ ai đến hỏi có người nào ở đây không, thì bà nói: “Không.” ²¹ Nhưng bà Gia-ên, vợ ông Khe-ve, lấy cái cọc lều, tay cầm búa, lặng lẽ đến bên Xi-xơ-ra, đóng cọc vào màng tang ông, xuyên xuống đất, đang lúc ông ngủ say vì mệt. Thế là ông chết. ²² Ðang lúc ấy, ông Ba-rắc truy nã Xi-xơ-ra vừa tới, thì bà Gia-ên ra đón ông và nói: “Lại đây, tôi cho ông xem người ông đang tìm.” Ông đi theo bà, thì này, Xi-xơ-ra nằm chết với cái cọc xuyên màng tang.

Ít-ra-en được giải thoát

²³ Hồi đó Thiên Chúa hạ nhục Gia-vin, vua Ca-na-an, trước mặt con cái Ít-ra-en. ²⁴ Bàn tay con cái Ít-ra-en ngày càng đè nặng trên Gia-vin, vua Ca-na-an, cho đến khi họ tiễu trừ được Gia-vin, vua Ca-na-an.

- Chương 05 -

Bài ca của bà Ðơ-vô-ra và ông Ba-rắc

¹ Ngày hôm ấy bà Ðơ-vô-ra và ông Ba-rắc, con ông A-vi-nô-am, hát rằng:

² “Trong Ít-ra-en thuở chiến binh xoã tóc xung phong,

thuở toàn dân tình nguyện lên đường,

các bạn ơi, nào chúc tụng Ðức Chúa!

³ Nghe đây, hỡi các vua! Hãy lắng tai, này các thủ lãnh!

Tôi sẽ hát lên mừng Ðức Chúa,

sẽ đàn ca kính Người là Thiên Chúa của Ít-ra-en.

⁴ Thân lạy Ðức Chúa, khi Ngài ra khỏi Xê-ia,

khi Ngài từ ruộng đồng Ê-đôm xuất phát,

thì trái đất chuyển rung, các tầng trời tan chảy,

mây cũng tan chảy thành mưa.

⁵ Núi đồi chấn động trước nhan Ðức Chúa,

Xi-nai cũng chấn động trước nhan Người

là Thiên Chúa của Ít-ra-en.

⁶ Thời Sam-ga, con ông A-nát,

thời Gia-ên, còn đâu những đoàn khách lữ hành!

Những kẻ xưa kia đi trên quan lộ

nay lần mò theo những lối quanh co.

⁷ Trong Ít-ra-en không còn thủ lãnh,

không còn nữa cho tới khi bà đứng lên, hỡi bà Ðơ-vô-ra

bà đứng lên, hỡi mẹ hiền trong Ít-ra-en!

⁸ Khi người ta chọn những thần mới,

bấy giờ chiến tranh đến ngay trước cửa,

khiên mộc chẳng thấy, gươm giáo cũng không

trong tay bốn mươi ngàn quân Ít-ra-en.

⁹ Lòng tôi ngưỡng mộ các nhà chỉ huy Ít-ra-en,

những kẻ trong dân tình nguyện lên đường.

Các bạn ơi, nào chúc tụng Ðức Chúa!

¹⁰ Hỡi những ai cỡi lừa trắng,

hỡi những kẻ ngồi thảm hoa,

hỡi khách bộ hành, hát lên đi!

¹¹ Những người chia nhau chiến lợi phẩm bên bồn nước,

hãy cất tiếng ca ngợi hồng ân của Ðức Chúa,

những hồng ân Người ban cho thủ lãnh Ít-ra-en,

bấy giờ dân của Ðức Chúa ùa xuống các cửa.

¹² Phấn khởi lên! Phấn khởi lên nào! Ðơ-vô-ra hỡi!

Phấn khởi lên! Phấn khởi lên nào! Hát một bài ca!

Ðứng lên! Hỡi Ba-rắc!

Bỏ tù kẻ bỏ tù ông! Hỡi con của A-vi-nô-am!

¹³ Bấy giờ Ít-ra-en xuống cửa vì chính nghĩa của mình,

dân của Ðức Chúa đã xuống như những vị anh hùng.

¹⁴ Các lãnh tụ Ép-ra-im ở trong thung lũng,

trong hàng ngũ theo ông, có Ben-gia-min.

Các vị chỉ huy xuất thân từ Ma-khia,

từ Dơ-vu-lun, những người nắm côn trượng.

¹⁵ Các lãnh tụ Ít-xa-kha theo bà Ðơ-vô-ra.

Náp-ta-li trung thành với Ba-rắc,

chạy theo vết chân ông trong thung lũng.

Trong các thị tộc của Rưu-vên,

bàn bạc thì thật là sôi nổi!

¹⁶ “Sao bạn cứ ở lì trong hốc đá, mải nghe tiếng sáo bên đàn chiên?

Trong các thị tộc của Rưu-vên,

bàn bạc thì thật là sôi nổi!

¹⁷ Ga-la-át ở lại bên kia sông Gio-đan,

còn Ðan, sao cứ sống trên tàu bè?

A-se thì định cư miền duyên hải,

trong các hải cảng, vẫn cứ nhởn nhơ!

¹⁸ Dơ-vu-lun, dân coi nhẹ cái chết,

cùng với Náp-ta-li, trên điểm cao chiến trường.

¹⁹ Các vua đã tới, đã giao tranh,

các vua Ca-na-an đã giao tranh

tại Ta-nác, bên dòng suối Mơ-ghít-đô.

Chúng đã không cướp được bạc làm chiến lợi phẩm.

²⁰ Từ trời cao, tinh tú đã giao tranh,

từ trên quỹ đạo, tinh tú chống lại Xi-xơ-ra.

²¹ Dòng suối Ki-sôn đã cuốn trôi chúng,

dòng suối ngàn xưa, suối Ki-sôn.

Dũng cảm tiến lên, hồn ta hỡi!

²² Bấy giờ vó ngựa vang rền trên mặt đất,

đoàn thiên lý mã phi nhanh, phi thật nhanh.

²³ “Hãy nguyền rủa Mê-rốt – thần sứ Ðức Chúa nói -,

nguyền rủa, nguyền rủa các dân cư của nó.

Vì chúng đã không đến yểm trợ Ðức Chúa,

yểm trợ Ðức Chúa với các bậc anh hùng.

²⁴ Phúc thay bà Gia-ên, phu nhân ông Khe-ve, người Kê-ni,

hơn các phụ nữ,

hơn các phụ nữ trong lều trại, bà thật là có phúc.

²⁵ Y xin nước, bà cho sữa.

Bà dâng sữa béo trong chén quý của hàng thượng lưu.

²⁶ Rồi tay trái cầm lấy chiếc cọc,

còn tay phải nắm búa công nhân,

đánh Xi-xơ-ra, đập cho bể đầu,

và đâm thủng màng tang.

²⁷ Dưới chân bà, y ngã quỵ, té nhào, nằm sóng sượt,

dưới chân bà, y ngã quỵ, té nhào;

ngã quỵ nơi nào, té nhào nơi ấy, nằm bất động.

²⁸ Qua cửa sổ, một bà khác nghiêng mình kêu la,

đó là mẹ của Xi-xơ-ra, nói qua song cửa:

“Sao xe của con tôi mãi không về?

Sao đoàn xe trận của con tôi về chậm thế?

²⁹ Công chúa khôn ngoan nhất của bà đã trả lời,

và bà cứ nhẩm đi nhắc lại:

³⁰ “Chắc họ đã gặp may, và đang chia nhau chiến lợi phẩm:

một hai nàng cho mỗi chiến binh,

và nhiễu điều làm chiến lợi phẩm cho Xi-xơ-ra.

Một hai tấm nhiễu điều thêu sặc sỡ,

choàng lên cổ của người toàn thắng.

³¹ Lạy Ðức Chúa! Mọi kẻ thù của Ngài

đều tiêu vong như thế!

Còn những ai yêu mến Ngài,

xin cho họ rạng rỡ như mặt trời hừng đông.”

Và lãnh thổ bình an bốn mươi năm.

- Chương 06 -

5. Ông Ghít-Ôn Và Ông A-Vi-Me-Léc

A. Thiên Chúa gọi ông Ghít-ôn

Người Ma-đi-an áp bức dân Ít-ra-en

¹ Con cái Ít-ra-en đã làm điều dữ trái mắt Ðức Chúa, nên Ðức Chúa đã trao họ vào tay người Ma-đi-an trong bảy năm. ² Tay người Ma-đi-an đè nặng trên Ít-ra-en. Ðể tránh mặt người Ma-đi-an, con cái Ít-ra-en đã thiết lập những khu an toàn trong các vùng núi, những hang động hốc đá. ³ Hễ Ít-ra-en gieo giống thì người Ma-đi-an, người A-ma-lếch và người Phương Ðông cũng lên; chúng lên chống lại Ít-ra-en. ⁴ Chúng đóng trại bên cạnh họ và tàn phá hoa màu, đất đai cho đến sát Ga-da, không để sót lại vật gì trong Ít-ra-en, dù là gia súc hay bò lừa cũng vậy. ⁵ Vì chúng lên cùng với đàn vật và lều trại của chúng, tiến vào nhiều vô kể như châu chấu; chúng và lạc đà của chúng đông không đếm nổi. Chúng tràn vào tàn phá xứ sở. ⁶ Như vậy người Ít-ra-en hoàn toàn kiệt quệ vì người Ma-đi-an. Và con cái Ít-ra-en đã kêu lên Ðức Chúa.

Một ngôn sứ can thiệp

⁷ Khi con cái Ít-ra-en kêu lên Ðức Chúa về người Ma-đi-an, ⁸ thì Ðức Chúa đã sai một vị ngôn sứ đến với con cái Ít-ra-en. Ông nói với họ: “Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en phán thế này: Chính Ta đã đưa các ngươi lên khỏi Ai-cập, đã kéo các ngươi ra khỏi nhà nô lệ, ⁹ đã giải thoát các ngươi khỏi tay Ai-cập, khỏi tay mọi kẻ áp bức các ngươi, và đã đuổi chúng cho khuất mắt các ngươi, đã ban cho các ngươi đất đai của chúng. ¹⁰ Và Ta đã phán với các ngươi: Ta là Ðức Chúa, Thiên Chúa của các ngươi. Các ngươi không được kính sợ các thần của người E-mô-ri, khi các ngươi cư ngụ trên đất của chúng. Nhưng các ngươi đã không nghe tiếng Ta.”

Thần sứ của Ðức Chúa hiện ra với ông Ghít-ôn

¹¹ Thần sứ của Ðức Chúa đến và ngồi dưới cây tùng ở Óp-ra. Cây này là của ông Giô-át, thuộc gia đình A-vi-e-de. Con ông là Ghít-ôn bấy giờ đang đập lúa trong bồn đạp nho để tránh mặt người Ma-đi-an. ¹² Thần sứ Ðức Chúa hiện ra với ông và nói: “Chào chiến sĩ can trường! Ðức Chúa ở với ông.” ¹³ Ông Ghít-ôn đáp: “Ôi, thưa Ngài, nếu Ðức Chúa ở với chúng tôi, thì sao chúng tôi đến nông nỗi này? Ðâu cả rồi những kỳ công mà cha ông đã kể lại cho chúng tôi nghe, rằng: chẳng phải Ðức Chúa đã đưa chúng ta lên khỏi Ai-cập sao? Thế mà bây giờ Ðức Chúa đã bỏ rơi chúng tôi, trao chúng tôi vào tay người Ma-đi-an.”

¹⁴ Bấy giờ Ðức Chúa quay lại nhìn ông và nói: “Hãy mạnh bạo lên đường cứu Ít-ra-en khỏi tay quân Ma-đi-an. Không phải chính Ta sai ngươi sao?” ¹⁵ Nhưng ông đáp: “Ôi, thưa Ngài, con lấy gì mà cứu Ít-ra-en? Này dòng họ con thấp kém nhất trong chi tộc Mơ-na-se, mà con lại nhỏ nhất trong nhà cha con.” ¹⁶ Ðức Chúa phán với ông: “Ta sẽ ở với ngươi, và ngươi sẽ đánh quân Ma-đi-an như đánh có một người.” ¹⁷ Ông thưa: “Nếu Ngài thương con thì xin cho con một dấu chứng tỏ Ngài đang nói với con. ¹⁸ Xin Ngài đừng rời khỏi đây cho tới khi con trở lại, mang theo của lễ đặt trước nhan Ngài.” Người phán: “Ta sẽ ở lại cho tới khi ngươi trở về.”

¹⁹ Ông Ghít-ôn đi bắt một con dê non làm thịt, và lấy hai thùng bột làm mấy chiếc bánh không men. Thịt thì ông để trong một cái rổ, còn nước cốt thì đựng trong một cái thố. Rồi ông mang đến cho Người ở dưới cây tùng. Khi ông đến gần, ²⁰ thì Thần sứ Thiên Chúa nói với ông: “Hãy lấy thịt và bánh không men đặt trên tảng đá này và rưới nước cốt lên.” Ông đã làm như thế.

²¹ Thần sứ của Ðức Chúa giơ đầu gậy đang cầm trong tay đụng vào thịt và bánh không men, lửa liền từ tảng đá bốc lên, đốt cháy hết thịt cùng bánh không men. Thần sứ Ðức Chúa biến khỏi mắt ông. ²² Ông Ghít-ôn thấy đó chính là Thần sứ Ðức Chúa. Ông Ghít-ôn nói: “Chết tôi rồi, lạy Ðức Chúa là Chúa Thượng của tôi, vì tôi đã thấy Thần sứ Ðức Chúa nhãn tiền!” ²³ Nhưng Ðức Chúa phán với ông: “Bình an cho ngươi! Ðừng sợ: ngươi không chết đâu.” ²⁴ Tại đó ông Ghít-ôn xây một bàn thờ kính Ðức Chúa, và ông gọi nơi ấy là Ðức Chúa – Bình an. Cho đến ngày nay, bàn thờ ấy vẫn còn tại Óp-ra, đất của gia đình A-vi-e-de.

Ông Ghít-ôn triệt hạ Ba-an

²⁵ Một đêm kia Ðức Chúa phán bảo ông: “Hãy lấy con bò mộng của cha ngươi, con bò bảy tuổi, rồi phá huỷ bàn thờ Ba-an của cha ngươi và chặt đứt cây cột thần bên cạnh. ²⁶ Ngươi sẽ xây bàn thờ kính Ðức Chúa, Thiên Chúa ngươi, trên đỉnh của nơi kiên cố này, sắp xếp sao cho gọn ghẽ. Ngươi sẽ lấy con bò và dâng làm lễ toàn thiêu với gỗ cây cột thần ngươi đã chặt.” ²⁷ Vậy ông Ghít-ôn mang theo mười người đầy tớ và làm như Ðức Chúa đã nói với ông. Tuy nhiên, vì sợ người nhà của cha mình và những người trong thành, ông không dám làm ban ngày, nên đã làm ban đêm. ²⁸ Sáng hôm sau, khi những người trong thành thức dậy, thì kìa bàn thờ Ba-an đã bị triệt hạ, cây cột thần cạnh đó đã bị chặt, và con bò mộng thứ hai đã được dâng làm lễ toàn thiêu trên bàn thờ mới xây. ²⁹ Họ nói với nhau: “Ai đã làm chuyện này thế?” Rồi họ điều tra và tìm hiểu, thì ra là ông Ghít-ôn, con ông Giô-át, đã làm chuyện đó. ³⁰ Dân thành liền nói với ông Giô-át: “Ðưa con ông ra đây! Nó phải chết, vì nó đã triệt hạ bàn thờ Ba-an và đã chặt đứt cây cột thần bên cạnh.” ³¹ Ông Giô-át nói với tất cả mọi người đứng trước mặt ông: “Các anh bênh quyền lợi của Ba-an ư? Hay là các anh tính cứu thần đó? Kẻ nào bênh quyền lợi Ba-an sẽ phải chết trước khi trời rạng sáng. Nếu Ba-an là thần thì Ba-an cứ tự biện hộ. Ghít-ôn đã phá bàn thờ của Ba-an đó.” ³² Ngày hôm ấy, người ta gọi ông Ghít-ôn là Giơ-rúp-ba-an, mà rằng: “Xin Ba-an đối phó với hắn, vì hắn đã triệt hạ bàn thờ của người.”

Kêu gọi chiến đấu

³³ Tất cả các người Ma-đi-an, người A-ma-lếch và người Phương Ðông đều nhất tề tập hợp; họ băng qua sông và đóng trại tại đồng bằng Gít-rơ-en.34 Ông Ghít-ôn được đầy thần khí của Ðức Chúa; ông rúc tù và, và người A-vi-e-de quy tụ lại sau lưng ông. ³⁵ Ông sai sứ giả kêu gọi mọi người trong chi tộc Mơ-na-se, và họ quy tụ lại sau lưng ông; ông sai sứ giả kêu gọi mọi người trong chi tộc A-se, Dơ-vu-lun và Náp-ta-li, họ cũng đều tiến lên đón ông.

Lông cừu làm điềm báo

³⁶ Ông Ghít-ôn thưa với Thiên Chúa: “Nếu đúng là Ngài sẽ dùng tay con để cứu Ít-ra-en như Ngài đã phán, ³⁷ thì này đây con đặt một mớ lông cừu trong sân lúa: nếu chỉ có sương trên lông cừu mà thôi, còn tất cả mặt đất đều khô, thì con biết Ngài sẽ dùng tay con để cứu Ít-ra-en như Ngài đã phán.” ³⁸ Và đã xảy ra như vậy. Sáng hôm sau ông dậy sớm, bóp mớ lông cừu, vắt cho sương chảy ra đầy một chén nước. ³⁹ Ông Ghít-ôn lại thưa với Thiên Chúa: “Xin Ngài đừng thịnh nộ với con, để con được nói một lần nữa. Xin cho con được trắc nghiệm bằng lông cừu một lần nữa thôi: chỉ có lông cừu là khô, còn tất cả mặt đất đều đẫm sương.” ⁴⁰ Ðêm ấy Thiên Chúa đã làm như vậy. Chỉ có lông cừu là khô, còn tất cả mặt đất đều đẫm sương.

- Chương 07 -

B. Ông Ghít-ôn giao chiến bên tây ngạn sông Gio-đan

Ðức Chúa rút bớt quân số của ông Ghít-ôn

¹ Ông Giơ-rúp-ba-an, tức Ghít-ôn, cũng như toàn dân đang ở với ông, thức dậy thật sớm, và ông đóng trại gần Ên Kha-rốt; còn trại quân Ma-đi-an thì nằm ở phía bắc trại ông, sát đồi Mô-re, trong đồng bằng. ² Ðức Chúa phán bảo ông: “Ðám dân ở với ngươi quá đông; Ta không trao quân Ma-đi-an vào tay chúng được, kẻo Ít-ra-en lại tự phụ phạm đến Ta, khi cho rằng “Chính tay tôi đã cứu tôi. ³ Vậy ngươi hãy công bố cho dân nghe: “Ai sợ hãi và run khiếp thì hãy về đi!” Và ông Ghít-ôn đã thử họ: hai mươi ngàn người trong dân rút lui, còn lại mười ngàn.

⁴ Ðức Chúa phán với ông Ghít-ôn: “Dân này vẫn còn đông. Hãy bảo chúng xuống gần nước, ở đó Ta sẽ thử chúng. Kẻ nào Ta nói với ngươi “người này sẽ đi với ngươi” thì kẻ đó sẽ đi với ngươi. Còn tất cả những ai Ta nói với ngươi “người này không đi với ngươi”, kẻ đó sẽ không được đi.” ⁵ Vậy ông Ghít-ôn đem đám dân ấy đến gần nước, và Ðức Chúa phán với ông Ghít-ôn: “Tất cả những ai thè lưỡi tớp nước như chó, ngươi hãy để riêng ra, tất cả những ai quỳ xuống mà uống cũng vậy.” ⁶ Số người dùng tay đưa nước lên miệng mà tớp là ba trăm. Tất cả số dân còn lại đều quỳ xuống mà uống nước. ⁷ Bấy giờ Ðức Chúa phán với ông Ghít-ôn: “Với ba trăm người đã tớp nước, Ta sẽ cứu các ngươi, và sẽ trao quân Ma-đi-an vào tay ngươi. Còn tất cả những người khác thì hãy rút lui, ai về nhà nấy.” ⁸ Người ta giữ lại vò lương thực của đám dân, cùng với các tù và. Sau đó, ông Ghít-ôn cho tất cả con cái Ít-ra-en trở về, ai nấy về lều mình, chỉ giữ lại ba trăm người. Doanh trại của người Ma-đi-an nằm phía dưới trại của ông, trong đồng bằng.

Ðiềm báo thắng trận

⁹ Ðêm ấy Ðức Chúa phán với ông: “Ðứng lên! Ði xuống doanh trại, vì Ta sẽ trao nó vào tay ngươi. ¹⁰ Nhưng nếu ngươi sợ không dám xuống, thì hãy đi xuống trại với Pu-ra, đầy tớ ngươi. ¹¹ Ngươi sẽ nghe ngóng xem chúng nói gì; sau đó tay ngươi sẽ ra cứng rắn, và ngươi sẽ xuống đánh trại.” Vậy chính ông đã cùng với Pu-ra, đầy tớ ông, xuống tới đầu tiền đồn của trại.

¹² Quân Ma-đi-an, A-ma-lếch và toàn quân Phương Ðông nằm đầy đồng bằng, nhiều vô kể như châu chấu, và số lạc đà của chúng không đếm nổi, như cát trên bờ biển. ¹³ Ông Ghít-ôn tới nơi, thì này một tên đang kể cho đồng đội một giấc chiêm bao. Hắn nói: “Ðây là giấc chiêm bao tôi đã nằm mơ: một tấm bánh lúa mạch lăn trong trại Ma-đi-an, tới một chiếc lều, đụng vào lều thì nó ngã xuống, cuốn chỏng gọng cái lều lên, thế là cái lều đổ.” ¹⁴ Người đồng đội hoạ theo và nói: “Ðây chỉ có thể là chiếc gươm của Ghít-ôn, con Giô-át, người Ít-ra-en. Thiên Chúa đã trao người Ma-đi-an và cả doanh trại vào tay ông ta.” ¹⁵ Khi nghe kể giấc chiêm bao và lời giải thích, ông Ghít-ôn sấp mình xuống, đoạn trở về trại Ít-ra-en và nói: “Ðứng lên! Vì Ðức Chúa đã trao vào tay anh em doanh trại Ma-đi-an.”

Cuộc đột kích

¹⁶ Bấy giờ ông chia ba trăm người thành ba cánh quân, trao vào tay mọi người tù và, vò rỗng có đuốc bên trong. ¹⁷ Ông bảo họ: “Hãy nhìn và làm theo tôi. Khi tới đầu trại, tôi làm gì thì các anh cứ làm theo! ¹⁸ Tôi sẽ rúc tù và cùng một lúc với tất cả những người đi với tôi; bấy giờ các anh cũng rúc tù và khắp quanh trại và cùng hô: Vì Ðức Chúa! Vì Ghít-ôn!”

¹⁹ Ông Ghít-ôn cùng với một trăm người theo ông đi tới đầu trại vào đầu canh hai, lúc vừa thay người canh; họ rúc tù và, đồng thời đập bể những chiếc vò đang cầm trong tay. ²⁰ Bấy giờ cả ba cánh quân đều rúc tù và, đập bể vò; tay trái nắm chắc đuốc, tay phải cầm tù và rúc lên, rồi họ cùng hô: “Vì Ðức Chúa, vì Ghít-ôn, vung kiếm lên!” ²¹ Chung quanh trại, ai nấy đứng yên tại chỗ. Cả trại tán loạn, la ó và chạy trốn. ²² Trong lúc ba trăm người rúc tù và thì Ðức Chúa làm cho mỗi người trong khắp trại quay gươm giết bạn mình. Cả doanh trại đều trốn chạy về phía Xơ-rê-ra cho đến Bết Ha Sít-ta, bên bờ suối A-vên Mơ-khô-la, đối diện với Táp-bát.

Truy kích

²³ Bấy giờ từ Náp-ta-li, A-se và toàn thể Mơ-na-se, các người Ít-ra-en họp nhau lại và rượt đuổi quân Ma-đi-an. ²⁴ Ông Ghít-ôn sai sứ giả đi kêu gọi khắp vùng núi Ép-ra-im: “Hãy xuống đón đầu quân Ma-đi-an, chiếm cứ các nguồn nước của chúng, cho đến Bết Ba-ra và sông Gio-đan.” Tất cả các người Ép-ra-im đều họp lại chiếm lấy các nguồn nước cho đến Bết Ba-ra và sông Gio-đan. ²⁵ Họ bắt được hai tướng của Ma-đi-an là Ô-rếp và Dơ-ếp; họ giết Ô-rếp tại tảng đá Ô-rếp, còn Dơ-ếp thì giết tại bồn ép nho Dơ-ếp. Họ còn rượt theo quân Ma-đi-an và mang thủ cấp của Ô-rếp và Dơ-ếp từ bên kia sông Gio-đan về cho ông Ghít-ôn.

- Chương 08 -

Ép-ra-im kêu trách

¹ Những người Ép-ra-im nói với ông: “Ông đối xử với chúng tôi như vậy nghĩa là thế nào? Ông đã không thèm gọi chúng tôi, khi ông lên đường đánh quân Ma-đi-an.” Họ đã công kích ông dữ dội. ² Nhưng ông nói với họ: “Việc tôi đã làm sánh sao được với các anh? Thứ mà Ép-ra-im ăn mót, lại không tốt hơn cả mùa trái của A-vi-e-de sao? ³ Thiên Chúa đã trao vào tay các anh các thủ lãnh Ma-đi-an là Ô-rếp và Dơ-ếp, thì tôi có thể làm gì sánh được với các anh?” Nghe ông nói thế, họ mới nguôi giận.

C. Ông Ghít-ôn giao chiến bên kia sông Gio-đan. Ông từ trần.

Ông Ghít-ôn vượt sông Gio-đan truy lùng địch

⁴ Tới sông Gio-đan, ông Ghít-ôn sang sông cùng với ba trăm người theo ông, rất mệt mỏi nhưng vẫn truy lùng quân địch. ⁵ Ông nói với các người Xúc-cốt: “Làm ơn cho đám người theo tôi mấy tấm bánh, vì họ đã mệt mỏi rồi, mà tôi thì còn phải truy lùng De-vác và Xan-mun-na, vua Ma-đi-an.” ⁶ Nhưng các thủ lãnh Xúc-cốt trả lời: “Số mạng của De-vác và Xan-mun-na nay đã nằm gọn trong tay ông rồi sao, mà chúng tôi phải cấp bánh cho quân đội của ông?” ⁷ Ông Ghít-ôn đáp: “Ðã vậy thì một khi Ðức Chúa trao De-vác và Xan-mun-na vào tay ta rồi, ta sẽ lấy gai rừng và cây ké mà xé xác các ngươi!” ⁸ Từ đấy, ông đi lên Pơ-nu-ên, và lại nói với người ta như vậy, nhưng những người Pơ-nu-ên trả lời y như những người Xúc-cốt. ⁹ Ông cũng nói với người Pơ-nu-ên rằng: “Khi ta trở về bình an vô sự, ta sẽ triệt hạ tháp này.”

De-vác và Xan-mun-na bại trận

¹⁰ De-vác và Xan-mun-na lúc ấy đang ở Các-co cùng với đạo quân của họ, chừng mười lăm ngàn người, đó là số còn lại trong toàn bộ doanh trại con cái Phương Ðông. Vì mười hai ngàn mạng biết tuốt gươm đã gục ngã. ¹¹ Ông Ghít-ôn tiến lên theo con đường của dân du mục, ở phía đông Nô-vác và Gióc-bô-ha, và đã tấn công trại khi trại cứ tưởng là an toàn. ¹² De-vác và Xan-mun-na chạy trốn, nhưng ông đã đuổi kịp và bắt được cả hai vua Ma-đi-an là De-vác và Xan-mun-na, gây khiếp đảm cho toàn bộ doanh trại.

Ông Ghít-ôn báo thù

¹³ Sau trận chiến, ông Ghít-ôn, con ông Giô-át trở về qua ngả đường lên Khe-rét. ¹⁴ Ông bắt một thiếu niên thuộc dân Xúc-cốt và tra hỏi nó. Nó viết cho ông tên các thủ lãnh Xúc-cốt, và các kỳ mục trong dân là bảy mươi bảy người. ¹⁵ Vậy ông đến với người Xúc-cốt và nói: “Ðây là De-vác và Xa-mun-na! Vì chúng, các ngươi đã đay nghiến ta mà rằng: “Số mạng của De-vác và Xan-mun-na nay đã nằm gọn trong tay ông rồi sao, mà chúng tôi phải cấp bánh cho những người mệt mỏi của ông?” ¹⁶ Ông bắt các kỳ mục trong thành, lấy gai rừng và cây ké mà dạy cho những người Xúc-cốt một bài học. ¹⁷ Tháp Pơ-nu-ên, ông cũng triệt hạ, và tàn sát cả những người trong thành. ¹⁸ Ông nói với De-vác và Xan-mun-na: “Những kẻ các ngươi đã tàn sát ở Ta-bo là người thế nào?” Chúng thưa: “Ông thế nào, họ cũng vậy; người nào cũng có vẻ hoàng tử.” ¹⁹ Ông nói: “Họ là anh em cùng mẹ với ta đó. Thề có Ðức Chúa hằng sống! Giả như các ngươi để họ sống, thì ta chẳng sát hại các ngươi đâu!” ²⁰ Rồi ông bảo người con cả của ông Gie-the: “Ðứng lên! Giết chúng đi!” Nhưng chàng thiếu niên sợ không dám tuốt gươm, vì cậu còn trẻ. ²¹ De-vác và Xan-mun-na liền nói: “Vậy thì chính nhà ngươi đứng lên giết chúng ta đi, vì anh hùng đâu có sợ chết!” Ông Ghít-ôn đứng lên hạ sát De-vác và Xan-mun-na, rồi tháo lấy những chiếc vòng đeo cổ các con lạc đà của chúng.

Cuối đời ông Ghít-ôn

²² Người Ít-ra-en nói với ông Ghít-ôn: “Xin ông cai trị chúng tôi, cả ông cũng như con cháu ông, vì ông đã giải thoát chúng tôi khỏi tay quân Ma-đi-an.” ²³ Ông Ghít-ôn trả lời: “Chính tôi sẽ không cai trị, mà con tôi cũng không cai trị anh em, nhưng Ðức Chúa sẽ cai trị anh em.” ²⁴ Ông Ghít-ôn nói với họ: “Tôi xin anh em một điều là mỗi người cho tôi một cái nhẫn trong số chiến lợi phẩm của mình.” Sở dĩ như vậy là vì những người bại trận là dân Ít-ma-ên, nên chúng mang nhẫn vàng. ²⁵ Những người ấy đáp: “Hẳn là chúng tôi sẽ tặng ông rồi.” Họ trải chiếc áo choàng ra, và mỗi người bỏ vào đấy một chiếc nhẫn đã chiếm được. ²⁶ Trọng lượng số nhẫn vàng ông đã xin được là mười bảy ký vàng, không kể các vòng khuyên, các hoa tai và những chiếc áo điều các vua Ma-đi-an vẫn mặc, và không kể các vòng đeo cổ các con lạc đà của chúng. ²⁷ Ông Ghít-ôn lấy số vàng đó làm một tượng ê-phốt và đặt trong thành của ông tại Óp-ra; và toàn thể Ít-ra-en đã đàng điếm với nó, nên nó hoá cái bẫy cho ông Ghít-ôn và nhà ông.

²⁸ Ma-đi-an bị hạ nhục trước mặt con cái Ít-ra-en; chúng không còn ngẩng đầu lên được nữa. Dưới thời ông Ghít-ôn, lãnh thổ được bình an bốn mươi năm. ²⁹ Ông Giơ-rúp-ba-an, con ông Giô-át, lui về sống cảnh điền viên. ³⁰ Ông Ghít-ôn sinh được bảy mươi người con, vì ông có nhiều vợ. ³¹ Ông có người tỳ thiếp ở Si-khem, bà cũng sinh cho ông một con trai; và ông đặt tên cho nó là A-vi-me-léc. ³² Ông Ghít-ôn, con ông Giô-át, qua đời sau khi hưởng tuổi già hạnh phúc, và được chôn cất trong phần mộ của ông Giô-át, thân phụ ông, tại Óp-ra của dòng họ A-vi-e-de.

Ít-ra-en lại suy sụp

³³ Sau khi ông Ghít-ôn qua đời, con cái Ít-ra-en lại đàng điếm với các Ba-an, và tôn Ba-an Bơ-rít làm thiên chúa của mình. ³⁴ Con cái Ít-ra-en không nhớ Ðức Chúa là Thiên Chúa của mình, Ðấng đã giải thoát họ khỏi tay mọi thù địch chung quanh. ³⁵ Họ cũng chẳng đối xử nhân nghĩa với nhà ông Giơ-rúp-ba-an, tức Ghít-ôn, mà đền đáp tất cả những điều tốt lành ông đã làm cho Ít-ra-en.

- Chương 09 -

D. Vương triều của A-vi-me-léc

¹ A-vi-me-léc, con ông Giơ-rúp-ba-an, đến Si-khem gặp bà con bên ngoại, và nói với họ, cùng cả gia tộc bên ngoại rằng: ² “Xin bà con hỏi các thân hào Si-khem xem: điều nào tốt cho các vị? Ðể cho bảy mươi người, tức là tất cả các con ông Giơ-rúp-ba-an cai trị các vị, hay là để một người cai trị các vị mà thôi? Xin các vị nhớ cho rằng tôi là anh em ruột thịt của các vị.” ³ Bà con bên ngoại dùng chính những lời đó nói về A-vi-me-léc cho toàn thể thân hào Si-khem nghe, và lòng họ nghiêng về A-vi-me-léc, vì họ nói: “Ông ấy là bà con của chúng ta.” ⁴ Vậy họ trao cho ông bảy mươi se-ken bạc, lấy của đền Ba-an Bơ-rít, A-vi-me-léc dùng tiền ấy thuê những đứa vô lại cùng bọn du đãng, và chúng theo ông. ⁵ Thế là ông đến nhà cha mình tại Óp-ra, hạ sát các anh em, tức là bảy mươi người con của ông Giơ-rúp-ba-an, trên cùng một tảng đá; chỉ sót có Giô-tham, con út của ông Giơ-rúp-ba-an, vì anh ta lẩn trốn được. ⁶ Bấy giờ tất cả thân hào Si-khem cùng toàn dân Bết Mi-lô họp lại, kéo đến tôn A-vi-me-léc lên làm vua, bên cạnh cây sồi trước bia đá ở Si-khem.

Ngụ ngôn của ông Giô-tham

⁷ Khi người ta báo tin ấy cho ông Giô-tham, ông liền lên đứng trên đỉnh núi Gơ-ri-dim, cất tiếng gọi và nói với những người kia rằng: “Hỡi các thân hào Si-khem! Hãy nghe tôi đây, thì Thiên Chúa cũng sẽ nghe các người.

⁸ Cây cối đã lên đường đi xức dầu phong một vua cai trị chúng. Chúng nói với cây ô-liu: “Hãy làm vua cai trị chúng tôi!

⁹ Nhưng cây ô-liu nói với chúng: “Chẳng lẽ tôi lại từ bỏ dầu của tôi là thứ đã từng làm cho thần minh và người đời được tôn trọng, mà đi đu đưa trên cây cối hay sao?

¹⁰ Cây cối liền nói với cây vả: “Hãy đến làm vua cai trị chúng tôi!

¹¹ Nhưng cây vả bảo chúng: “Chẳng lẽ tôi lại từ bỏ vị ngọt và trái ngon của tôi mà đi đu đưa trên cây cối hay sao?

¹² Bấy giờ cây cối nói với cây nho: “Hãy đến làm vua cai trị chúng tôi!

¹³ Nhưng cây nho bảo chúng: “Chẳng lẽ tôi lại từ bỏ rượu của tôi là thứ đã từng làm cho thần minh và người đời phấn khởi, mà đi đu đưa trên cây cối hay sao?

¹⁴ Tất cả cây cối liền nói với bụi gai: “Hãy đến làm vua cai trị chúng tôi!

¹⁵ Bụi gai trả lời cây cối: “Nếu quả thật các ngươi xức dầu phong ta làm vua cai trị các ngươi, thì hãy tới nương náu dưới bóng ta; bằng không, lửa sẽ bốc ra từ bụi gai và sẽ thiêu rụi các cây bá hương Li-băng!

¹⁶ Các người có đối xử thành thật và trọn đạo khi tôn A-vi-me-léc lên làm vua không? Các người có đối xử tốt với ông Giơ-rúp-ba-an và nhà ông ấy không? Có đối xử với ông xứng với công lao của ông không? ¹⁷ Cha tôi đã chiến đấu vì các người, đã liều mạng để giải thoát các người khỏi tay quân Ma-đi-an. ¹⁸ Thế mà ngày nay các người lại phản bội nhà cha tôi, tàn sát con cái ông, tất cả bảy mươi người trên cùng một tảng đá, rồi đặt đứa con người tỳ thiếp của ông là A-vi-me-léc lên làm vua cai trị các thân hào Si-khem, vì y là bà con của các người. ¹⁹ Vậy, nếu ngày hôm nay các người đã đối xử thành thật và trọn đạo với ông Giơ-rúp-ba-an và nhà ông, thì cứ việc vui vì A-vi-me-léc, và mong sao y cũng được vui vì các người. ²⁰ Bằng không, thì xin cho một ngọn lửa phát ra từ A-vi-me-léc để thiêu huỷ các thân hào Si-khem cùng với dân Bết Mi-lô, và xin cho một ngọn lửa phát ra từ các thân hào Si-khem và dân Bết Mi-lô để thiêu huỷ A-vi-me-léc nữa!” ²¹ Rồi ông Giô-tham chạy về phía Bơ-e và trú ngụ tại đây, vì sợ A-vi-me-léc, người anh em của ông.

Si-khem phản loạn chống A-vi-me-léc

²² A-vi-me-léc cầm quyền cai trị Ít-ra-en ba năm. ²³ Rồi Thiên Chúa gây một thần khí bất hoà giữa A-vi-me-léc và các thân hào Si-khem, khiến các thân hào Si-khem phản lại A-vi-me-léc. ²⁴ Như vậy là để báo phục tội giết bảy mươi người con ông Giơ-rúp-ba-an, và để làm cho máu họ đổ xuống trên A-vi-me-léc, người anh em đã giết họ, và đổ xuống trên các thân hào Si-khem, những người đã tiếp tay với y, để y giết anh em mình. ²⁵ Các thân hào Si-khem đã đặt những ổ mai phục trên các ngọn núi, để cướp bóc tất cả những người đi ngang qua đó. Người ta báo tin ấy cho A-vi-me-léc biết.

²⁶ Bấy giờ ông Ga-an, con ông E-vét, cùng đi với anh em ông, và họ qua Si-khem; các thân hào Si-khem tín nhiệm ông. ²⁷ Họ ra vườn hái nho, rồi đạp ép và tổ chức vui chơi. Họ vào đền các thần minh của họ, ăn uống và nguyền rủa A-vi-me-léc. ²⁸ Ông Ga-an, con ông E-vét nói: “A-vi-me-léc là ai, và Si-khem là ai mà chúng ta làm tôi nó? Nó chẳng phải là con Giơ-rúp-ba-an, và đại diện của nó chẳng phải là Dơ-vun sao? Các người hãy làm tôi con cái Kha-mo, cha của Si-khem; còn chúng tôi, việc gì chúng tôi phải làm tôi nó? ²⁹ Ai sẽ trao dân này vào tay tôi, để tôi loại trừ A-vi-me-léc? Và tôi nói với nó: “Hãy tăng thêm quân của mi và ra đây!”

³⁰ Ông Dơ-vun, tổng trấn thành, nghe những lời ông Ga-an, con ông E-vét nói, thì nổi giận. ³¹ Ông lập mưu sai sứ đến nói với A-vi-me-léc rằng: “Này, Ga-an, con của E-vét, và anh em y đã đến Si-khem và đang khích động thành này chống lại ông. ³² Vậy, đang đêm ông hãy trỗi dậy, và cùng với quân lính của ông mai phục ngoài đồng. ³³ Rồi sáng sớm, lúc rạng đông, hãy mau lẹ tấn công thành. Khi y và đám người cùng đi với y ra đón ông, thì gặp chúng đâu ông hãy đánh đó.”

³⁴ Ðang đêm, A-vi-me-léc cùng với quân lính của ông chỗi dậy, chia thành bốn nhóm mai phục gần Si-khem. ³⁵ Ông Ga-an, con ông E-vét, đi ra và dừng lại ở lối vào cổng thành. A-vi-me-léc cùng với quân lính của ông từ chỗ mai phục chỗi dậy. ³⁶ Ông Ga-an thấy đám dân thì nói với ông Dơ-vun: “Ðây là đám dân từ các đỉnh núi xuống.” Nhưng ông Dơ-vun nói: “Ðó là bóng núi mà ông lại trông ra như người ta.” ³⁷ Ông Ga-an còn lên tiếng nói: “Ðây là những người từ rốn đất mà xuống, còn nhóm kia thì từ con đường Cây Sồi Các Thầy Bói mà đến.” ³⁸ Bấy giờ ông Dơ-vun nói với ông: “Ðâu rồi cái miệng ngươi từng nói: A-vi-me-léc là ai mà chúng ta làm tôi nó? Ðây chẳng phải là đám dân ngươi đã khinh dể sao? Bây giờ ngươi hãy đi ra mà giao chiến với nó.” ³⁹ Ông Ga-an đi ra, dẫn đầu các thân hào Si-khem, giao chiến với A-vi-me-léc. ⁴⁰ Nhưng A-vi-me-léc đuổi đánh ông, và ông Ga-an phải trốn chạy. Nhiều người gục chết trước khi tới được lối vào cổng.41 Sau đó A-vi-me-léc cư ngụ ở A-ru-ma; còn ông Dơ-vun thì trục xuất ông Ga-an và anh em ông, không cho ở Si-khem nữa.

Triệt hạ thành và tháp Si-khem

⁴² Hôm sau đám người kia đi ra cánh đồng, và người ta báo cho A-vi-me-léc biết. ⁴³ Ông lấy dân của mình chia thành ba nhóm và sắp xếp một cuộc mai phục ngoài đồng. Ông nhìn, và này đám người kia đi ra khỏi thành; ông chỗi dậy tiến đánh chúng tơi bời. ⁴⁴ A-vi-me-léc cùng với quân lính của ông ập tới chặn lối vào cổng thành, còn hai nhóm kia thì ập tới tất cả những kẻ ở ngoài đồng và đánh chúng tơi bời. ⁴⁵ Suốt ngày hôm ấy A-vi-me-léc tấn công thành. Ông đã chiếm được thành và tàn sát tất cả dân cư, rồi triệt hạ và rắc muối lên thành. ⁴⁶ Nghe tin đó, các thân hào Mích-đan Si-khem liền xuống hầm đền thờ En Bơ-rít. ⁴⁷ Người ta báo tin cho A-vi-me-léc biết là tất cả thân hào Mích-đan Si-khem đã họp nhau lại. ⁴⁸ Bấy giờ A-vi-me-léc lên núi Xan-môn cùng với tất cả quân lính của ông. Ông cầm rìu chặt một cành cây, giơ lên, rồi đặt xuống vai mình, và nói với quân lính của ông: “Các anh thấy tôi làm gì, thì cứ làm như tôi, mau lên!” ⁴⁹ Mọi người đều chặt, mỗi người một cành cây. Họ đi theo A-vi-me-léc, đặt cành cây trên hầm, rồi nổi lửa đốt hầm, làm cho mọi người ở Mích-đan Si-khem chết hết, khoảng chừng một ngàn người, cả đàn ông lẫn đàn bà.

A-vi-me-léc tấn công Tê-vết và bị tử trận

⁵⁰ Sau đó A-vi-me-léc đi đến Tê-vết, đóng trại đối diện với Tê-vết và chiếm thành ấy. ⁵¹ Có một ngọn tháp kiên cố ở giữa thành và tất cả đàn ông, đàn bà cùng toàn thể các thân hào trong thành đều trốn vào tháp ấy; họ ẩn náu bên trong và leo lên lầu của ngọn tháp. ⁵² A-vi-me-léc đi tới và tấn công tháp; ông đến sát lối vào tháp để châm lửa đốt. ⁵³ Bấy giờ một người đàn bà liệng một phiến đá cối xuống đầu A-vi-me-léc làm ông bể sọ. ⁵⁴ Ông liền gọi chàng thanh niên cận vệ của mình và bảo: “Hãy tuốt gươm giết ta đi, kẻo người ta lại nói về ta rằng: Một người đàn bà đã giết hắn.” Người cận vệ đâm ông, và ông đã chết. ⁵⁵ Người Ít-ra-en thấy A-vi-me-léc đã chết thì bỏ đi, ai nấy về nhà mình.

⁵⁶ Thế là Thiên Chúa đã báo oán A-vi-me-léc vì sự dữ ông đã gây cho thân phụ mình là giết bảy mươi người anh em. ⁵⁷ Và Thiên Chúa đã báo oán những người Si-khem vì tất cả sự dữ họ đã gây ra. Như thế là đã ứng nghiệm nơi họ lời chúc dữ của Giô-tham, con ông Giơ-rúp-ba-an.

- Chương 10 -

Ông Gíp-Tác Và Các thủ Lãnh Nhỏ

6. Ông Tô-La

¹ Sau A-vi-me-léc, có ông Tô-la con ông Pu-a, cháu ông Ðô-đô, người Ít-xa-kha, đã xuất hiện để cứu Ít-ra-en. Ông cư ngụ tại Sa-mia, vùng núi Ép-ra-im. ² Ông làm thủ lãnh Ít-ra-en được hai mươi ba năm, thì qua đời và được chôn cất tại Sa-mia.

7. Ông Gia-Ia

³ Sau ông Tô-la, thì có ông Gia-ia, người Ga-la-át, xuất hiện, làm thủ lãnh Ít-ra-en hai mươi hai năm. ⁴ Ông có ba mươi người con, cỡi ba mươi con lừa và coi ba mươi thành, mà người ta đặt tên là Kha-vốt Gia-ia; những thành đó còn cho tới ngày nay trong đất Ga-la-át.

⁵ Rồi ông Gia-ia qua đời và được chôn cất tại Ca-môn.

8. Ông Gíp-Tác

Ít-ra-en bị người Am-mon đàn áp

⁶ Con cái Ít-ra-en lại làm điều dữ trái mắt Ðức Chúa và làm tôi các thần Ba-an và Át-tô-rét, các thần của người A-ram, các thần của người Xi-đôn, các thần của người Mô-áp, các thần của con cái Am-mon và các thần của người Phi-li-tinh; họ đã lìa bỏ Ðức Chúa và không làm tôi Người nữa. ⁷ Ðức Chúa nổi cơn thịnh nộ với Ít-ra-en và đã trao họ vào tay người Phi-li-tinh và vào tay con cái Am-mon. ⁸ Trong thời ấy, suốt mười tám năm, chúng hành hạ và áp bức con cái Ít-ra-en, tức là toàn thể con cái Ít-ra-en ở bên kia sông Gio-đan, trong đất người E-mô-ri tại Ga-la-át. ⁹ Con cái Am-mon vượt sông Gio-đan để giao chiến với cả Giu-đa, Ben-gia-min và nhà Ép-ra-im nữa, khiến Ít-ra-en phải lâm cảnh khốn cùng. ¹⁰ Bấy giờ con cái Ít-ra-en mới kêu lên Ðức Chúa rằng: “Chúng con đã xúc phạm đến Ngài, bởi vì chúng con đã lìa bỏ Thiên Chúa của chúng con mà làm tôi các Ba-an.” ¹¹ Ðức Chúa phán với con cái Ít-ra-en: “Khi người Ai-cập, người E-mô-ri, con cái Am-mon, người Phi-li-tinh, ¹² người Xi-đôn, người A-ma-lếch và người Ma-đi-an áp bức các ngươi, và các ngươi kêu lên Ta, thì Ta đã chẳng cứu các ngươi khỏi tay chúng sao? ¹³ Nhưng các ngươi đã lìa bỏ Ta và làm tôi các thần khác; vì thế, Ta sẽ không cứu các ngươi nữa. ¹⁴ Ði mà kêu lên các thần các ngươi đã chọn; chúng sẽ cứu các ngươi lúc các ngươi bị cơ cực!” ¹⁵ Con cái Ít-ra-en mới thưa cùng Ðức Chúa: “Chúng con đã phạm tội. Xin Ngài cứ xử với chúng con sao cho đẹp mắt Ngài; nhưng hôm nay xin cứu chúng con.” ¹⁶ Họ cất bỏ, không giữ lại những thần ngoại bang nữa, và họ làm tôi Ðức Chúa, vì thế Người không dằn lòng được trước sự đau khổ của Ít-ra-en.

¹⁷ Con cái Am-mon tập họp lại và đóng trại ở Ga-la-át. Con cái Ít-ra-en cũng hội lại và đóng trại ở Mít-pa. ¹⁸ Dân chúng và các thủ lãnh Ga-la-át nói với nhau: “Ai là người sẽ xung phong giao chiến với con cái Am-mon? Người ấy sẽ đứng đầu toàn thể dân cư Ga-la-át.”

- Chương 11 -

Ông Gíp-tác đặt điều kiện

¹ Ông Gíp-tác, người Ga-la-át, bấy giờ là một dũng sĩ. Ông là con của một gái điếm. Ông Ga-la-át sinh ra Gíp-tác. ² Nhưng vợ ông Ga-la-át cũng sinh cho ông những người con khác nữa. Các người con của bà này khi lớn lên đã đuổi Gíp-tác đi, và nói với ông: “Mày không có phần gia nghiệp trong nhà của cha chúng tao, vì mày là con của một mụ khác.” ³ Ông Gíp-tác liền bỏ trốn, không ở với các anh nữa. Ông cư ngụ tại đất Tốp; những đứa vô lại kết đảng với ông Gíp-tác và cùng với ông tung hoành.

⁴ Sau đó một thời gian, con cái Am-mon giao chiến với Ít-ra-en. ⁵ Và khi con cái Am-mon giao chiến với Ít-ra-en, thì các kỳ mục Ga-la-át đi tìm ông Gíp-tác ở đất Tốp. ⁶ Họ nói với ông Gíp-tác: “Xin ông đến chỉ huy chúng tôi giao chiến với con cái Am-mon.” ⁷ Ông Gíp-tác trả lời các kỳ mục Ga-la-át: “Nào chẳng phải chính các ông đã ghét tôi và đuổi tôi ra khỏi nhà cha tôi sao? Vì cớ gì bây giờ các ông lại đến với tôi, lúc các ông lâm cảnh khốn cùng?” ⁸ Các kỳ mục Ga-la-át nói với ông Gíp-tác: “Ấy vậy bây giờ chúng tôi mới phải quay về với ông; xin ông đến với chúng tôi, ông sẽ giao chiến với con cái Am-mon, sẽ thành người lãnh đạo chúng tôi, tức là toàn thể dân cư Ga-la-át.” ⁹ Ông Gíp-tác nói với các kỳ mục Ga-la-át: “Nếu các ông đưa tôi về để giao chiến với con cái Am-mon, và Ðức Chúa trao chúng vào tay tôi, thì tôi sẽ là người lãnh đạo các ông.” ¹⁰ Các kỳ mục Ga-la-át nói với ông Gíp-tác: “Xin Ðức Chúa chứng giám cho chúng ta, nếu chúng tôi không làm như lời ông nói.” ¹¹ Rồi ông Gíp-tác cùng đi với các kỳ mục Ga-la-át, và dân đã đặt ông làm người lãnh đạo và chỉ huy họ; ông Gíp-tác lặp lại tất cả các lời ông đã nói, trước nhan Ðức Chúa tại Mít-pa.

Ông Gíp-tác điều đình với con cái Am-mon

¹² Ông Gíp-tác sai sứ giả đến nói với vua dân Am-mon rằng: “Giữa tôi với ông có chuyện gì mà ông lại đến chống tôi, để giao chiến với xứ sở tôi?” ¹³ Vua dân Am-mon nói với các sứ giả của ông Gíp-tác: “Tại sao, khi lên khỏi Ai-cập, Ít-ra-en lại chiếm đất của ta, từ Ác-nôn cho tới Giáp-bốc và tới sông Gio-đan? Bây giờ muốn yên thì trả lại đi!” ¹⁴ Ông Gíp-tác lại sai sứ giả đến với vua dân Am-mon lần nữa ¹⁵ và thưa: “Ông Gíp-tác nói thế này: Ít-ra-en không chiếm đất của Mô-áp cũng như đất của con cái Am-mon, ¹⁶ vì khi đi lên khỏi Ai-cập, Ít-ra-en đã đi con đường sa mạc tới Biển Sậy và đã đến Ca-đê. ¹⁷ Bấy giờ Ít-ra-en sai sứ giả đến thưa với vua Ê-đôm rằng: Xin cho phép tôi đi qua đất của ngài. Nhưng vua Ê-đôm không nghe. Ít-ra-en cũng sai người đến với vua Mô-áp, nhưng ông này cũng chẳng nghe; Ít-ra-en đành lưu lại Ca-đê. ¹⁸ Sau đó, họ đã theo con đường sa mạc đi bọc xứ Ê-đôm và Mô-áp, tới phía đông đất Mô-áp, và đóng trại bên kia Ác-nôn, nhưng không vào biên giới Mô-áp vì Ác-nôn là biên giới Mô-áp. ¹⁹ Rồi Ít-ra-en sai sứ giả đến gặp ông Xi-khôn, vua dân E-mô-ri, trị vì tại Khét-bôn và thưa với ông: Xin cho phép tôi đi qua đất của ngài để tới nơi tôi phải đến. ²⁰ Thế nhưng ông Xi-khôn đã không tin mà cho Ít-ra-en đi qua biên giới của ông; ông Xi-khôn lại còn triệu tập toàn dân, đóng trại tại Gia-hát và giao chiến với Ít-ra-en. ²¹ Và Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en, đã trao ông Xi-khôn và toàn dân của ông vào tay Ít-ra-en, và Ít-ra-en đã đánh chúng tơi bời. Rồi Ít-ra-en chiếm hết đất của dân E-mô-ri cư ngụ trên đất ấy. ²² Họ cũng chiếm tất cả các biên giới của người E-mô-ri từ Ác-nôn tới Giáp-bốc, và từ sa mạc tới sông Gio-đan. ²³ Bây giờ Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en đã trục xuất người E-mô-ri khỏi Ít-ra-en dân của Người, thì liệu ông có trục xuất được nó không? ²⁴ Cái mà thần Cơ-mốt của ông, ban cho ông làm sở hữu, ông lại không chiếm hữu sao? Cũng thế, tất cả những gì Ðức Chúa, Thiên Chúa của chúng tôi đã truất hữu của những dân sở hữu, trước mặt chúng tôi, thì chúng tôi chiếm hữu. ²⁵ Nay liệu ông có hơn gì ông Ba-lác, con ông Xíp-po, vua Mô-áp không? Ông ta có tranh chấp nổi với Ít-ra-en, hay là đánh bại được nó không? ²⁶ Khi Ít-ra-en định cư tại Khét-bôn và các thị trấn phụ thuộc, tại A-rô-e và các thị trấn phụ thuộc, tại tất cả các thành nằm trên các nhánh của Ác-nôn đã ba trăm năm, thì tại sao lúc bấy giờ các người không chiếm lại? ²⁷ Tôi đã không xúc phạm đến ông, còn ông đã xử tệ với tôi là giao chiến với tôi. Xin Ðức Chúa, Ðấng phán xét, hôm nay phân xử giữa con cái Ít-ra-en và con cái Am-mon.” ²⁸ Nhưng vua dân Am-mon không nghe những lời ông Gíp-tác sai người nói với vua.

Ông Gíp-tác khấn và thắng trận

²⁹ Thần khí của Ðức Chúa ở trên ông Gíp-tác và ông đã sang Ga-la-át và Mơ-na-se, rồi qua Mít-pa Ga-la-át, và từ Mít-pa Ga-la-át ông qua đánh con cái Am-mon. ³⁰ Ông Gíp-tác khấn hứa với Ðức Chúa rằng: “Nếu Ngài trao con cái Am-mon vào tay con, ³¹ thì – khi con đã thắng con cái Am-mon mà trở về bình an – hễ người nào ra khỏi cửa nhà con để đón con, người đó sẽ thuộc về Ðức Chúa, và con sẽ dâng nó làm lễ toàn thiêu.” ³² Ông Gíp-tác qua bên con cái Am-mon để giao chiến với chúng, và Ðức Chúa đã trao chúng vào tay ông. ³³ Ông đánh chúng tơi bời từ A-rô-e cho tới gần Min-nít, tất cả là hai mươi thành, và cho tới A-vên Cơ-ra-mim. Thật là một cuộc đại bại: con cái Am-mon bị hạ nhục trước mặt con cái Ít-ra-en.

³⁴ Khi ông Gíp-tác trở về Mít-pa, về nhà ông, thì này con gái ông ra đón ông, vừa đánh trống vừa nhảy múa. Cô là con gái độc nhất của ông: ngoài cô ra, ông không có con trai con gái nào khác. ³⁵ Thoạt nhìn thấy cô, ông liền xé áo và nói: “Ôi, con gái của cha, thật con làm khổ cha rồi! Chính con lại ở trong số những kẻ gây bất hạnh cho cha! Cha đã trót mở miệng khấn hứa cùng Ðức Chúa và không thể rút lại được.” ³⁶ Cô thưa với ông: “Thưa cha, cha đã trót mở miệng khấn hứa cùng Ðức Chúa, thì cha cứ thi hành cho con như lời cha đã khấn hứa, vì Ðức Chúa đã cho cha trả thù được con cái Am-mon, kẻ thù của cha.” ³⁷ Cô lại nói với cha: “Xin cha cho con điều này là hoãn cho con hai tháng để con đi lang thang trên các núi đồi, mà khóc cho đời con gái của con cùng với các bạn con.” ³⁸ Ông nói: “Con cứ đi”, và ông để cho cô đi hai tháng. Cô ra đi cùng với các bạn, khóc cho đời con gái của cô trên các núi đồi. ³⁹ Hết hai tháng, cô trở về với cha, và ông thi hành cho cô lời ông đã khấn hứa. Cô chưa biết đến việc vợ chồng. Và đã thành mọi tục lệ trong Ít-ra-en, là ⁴⁰ hằng năm các cô gái Ít-ra-en đi khóc thương con gái ông Gíp-tác, người Ga-la-át, mỗi năm bốn ngày.

- Chương 12 -

Chiến tranh giữa Ép-ra-im và Ga-la-át. Ông Gíp-tác qua đời.

¹ Người Ép-ra-im tập hợp lại, vượt sông tới Xa-phôn và nói với ông Gíp-tác: “Tại sao ông vượt sông đánh con cái Am-mon, mà lại không gọi chúng tôi cùng đi? Chúng tôi sẽ nổi lửa đốt nhà ông cho ông chết luôn!” ² Ông Gíp-tác nói với họ: “Tôi và dân tôi phải tranh chấp ác liệt với con cái Am-mon. Tôi đã cầu cứu các người, mà các người đã chẳng cứu tôi khỏi tay chúng. ³ Tôi thấy không ai cứu, nên đã liều mạng vượt sông đánh con cái Am-mon, và Ðức Chúa đã trao tay chúng vào tay tôi. Vậy tại sao hôm nay các người lại lên gây chiến với tôi?” ⁴ Ông Gíp-tác tập hợp tất cả các người Ga-la-át và giao chiến với Ép-ra-im. Người Ga-la-át đánh Ép-ra-im tơi bời, vì Ép-ra-im đã nói: “Này quân Ga-la-át! Tụi bay chỉ là người Ép-ra-im đào thoát, ăn bám cả Ép-ra-im lẫn Mơ-na-se.” ⁵ Ga-la-át chiếm giữ các khúc cạn trên sông Gio-đan, nơi Ép-ra-im có thể qua. Khi có người Ép-ra-im đào thoát nói: “Cho tôi qua”, thì những người Ga-la-át hỏi: “Anh có phải là người Ép-ra-im không?” Nếu hắn đáp: “Không”, ⁶ thì họ bảo: “Hãy nói: Síp-bô-lét.” Nếu hắn nói: “Xíp-bô-lét”, vì hắn không nói đúng được, thì bấy giờ họ bắt lấy hắn mà giết, gần khúc cạn trên sông Gio-đan. Thời gian đó, bốn mươi hai ngàn người Ép-ra-im đã ngã gục.

⁷ Ông Gíp-tác làm thủ lãnh Ít-ra-en sáu năm, rồi ông Gíp-tác, người Ga-la-át, qua đời và được chôn cất trong thành của mình, ở Ga-la-át.

9. Ông Íp-Xan

⁸ Sau ông Gíp-tác, thì có ông Íp-xan, người Bê-lem, làm thủ lãnh Ít-ra-en. ⁹ Ông có ba mươi người con trai và ba mươi người con gái. Ông gả các cô cho người ngoại bang, và hỏi ba mươi người vợ cho các con trai ông, cũng người ngoại bang. Ông làm thủ lãnh Ít-ra-en bảy năm. ¹⁰ Rồi ông Íp-xan qua đời và được chôn cất tại Bê-lem.

10. Ông Ê-Lôn

¹¹ Sau ông Íp-xan, thì có ông Ê-lôn, người Dơ-vu-lun, làm thủ lãnh Ít-ra-en. Ông làm thủ lãnh mười năm. ¹² Rồi ông Ê-lôn, người Dơ-vu-lun, qua đời và được chôn cất tại Ai-gia-lôn, trong đất Dơ-vu-lun.

11. Ông Áp-Ðôn

¹³ Sau ông Ê-lôn, thì có ông Áp-đôn, con ông Hi-lên, người Pia-a-thôn, làm thủ lãnh Ít-ra-en. ¹⁴ Ông có bốn mươi con trai và ba mươi cháu trai, cỡi bảy mươi con lừa. Ông làm thủ lãnh Ít-ra-en tám năm. ¹⁵ Rồi ông Áp-đôn, con ông Hi-lên, người Pia-a-thôn, qua đời và được chôn cất tại Pia-a-thôn, trong đất Ép-ra-im, trên núi của người A-ma-lếch.

- Chương 13 -

12. Ông Sam-Sôn

Truyền tin ông Sam-sôn ra đời

¹ Con cái Ít-ra-en lại làm sự dữ trái mắt Ðức Chúa, và Ðức Chúa đã trao họ vào tay người Phi-li-tinh bốn mươi năm.

² Có một người đàn ông ở Xo-rơ-a, thuộc chi tộc Ðan, tên là Ma-nô-ác. Vợ ông son sẻ và không sinh con. ³ Sứ giả của Ðức Chúa hiện ra với người vợ và nói với bà: “Này, bà là người son sẻ và không sinh con, nhưng bà sẽ có thai và sinh một con trai. ⁴ Vậy bây giờ phải kiêng cữ: đừng uống rượu và thức có men, cũng đừng ăn mọi thứ không thanh sạch. ⁵ Vì này bà sẽ có thai và sinh một con trai. Dao cạo sẽ không được lướt trên đầu nó, vì con trẻ sẽ là một na-dia của Thiên Chúa từ lòng mẹ. Chính nó sẽ bắt đầu cứu Ít-ra-en khỏi tay người Phi-li-tinh.” ⁶ Bà đi vào và nói với chồng rằng: “Một người của Thiên Chúa đã đến gặp tôi; hình dáng của người như hình dáng một sứ giả của Thiên Chúa, rất đáng sợ. Tôi đã không dám hỏi người từ đâu tới; và danh tánh người, người cũng không tiết lộ cho tôi. ⁷ Nhưng người nói với tôi: “Này bà sẽ có thai và sẽ sinh một con trai; bây giờ bà phải kiêng cữ: đừng uống rượu và thức có men, cũng đừng ăn mọi thứ không thanh sạch, vì con trẻ ấy sẽ là một na-dia của Thiên Chúa, từ lòng mẹ cho đến ngày nó chết.”

Thiên sứ hiện ra lần thứ hai

⁸ Ông Ma-nô-ác khẩn cầu Ðức Chúa, ông nói: “Thưa Ngài, xin vui lòng cho người của Thiên Chúa mà Ngài đã sai, đến với chúng con một lần nữa, và dạy chúng con phải làm gì cho đứa trẻ sẽ sinh ra.” ⁹ Thiên Chúa nghe tiếng ông Ma-nô-ác, và sứ giả của Ðức Chúa lại đến gặp vợ ông, lúc bà đang ở ngoài đồng, khi ông Ma-nô-ác, chồng bà, không có mặt ở đó. ¹⁰ Bà vội vã chạy đi báo cho chồng, và nói với ông: “Này người đã gặp tôi hôm trước, lại hiện ra với tôi nữa.” ¹¹ Ông Ma-nô-ác đứng dậy đi theo vợ, đến gặp người kia và nói: “Ngài có phải là người đã nói với bà này không?” Người ấy đáp: “Chính tôi.” ¹² Ông Ma-nô-ác nói: “Khi xảy ra như ngài nói, thì đứa bé phải giữ luật nào, và nó phải làm gì?” ¹³ Sứ giả của Ðức Chúa nói với ông Ma-nô-ác: “Tất cả những điều tôi đã nói với bà ấy thì bà ấy phải giữ. ¹⁴ Tất cả những gì bởi cây nho mà ra, thì bà không được ăn, cũng không được uống rượu và thức có men; tất cả những gì không thanh sạch, thì bà không được ăn. Mọi điều tôi đã truyền, thì bà phải tuân giữ.” ¹⁵ Ông Ma-nô-ác thưa với sứ giả của Ðức Chúa: “Xin cho phép chúng tôi giữ ngài lại và dọn hầu ngài một con dê tơ!” ¹⁶ Sứ giả của Ðức Chúa nói với ông Ma-nô-ác: “Ông có giữ tôi lại, tôi cũng chẳng ăn bánh của ông; nhưng nếu ông dọn lễ toàn thiêu kính Ðức Chúa, thì ông hãy dâng lên Người đi”, vì ông Ma-nô-ác không biết người ấy là sứ giả của Ðức Chúa. ¹⁷ Bấy giờ ông Ma-nô-ác nói với sứ giả của Ðức Chúa: “Xin ngài cho biết quý danh, để khi xảy ra như ngài nói, chúng tôi sẽ trọng đãi ngài!” ¹⁸ Sứ giả của Ðức Chúa nói với ông: “Sao ông lại hỏi tên tôi? Ðó là một điều bí nhiệm.” ¹⁹ Bấy giờ ông Ma-nô-ác bắt một con dê tơ và lấy tế phẩm, để dâng làm lễ toàn thiêu trên tảng đá kính Ðức Chúa, Ðấng đã thực hiện những kỳ công, rồi ông Ma-nô-ác và bà vợ đứng nhìn. ²⁰ Khi ngọn lửa từ bàn thờ bốc lên trời, thì sứ giả của Ðức Chúa cũng lên theo trong ngọn lửa của bàn thờ, trước sự chứng kiến của ông Ma-nô-ác và vợ ông; họ phục lạy sát đất. ²¹ Sứ giả của Ðức Chúa không hiện ra với ông Ma-nô-ác và vợ ông nữa. Bấy giờ ông Ma-nô-ác mới biết vị đó chính là sứ giả của Ðức Chúa. ²² Ông Ma-nô-ác liền nói với vợ: “Chúng ta chết mất thôi, vì đã thấy Thiên Chúa.” ²³ Nhưng vợ ông nói với ông: “Nếu Ðức Chúa có ý định giết chúng ta, thì Người đã chẳng nhận lễ toàn thiêu và tế phẩm từ tay chúng ta, đã chẳng cho chúng ta thấy tất cả những điều ấy, và mới đây đã chẳng cho chúng ta nghe một điều như thế.” ²⁴ Bà sinh được một con trai và đặt tên là Sam-sôn. Ðứa bé lớn lên, và Ðức Chúa chúc lành cho nó. ²⁵ Thần khí Ðức Chúa bắt đầu tác động trên Sam-sôn tại Trại Ðan giữa Xo-rơ-a và Ét-ta-ôn.

- Chương 14 -

Ông Sam-sôn kết hôn

¹ Ông Sam-sôn xuống Tim-na và để ý đến một phụ nữ trong số các con gái của người Phi-li-tinh tại Tim-na. ² Ông trở lên và báo cho cha mẹ rằng: “Con đã để ý đến một phụ nữ trong số con gái của người Phi-li-tinh tại Tim-na. Vậy xin cha mẹ cưới cô ấy cho con.” ³ Cha ông cũng như mẹ ông nói: “Trong số con gái của bà con mày và trong tất cả dân tao, không có phụ nữ hay sao mà mày lại đi lấy vợ trong đám người Phi-li-tinh không cắt bì ấy?” Nhưng ông Sam-sôn trả lời cha: “Xin cha cứ cưới cô ấy cho con, vì nàng vừa mắt con.” ⁴ Cha mẹ ông không biết rằng việc đó là do Ðức Chúa xui khiến, bởi lẽ Người đang tìm cớ cho người Phi-li-tinh gây chuyện, vì thời ấy người Phi-li-tinh đang đô hộ Ít-ra-en.

⁵ Ông Sam-sôn xuống Tim-na, và khi ông tới các vườn nho ở Tim-na, thì này một con sư tử con rống lên và chồm ra phía ông. ⁶ Bấy giờ thần khí của Ðức Chúa ập xuống trên ông; ông dùng tay không xé nó ra như xé một con dê con; nhưng ông không cho cha mẹ hay việc ông đã làm. ⁷ Sau đó ông xuống chuyện trò với người phụ nữ và nàng vừa mắt Sam-sôn. ⁸ Ít lâu sau, ông trở lại cưới nàng. Ông rẽ qua để xem xác chết con sư tử, thì này có một đàn ong đậu trong bộ xương con sư tử và cả mật nữa. ⁹ Ông móc ra và cầm trong tay, vừa đi vừa ăn. Rồi khi về nhà, ông biếu cha mẹ và cha mẹ ông cũng ăn. Nhưng ông không cho cha mẹ biết là ông đã móc mật ong từ bộ xương con sư tử. ¹⁰ Sau đó cha ông đã xuống gặp người phụ nữ và tại đó ông Sam-sôn làm một bữa tiệc, vì các trai tráng vẫn làm như thế. ¹¹ Khi thấy ông, người ta đã cử ba mươi người trong số bạn hữu để ở với ông.

Ông Sam-sôn ra câu đố

¹² Ông Sam-sôn nói với họ: “Tôi ra cho các anh một câu đố. Nếu trong bảy ngày tiệc, các anh giải được câu đố ấy và tìm ra câu đáp, thì tôi sẽ tặng các anh ba mươi chiếc áo lụa quý và ba mươi chiếc khác để thay. ¹³ Nếu các anh không giải được, thì các anh phải cho tôi ba mươi chiếc áo lụa quý và ba mươi chiếc khác để thay.” Họ nói với ông: “Anh ra câu đố đi; chúng tôi nghe đây!” ¹⁴ Ông liền nói với họ:

“Thức ăn xuất tự người dùng,

ngọt ngào xuất tự sức hùng, là chi?”

Nhưng sau ba ngày họ vẫn không giải được câu đố.

¹⁵ Ngày thứ tư họ nói với vợ ông Sam-sôn: “Hãy dụ chồng chị để anh ấy giải nghĩa câu đố cho chúng tôi, nếu không, chúng tôi sẽ nổi lửa đốt cả chị lẫn nhà cha chị. Có phải để bóc lột chúng tôi mà các người đã mời chúng tôi tới đây hay không?” ¹⁶ Vợ ông Sam-sôn khóc tỉ tê bên ông. Nàng nói: “Anh chỉ có ghét em thôi, chẳng yêu em chút nào. Anh ra câu đố cho đồng bào em, mà lại không giải cho em.” Ông nói với nàng: “Này, cha mẹ anh, anh cũng còn không giải cho, huống chi là em!” ¹⁷ Nhưng nàng khóc tỉ tê bên ông suốt bảy ngày tiệc. Ngày thứ bảy ông đã giải nghĩa cho nàng, vì nàng quấy rầy ông; và nàng giải câu đố cho đồng bào mình.

¹⁸ Ngày thứ bảy, trước khi mặt trời lặn, người trong thành nói với ông:

“Cái gì ngọt quá mật ong,

khoẻ hơn sư tử thì ông chịu hàng! “

Ông bảo họ:

“Không cày với bò cái của ta,

tụi bay đã chẳng tìm ra câu này!”

¹⁹ Bấy giờ thần khí của Ðức Chúa ập xuống trên ông; ông liền xuống Át-cơ-lôn và giết ba mươi người trong bọn họ, lột áo của những người ấy, rồi trao những áo để thay cho những kẻ đã giải được câu đố. Ông bừng bừng nổi giận trở về nhà cha ông. ²⁰ Còn vợ của ông Sam-sôn, thì được gán cho một người đã làm phù rể cho ông.

- Chương 15 -

Ông Sam-sôn đốt mùa màng của người Phi-li-tinh

¹ Ít lâu sau, vào mùa gặt lúa miến, ông Sam-sôn mang một con dê tơ đến thăm vợ. Ông nói: “Tôi muốn vào phòng ngủ của vợ tôi”; nhưng bố vợ không cho ông vào. ² Bố vợ nói: “Thật sự tôi tưởng là anh đã chán ghét nó, nên tôi đã trao nó cho người đã làm phù rể cho anh. Con em nó lại chẳng khá hơn nó sao? Vậy để con em thay cho chị nó đi!” ³ Ông Sam-sôn nói với họ: “Lần này thì tôi vô tội đối với người Phi-li-tinh, nếu tôi làm hại chúng.” ⁴ Ông Sam-sôn đi bắt ba trăm con chó sói; lấy đuốc, rồi cột ngược đuôi con này với đuôi con kia và buộc một chiếc đuốc giữa hai đuôi. ⁵ Ông châm lửa vào đuốc và lùa sói vào đồng lúa chín của người Phi-li-tinh, thiêu rụi từ gốc rạ cho đến bông lúa, thiêu cả nho và ô-liu nữa.

⁶ Người Phi-li-tinh hỏi: “Ai đã làm chuyện này?” Và người ta đáp: “Ðó là Sam-sôn, con rể của ông người Tim-na, vì ông ấy đã đem vợ hắn gán cho người phù rể của hắn.” Những người Phi-li-tinh đi lên, nổi lửa đốt cả nàng lẫn cha nàng. ⁷ Ông Sam-sôn nói với họ: “Vì chúng bay đã làm như thế, thì tao sẽ trả thù cho được mới thôi.” ⁸ Ông đánh cho chúng một trận tơi bời, khiến chúng bị thảm bại. Rồi ông xuống ở trong một hốc đá tại Ê-tham.

Hàm lừa

⁹ Người Phi-li-tinh lên đóng trại ở Giu-đa và tràn ra tới Lê-khi.

¹⁰ Người Giu-đa nói với chúng: “Tại sao các anh lại lên chống chúng tôi? ” Chúng đáp; “Ðể bắt trói Sam-sôn; chúng tôi lên để xử với hắn như hắn đã xử với chúng tôi” ¹¹ Ba ngàn người Giu-đa xuống hốc đá ở Ê-tham, nói với ông Sam-sôn: “Ông không biết là người Phi-li-tinh đang đô hộ chúng ta sao? Ông đã làm gì cho chúng tôi thế?” Ông trả lời họ: “Chúng xử với tôi làm sao, tôi cũng xử với chúng như vậy!” ¹² Họ nói: “Chúng tôi xuống bắt trói và nộp ông cho người Phi-li-tinh!” Ông Sam-sôn nói với họ: “Các anh phải thề với tôi là chính các anh sẽ không đập chết tôi.” ¹³ Họ đáp: “Chúng tôi chỉ bắt trói và nộp ông cho chúng thôi; chứ giết ông thì chúng tôi không giết.” Rồi họ dùng hai chiếc dây thừng mới mà trói ông và xốc ông lên khỏi hốc đá.

¹⁴ Ông vào đến Lê-khi, thì người Phi-li-tinh reo hò ra đón ông. Bấy giờ khi thần khí của Ðức Chúa ập xuống trên ông, thì những chiếc dây thừng trên cánh tay ông tựa như những sợi chỉ cháy xèo trong lửa và dây cột tay ông đều tuột xuống. ¹⁵ Vớ được một hàm lừa còn tươi, ông đưa tay lượm lấy và dùng nó đánh chết một ngàn người. ¹⁶ Ông Sam-sôn nói:

“Với một hàm lừa ta đã giết chúng từng đống,

với một hàm lừa ta đánh chết cả ngàn tên.”

¹⁷ Nói xong ông liệng chiếc hàm khỏi tay, và gọi nơi ấy là Ra-mát Lê-khi. ¹⁸ Ông khát quá, nên kêu cầu Ðức Chúa rằng: “Ngài là Ðấng đã dùng tay tôi tớ Ngài thực hiện cuộc chiến thắng vĩ đại này, mà chẳng lẽ giờ đây con lại phải chết khát và rơi vào tay những kẻ không cắt bì?” ¹⁹ Bấy giờ Thiên Chúa xẻ khe đá ở Lê-khi, nước liền vọt ra; ông uống, thấy hồi sức và tỉnh táo lại. Bởi thế người ta gọi nơi ấy là Ên Ha-cô-rê; suối ấy vẫn còn ở Lê-khi cho tới ngày nay. ²⁰ Ông Sam-sôn làm thủ lãnh Ít-ta-en hai mươi năm trong thời người Phi-li-tinh cai trị.

- Chương 16 -

Chuyện xảy ra ở cổng thành Ga-da

¹ Ông Sam-sôn đến Ga-da. Tại đây ông gặp một cô điếm và đi với cô. ² Người ta báo cho những người Ga-da rằng: “Sam-sôn đã tới đây.” Họ liền bao vây và rình ông suốt đêm ấy ở cổng thành. Họ ở yên suốt đêm mà rằng: “Ðợi đến tảng sáng, ta sẽ giết hắn.” ³ Nhưng ông Sam-sôn nằm ngủ tới nửa đêm, và giữa đêm ông trỗi dậy, nắm lấy cánh cổng thành cùng với hai cây cột, nhổ luôn cả then ngang, rồi vác lên vai, đi trên đỉnh núi đối diện với Khép-rôn.

Ông Sam-sôn bị Ða-li-la phản trắc

⁴ Sau đó ông phải lòng một phụ nữ tên là Ða-li-la, ở thung lũng Xô-rếch. ⁵ Các vương hầu Phi-li-tinh lên gặp cô ta. Họ nói với nàng: “Cô hãy dụ hắn xem bởi đâu hắn có sức mạnh như thế, và chúng tôi phải dùng cách nào mới trị được hắn, trói làm sao mới khống chế được hắn, rồi mỗi người chúng tôi sẽ cho cô một ngàn mốt bạc.”

⁶ Ða-li-la nói với ông Sam-sôn: “Nào cho em biết, em xin anh: bởi đâu anh có sức mạnh như thế? Trói làm sao mới khống chế anh được?” ⁷ Ông Sam-sôn đáp: “Nếu trói anh bằng bảy dây cung mới, chưa phơi khô, thì anh sẽ mất sức và trở nên như bất cứ một người nào khác.” ⁸ Các vương hầu Phi-li-tinh đem đến cho nàng bảy dây cung mới chưa phơi khô; nàng dùng các dây ấy trói ông lại, ⁹ đang khi cho người rình sẵn trong phòng. Nàng nói với ông: “Này anh Sam-sôn! Quân Phi-li-tinh đấy!” Ông liền giật đứt các dây cung như sợi đay đứt khi đụng vào lửa. Thế là sức mạnh của ông không bị tiết lộ.

¹⁰ Bấy giờ Ða-li-la nói với ông Sam-sôn: “Anh chỉ xí gạt em thôi, toàn nói xạo không à! Bây giờ hãy cho em biết, em xin anh: phải dùng cái gì mới trói được anh?” ¹¹ Ông nói với nàng: “Nếu trói chặt anh bằng những dây thừng mới, chưa dùng vào việc gì, thì anh sẽ mất sức và trở nên như bất cứ một người nào khác.” ¹² Ða-li-la liền lấy những dây thừng mới, trói ông lại, rồi nói: “Này anh Sam-sôn, quân Phi-li-tinh đấy!” Ðang khi cho người rình sẵn trong phòng. Nhưng ông đã giựt bung các dây thừng đó khỏi cánh tay như giựt một sợi chỉ.

¹³ Ða-li-la lại nói với ông Sam-sôn: “Ðến bây giờ mà anh vẫn còn xí gạt em, toàn nói xạo không à! Hãy cho em biết phải dùng cái gì mới trói được anh!” Ông nói với nàng: “Nếu em kết tóc trên đầu anh thành bảy bím, rồi cột vào dây thừng của khung dệt, đóng cọc siết cho chặt, thì anh sẽ mất sức và trở nên như bất cứ người nào khác.” ¹⁴ Vậy nàng làm cho ông ngủ, đoạn kết tóc trên đầu ông thành bảy bím rồi cột vào dây thừng của khung dệt và đóng cọc siết cho chặt. Nàng nói với ông: “Này anh Sam-sôn, quân Phi-li-tinh đấy!” Ông tỉnh giấc và bứng cả cọc, cả khung dệt, lẫn dây thừng của khung dệt.

¹⁵ Nàng lại nói với ông: “Làm sao anh nói là anh yêu em, trong khi anh không thật lòng với em? Ðây là lần thứ ba anh xí gạt em và không tỏ cho em biết: bởi đâu anh có sức mạnh như thế?” ¹⁶ Vì ngày nào nàng cũng dùng hết lời lẽ mà nài ép và làm khổ ông, khiến ông héo hắt đến chết được, ¹⁷ ông thổ lộ hết tâm can với nàng, và nói: “Dao cạo chưa hề đụng đến đầu anh, vì anh là một na-dia của Thiên Chúa từ lúc còn trong lòng mẹ. Nếu anh bị cạo đầu thì anh sẽ mất sức ngay, trở nên yếu nhược và như mọi người khác.” ¹⁸ Ða-li-la thấy rằng ông đã thổ lộ hết tâm can với nàng, liền sai người đi gọi các vương hầu Phi-li-tinh và nói: “Lần này các ông hãy lên, vì anh ấy đã thổ lộ hết tâm can với tôi.” Các vương hầu Phi-li-tinh liền lên gặp nàng, mang sẵn bạc trong tay. ¹⁹ Vậy nàng làm cho ông ngủ trên đầu gối mình, rồi kêu người cạo bảy bím tóc trên đầu ông; nàng bắt đầu khống chế ông, và ông đã mất sức. ²⁰ Nàng nói: “Này anh Sam-sôn, quân Phi-li-tinh đấy!” Ông tỉnh giấc và nói: “Mình sẽ bung ra như mọi lần và lại thoát thôi.” Nhưng ông đâu có biết: Ðức Chúa không còn ở với ông nữa. ²¹ Quân Phi-li-tinh bắt lấy ông, móc mắt và giải ông xuống Ga-da. Chúng chập xích đồng lại, cột ông và bắt ông kéo cối xay trong nhà tù.

Ông Sam-sôn trả thù rồi chết

²² Nhưng rồi từ cái đầu bị cạo trọc, tóc ông lại mọc ra. ²³ Các vương hầu Phi-li-tinh họp lại để long trọng tế thần Ða-gôn của chúng và ăn mừng. Chúng nói:

“Thần của ta đã trao vào tay ta tên Sam-sôn, kẻ thù của ta.”

²⁴ Khi nhìn thấy ông, dân chúng reo hò tung hô thần của chúng và nói:

“Thần của ta đã trao vào tay ta tên Sam-sôn, kẻ thù của ta,

kẻ tàn phá xứ sở ta, kẻ tăng thêm số tử vong của ta.”

²⁵ Trong khi lòng hả hê, chúng nói: “Hãy gọi Sam-sôn ra làm trò tiêu khiển cho chúng ta!” Vậy chúng kêu ông Sam-sôn từ nhà tù đến; và ông làm trò tiêu khiển trước mặt chúng. Rồi chúng đặt ông đứng giữa các cột. ²⁶ Bấy giờ ông Sam-sôn nói với cậu thiếu niên đang dắt tay ông: “Cậu dẫn tôi đi và cho tôi sờ vào các cột cái chống đỡ toà nhà, để tôi dựa lưng.” ²⁷ Toà nhà lúc đó đầy chật đàn ông đàn bà. Tất cả các vương hầu Phi-li-tinh đều ở đó, và trên sân thượng có khoảng ba ngàn đàn ông đàn bà đang coi ông Sam-sôn làm trò tiêu khiển. ²⁸ Ông Sam-sôn kêu cầu Ðức Chúa và thưa: “Lạy Ðức Chúa là Chúa Thượng của con, xin nhớ đến con và ban sức cho con lần này nữa thôi, ôi lạy Thiên Chúa, để chỉ đánh một trận là con trả thù được quân Phi-li-tinh đã móc mắt con.” ²⁹ Bấy giờ ông Sam-sôn rờ vào hai chiếc cột ở giữa, là những cột cái chống đỡ toà nhà, và ông tì vào các cột ấy, tay mặt bên này, tay trái bên kia. ³⁰ Rồi ông Sam-sôn nói: “Ðành chết với bọn Phi-li-tinh vậy!” Ðoạn ông dùng sức đẩy mạnh, và toà nhà sụp đổ đè các vương hầu và tất cả dân chúng có mặt ở đó. Thành ra số người ông giết được khi ông chết lại đông hơn số người ông đã giết được khi còn sống. ³¹ Anh em ông và cả nhà cha ông xuống đưa ông về chôn cất giữa Xo-rơ-a và Ét-ta-ôn trong phần mộ ông Ma-nô-ác, cha ông. Ông làm thủ lãnh Ít-ra-en được hai mươi năm.

- Chương 17 -

Phụ Lục

1. Nhà Thờ Của Ông Mi-Kha Và Nhà Thờ Của Họ Ðan

Nhà thờ tư của ông Mi-kha

¹ Xưa có một người thuộc vùng núi Ép-ra-im, tên là Mi-kha-giơ-hu. ² Ông thưa với bà mẹ: “Số bạc một ngàn một trăm thỏi mà người ta đã lấy mất của mẹ, khiến mẹ chửi rủa và mẹ cũng đã nói cho con nghe, thì này số bạc đó, con đang giữ đây; chính con đã lấy đó.” Mẹ ông liền nói: “Xin Ðức Chúa chúc lành cho con tôi!” ³ Ông trả lại mẹ ông số bạc một ngàn một trăm thỏi, nhưng mẹ ông nói: “Chính tay mẹ đã dâng hiến trọn số bạc này cho Ðức Chúa, để con của mẹ dùng làm một tượng, một hình đúc bằng kim khí. Vậy bây giờ mẹ đưa lại cho con.”

⁴ Nhưng ông trả số bạc lại cho mẹ. Mẹ ông giữ lấy hai trăm thỏi, rồi trao cho thợ đúc, người này làm một tượng, một hình đúc, đặt tại nhà ông Mi-kha-giơ-hu. ⁵ Ông Mi-kha này có một nhà thờ; ông đã làm một ê-phốt và các te-ra-phim, rồi phong cho một người trong các con làm tư tế cho ông. ⁶ Thời đó Ít-ra-en không có vua, ai muốn làm gì thì làm.

⁷ Có một thanh niên, người Bê-lem Giu-đa, thuộc chi tộc Giu-đa. Anh là một thầy Lê-vi ở đó như khách trú. ⁸ Người ấy đi khỏi thành Bê-lem Giu-đa để tìm chỗ cư trú. Trên đường đi, anh vào vùng núi Ép-ra-im đến nhà ông Mi-kha. ⁹ Ông Mi-kha nói với anh: “Anh từ đâu tới?” Anh nói với ông: “Tôi là một người Lê-vi thuộc Bê-lem Giu-đa; tôi đi tìm chỗ cư trú.” ¹⁰ Ông Mi-kha nói với anh: “Xin ở lại đây với tôi, để làm sư phụ và tư tế cho tôi. Phần tôi, mỗi năm tôi sẽ cung cấp cho anh mười thỏi bạc, áo mặc và lương thực cần dùng.” ¹¹ Thầy Lê-vi đồng ý ở lại với ông; người trẻ tuổi ấy được ông coi như một trong các con ông. ¹² Ông Mi-kha phong cho thầy Lê-vi làm tư tế; người trẻ tuổi ấy trở thành tư tế của ông và ở trong nhà ông Mi-kha. ¹³ Ông Mi-kha nói: “Bây giờ tôi biết Ðức Chúa sẽ phù hộ tôi vì tôi đã có một thầy Lê-vi làm tư tế.”

- Chương 18 -

Những người thuộc chi tộc Ðan đi kiếm đất

¹ Thời ấy Ít-ra-en không có vua. Cũng thời ấy chi tộc Ðan đang tìm đất làm gia nghiệp để định cư, vì cho tới ngày đó họ không được lãnh phần gia nghiệp riêng giữa các chi tộc Ít-ra-en. ² Vậy con cái Ðan sai năm người dũng cảm trong thị tộc của họ, ra khỏi ranh giới Xo-rơ-a và Ét-ta-ôn, rảo quanh khắp xứ để do thám. Họ nói với những người này: “Các anh hãy đi do thám đất đai.” Năm người đi vào vùng núi Ép-ra-im. Ðến gần nhà ông Mi-kha và qua đêm tại đây. ³ Vì họ ở cạnh nhà ông Mi-kha, nên đã nhận ra tiếng của chàng thanh niên Lê-vi; họ đã rẽ qua đó và nói với anh: “Ai đã bảo anh tới đây? Anh làm gì ở đây? Chuyện gì đã xảy ra cho anh tại đây?” ⁴ Anh trả lời họ: “Ông Mi-kha đã làm cho tôi thế này thế này: ông đã thuê tôi và tôi đã trở thành tư tế của ông.” ⁵ Họ nói với anh: “Xin anh thỉnh vấn Thiên Chúa cho chúng tôi biết công cuộc chúng tôi đang theo đuổi có thành tựu hay không.” ⁶ Thầy tư tế bảo họ: “Các anh cứ đi bình an; Ðức Chúa để mắt nhìn xem công cuộc các anh đang theo đuổi.”

⁷ Năm người ấy ra đi. Họ vào La-gít và thấy dân chúng ở đây an cư lạc nghiệp theo kiểu người Xi-đôn, yên lành và an tâm, không thiếu hụt gì trong xứ. Dân chúng thừa hưởng của cải, lại ở xa người Xi-đôn, và không có chuyện gì với ai cả. ⁸ Năm người ấy trở về với anh em ở Xo-rơ-a và Ét-ta-ôn. Anh em họ hỏi: “Thế nào?” ⁹ Họ đáp: “Ðứng lên! Chúng ta hãy lên đánh chúng! Vì chúng tôi đã thấy xứ đó: Thật là tuyệt vời! Thế mà các anh cứ điềm nhiên! Ðừng chần chừ nữa: đi đi, vào chiếm lấy xứ ấy! ¹⁰ Tới nơi các anh sẽ gặp một dân yên lành, một xứ mênh mông bốn bề bát ngát. Chắc chắn là Thiên Chúa đã trao đất ấy vào tay các anh: Ðó là một nơi không thiếu hụt gì trên mặt đất.”

Cuộc di dân của họ Ðan

¹¹ Vậy một số người thuộc chi tộc Ðan, là sáu trăm người được võ trang để chiến đấu, đã rời khỏi nơi ấy, từ Xo-rơ-a và từ Ét-ta-ôn. ¹² Họ tiến lên đóng trại tại Kia-giát Giơ-a-rim miền Giu-đa. Bởi thế người ta gọi nơi ấy là Trại Ðan cho tới ngày nay. Nơi ấy ở phía tây Kia-giát Giơ-a-rim. ¹³ Từ đấy họ qua vùng núi Ép-ra-im và đến tận nhà ông Mi-kha.

¹⁴ Năm người đã đi thăm dò đất La-gít lên tiếng nói với anh em họ: “Các anh biết không? Trong các ngôi nhà đó có một ê-phốt, mấy te-ra-phim, một tượng, một hình đúc bằng kim khí. Vậy bây giờ các anh nghĩ xem phải làm gì.” ¹⁵ Họ rẽ qua hướng đó, vào nhà thầy Lê-vi trẻ tuổi, trong nhà ông Mi-kha, và chào hỏi thầy, ¹⁶ đang khi sáu trăm người trong số con cái họ Ðan, được võ trang để chiến đấu, chực sẵn ở ngưỡng cửa. ¹⁷ Năm người đã đi thăm dò đất và đã vào đấy, liền lấy tượng, ê-phốt, te-ra-phim và hình đúc bằng kim khí đang khi thầy tư tế chực sẵn ở ngưỡng cửa cùng với sáu trăm người được võ trang để chiến đấu. ¹⁸ Vậy những người ấy đã vào nhà ông Mi-kha lấy tượng, ê-phốt, te-ra-phim và hình đúc bằng kim khí. Nhưng thầy tư tế nói với họ: “Các anh làm gì thế?” ¹⁹ Họ bảo thầy: “Im! Lấy tay bịt miệng lại và đi theo chúng tôi, thầy sẽ là sư phụ và tư tế của chúng tôi. Thầy làm tư tế cho gia đình của một người hơn là cho cả một chi tộc và một thị tộc trong Ít-ra-en sao?” ²⁰ Thầy Tư tế, lòng đầy phấn khởi, liền cầm lấy ê-phốt, te-ra-phim và hình đúc bằng kim khí, rồi nhập đoàn với họ.

²¹ Họ lui gót ra đi. Họ để đàn bà, con trẻ, súc vật và hành lý đi trước. ²² Khi những người ấy đã đi xa nhà ông Mi-kha, thì hàng xóm láng giềng của ông Mi-kha tri hô lên, và rượt theo con cái Ðan. ²³ Họ gọi theo con cái Ðan; những người này quay lại, nói với ông Mi-kha: “Chuyện gì mà ông la ó thế?” ²⁴ Ông trả lời: “Các ngươi đánh cắp tượng thần ta đã làm, lại còn rước cả tư tế đi, thì ta còn gì nữa? Vậy mà còn hỏi “Chuyện gì thế”, thế là thế nào?” ²⁵ Con cái Ðan đáp: “Ðừng bắt chúng tôi phải nghe ông nói nữa, kẻo những kẻ bực bội sẽ tấn công các người, và ông cùng gia đình ông sẽ mất mạng.” ²⁶ Rồi con cái Ðan tiếp tục đi. Còn ông Mi-kha, thấy họ mạnh hơn mình, thì quay gót trở về nhà.

Chiếm La-gít. Thiết lập họ Ðan và nhà thờ.

²⁷ Các người ấy lấy tượng ông Mi-kha đã làm, và đem theo thầy tư tế đã ở với ông; rồi họ đánh La-gít, chống một dân yên lành và an tâm. Họ dùng lưỡi kiếm chém giết dân ấy và nổi lửa đốt thành. ²⁸ Không có ai tiếp cứu, vì thành ấy ở xa Xi-đôn và không có liên hệ gì với ai cả. Thành ấy nằm trong thung lũng gần Bết Rơ-khốp. Họ xây lại thành và định cư ở đấy. ²⁹ Họ đặt tên thành là Ðan, theo tên ông tổ của họ là Ðan, con của ông Ít-ra-en. Thực ra trước kia tên thành là La-gít. ³⁰ Con cái Ðan dựng tượng ấy lên mà thờ. Ông Giơ-hô-na-than, con ông Ghéc-sôm, cháu ông Mơ-na-se, ông và con cái ông làm tư tế cho họ Ðan mãi tới ngày dân trong nước bị lưu đày. ³¹ Vậy tượng ông Mi-kha đã làm, thì họ dựng lên mà thờ, trong suốt thời gian có nhà Thiên Chúa ở Si-lô.

- Chương 19 -

2. Tội Ác Của Dân Ghíp-A.

Chiến Tranh Chống Ben-Gia-Min.

Người Lê-vi vùng Ép-ra-im và cô tỳ thiếp

¹ Thời ấy -thời Ít-ra-en chưa có vua- có một người Lê-vi cư trú trong thung lũng vùng núi Ép-ra-im. Người ấy lấy một phụ nữ Bê-lem Giu-đa làm tỳ thiếp. ² Người tỳ thiếp giận chồng, bỏ về nhà cha mình tại Bê-lem Giu-đa. Nàng lưu lại đây một thời gian là bốn tháng. ³ Chồng nàng lên đường đi tìm nàng để năn nỉ, mong đưa nàng về với mình. Cùng đi với chàng, có một người đầy tớ và hai con lừa. Nàng dẫn chàng vào nhà cha mình. Khi thấy chàng, người cha của thiếu phụ vui mừng ra đón chàng. ⁴ Ông bố vợ, cha của thiếu phụ, giữ chàng lại, nên chàng ở với ông ba ngày. Họ ăn uống và qua đêm tại đó. ⁵ Ngày thứ tư, chàng dậy sớm và chuẩn bị lên đường, thì cha của thiếu phụ nói với con rể: “Anh dùng chút bánh lót dạ đã, rồi hãy đi.” ⁶ Họ ngồi xuống và cả hai cùng ăn uống với nhau. Ðoạn cha của thiếu phụ lại nói với anh ta: “Mời anh ở lại qua đêm cho thoải mái.” ⁷ Khi người ấy đứng lên đi, thì ông bố vợ nài ép, nên chàng ở lại qua đêm nữa. ⁸ Ngày thứ năm chàng dậy sớm để lên đường, nhưng cha của thiếu phụ nói: “Mời anh ăn lót dạ đã.” Thế là họ lại kéo dài tới xế chiều và cả hai cùng ăn với nhau. ⁹ Khi người ấy đứng lên đi cùng với người tỳ thiếp và tên đầy tớ, thì bố vợ, cha của thiếu phụ, nói với chàng: “Này trời đã về chiều, hãy qua đêm đã! Ðây ngày sắp tàn, hãy qua đêm tại đây cho thoải mái. Ngày mai các người sẽ dậy sớm lên đường và anh sẽ về lều của anh.” ¹⁰ Nhưng người ấy không muốn ở lại qua đêm; chàng đứng lên và đi cho tới khi nhìn thấy Giơ-vút tức là Giê-ru-sa-lem. Cùng đi với chàng có hai con lừa đã thắng yên, người tỳ thiếp và tên đầy tớ của chàng.

Tội ác của dân Ghíp-a

¹¹ Khi họ đến gần Giơ-vút, thì lúc ấy, giờ đã quá muộn. Người đầy tớ nói với chủ: “Thưa ngài, chúng ta nên rẽ vào thành của người Giơ-vu-xi mà qua đêm tại đó.” ¹² Người chủ trả lời: “Chúng ta sẽ không rẽ vào một thành nào của người xa lạ, vì những người đó không phải là con cái Ít-ra-en; chúng ta cứ đi cho tới Ghíp-a.” ¹³ Chàng còn nói với tên đầy tớ: “Ði! Chúng ta hãy tới một trong các nơi kia; chúng ta sẽ nghỉ đêm tại Ghíp-a hoặc Ra-ma.” ¹⁴ Vậy họ tiếp tục đi; khi họ tới sát Ghíp-a thuộc Ben-gia-min thì mặt trời lặn. ¹⁵ Họ liền ghé vào Ghíp-a để qua đêm. Chàng vào ngồi ở công trường thành phố, nhưng không ai mời họ về nhà nghỉ đêm.

¹⁶ Chiều đến bỗng có một cụ già đi làm ruộng về. Cụ là người vùng núi Ép-ra-im, nhưng cư trú ở Ghíp-a; còn người địa phương thì là con cái Ben-gia-min. ¹⁷ Cụ già ngước mắt lên và thấy người lữ khách ở công trường thành phố, liền nói với người ấy: “Anh đi đâu, và từ đâu tới?” ¹⁸ Chàng trả lời: “Chúng tôi từ Bê-lem Giu-đa đi về thung lũng vùng núi Ép-ra-im, quê tôi ở đấy. Tôi đã đến Bê-lem Giu-đa và bây giờ đang trên đường trở về nhà. Thế nhưng chẳng người nào đón tiếp tôi cả. ¹⁹ Cỏ rơm cho lừa ăn, tôi có sẵn, cả bánh và rượu để tôi, nữ tỳ của ông và thằng bé đi theo tôi tớ của ông dùng, cũng đều có, không thiếu thứ gì.” ²⁰ Cụ già nói: “Chúc anh bình an! Anh cần gì, cứ để tôi lo; chỉ xin anh đừng nghỉ đêm ở công trường.” ²¹ Vậy cụ đưa chàng vào nhà mình và vất rơm cho lừa ăn. Họ rửa chân rồi ăn uống.

²² Ðang lúc họ ăn uống vui vẻ như vậy, thì này có những người dân trong thành, những kẻ vô lại, bao vây nhà ấy, vừa đập cửa dồn dập, vừa nói với cụ già là gia chủ: “Hãy đưa người đàn ông đã vào nhà ông ra đây cho chúng tôi chơi!” ²³ Cụ chủ nhà ra gặp chúng và nói: “Này anh em, tôi van anh em đừng làm chuyện ác đức! Một khi người đàn ông này đã vào nhà tôi rồi, thì xin các anh đừng làm điều bỉ ổi. ²⁴ Này tôi có đứa con gái còn trinh, và người tỳ thiếp của anh ta nữa. Tôi đưa họ ra cho các anh cưỡng hiếp và xử với họ thế nào tuỳ ý. Còn đối với người này thì đừng làm điều bỉ ổi ấy.” ²⁵ Nhưng đám người đó không thèm nghe. Bấy giờ người kia dẫn tỳ thiếp của mình ra ngoài cho chúng chơi. Chúng cưỡng hiếp nàng suốt đêm cho tới sáng, và lúc rạng đông mới buông tha.

²⁶ Gần sáng, khi người đàn bà trở về, thì nàng té xỉu ngay lối vào nhà cụ già, nơi chồng nàng đang trọ. Nàng nằm đấy cho tới sáng hẳn. ²⁷ Sáng ngày ra chồng nàng dậy, mở cửa và chuẩn bị lên đường, thì này người đàn bà, tỳ thiếp của chàng nằm bên cửa nhà, hai tay vắt trên ngưỡng cửa. ²⁸ Chàng gọi nàng: “Dậy đi! Chúng ta lên đường”, nhưng không một tiếng trả lời. Bấy giờ chàng xốc nàng lên lừa, rồi khởi hành về nhà. ²⁹ Về tới nhà, chàng lấy dao đem chặt người tỳ thiếp ra từng mảnh, thành mười hai phần, rồi gởi đi khắp lãnh thổ Ít-ra-en. ³⁰ Mọi người, ai thấy cũng đều nói: “Chưa xảy ra và chưa hề thấy như thế bao giờ, kể từ ngày con cái Ít-ra-en từ đất Ai-cập đi lên cho tới nay. Hãy suy nghĩ xem, hãy bàn luận và lên tiếng!”

- Chương 20 -

Người Ít-ra-en trả thù tội ác Ghíp-a

¹ Tất cả cộng đồng con cái Ít-ra-en, từ Ðan tới Bơ-e Se-va và đất Ga-la-át, họp lại, muôn người như một, bên cạnh Ðức Chúa ở Mít-pa. ² Các người đứng đầu toàn dân và các chi tộc Ít-ra-en, đều tham dự công hội của Dân Thiên Chúa, tất cả là 400.000 bộ binh biết tuốt gươm. ³ Con cái Ben-gia-min nghe tin rằng con cái Ít-ra-en đã lên Mít-pa. Con cái Ít-ra-en nói: “Hãy kể đi! Tội ác đó đã xảy ra thế nào?” ⁴ Bấy giờ người Lê-vi, chồng của người đàn bà đã bị giết, lên tiếng nói: “Tôi cùng với người tỳ thiếp đến Ghíp-a thuộc Ben-gia-min để nghỉ đêm. ⁵ Các thân hào Ghíp-a đã xông đến phá tôi, và suốt đêm bao vây nhà tôi ở, để hại tôi, vì họ định giết tôi. Còn người tỳ thiếp của tôi thì họ cưỡng hiếp cho đến chết. ⁶ Vậy tôi đã đem chặt người tỳ thiếp của tôi ra từng phần, rồi gởi đi khắp lãnh thổ thuộc gia nghiệp Ít-ra-en, bởi vì những người ấy đã làm một điều sỉ nhục và bỉ ổi trong Ít-ra-en. ⁷ Này đây, tất cả quý vị là con cái Ít-ra-en, hãy trao đổi ý kiến và quyết định tại đây.” ⁸ Toàn dân, muôn người như một, đứng lên nói: “Không ai được về lều, không ai được trở lại nhà! ⁹ Bây giờ, chúng ta sẽ làm thế này đối với Ghíp-a, là rút thăm xem ai sẽ lên tấn công nó! ¹⁰ Trong tất cả các chi tộc Ít-ra-en, cứ 100 người thì lấy 10, 1.000 thì lấy 100, 10.000 thì lấy 1.000, để tải lương cho dân quân, là những người khi đến nơi sẽ xử với Ghíp-a thuộc Ben-gia-min, tương xứng với điều bỉ ổi nó đã làm tại Ít-ra-en.” ¹¹ Như thế tất cả mọi người Ít-ra-en đã họp nhau muôn người như một, để chống lại thành ấy.

Người Ben-gia-min ngoan cố

¹² Các chi tộc Ít-ra-en sai người đi nói với toàn thể chi tộc Ben-gia-min: “Tội ác như vậy đã xảy ra nơi các người là thế nào? ¹³ Bây giờ hãy nộp những con người đó, những kẻ vô lại ở Ghíp-a, để chúng tôi xử tử chúng và khử trừ tội ác khỏi Ít-ra-en.” Nhưng con cái Ben-gia-min không muốn nghe lời con cái Ít-ra-en là anh em mình.

Giao tranh đầu tiên

¹⁴ Bấy giờ con cái Ben-gia-min từ các thành tập họp lại ở Ghíp-a để đi giao chiến với con cái Ít-ra-en. ¹⁵ Ngày hôm ấy, con cái Ben-gia-min từ các thành được kiểm tra là 26.000 người biết tuốt gươm, không kể dân cư ở Ghíp-a. ¹⁶ Trong tất cả đám dân đó có 700 tinh binh thuận tay trái; những người này đều có thể dùng ná bắn một hòn đá trúng một sợi tóc mà không sai trệch. ¹⁷ Con cái Ít-ra-en cũng được kiểm tra, tổng số là 400.000 người biết tuốt gươm, không kể Ben-gia-min; tất cả đều là chiến binh. ¹⁸ Họ chỗi dậy tiến lên Bết Ên để thỉnh vấn Thiên Chúa. Con cái Ít-ra-en hỏi: “Ai trong chúng con sẽ lên trước để giao chiến với con cái Ben-gia-min?” Ðức Chúa phán: “Giu-đa lên trước.” ¹⁹ Sáng sớm con cái Ít-ra-en tiến lên đóng trại tấn công Ghíp-a. ²⁰ Người Ít-ra-en ra đi giao chiến với Ben-gia-min, và người Ít-ra-en dàn trận chống Ghíp-a. ²¹ Con cái Ben-gia-min từ Ghíp-a xông ra, và hôm ấy họ giết được 22 000 người Ít-ra-en nằm ngổn ngang trên mặt đất. ²² Nhưng đạo quân Ít-ra-en phục hồi được khí thế và lại dàn trận để chiến đấu tại chính nơi đã dàn trận hôm trước. ²³ Sở dĩ như thế là vì con cái Ít-ra-en đã lên kêu khóc trước nhan Ðức Chúa cho đến chiều và thỉnh vấn Ðức Chúa rằng: “Con còn phải giao tranh chống con cái Ben-gia-min, anh em con nữa không?” Ðức Chúa trả lời: “Tiến lên đánh nó đi!” ²⁴ Ngày thứ hai con cái Ít-ra-en tới gần con cái Ben-gia-min. ²⁵ Nhưng ngày thứ hai này Ben-gia-min từ Ghíp-a cũng xông ra ứng chiến, và trong số con cái Ít-ra-en họ còn giết được 18.000 người nằm ngổn ngang trên mặt đất, toàn là những người biết tuốt gươm. ²⁶ Bấy giờ tất cả con cái Ít-ra-en và toàn dân đã lên Bết Ên; họ ngồi khóc tại đây trước nhan Ðức Chúa. Hôm ấy họ ăn chay cho đến chiều. Rồi họ dâng lễ toàn thiêu và lễ kỳ an lên trước nhan Ðức Chúa. ²⁷ Con cái Ít-ra-en đã thỉnh vấn Ðức Chúa – thời bấy giờ ở đấy có Hòm Bia Giao Ước của Thiên Chúa, ²⁸ và có ông Pin-khát con ông E-la-da, cháu ông A-ha-ron, túc trực trước Hòm Bia – họ hỏi rằng: “Con còn phải lâm trận chống con cái Ben-gia-min, anh em con nữa hay là thôi?” Ðức Chúa trả lời: “Các ngươi cứ lên, vì sáng mai Ta sẽ trao chúng vào tay (các) ngươi.”

Ben-gia-min bại trận

²⁹ Bấy giờ Ít-ra-en đặt quân phục kích bao vây Ghíp-a. ³⁰ Ngày thứ ba, con cái Ít-ra-en tiến lên đánh con cái Ben-gia-min, và dàn trận tấn công Ghíp-a như nhữmg lần trước. ³¹ Con cái Ben-gia-min xông ra ứng chiến với đạo quân ấy và bị nhử ra xa thành. Như những lần trước, chúng bắt đầu giết một số người Ít-ra-en, chừng ba mươi mạng trong đám dân quân ấy, trên những con đường, ngả thì lên Bết Ên, ngả thì đi đến Ghíp-a, giữa đồng trống. ³² Con cái Ben-gia-min bảo nhau: “Bọn chúng lại bị ta đánh cho tháo chạy như lần trước”; nhưng con cái Ít-ra-en lại tự nhủ: “Trốn chạy đi! Ta sẽ nhử chúng ra xa thành, tới các con đường ấy.” ³³ Mọi người Ít-ra-en từ vị trí của mình vùng lên và dàn trận tại Ba-an Ta-ma, đồng thời những người Ít-ra-en mai phục cũng từ vị trí của mình vùng lên ở phía tây Ghe-va. ³⁴ Vậy 10.000 tinh binh được chọn từ khắp Ít-ra-en tiến đến ngay trước Ghíp-a. Giao tranh dữ dội xảy ra, mà người Ben-gia-min không hay biết tai hoạ đang ập xuống trên mình. ³⁵ Ðức Chúa đánh cho Ben-gia-min tháo chạy trước Ít-ra-en, và hôm đó con cái Ít-ra-en đã giết được 25.100 người Ben-gia-min, toàn là những người biết tuốt gươm.

³⁶ Con cái Ben-gia-min thấy mình bị đánh bại, nhưng người Ít-ra-en nhường đất lại cho người Ben-gia-min, vì họ tin tưởng ở quân mai phục họ đã đặt bao vây Ghíp-a. ³⁷ Quân mai phục tấn công chớp nhoáng Ghíp-a; họ xông ra và dùng gươm tàn sát cả thành. ³⁸ Giữa người Ít-ra-en và quân mai phục đã có lời hẹn rằng quân mai phục sẽ đốt lửa cho khói bốc lên khỏi thành làm hiệu. ³⁹ Người Ít-ra-en sẽ rút khỏi trận địa, khi người Ben-gia-min bắt đầu giết một số chừng ba mươi người Ít-ra-en, vì chúng nói: “Chắc chắn là nó hoàn toàn bị ta đánh bại như lần trước.” ⁴⁰ Rồi một cột khói làm hiệu bắt đầu bốc lên khỏi thành. Người Ben-gia-min liền quay trở lại, thì này toàn thành như lửa bốc cháy ngút trời. ⁴¹ Bấy giờ người Ít-ra-en quay lại phản công, khiến người Ben-gia-min khiếp vía, vì thấy tai hoạ đang ập xuống trên mình.

⁴² Chúng quay đầu chạy về phía sa mạc để trốn người Ít-ra-en, nhưng trận chiến cũng lan tới chúng, và chúng bị những người từ các thành xông ra tiêu diệt giữa đường. ⁴³ Họ vây chặt người Ben-gia-min, rượt bắt không ngừng và đè bẹp chúng cho đến khi trông thấy Ghíp-a, về hướng mặt trời mọc. ⁴⁴ Phía Ben-gia-min có 18.000 người ngã gục, tất cả đều là dũng sĩ. ⁴⁵ Còn những kẻ quay đầu chạy trốn vào sa mạc, về phía Tảng đá Rim-môn, thì người ta giết tỉa được 5.000 trên các nẻo đường; họ bám sát chúng cho tới Ghít-ôm và giết thêm được 2.000 nữa. ⁴⁶ Những người Ben-gia-min đã ngã gục hôm ấy tính tất cả là 25.000 biết tuốt gươm, toàn là dũng sĩ. ⁴⁷ Những kẻ quay đầu chạy trốn vào sa mạc tới được Tảng đá Rim-môn là 600 người; chúng ở tảng đá Rim-môn bốn tháng. ⁴⁸ Người Ít-ra-en trở lại đánh con cái Ben-gia-min; họ dùng gươm tàn sát từ đàn ông trong thành cho đến súc vật và tất cả những gì họ gặp. Tới thành nào, họ cũng đều phóng hoả.

- Chương 21 -

Người Ít-ra-en hối hận

¹ Người Ít-ra-en đã thề tại Mít-pa rằng: “Không ai trong chúng ta sẽ gả con gái mình cho người Ben-gia-min.” ² Dân chúng đến Bết Ên và ở lại đó trước nhan Thiên Chúa cho đến chiều; họ cất tiếng khóc nức nở. ³ Họ nói: “Lạy Ðức Chúa, Thiên Chúa của Ít-ra-en, tại sao lại xảy ra chuyện này, là ngày nay Ít-ra-en mất đi một chi tộc?” ⁴ Sáng hôm sau, dân dậy sớm và lập bàn thờ ở đó, rồi dâng lễ toàn thiêu và lễ kỳ an. ⁵ Con cái Ít-ra-en nói: “Trong tất cả các chi tộc Ít-ra-en, ai là người đã không lên dự công hội chầu Ðức Chúa?” vì ai đã không lên chầu Ðức Chúa ở Mít-pa, thì đã có lời thề long trọng chống lại kẻ ấy rằng: “Chắc chắn nó phải chết.”

⁶ Thấy tội nghiệp cho Ben-gia-min anh em mình, con cái Ít-ra-en nói: “Hôm nay một chi tộc đã bị cắt đứt khỏi Ít-ra-en. ⁷ Chúng ta sẽ làm gì để tìm vợ cho những kẻ còn sống sót, vì chúng ta đã thề nhân danh Ðức Chúa là không gả con gái mình cho chúng?”

Các trinh nữ Gia-vết được trao cho người Ben-gia-min

⁸ Họ lại hỏi: “Trong các chi tộc Ít-ra-en có ai đã không lên chầu Ðức Chúa ở Mít-pa?” Thì ra chẳng có ai thuộc Gia-vết thuộc Ga-la-át đã lên trại, dự công hội. ⁹ Quả thật khi người ta kiểm tra dân chúng, thì ở đấy không có ai là người thuộc dân cư Gia-vết thuộc Ga-la-át cả. ¹⁰ Bấy giờ cộng đồng ở đó sai 12.000 người trong số các dũng sĩ và truyền cho họ rằng: “Các anh hãy dùng gươm đi giết dân cư Gia-vết thuộc Ga-la-át, kể cả đàn bà con nít. ¹¹ Ðây là điều các anh sẽ làm: tất cả đàn ông đàn bà đã biết chuyện vợ chồng, các anh sẽ tru hiến hết.” ¹² Trong số dân cư Gia-vết thuộc Ga-la-át, họ tìm được bốn trăm thiếu nữ còn trinh, nghĩa là chưa ăn nằm với đàn ông, và đã đem các cô về trại Si-lô trong đất Ca-na-an. ¹³ Toàn thể cộng đồng sai người đi nói chuyện với con cái Ben-gia-min ở Tảng đá Rim-môn và đề nghị hoà hoãn với họ. ¹⁴ Bấy giờ người Ben-gia-min trở về và người ta trao cho họ những phụ nữ còn sống sót trong số các phụ nữ Gia-vết thuộc Ga-la-át, nhưng không tìm được đủ số cho họ.

Bắt cóc các cô gái Si-lô

¹⁵ Dân chúng thấy tội nghiệp cho Ben-gia-min, vì Ðức Chúa đã làm cho các chi tộc Ít-ra-en bị một vết nứt rạn. ¹⁶ Bấy giờ các kỳ mục của cộng đồng nói: “Chúng ta sẽ làm gì để tìm vợ cho những kẻ còn sống sót, vì các phụ nữ Ben-gia-min đã bị tiêu diệt?” ¹⁷ Họ nói: “Ben-gia-min sẽ chiếm phần còn sót lại, để một chi tộc không bị xoá khỏi Ít-ra-en, ¹⁸ Thế mà chúng ta lại không thể gả con gái mình cho chúng được!” Sở dĩ như vậy vì con cái Ít-ra-en đã thề rằng: “Vô phúc cho ai gả con gái cho Ben-gia-min!”

¹⁹ Nhưng họ lại nói: “Này hàng năm có lễ kính Ðức Chúa tại Si-lô, mạn bắc Bết Ên, phía đông con đường từ Bết Ên lên Si-khem và phía nam Lơ-vô-na. ²⁰ Vậy họ truyền cho con cái Ben-gia-min: “Các anh vào các vườn nho mà ẩn nấp. ²¹ Khi thấy các cô gái Si-lô đi ra múa hát với nhau, thì các anh cũng đi ra khỏi vườn nho, mỗi người bắt một cô trong đám con gái Si-lô ấy, đem về làm vợ, rồi đi về đất Ben-gia-min. ²² Nếu cha các cô hoặc anh các cô có tới kỳ kèo với chúng tôi, thì chúng tôi sẽ nói với họ: “Xin thông cảm với chúng tôi mà hiểu cho họ, vì mỗi người chúng tôi đã không bắt một cô đem về làm vợ trong lúc đánh nhau, mà các anh cũng chẳng gả các cô ấy cho họ; nếu gả, thì các anh đã mắc lỗi rồi.”

²³ Con cái Ben-gia-min đã làm như thế. Họ đã lấy vợ trong đám các cô múa hát bị bắt cóc, tương đương với số người của họ, và trở về phần gia nghiệp của mình. Họ xây thành và cư ngụ ở đó.

²⁴ Còn con cái Ít-ra-en lúc bấy giờ cũng rời khỏi đó, ai nấy về chi tộc và thị tộc của mình: mỗi người rời khỏi đó mà về phần gia nghiệp của mình.

²⁵ Thời đó Ít-ra-en không có vua. Ai muốn làm gì thì làm.

I. Chiếm Ðất Hứa

1. Chuẩn Bị

Mời gọi qua Ðất Hứa

¹ Sau khi tôi trung Ðức Chúa là ông Mô-sê qua đời, Ðức Chúa phán với con ông Nun là ông Giô-suê, phụ tá của ông Mô-sê: ² “Mô-sê, tôi trung của Ta, đã chết. Vậy bây giờ, ngươi hãy trỗi dậy! Và cùng với tất cả dân này, qua sông Gio-đan, mà vào đất Ta ban cho chúng, tức là con cái Ít-ra-en. ³ Mọi nơi bàn chân các ngươi dẫm lên thì Ta đã ban cho các ngươi rồi, như Ta đã phán với Mô-sê. ⁴ Từ sa mạc và dãy Li-băng kia cho đến Sông Cả, nghĩa là sông Êu-phơ-rát, -tất cả xứ người Khết-, và cho đến Biển Lớn, phía mặt trời lặn: đó sẽ là lãnh thổ của các ngươi. ⁵ Mọi ngày đời ngươi, không ai sẽ đứng vững được trước mặt ngươi. Ta sẽ ở với ngươi như Ta đã ở với Mô-sê; Ta sẽ không bỏ rơi ngươi, Ta sẽ không ruồng bỏ ngươi.

Trung tín với Lề Luật: điều kiện để được Thiên Chúa phù trợ

⁶ “Mạnh bạo lên, can đảm lên! Vì chính ngươi sẽ cho dân này chiếm đất ấy làm gia nghiệp, đất mà Ta đã thề với cha ông chúng là Ta sẽ ban cho chúng. ⁷ Tuy nhiên, ngươi phải mạnh bạo và rất can đảm, để lo thi hành tất cả Lề Luật, mà Mô-sê tôi trung của Ta đã truyền dạy ngươi. Ðừng đi trệch bên phải bên trái, ngoài Lề Luật, để được thành công ở bất cứ nơi nào ngươi đi tới. ⁸ Chớ gì sách Luật này đừng rời khỏi miệng ngươi; và ngươi sẽ suy gẫm sách Luật đó ngày đêm, để lo thi hành tất cả những gì viết trong đó; vì như thế ngươi sẽ được thịnh đạt trên đường đời, vì như thế ngươi sẽ thành công. ⁹ Mạnh bạo lên, can đảm lên! Ðó chẳng phải là lệnh Ta đã truyền cho ngươi sao? Ðừng run khiếp, đừng sợ hãi, vì Ðức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, sẽ ở với ngươi bất cứ nơi nào ngươi đi tới.”

Các chi tộc bên kia sông Gio-đan tiếp tay

¹⁰ Ông Giô-suê truyền lệnh sau đây cho các ký lục trong dân: ¹¹ “Các anh hãy rảo khắp trại và truyền cho dân: Hãy chuẩn bị lương thực, vì còn ba ngày nữa anh em sẽ qua sông Gio-đan kia để vào chiếm đất mà Ðức Chúa, Thiên Chúa của anh em, cho anh em chiếm hữu.”

¹² Rồi ông Giô-suê nói với những người trong chi tộc Rưu-vên, chi tộc Gát và nửa chi tộc Mơ-na-se: ¹³ “Anh em hãy nhớ điều ông Mô-sê, tôi trung của Ðức Chúa, đã truyền cho anh em: Ðức Chúa, Thiên Chúa của anh em, cho anh em được an cư lạc nghiệp khi ban cho anh em đất này. ¹⁴ Ðàn bà, con trẻ và các đàn vật của anh em sẽ ở lại trong phần đất ông Mô-sê đã ban cho anh em bên kia sông Gio-đan; còn anh em, tất cả các dũng sĩ, hãy võ trang đầy đủ mà qua trước anh em mình và trợ lực cho họ, ¹⁵ cho đến khi Ðức Chúa ban cho anh em cũng như anh em của anh em được an cư lạc nghiệp, cho đến khi chính họ cũng chiếm hữu phần đất mà Ðức Chúa, Thiên Chúa của anh em, ban cho họ. Bấy giờ anh em sẽ trở về phần đất mà anh em đã chiếm hữu. Anh em sẽ chiếm hữu phần đất mà ông Mô-sê, tôi trung của Ðức Chúa, đã ban cho anh em bên kia sông Gio-đan, phía mặt trời mọc.” ¹⁶ Họ trả lời ông Giô-suê: “Mọi điều ngài truyền chúng tôi làm, chúng tôi sẽ làm; mọi nơi ngài sai chúng tôi đi, chúng tôi sẽ đi. ¹⁷ Chúng tôi đã nghe lời ông Mô-sê thế nào, thì chúng tôi cũng sẽ nghe lời ngài như vậy. Chỉ cầu mong Ðức Chúa, Thiên Chúa của ngài, ở với ngài, như đã ở với ông Mô-sê! ¹⁸ Kẻ nào chống lại mệnh lệnh của ngài, không nghe bất cứ lời nào ngài truyền dạy, thì sẽ phải bị xử tử. Chỉ có điều là ngài phải mạnh bạo và can đảm!”